Bizi Takip Edin

Amerika

ABD’de hükümetin kapanması dördüncü haftasına girdi

Yayınlanma

ABD’de federal hükümetin faaliyetlerini durduran bütçe krizi 22’nci gününe girdi. Bu krizle birlikte Başkan Donald Trump, toplam 57 günle ABD tarihinde en uzun süreli hükümet kapatma rekorunu kırdı. Bütçe anlaşmazlığı nedeniyle 1,4 milyon memur maaş alamazken, krizin ekonomiye olumsuz etkileri de artıyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) federal hükümetin faaliyetlerini durduran bütçe krizi dördüncü haftasına girerken, kapatma 22’nci gününe ulaştı.

Bu süreyle birlikte Başkan Donald Trump, görev dönemindeki kesintilerin toplamıyla ABD tarihinin en uzun süreli hükümet kapatma rekorunu kırmış oldu.

Trump yönetimi altında federal hükümet ilk kez 2018 yılında 36 gün kapalı kalmıştı.

1 Ekim’de başlayan mevcut krizin 22 gündür devam etmesiyle, Cumhuriyetçi başkan döneminde hükümetin çalışmadığı toplam gün sayısı 57’ye yükseldi.

Önceki rekor, 56 günle Demokrat Partili eski başkan Jimmy Carter’a aitti.

1,4 milyon memur maaşsız kaldı

Hükümetin kapalı olduğu süre boyunca yalnızca hayati hizmetleri yürüten doktorlar, askerler ve güvenlik görevlileri gibi personel görevlerine devam ediyor.

Başkan, Kongre üyeleri ve bazı üst düzey kamu görevlileri de görevlerinin başında. Buna karşın yaklaşık 1,4 milyon federal çalışan ya ücretsiz izne ayrıldı ya da maaşları ödenmeden çalışmayı sürdürüyor.

Washington yönetimi ayrıca, çoğunluğu Hazine, Sağlık ve Sosyal Hizmetler, Eğitim, Konut ve Kentsel Kalkınma bakanlıklarından olmak üzere 4 bin 100 kamu çalışanını kalıcı olarak işten çıkarmayı planlıyor.

Oxford Economics tarafından yapılan hesaplamalara göre hükümetin kapalı kalması, ABD’nin ekonomik büyümesini her hafta yüzde 0,1 ila 0,2 puan yavaşlatıyor.

Krizin üç ay sürmesi halinde Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) büyüme oranının yüzde 1,2 ila 2,4 arasında düşebileceği öngörülüyor.

Krizin temelinde bütçe anlaşmazlığı var

ABD’de mali yıl her ekim ayında başlıyor ancak bu yıl Demokratlar ve Cumhuriyetçiler bütçe yasası üzerinde uzlaşma sağlayamadı.

Kongre yeni bütçeyi zamanında kabul edemediği için federal yasalar uyarınca hükümet kurumlarının harcama yapması yasaklandı ve memurlar zorunlu izne gönderildi.

Krizin temelinde Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasındaki bütçe anlaşmazlığı yatıyor.

Demokratlar, “Obamacare” olarak bilinen sağlık sigortası programı kapsamındaki sübvansiyonların korunmasını talep ederken, Cumhuriyetçiler “Medicaid” programındaki harcamaların kısılmasını istiyor.

Son yedi yıldır ilk kez tam kapsamlı bir hükümet kapatma yaşanıyor.

Önceki yıllarda Kongre, geçici bütçeler kabul ederek hükümetin faaliyetlerini birkaç aylığına sürdürmesini sağlıyordu.

Fakat bu yıl taraflar geçici bütçe tasarısında uzlaşamadı. Yasanın kabulü için 60 oy gerekirken, Cumhuriyetçilerin Senato’daki sandalye sayısı 53’te kalıyor.

ABD’de önceki kapanmalar

Mevcut bütçe sistemi 1976’da yürürlüğe girdiğinden bu yana ABD’de toplam 22 kez hükümet kapatıldı. İlk kapatma aynı yıl, Cumhuriyetçi Başkan Gerald Ford döneminde yaşandı.

Ford, sağlık ve sosyal harcamaları fazla bulduğu gerekçesiyle bütçeyi veto etmişti.

Ford’u takip eden Demokrat Başkan Jimmy Carter döneminde ise hükümet beş kez kapatıldı ve bu kesintiler toplamda 56 gün sürdü. Bu krizlerin üçünde Kongre, düşük gelirli kadınların Medicaid kapsamında kürtaj masraflarının hangi durumlarda karşılanacağı konusunda anlaşamadı.

