ABD’de Demokratların seçim başarısına rağmen Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado’daki halk oylamalarında trans sporcuların kadın takımlarında yarışmasını engelleyen düzenlemeler kabul edildi. Yasaklar, eyaletlerce yüzde 52 gibi dar marjlarla onaylandı.

ABD’de Demokratların geçen haftaki seçim başarısına rağmen dört eyalette trans kadın ve kız çocuklarının kadın spor takımlarında yer almasını engelleyen tasarılar halk oylamasında kabul edildi.

Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado eyaletlerinde kabul edilen düzenlemeler, Demokratların güçlü olduğu bölgelerde dahi trans hakları konusunda ciddi engeller bulunduğunu ortaya koydu.

Trans sporcuların haklarını savunan sivil toplum kuruluşları, sandıktan çıkan yenilgilerin ardından yeni bilgilendirme kampanyaları planlayarak gelecek mücadeleler için zemin hazırlamaya çalışıyor.

Transgender Law Center İcra Direktörü Shelby Chestnut, konuya ilişkin The Hill gazetesine verdiği demeçte, “Trans çocukların spordaki mücadelesinin bittiğini kesinlikle düşünmüyorum ancak bu seçimin, insanların spora katılım hakkı dahil olmak üzere trans haklarını desteklemenin ne anlama geldiğini kavraması için daha katetmesi gereken çok yol olduğunu açıkça gösterdiğine inanıyorum” dedi.

Eyalet genelinde onaylanan dört düzenleme, ilk ve ortaöğretim ile üniversite düzeyinde trans sporculara yönelik kısıtlamalar getirdi veya mevcut kısıtlamaların kapsamını genişletti.

Kamuoyu araştırmaları da halkın bu tür yasaklara geniş destek vermeyi sürdürdüğünü gösteriyor.

Siena Üniversitesi bünyesindeki Araştırma Enstitüsünün nisan ayı verilerine göre, katılımcıların yüzde 59’u trans sporcuların lise düzeyinde kendi cinsiyet kimlikleriyle örtüşen takımlarda yarışmasına karşı çıktı.

Aynı ankette, transların üniversite düzeyinde kadın takımlarında yarışmasına karşı olanların oranı ise yüzde 58 olarak ölçüldü.

Siena Üniversitesinin 2025 yılı verilerinde hem lise hem de üniversite seviyesinde trans sporcuların tercih ettikleri takımlarda yer almasına karşı çıkanların oranı yüzde 65 seviyesindeydi.

Bazı eyaletlerde tasarıların az farkla kabul edilmesi trans hakları savunucuları açısından umut kaynağı oldu.

Colorado’daki halk oylaması yüzde 52 destekle sonuçlandı.

Trans hakları savunucuları, hayal kırıklığı yaratsa da bu tablonun kamuoyunda mesafe katedildiğini gösterdiğini vurguladı.

National Center for LGBTQ Rights Hukuk Direktörü Shannon Minter, “Bu tasarıların eyaletlerde halk oylamasına sunulmasının getirdiği baskı altında, oldukça kısa bir süre içinde kamuoyunu çok ciddi biçimde dönüştürmeyi başardık” ifadesini kullandı.

Konunun doğrudan seçmenin oyuna sunulması, trans sporculara sınırlama getirmek isteyen gruplar açısından yeni bir yöntem oldu.

ABD’de daha önce 27 eyalette trans sporcular aleyhine yasalar çıkarılmış, iki eyalette de benzer adımlar idari düzenlemeler yoluyla atılmıştı.

Meseleyi doğrudan halk oylamasına taşıma stratejisi kısıtlama yanlıları için başarıyla sonuçlandı.

Independent Women’s Forum Hukuk Danışmanı Beth Parlato, “Bunun dahiyane ve kız çocuklarının sporunu korumak adına mükemmel bir yöntem olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Stratejinin daha fazla eyalette uygulanmasını umduğunu kaydeden Parlato, nihai hedeflerinin bu konuda ulusal ölçekte bir yasanın çıkarılması olduğunu belirtti.

Trans sporcuları savunan aktivistler, zaman içinde bu mücadeleyi kazanabilecekleri görüşünü dile getiriyor.

ABD’deki sporcuların yüzde 1’inden azının trans olduğu tahmin edilirken savunucular meselenin yerel düzeyde ele alınması gerektiğini savunuyor.

Minter, konunun uzlaşmaz bir ikilem olmadığını belirterek şunları kaydetti:

“Halk meselenin ‘ya hep ya hiç’ olmadığını, çocuğun yaşına, spor dalına ve rekabet düzeyine göre makul kurallar getirilebileceğini anlama fırsatı bulduğunda destek veriyor; zira insanlar genellikle kimseyi dışlamak istemiyor. İnsanların farkına varmaya başladığı ve oyların birbirine bu denli yakın çıkmasını sağlayan bir diğer unsur da bu tür düzenlemelerin asıl etkisinin tüm kız çocuklarını denetime, muhtemelen de pek çok kişinin tepkisini çekecek ölçüde mahremiyeti ihlal eden muayene veya testlere tabi tutmak olduğunu görmeleridir.”

