Bizi Takip Edin

Amerika

ABD, Papua Yeni Gine üzerinden Çin’e karşı avantaj elde etti

Yayınlanma

ABD ordusuna, iki ülke arasında varılan bir savunma anlaşması kapsamında, bir deniz üssü de dahil olmak üzere Papua Yeni Gine’deki altı bölgeye 15 yıl süreyle erişim izni verilecek.

Washington bölgede Çin’e karşı hamlelerini artırırken, ABD Savunma Bakanlığı salı günü, Savunma Bakanı Lloyd Austin’in bu ayın sonlarında Papua Yeni Gine ve Avustralya’yı ziyaret edeceğini duyurdu. Pentagon, mayıs ayında Papua Yeni Gine ile imzalanan savunma anlaşmasına atıfta bulunarak, Austin’in anlaşmayı hayata geçirmek için “sonraki adımları tartışacağını” vurguladı.

Her iki ülkenin hükümetleri, anlaşma metnini Papua Yeni Gine Ulusal Parlamentosu tarafından onaylandıktan sonra resmi olarak yayınlayacak.

Anlaşmanın tam metnini elde eden Nikkei Asia’nın habere göre, metinde, anlaşmanın “[iki ülkenin] savunma ilişkilerini daha da güçlendirme ve ortak güvenlik sorunlarını ele alma” amacına sahip olduğu belirtiliyor. 15 yıl süreyle geçerli olacak ve taraflardan herhangi birinin itirazı olmaması halinde uzatılacak olan anlaşma, ABD-Filipinler Gelişmiş Savunma İşbirliği Anlaşması’nı andırıyor.

Beklenmedik durum operasyonları için kullanılabilir

ABD ordusu, Papua Yeni Gine’nin kuzeyindeki Lombrum Deniz Üssü ve Momote Havalimanı ile ülkenin merkezindeki başkent Port Moresby ve Lae’deki liman ve havalimanlarını kullanacak.

Lombrum Deniz Üssü’ne ev sahipliği yapan Manus Adası, Pasifik Okyanusu’nda stratejik bir konuma sahip ve 2. Dünya Savaşı sırasında ABD ile Japonya arasındaki şiddetli çatışmaların alanıydı. Eski Başkan Donald Trump yönetimi 2018’de ABD’nin üssün genişlemesine katılacağını duyurmuştu. Avustralya ile işbirliği içinde ABD, orta ve uzun vadede üssün kullanımını araştırıyor.

Anlaşmada, üssün doğal afetlere müdahale ve insani yardım çalışmalarının yanı sıra “beklenmedik durum operasyonları” için kullanılmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Anlaşma metnine göre ABD ordusu, altı bölgede uçak ve gemilere yakıt ikmali yapmanın yanı sıra tesislerde malzeme ve ekipman konumlandırmayı değerlendirecek. Ayrıca Papua Yeni Gine ile ortak eğitim öngörülüyor. İki hükümet, tesislerdeki ABD askeri faaliyetinin ayrıntılarını ve kullanım koşullarını belirleyecek.

Çin’le olası bir çatışmada devreye girebilir

Rand Corporation’da kıdemli savunma analisti ve Asya-Pasifik’ten sorumlu ABD Savunma Bakan Yardımcısının eski günlük istihbarat brifingcisi Derek Grossman’a göre, her iki taraf da, anlaşma kapsamında insani yardım ve afet yardımı operasyonlarında işbirliği yapılması gerektiğini öne sürse de böyle bir anlaşmanın Çin’e karşı rekabet açısından önemi hafife alınamaz ve ABD’nin Papua Yeni Gine ile işbirliğinin jeostratejik bağlamı kolayca göz ardı edilemez.

ABD, Çin ile Tayvan Boğazı’nda ve/veya Güney Çin Denizi’nde bir çatışma çıkması durumunda Papua Yeni Gine’yi bir operasyon üssü olarak kullanabilir.

Papua Yeni Gine’de bazı siyasetçilerin, ABD ile savunma konusunda çalışmanın ülkenin egemenliğini ihlal ettiği konusunda itiraz ettiği belirtildi. Austin’in ziyaretinin ise aynı zamanda bu endişeleri gidermeyi amaçladığı söyleniyor.

Papua Yeni Gine’deki onay sürecinin Ağustos ayında ilerlemesi bekleniyor. Başbakan James Marape’nin partisi, parlamentoda anlaşmayı onaylamak için yeterli desteğe sahip olduğuna inanıyor.

Modi de ziyaret etmişti

Bu arada Hindistan Başbakanı Modi de, mayıs ayında Papua Yeni Gine’yi ziyaret etmişti. Modi’nin ziyareti, Hindistan’ın üç temel dış politika hedefi çerçevesinde değerlendirilmişti: Güneye doğru bir köprü görevi görmek, Hint-Pasifik bölgesinde Çin’e karşı koymak ve ayak izini arka bahçesinin ötesine genişleterek artan küresel nüfuzunu sergilemek.

Hindistan’ın, Papua Yeni Gine ile daha yakın angajmanı, Washington’un Port Moresby ile derinleşen güvenlik işbirliklerini tamamlayıcı bir unsur olarak öne çıkıyor.

Çin de Solomon Adaları ile bağlarını güçlendiriyor

Öte yandan Çin de, yakındaki Solomon Adaları ile daha güçlü bağlar kuruyor. Temmuz ayında ülkenin başbakanı Manasseh Sogavare, Pekin’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya geldi. Pasifik ada ülkesi Pekin’de bir büyükelçilik açtı ve Çin ile bir polis işbirliği anlaşması imzaladı.

Çin ve Solomon Adaları, Nisan 2022’de bir güvenlik anlaşması imzalamıştı. İçeriği açıklanmasa da ABD, Çin ordusunun orta ve uzun vadede Solomon Adaları’nı bir operasyon üssü olarak kullanabileceğinden endişe duyuyor.

Austin, Papua Yeni Gine ziyaretinin ardından ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile üst düzey diplomatik ve savunma yetkililerinin katılacağı iki artı iki ikili toplantıya katılmak üzere Avustralya’ya gidecek.

Amerika

Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

Yayınlanma

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.

ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.

Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.

Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.

Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.

Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.

Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.

Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.

ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.

Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.

The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.

Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.

Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

Yayınlanma

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.

ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.

ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.

Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.

Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.

Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.

Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.

Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.

Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.

Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.

Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.

Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.

Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.

Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.

Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.

Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.

Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.

Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.

Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.

Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

Yayınlanma

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.

Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.

Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.

NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.

Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.

Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.

Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.

NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”

Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.

Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.

ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.

ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.

Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.

Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English