Diplomasi
Beyaz Saray, yapay zeka güvenliği konusunda ABD-Çin işbirliğinin sinyalini verdi

Beyaz Saray’ın en üst düzey bilim danışmanı, ABD’nin önümüzdeki aylarda yapay zeka (AI) sistemlerinin güvenliği konusunda Çin ile birlikte çalışacağını söyleyerek iki güç arasında nadir görülen bir işbirliğinin sinyalini verdi.
Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi Direktörü Arati Prabhakar, Financial Times’a verdiği demeçte, Çin ile ABD arasında yapay zekâ konusunda yaşanan ticari gerilime rağmen, iki ülkenin yapay zekânın risklerini azaltmak ve yeteneklerini değerlendirmek için birlikte çalışacağını söyledi.
Prabhakar, yapay zeka konusunda Çin ile gelecekteki işbirliği hakkında “Bu sürece dahil olmak için adımlar atıldı” dedi ve ekledi: “[Pekin ile] çalışmayı denemek zorundayız.”
Prabhakar’ın yorumları, iki ülke arasındaki ticari gerilimlerin arttığı bir dönemde bile, iki gücün hızla gelişen teknolojiyi korumak için işbirliği yapmayı planladığının açık bir işareti olarak yorumlandı.
Kasım ayında Çin, İngiltere’nin Bletchley Park’ında teknolojinin standartlarına ilişkin anlaşmayı imzalarken, ABD Başkanı Joe Biden ve Çinli mevkidaşı Xi Jinping aynı ay Kaliforniya’da düzenlenen bir zirvede yapay zeka konusunda birlikte çalışmayı ele aldılar.
“Herkesin yapay zekanın en güçlü teknoloji olduğunu anladığı bir dönemdeyiz. Her ülke kendi değerlerini yansıtan bir gelecek inşa etmek için bu teknolojiyi kullanmaya hazırlanıyor” diyen Prabhakar, Biden’a AI düzenlemesi de dahil olmak üzere konularda danışmanlık yapıyor.
“Ancak bence hepimizin hemfikir olabileceği tek nokta, güvenli ve etkili bir teknoloji tabanına sahip olmak istediğimizdir. Bu yüzden bunun işbirliği için iyi bir nokta olduğunu düşünüyorum” diye ekledi Prabhakar.
ABD – Çin rekabeti
Bu ayın başlarında Financial Times, OpenAI dahil önde gelen ABD yapay zeka şirketlerinin, teknolojiyle ilgili ortaya çıkan riskleri tartışmak üzere Çinli uzmanlarla gizli toplantılar yaptığını bildirmişti.
Bu alandaki hızlı ilerlemeler, siber saldırılara karşı kırılganlıkları artıracağı ve yanlış bilgi yayacağı konusunda küresel endişelere yol açtı.
Yorumlar, ABD’nin Çin’in yapay zeka gibi ileri teknolojileri geliştirme kabiliyetini engellemek için çip ve ekipmanlara ihracat kontrolleri uyguladığı bir dönemde geldi.
Önde gelen ABD’li ve Çinli teknoloji şirketleri, saniyeler içinde insan benzeri metin ve materyaller üretebilen modeller olan jeneratif yapay zeka ile güçlendirilmiş ürünler oluşturmak için yarışıyor.
Ülkeler yerel yapay zeka gruplarını farklı şekillerde düzenlemeyi seçtiler. Örneğin Çin, yapay zekanın geliştirilmesi konusunda ayrıntılı bir rehberlik sunarak içeriğin kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.
Buna karşılık, geçen yıl ekim ayında Biden, ulusal güvenlik ve tüketici gizliliğine odaklanan tehditlerle mücadele etmek için yapay zeka konusunda kapsamlı bir idari emir yayınladı.
Prabhakar, Çin ve ABD’nin belirli değerler ve düzenleme yaklaşımları konusunda anlaşmazlığa düşebileceğini, ancak yapay zeka yazılımı için küresel teknik ve güvenlik standartları da dahil olmak üzere “anlaşabileceğimiz yerler de olacağını” söyledi.
ABD’nin yapay zeka gelişimini yavaşlatmak niyetinde olmadığını, ancak teknolojinin gözetimini sürdürmek istediğini söyledi. Ancak Beyaz Saray, yapay zekayı düzenlemek için çok hızlı hareket ederek ABD’nin alandaki rekabet avantajını tehlikeye attığı yönünde eleştirilerle karşı karşıya kaldı.
Prabhakar, “Amerika Birleşik Devletleri’nde, dünyadaki Amerikan liderliğinin yapay zekadaki Amerikan liderliğine bağlı olduğu bir anda olduğumuzun farkındayız” dedi.
Brookings Enstitüsü Çin Merkezi Başkanı Ryan Hass, yapay zeka konusundaki işbirliğinin “iyi niyet ya da hayırseverlik değil; sıkı bir hesaplama” olduğunu söyledi.
Hass sözlerine şöyle devam etti: “Teknolojinin ne kadar hızlı geliştiği göz önüne alındığında, şimdi bir şeyler yapmaya çalışmak için bir itici güç var. Diyaloğun sonuç üretebileceğini göstermek her iki taraf için de önemli olacaktır.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