Uzun müzakerelerin ardından yalnızca tecavüz ve ensest vakalarında masrafların karşılanmasına izin verildi. Carter ayrıca 1978’de nükleer uçak gemisine ayrılan fonu veto etti.

1979’da ise Kongre, hem milletvekili maaşlarını hem de kürtaj finansmanını tartıştıktan sonra anlaşmaya vardı.

Cumhuriyetçi Ronald Reagan döneminde hükümet sekiz kez kapandı ve toplam süre 14 gün oldu. İlkinde başkan bütçe kesintilerini yetersiz bulurken, ikincisinde Kongre zamanında anlaşamadı.

Sonraki kapatmaların nedenleri arasında eğitim bütçesi, Suriye ve El Salvador’a dış yardımlar, suçla mücadele ve su projeleri yer aldı.

Son kriz ise Reagan yönetiminin Nikaragua’daki muhalif harekete mali destek sağlaması konusundaki anlaşmazlık nedeniyle yaşandı.

Cumhuriyetçi George H. W. Bush döneminde hükümet yalnızca bir kez, Ekim 1990’da kapandı. Bush, bütçeye mali açık azaltıcı tedbirler eklenene kadar yasayı imzalamayı reddetmişti.

Demokrat Bill Clinton döneminde ise iki kez hükümet kapatıldı. Clinton, Kasım 1995’te Medicare programı prim artışlarını içeren bütçeyi veto etti.

Aralık ayında ise Kongre, bütçenin dengelenmesi için kullanılan ekonomik tahminler üzerinde uzlaşamayınca hükümet yeniden kapandı.

Cumhuriyetçi George W. Bush döneminde ise hükümet faaliyetleri hiç durmadı.

21’inci yüzyıldaki ilk hükümet kapatma, Demokrat Barack Obama döneminde 2013’te gerçekleşti.

İki parti, düşük gelirli Amerikalılara sigorta erişimini kolaylaştıran Obamacare reformunun finansmanı konusunda anlaşamadı. Joe Biden başkanlığında ise şu ana kadar böyle bir kesinti yaşanmadı.

Trump döneminde iki kez hükümet kapandı

Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde iki kez hükümet kapatma kararı alındı. 9 Şubat 2018’deki ilk kapatma yalnızca beş saat sürdü ve taraflar göç politikası önlemleri üzerinde anlaşamadı.

İkincisi ise yıl sonunda, Meksika sınırına örülmesi planlanan duvarın finansmanı konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle gerçekleşti.

Amerika

İsrailli NewMed Energy de Venezuela petrolünün peşinde

Yayınlanma

İsrailli NewMed Energy, Venezuela’daki bir petrol şirketinin %60 hissesini satın almayı değerlendiriyor.

Bu hamle, son dönemde bölgede İsrail yanlısı iktidar değişikliklerinin ardından Güney Amerika’ya yönelik stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Tel Aviv Borsası’na sunulan resmi bir belgeye göre, NewMed International, Venezuela’da karasal petrol haklarına sahip bir şirketin hissedarları ile yapılacak müzakerelerin ilkelerini belirleyen karşılıklı münhasırlık mektubu ve şartnameyi imzaladı.

Hedef şirket, karada petrol kuyuları işletiyor ve hem karada hem de açık denizde ek petrol ve gaz varlıklarına sahip.

NewMed, aynı zamanda diğer bölgesel fırsatları da araştırdığını ve ek münhasırlık anlaşmaları konusunda ileri düzeyde görüşmeler yürüttüğünü belirtti.

Şu anda durum tespiti süreci devam ediyor ve karşılıklı münhasırlık süresi 1 Ocak 2027’ye kadar uzanıyor.

Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu rezervler, ağır ve ekstra ağır ham petrolden oluşuyor ve bu tür petrolün rafine edilmesi için kapsamlı işlemler gerekiyor.

Nicolas Maduro’nun ABD özel kuvvetleri tarafından kaçırılması ve ardından New York’ta yargılanmak üzere tutuklanmasının ardından, rejim sonrası geçiş süreci ülkenin enerji sektörünü yabancı katılımına açtı.

Piyasa analistleri, potansiyel satın almanın hem stratejik bir genişleme hem de önemli jeopolitik riskler barındırdığını belirtiyor.