LGBTQ hakları örgütü PFLAG Üst Yöneticisi Brian K. Bond, trans bireyleri savunmak için toplumla bağ kurmanın ve zor konuları konuşmanın zorunlu olduğunu aktardı.

Bond, “Bu da alışıldık çevrelerimizin ötesine geçmek ve algoritmalarımızın yarattığı yankı fanuslarının dışına çıkmak anlamına geliyor” dedi.

Hak savunucuları kısıtlamalara karşı yargı yoluna başvurmayı ve seçilmiş yetkililer üzerindeki baskıyı artırmayı planlıyor.

Chestnut, stratejilerine ilişkin şu bilgileri verdi:

“Bazı grupların dava süreçlerini işaret ettiğini biliyorum, idari düzenlemelere dönük adımlar da var. Bizim açımızdan net olan husus, ister federal ister yerel düzeyde olsun, Kongre’ye yeni seçilen üyelerin politikalarında trans bireyleri kapsayacak şekilde hareket etmelerini sağlamak ve onları sorumlu tutmaktır.”

Alınan sonuçlar, hak savunucularına 2000’li yılların başında eşcinsel evlilikleri kısıtlamak amacıyla yürürlüğe konan düzenlemeleri hatırlattı.

Bond, geçmişteki benzer süreçlere işaret ederek, “1990’larda ve 2000’lerde halk oylamaları, LGBTQ+ bireylerin hakları üzerinden toplumu kutuplaştırmanın başlıca araçlarından biriydi. Ancak yenilgiler de dahil olmak üzere halk oylaması sonuçları yalnızca belirli bir anı yansıtır; hakların geleceğine veya nelerin başarılabileceğine dair nihai bir hüküm niteliği taşımaz. İnsanların eninde sonunda adalete değer verdiğine ve toplumlarımızı güçlendiren çeşitliliğe saygı duyduğuna inanıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.

ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.

Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.

Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.

Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.

Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.

Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.

Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.

Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.

Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.

Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.

Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.

Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.

Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.

Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.

Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.

ABD Temsilciler Meclisinde 11 Demokrat vekilin katılmadığı oylamada Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil tasarısı 204’e karşı 211 oyla engellendi. Katılım eksikliği parti içinde disiplin tepkilerine yol açarken gelecek yıl için planlanan azil girişimi Demokrat liderlerin temkinli stratejisiyle karşı karşıya geldi.

ABD Temsilciler Meclisindeki Demokratlar, 11 milletvekilinin oylamaya katılmaması sebebiyle Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil girişiminin Cumhuriyetçilerce engellenmesine tepki gösteriyor.

Salı akşamı Genel Kurula gelen ve Cumhuriyetçi Milletvekili Thomas Massie tarafından hazırlanan sekiz maddelik azil tasarısı, 204’e karşı 211 oyla reddedildi.

Oylamaya katılmayan 11 Demokrat vekilden sekizinin Genel Kurulda hazır bulunması halinde azil sürecinin bir sonraki aşamaya taşınabileceği hesaplanıyor.

Yaşanan sonuç, Demokrat Parti içinde Genel Kurul oylamalarına katılım disiplininin sıkılaştırılması çağrılarını artırdı.

Bu tablo, Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu devralacakları gelecek yılın başında Hegseth’in azline öncelik verilmesini savunan Demokrat vekillerin taleplerini yeniden hareketlendirdi.

Söz konusu baskı, yürütmenin denetiminde daha temkinli ve aşamalı bir yöntem öneren parti yönetimi açısından görüş ayrılığı riski barındırıyor.

New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez, devamsızlık yüzünden herhangi bir oylamanın kaybedilmesinin kesinlikle kabul edilemeyeceğini vurguladı: “Bu hiçbir şekilde kabul edilemez. Konuyu en kısa sürede yeniden gündeme getirmeli ve herkesin katılımını sağlamalıyız.”

İşlerini yapmak ve oylamalarda hazır bulunmak zorunda olduklarını kaydeden Ocasio-Cortez, “Burada bulunma amacımız bu” ifadesini kullandı.

Benzer bir değerlendirmede bulunan Kaliforniya Temsilcisi Ro Khanna, “Önemli oylamalarda vekillerin mutlaka gelmesi gerektiğini açıkça ortaya koymalıyız” dedi.

Gelecek yıl Temsilciler Meclisi çoğunluğu partisine geçtiğinde Hegseth’in azlinin vakit kaybetmeden yeniden oylanmasını isteyen Khanna, “Bunu elimizden geldiğince çabuk yapmalıyız” görüşünü paylaştı.

Tasarı Genel Kurula getirilmeden önce oturum veya soruşturma gerekip gerekmediği sorusuna Khanna, “Hayır, doğrudan ilerletmeliyiz” yanıtını verdi.

