Bizi Takip Edin

Amerika

Brezilya’dan yabancı ortaklarına “nadir toprak elementlerini burada işleyin” şartı

Yayınlanma

Brezilya, rezervlerine erişim için yabancı ortaklardan nadir toprak elementlerini ülke içinde işlemeyi şart koşacak.

South China Morning Post’ta (SCMP) yer alan habere göre bu şartlar, Çinli ve Batılı firmaların ülkenin uzun süredir ham haliyle ihraç ettiği kaynaklar için rekabet etme şeklini yeniden şekillendirebilir.

Brezilya Sanayi Bakanlığının üst düzey yetkililerinden Leonardo Durans, pazartesi günü uluslararası basınla düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

“Brezilya’nın yabancı yatırımlara kapıları açık, fakat tutumumuz olgunlaştı. Herkesten talep edeceğimiz taahhüt, yurt içinde teknolojik gelişme ve istihdam yaratılması.”

Bu politikanın Brezilya’yı kritik mineraller konusunda ABD-Çin rekabetinde taraf seçmeye zorlayıp zorlamayacağı sorulduğunda, Durans bu iddiayı reddetti.

Yetkili, “ABD, Avrupa Birliği ve Çin’e açığız. Herkesle konuşacağız,” dedi.

Brezilya, küresel kritik mineral rezervlerinin yaklaşık yüzde 10’una sahip; nadir toprak elementleri ve grafit rezervlerinde dünyada ikinci, nikel rezervlerinde ise üçüncü sırada yer alıyor.

Fakat yurt içinde işleme konusunda gösterilen ısrar, Çin’in on yıllardır kontrolü altında tuttuğu tedarik zinciriyle çelişiyor.

Uluslararası Enerji Ajansına göre, Çin küresel nadir toprak elementleri ayırma ve arıtma faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 91’ini kontrol etmektedir ve kalıcı mıknatıs üretimindeki payı, yirmi yıl önceki yaklaşık yüzde 50’den bugün yüzde 94’e yükseldi.

ABD-Suudi anlaşmasıyla Çin’le nadir toprak elementleri yarışı kızışıyor

Pekin, ekim ayında nadir toprak elementleri, işleme ekipmanları ve teknolojilerini kapsayan ihracat kontrolleriyle bu kontrolünü daha da sıkılaştırdı.

Bu kurallar, sınır ötesi yargı yetkisini öne sürerek yeni bir çığır açmış ve Çin menşeli nadir toprak elementlerini yüzde 0,1 değer eşiğinin üzerinde içeren veya Çin’in teknik bilgisi kullanılarak üretilen ürünler için Çin dışında üretilmiş olsalar bile ihracat lisansı zorunluluğu getirmişti.

Bu kontroller, daha geniş kapsamlı bir ABD-Çin ticaret anlaşması kapsamında kasım ayına kadar askıya alınmıştı ama Pekin yeni bir düzenleme hazırlamadan bunları yeniden yürürlüğe koyabilir.

Bununla birlikte, geçen yıl nisan ayında yedi nadir toprak elementi için getirilen ayrı bir lisans rejimi hâlâ yürürlüktedir.

Bu önlemler, Çin ekipmanı veya teknik bilgisiyle inşa edilen herhangi bir işleme tesisinin, üretimini ihraç etmek için Pekin’in onayına ihtiyaç duyabileceği anlamına geliyor.

Brezilya, ülkenin ilk yerli kalıcı mıknatıs tedarik zincirini kurmayı amaçlayan, hükümet destekli araştırma ağı SENAI tarafından yönetilen MagBras programı ile bu boşluğu kendi başına kapatmaya çalıştı.

Çin, canlı bitkilerden nadir toprak minerallerinin ilk kez elde edildiğini açıkladı

Program, madencilik devi Vale ve Hollanda merkezli otomobil üreticisi Stellantis dahil olmak üzere özel sektörle ortaklık kurdu.

Girişim, pilot ölçekte mıknatıslar üretti, fakat endüstriyel üretime geçilmesi için hâlâ yıllar var ve 73 milyon real (12,6 milyon dolar) tutarındaki bütçesi, Çin’in işleme alanındaki hakimiyetini kurmak için harcadığı miktarın sadece bir kısmını oluşturuyor.

Brezilya Madencilik Enstitüsünün madencilik işleri direktörü Julio Nery, nadir toprak elementlerinin işlenmesi için gerekli ekipmanın “çoğunlukla tek bir ülke tarafından” üretildiğini belirterek bu çıkmazı kabul etti ve teslimat sürelerinin uzun olduğunu ekledi.

Brezilya Ulusal Madencilik Ajansı genel müdürü Mauro Sousa ise daha açık sözlüydü: “Çin’in kısa sürede kaydettiği 10, 15, 30 yıllık sıçramayı biz tekrarlayamayız.”