Yatırım danışmanı ve “Profit Multiple” hizmetinin başkanı Lior Wider, üretim varlıklarının satın alınmasının NewMed için somut bir nakit akışı yaratabileceğini fakat yatırımcıların durum tespiti sürecini, finansal şartları ve risk azaltma mekanizmalarını yakından takip edeceğini belirtti.

NewMed Energy CEO’su Yossi Abu, mevcut ana varlıkların geliştirilmesinin yanı sıra, ortaklığın uzmanlığından yararlanmak için uluslararası genişleme fırsatlarını sürekli olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Önerilen Venezuela girişimi, Güney Amerika’da varlık göstermeye yönelik önemli bir adım.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anket: Amerikalıların üçte ikisi Trump’ın gücünü kaybettiğini düşünüyor

Yayınlanma

ABD’de ara seçimlerin ardından RF Global araştırma şirketinin yaptığı ankete katılanların üçte ikisi, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki gücünün zayıfladığını belirtti. Seçmenlerin yüzde 53’ü Kongre’deki hezimetten Trump’ı sorumlu tutarken yüzde 52’si İran savaşını başkanın en büyük başarısızlıkları arasında görüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki etkisinin seçmenler nezdinde zayıfladığı belirlendi.

The Politico Poll tarafından ara seçimlerin ardından PF Global şirketine yaptırılan kamuoyu yoklamasına göre, Amerikalıların üçte ikisi partinin uğradığı ağır ara seçim yenilgisinden bu yana Trump’ın parti içindeki gücünü kısmen de olsa kaybettiğini düşünüyor.

Bu görüşü paylaşanların oranının Demokrat ara seçim seçmenleri arasında yüzde 83, Cumhuriyetçi ara seçim seçmenleri arasında ise yüzde 57 olduğu kaydedildi.

Başkanın en sadık tabanını oluşturan MAGA (Amerika’yı Yeniden Harika Yap Hareketi) seçmenlerinin yalnızca yüzde 40’ı Trump’ın eskisi kadar güçlü olduğunu savundu.

On yılı aşkın süredir ülke siyasetine yön veren Trump’ın nüfuzunun, Beyaz Saray’daki son iki yılına yaklaşırken zayıflayabileceğine işaret eden anket, partinin tarihi seçim mağlubiyetinin ardından yeni bir yol arayışına girdiğini ortaya koydu.

Demokratların en az 255 Temsilciler Meclisi üyeliği, 54 Senato sandalyesi ve 28 valilik kazandığı seçim yenilgisinde Cumhuriyetçilerin çoğu kamuoyu önünde doğrudan Trump’ı işaret etmekten kaçınıyor.

Amerikalıların yüzde 53’lük çoğunluğu ise Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadını da kaybetmesini Trump’ın başkanlık dönemindeki icraatlarına bağlıyor.

MAGA destekçilerinin de yüzde 33’ü bu değerlendirmeye katılıyor.

Amerikan kamuoyuna göre Demokratların seçim zaferindeki en önemli etken Trump’ın İran ile başlattığı savaş oldu.

Amerikalıların yarısı, Trump bu savaşı başlatmasaydı Demokratların seçimi kaybedeceğini ya da daha düşük farkla kazanacağını belirtti.

Katılımcıların yüzde 52’si ise İran savaşını Trump’ın ikinci başkanlık döneminin en büyük başarısızlıkları arasında saydı.

Seçmenler, Demokratların zaferini açıklayan gerekçeler arasında en çok hayat pahalılığına (yüzde 42) işaret ederken bunu İran savaşı (yüzde 30) ve Trump’ın kişisel tutumu (yüzde 27) izledi.

Cumhuriyetçi Parti’deki seçim hezimeti, 2028 başkanlık yarışında Trump’ın yerini alacak yeni bir lider arayışını beraberinde getirdi.

Cumhuriyetçi liderler uzun yıllar boyunca Trump’a yakın durmayı tercih etmişti.

Trump’a yönelik kamuoyu desteğindeki düşüş ve ara seçim sonuçlarının yansıttığı seçmen hoşnutsuzluğu, parti içinde yükselmek isteyen Cumhuriyetçiler için Trump’a bağlı kalmanın artık bir siyasi yüke dönüşebileceğini gösteriyor.

Öte yandan Amerikalılar Trump’ın partide halen önemli bir figür olduğunu kabul ediyor.

Katılımcıların yüzde 43’lük kesimi, Trump’ın “gücünün bir kısmını kaybettiğini ancak halen hatırı sayılır bir güce sahip olduğunu” kaydetti.