Bu yaklaşım, hazırlıksız ve aceleci azil süreçlerine karşı çıkan Demokrat liderlerle bir çatışma ihtimalini doğuruyor.

Demokrat yöneticiler bu haftaki tasarıya destek verse de metni Genel Kurula bizzat taşımamıştı.

Gelecek yıl çoğunluğu elde ettiklerinde azil adımından önce Donald Trump yönetimindeki çeşitli yetkililer hakkında kapsamlı incelemeler yürütmek istediklerini belirtiyorlar.

Temsilciler Meclisi Çoğunluk Liderliği görevini üstlenmesi beklenen Kaliforniya Temsilcisi Pete Aguilar, parti yönetiminin gelecek yıl Hegseth’in azlini yeniden ele alma planı olmadığını bildirdi.

Aguilar konuya dair, “Çoğunluğa geçtiğimizde sorumlulardan hesap sorma konusunda kararlıyız ve bu süreç erken dönemde denetim mekanizmasıyla başlayacak. Ancak şu aşamada tartışılan böyle bir başlık yok” değerlendirmesini yaptı.

Oylamayı kaçıran 11 Demokrat vekil arasında yer alan Melanie Stansbury ve Jonathan Jackson, trafik sıkışıklığı nedeniyle Temsilciler Meclisine zamanında ulaşamadıklarını bildirdi.

Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin ofisi, San Francisco’daki Gaziler Günü etkinliğinde bulunduğunu, ancak Hegseth’in azlini desteklediğini ve tasarının komisyona havale edilmesine karşı ret oyu kullanacağını açıkladı.

Nevada Temsilcisi Steven Horsford ise şahsi bir acil durum nedeniyle Genel Kurula geç kaldığını ve sorumluluğu tamamen üstlendiğini duyurdu.

Michigan Temsilcisi Rashida Tlaib, oylamaya katılmayan vekillere tepki göstererek Demokratlara çoğunluğu veren seçmenlerin yeni Kongreden daha fazlasını bekleyeceği uyarısında bulundu.

Bir kaza yüzünden Kongre binasına ulaşımda zorluk yaşandığını anladığını aktaran Tlaib, “Ancak özellikle çoğunluktayken işimize odaklanmalı ve oyları eksiksiz çıkarmalıyız” dedi.

Hegseth’in gelecek yılın başında azledilmesi yönünde çağrı yapan Tlaib, “Birinin ülkenin temel çıkarlarına aykırı hareket etmesine izin vermemizin tehlikeli bir emsal oluşturacağını düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Massachusetts Temsilcisi Jim McGovern de tüm vekillerin oylamalarda bulunması gerektiğine işaret ederek sonucun değişip değişmeyeceğinden bağımsız olarak herkesin orada yer almasının şart olduğunu ifade etti.

Salı günkü oylamaya katılan tüm Demokratlar, Massie’nin sunduğu tasarının komisyona sevk edilmesine karşı oy kullandı.

New York Temsilcisi Joe Morelle, Demokratların Hegseth’in Amerikan halkı için oluşturduğu tehlikeye karşı tutumunu net biçimde gösterdiğini savunarak bakanın görev için uygun olmadığını öne sürdü.

Morelle, parti grubunun önümüzdeki haftalarda izlenecek yola dair istişarelerde bulunacağını kaydetti.

Tasarının sahibi Massie, Hegseth’in Kongre yetkisi olmadan İran’da çatışma yürüterek, Venezuela Devlet Başkanı’nı ülkesinden kaçırarak ve uluslararası sularda şüpheli uyuşturucu kaçakçılarının yargısız infazını yöneterek yetkisini kötüye kullandığını savunuyor.

Cumhuriyetçi Massie, eylül ayında da Hegseth için benzer bir azil girişimi başlatmış, ancak partisinin Meclis yönetimi oylamaları iptal edip vekilleri erken tatile göndererek tasarının oylanmasını önlemişti.

Massie, Politico’ya verdiği demeçte azil maddelerini Genel Kurula yeniden sunmayı planlamadığını söyledi.

Salı günü basın toplantısı düzenleyen Savunma Bakanı Hegseth ise Massie’nin girişimini “siyasi bir gösteri” ve “ego ile öfkeden beslenen şahsi bir manifesto” olarak nitelendirdi.

Hegseth savunmasında, “Amerikan cumhuriyetinin 250 yıllık tarihinde hiçbir savaş veya savunma bakanı, yasal askeri operasyonları yürüttüğü için azledilmedi; üstelik bizim vakamızda bu operasyonlar başarılıydı. Savaş yetkileri tasarısı olsun ya da olmasın, tek bir kez bile yaşanmadı. Tarih son derece açık ve nettir. Hoşnutsuz bir milletvekili politika anlaşmazlıkları yüzünden bunu hiçe saymak istiyor. Durum sadece politika anlaşmazlığından ibaret” ifadelerini kullandı.