Yerli işleme kapasitesi olmadan, hammaddenin kendisi bir ganimet haline geliyor ve Brezilya’da faaliyet gösteren tek nadir toprak madeni olan Serra Verde’de, bu rekabet son aylarda Washington’un lehine dönmüş durumda.

Şirket, aralık ayında Çinli alıcılarla olan uzun vadeli tedarik sözleşmelerini sonlandırdı ve başlangıçta yaklaşık on yıl sürmesi beklenen anlaşmalardan çekildi.

ABD, Çin’in nadir toprak elementleri egemenliğini kırmak istiyor

İki ay içinde, Washington’un yurtdışı yatırım kolu DFC ile 565 milyon dolarlık bir finansman paketi imzaladı; bu pakete, ABD hükümetinin azınlık hisse satın alma opsiyonu da dahildi.

Bu yön değişikliği, Çin sermayesinin sektöre daha geniş çapta akışını durdurmadı, fakat yatırımın niteliği değişti.

Brezilya-Çin İş Konseyine göre, 2024 yılında madencilik, Brezilya’daki Çin yatırımlarının yüzde 13’ünü oluşturdu ve toplam 556 milyon dolar tutarında oldu. 

Fakat o yıl yapılan her anlaşma, yeni bir proje değil, mevcut bir işletmenin satın alınmasıydı.

Sousa, lisanslama sürecinin kendisinin sadece Çinli değil, tüm yabancı yatırımlar için bir engel olmaya devam ettiğini söyledi.

Pentagon, 400 milyon dolar ile nadir toprak elementleri şirketine ortak oluyor

Nadir toprak element yataklarının araştırılmasına yönelik 3.500’den fazla başvurunun beklemede olduğunu belirten Sousa, çevre koruma, yerli halkın arazi hakları ve kültürel miras alanlarından sorumlu federal kurumlar arasında dağınık bir sistemden bahsetti ve yatırımcılar için tek bir başvuru noktası bulunmadığını belirtti:

“Ülkemizde yargı yoluyla itirazların çok yaygın olduğu bir kültür var. Bu durum, yatırım yapmak isteyen herkes için risk algısını artırıyor. Daha öngörülebilir bir ortam sunabilmemiz için bu sorunu çözmemiz gerekiyor.”

Amerika

ABD Senatosu, dijital dolar yasağını içeren tasarıyı kabul etti

Yayınlanma

ABD Senatosu, Fed’in 31 Aralık 2030’a kadar merkez bankası dijital para birimi (CBDC) niteliğinde bir dijital dolar çıkarmasını yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. 85’e karşı 5 oyla geçen hüküm, 21st Century ROAD to Housing Act tasarısına Cumhuriyetçilerin girişimiyle eklendi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi’nin de onayı ve Başkan Trump’ın imzası gerekiyor.

ABD Senatosu, Merkez Bankası’nın (Fed) merkez bankası dijital para birimi (CBDC) olarak dijital dolar veya CBDC’ye “esaslı ölçüde benzer” herhangi bir dijital varlık çıkarmasını 31 Aralık 2030’a kadar yasaklayan 21st Century ROAD to Housing Act tasarısını kabul etti.

Tasarı Senato’da 85’e karşı 5 oyla geçti.

CBDC, nakit ve kaydi paranın yanında ulusal para biriminin üçüncü biçimi olarak tanımlanıyor. Bu tür dijital para birimlerinin ihracı ve kontrolü doğrudan merkez bankaları tarafından yürütülüyor.

Bazı CBDC projelerinde kripto para ve blokzincir teknolojilerinden yararlanılsa ve dijital para birimleri kriptografik tokenlar şeklinde ihraç edilse de, bu varlıklar merkezi bir ihraççıya sahip olmaları nedeniyle kripto para olarak değerlendirilmiyor.

Dünyada birçok ülke kendi CBDC projelerini geliştiriyor veya test ediyor.

Çin, dijital yuanı 2020 yılından bu yana deneme programları kapsamında test ederken, Rusya’da dijital rublenin geniş çaplı kullanımına 1 Eylül’de başlanması planlanıyor.

Esasen emlak piyasasına ilişkin düzenlemeler içeren 21st Century ROAD to Housing Act tasarısındaki CBDC yasağı hükmü, Cumhuriyetçilerin girişimiyle metne eklendi.

Tasarının şimdi Temsilciler Meclisi’nde oylanması, ardından da Başkan Donald Trump’ın imzasına sunulması gerekiyor.

Trump yönetimi daha önce de dijital doların hayata geçirilmesine karşı çıkarken, sabit kripto para birimlerini destekleyen bir çizgi izledi.

ABD’de GENIUS Act adlı sabit kripto para yasasının kabul edilmesinin ardından Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD devlet tahvilleriyle desteklenen sabit kripto para birimlerinin Amerikan kamu borcuna yönelik yeni bir talep kaynağı oluşturacağını ve doların dijital ödemelerdeki konumunu güçlendireceğini söyledi.

Fed de dijital dolar fikrinden bir yıldan uzun süre önce uzaklaşmıştı.

Kurumun eski başkanı Jerome Powell, görev süresi boyunca ABD’de merkez bankası dijital para biriminin hayata geçirilmeyeceğini açıklamıştı. Powell’ın yerine gelen mevcut Fed Başkanı Kevin Warsh da CBDC karşıtı bir tutum sergiliyor.

Avrupa Birliği ise dolar bazlı sabit kripto para birimlerinin yaygınlaşmasına karşılık dijital euro projesini bir CBDC olarak destekliyor. Birlik, pazarını korumaya yönelik adımlar da attı.

Bu yıl yürürlüğe giren MiCA kripto varlık düzenlemeleri, Avrupa’daki kripto para borsalarında işlem gören tüm sabit kripto para birimlerinin, özel lisans almış ve AB içinde faaliyet gösteren ihraççılar tarafından çıkarılmasını şart koşuyor.

Toplam piyasa değeri 317 milyar dolar olan sabit kripto para piyasasının yüzde 90’dan fazlasını dolar bazlı ürünler oluşturuyor.

En büyük sabit kripto para birimleri, 186 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Tether’in USDT’si ile 74 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Circle’ın USDC’si olarak öne çıkıyor.

Trump ailesiyle bağlantılı kripto para projesi World Liberty Financial tarafından yaklaşık bir yıl önce piyasaya sürülen USD1 adlı sabit kripto para birimi ise yaklaşık 4,5 milyar dolarlık piyasa değeriyle kategorisinde dördüncü sırada yer alıyor.

USD1 arzının yaklaşık yüzde 75’i Binance’te tutuluyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

Google yapay zeka için A24 stüdyosuna ortak oluyor

Yayınlanma

Google, yapay zeka alanında iş birliği geliştirmek amacıyla bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapmaya hazırlanıyor. The Wall Street Journal gazetesinin kaynaklara dayandırdığı habere göre ortaklık kapsamında sinema sektörüne yönelik yeni yapay zeka araçlarının geliştirilmesi hedefleniyor.

The Wall Street Journal gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Google, yapay zeka alanındaki ortaklık kapsamında bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapacak.

Gazete, bu adımın teknoloji devinin bir sinema stüdyosundan ilk kez hisse satın aldığı örnek olduğunu kaydetti.

Google bünyesindeki yapay zeka birimi DeepMind ile A24, filmlerin üretimi ve dağıtımı için yeni araçlar geliştirmeyi planlıyor.

A24 stüdyosunun teknoloji ve inovasyon alanındaki çalışmalarını yürüten ortağı Scott Belsky, geliştiricilerin yapay zekayı film üretimini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla öne çıkardığını, ancak bu durumun sinemacılar arasında memnuniyetsizlik yarattığını ifade etti.

Sürece ilişkin değerlendirmede bulunan Belsky, “Yaratıcı kontrolü koruyan ve risk alma isteğini teşvik eden daha etkili yapay zeka uygulama yöntemlerinin olduğuna inanıyoruz” dedi.

Yeni araçların, kullanıcı taleplerine göre doğrudan içerik üreten üretken yapay zekadan farklı olacağını belirten Belsky, Google’ın A24 stüdyosunun film ve televizyon arşivine erişim hakkı elde etmeyeceğini kaydetti.

DeepMind Başkan Yardımcısı Eli Collins ise ortaklığa ilişkin, “Teknolojinin, alanındaki en iyi uzmanların ellerine ulaştığı anlarda büyük ilerlemelerin kaydedileceğine inanıyoruz.” açıklamasında bulundu.

ABD merkezli bağımsız bir sinema şirketi olan A24 stüdyosu, özellikle yazar ve festival filmleri üzerine odaklanmasıyla tanınıyor. Yakın zamanda “Gerçekliğin Sahne Arkası” (Y2K) ve “Marty Supreme” filmlerini izleyiciyle buluşturan stüdyonun portföyünde, yedi Oscar ödülü kazanan “Her Şey Her Yerde Aynı Anda” (Everything Everywhere All at Once) yapımının yanı sıra “Yeşil Şövalye” (The Green Knight), “Deniz Feneri” (The Lighthouse), “Cadı” (The Witch), “Ritüel” (Midsommar), “Geçmiş Yaşamlar” (Past Lives), “Demir Pençe” (The Iron Claw), “When You Finish Saving the World” ve “İç Savaş” (Civil War) gibi filmler yer alıyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

SpaceX, 6,3 milyar dolarlık bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı

Yayınlanma

SpaceX, açık kaynaklı yapay zeka girişimi Reflection AI ile önemli bir bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı.

Anlaşma kapsamında Reflection, gelişmiş modelleri eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan en üst düzey yapay zeka çipleri olan Nvidia GB300’lere anında erişim elde edecek.

CNBC’nin incelediği belgelere göre, 1 Temmuz 2026’dan itibaren 2029 yılına kadar SpaceX’e aylık 150 milyon dolar ödeme yapmayı kabul etti.

Anlaşma süresi sonuna kadar devam ederse, ödemelerin toplam tutarı yaklaşık 6,3 milyar dolara ulaşacak.

Her iki şirket de ilk üç ayın ardından 90 gün önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir.

Anlaşma, SpaceX’in rekor kıran halka arzının ardından devasa veri merkezi altyapısını nasıl kullandığını gösteriyor.

Şirket, Colossus’u kısmen ChatGPT’nin rakibi olan Grok’a güç sağlamak amacıyla kurmuştu. 

Şimdi ise SpaceX, bu altyapıyı dışardaki yapay zeka şirketlerine hesaplama gücü kapasitesi satmak için de kullanıyor.

SpaceX, daha önce Anthropic, Google ve Cursor ile hesaplama gücü konusunda anlaşmalar imzalamıştı. Musk’ın şirketi şu anda Cursor’u satın alma sürecinde.

Reflection, bu listeye stratejik açıdan farklı bir müşteri daha ekliyor: Hükümetlerin ve işletmelerin kapalı yapay zeka sistemlerine olan bağımlılığını yeniden değerlendirdiği bir dönemde, açık kaynaklı modellere odaklanan bir yapay zeka laboratuvarı.

Zamanlama dikkat çekici. Anthropic’in Fable ve Mythos’a erişimi kesmesinin ardından açık kaynaklı yapay zeka ivme kazandı.

Bu durum, kritik işler için kapalı model sağlayıcılarına güvenmenin riskleri konusunda soru işaretleri yarattı.

Bu olay, açık model şirketlerine, müşterilerin modelleri daha fazla kontrol sahibi olarak inceleyebilmesi, özelleştirebilmesi ve çalıştırabilmesi gerektiği yönünde daha güçlü bir argüman sağladı.

Reflection, son değerlemesi 25 milyar dolar olan bu girişim olarak, OpenAI, Anthropic ve Google’ın öncü sistemleriyle rekabet edebilecek Amerikan açık kaynaklı yapay zeka modelleri geliştirmeye çalışırken, hükümetlere ve işletmelere kapalı sistemlere kıyasla daha fazla esneklik sunma hedefiyle bu yaklaşımı doğrudan benimsedi.

Reflection sözcüsü yaptığı açıklamada, “Son zamanlarda yaşanan olaylar, açık kaynağın yapay zeka ekosistemi için ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor; giderek daha fazla ülke ve işletme, yalnızca kapalı modellere bağımlı olmanın getirdiği riskleri ve maliyetleri fark ediyor,” dedi.

Reflection, bu anlaşmanın kendisine “Amerikan açık zekası” olarak adlandırdığı şeyi hızlandırmak için ek hesaplama gücü, yani hesaplama kapasitesi sağladığını belirtti.

Girişim henüz halka açık bir öncü açık kaynaklı model yayınlamadı fakat hükümet ve ulusal güvenlik müşterileriyle ivme kazanmaya devam ediyor.

Şirket, Enerji Bakanlığı’nın Genesis Misyonu ile birlikte çalışıyor ve Pentagon’un daha geniş kapsamlı yapay zeka çabalarının bir parçası.

SpaceX için bu anlaşma, hesaplama gücünün yapay zeka yarışında stratejik bir değer haline geldiğinin bir başka işareti.

Gelişmiş Nvidia çiplerine erişim, öncü modelleri eğitmeye ve kullanmaya çalışan şirketler için hâlâ en büyük kısıtlamalardan biri olmaya devam ediyor.

Colossus’u dış müşterilere açarak şirket, kıt grafik işlem birimi kapasitesini satmak için yarışan bulut sağlayıcıları ve yapay zeka altyapı şirketlerinin yanına konumlanıyor.

Bu aynı zamanda SpaceX’e, büyüyen yapay zeka altyapısı anlatısını haklı çıkarmak için başka bir yol sunuyor.

Yatırımcılar, SpaceX’in roketler ve Starlink’in ötesine geçerek yapay zeka, veri merkezleri ve hesaplama hizmetlerine genişleyip genişleyemeyeceğini izliyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English