Seçmenlerin yüzde 56’sı Cumhuriyetçi Parti’nin Trump ve gündeminden uzaklaşması gerektiğini savunurken MAGA tabanının büyük bölümü başkana bağlılığını koruyor.

Bu gruptakilerin yüzde 59’u, partinin Trump’a ve onun ajandasına daha fazla yaklaşması gerektiğini ifade ediyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

Nvidia hisseleri CEO Jensen Huang’ın görevden alınacağı iddiasıyla düştü

Yayınlanma

Çip üreticisi Nvidia’nın hisseleri, yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına dair haberlerin ardından ABD’deki kapanış sonrası işlemlerde yüzde 10,1 düşerek 156,19 dolara kadar geriledi. Satış dalgasının ana seansta da sürmesi halinde şirketin piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.

Çip üreticisi Nvidia’nın (NVDA) hisseleri, şirketin yönetim kurulunun CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığına yönelik haberlerin ve yönetici değişimi endişelerinin etkisiyle New York’ta ABD borsalarının kapanış sonrası akşam işlemlerinde yüzde 10 oranında değer kaybetti.

Bloomberg’in aktardığına göre, NASDAQ borsasındaki kapanış sonrası akşam seansında yüzde 10,1 gerileyerek en düşük 156,19 dolar seviyesini gören şirket hisselerindeki bu satış dalgası, yatırımcıların Nvidia’nın CEO Jensen Huang’sız kalabileceği yönündeki kaygılarından kaynaklandı.

Moskova saatiyle 09.59 itibarıyla düşüş hızı yüzde 7,5’e gerilerken, Nvidia hisseleri pay başına 160,8 dolardan işlem gördü.

Bloomberg’in yazısına göre hisse değerlerindeki düşüş, The New York Times gazetesinde yayımlanan ve şirketin kurucusu ile CEO’su Jensen Huang’ın astlarından biri olan Nvidia Başkan Yardımcısı Kimberly Powell ile romantik ilişki yaşadığının öne sürüldüğü haberle başladı.

The Wall Street Journal gazetesinin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, Nvidia yönetim kurulunun Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlandığını duyurmasıyla tablo daha da ağırlaştı.

Kapanış sonrası işlemlerde kaydedilen bu düşüşün sürmesi halinde, ana seansın yeniden başlamasıyla birlikte Nvidia’nın piyasa değeri 4 trilyon doların altına inebilir.

Yapay zeka teknolojisiyle bağlantılı diğer şirketlerin hisseleri de Nvidia hisselerinin ardından değer kaybetti.

Bu kapsamda CoreWeave hisseleri yüzde 5’in üzerinde, Super Micro Computer hisseleri yüzde 4’ten fazla, Intel ve Dell Technologies hisseleri ise yüzde 3 oranında ucuzladı.

Öte yandan, piyasa verilerinde Nvidia (NVDA) hissesi için yüzde 2,87 artışla 173,73 dolar ve 491,55 dolar rakamları da yer aldı.

Şirket yönetim kurulunun CEO Jensen Huang hakkında soruşturma başlatmasının ardından, Nvidia hisselerinde hafta başından bu yana satışlar gözleniyor.

Alice Huang kim ve Nvidia CEO’suyla ilişkisi neden mercek altında?

Huang’ın, Amerikan istihbarat servislerinin Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Bakanlığı hesabına çalıştığını değerlendirdiği Singapurlu Megaspeed şirketinin yöneticisi Alice Huang ile “yakın bağlantıları” olduğundan şüphelenildi.

Financial Times gazetesinin verilerine göre ikili arasında romantik bir ilişki vardı.

Amerikan istihbarat servisleri, bu ilişkinin ABD’den yapay zeka teknolojilerine dair gizli verilerin sızmasına ve ihracat kısıtlamalarını delme girişimlerine yol açmış olabileceğini değerlendiriyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise Çin istihbaratının Nvidia CEO’su Jensen Huang ile temas kurmaya çalıştığı yönündeki suçlamaları iftira olarak nitelendirdi.

Ayrıca yatırımcılar, iş insanının Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile olan bağlantılarını gizleyerek hissedarları yanıltmakla suçladıkları Nvidia şirketine ve CEO’su Jensen Huang’a karşı toplu dava açtı.

Yatırım bankası Yorkville Ives’ın tahminlerine göre, Jensen Huang’ın görevden ayrılması durumunda Nvidia hisselerinin adil değeri, CEO olarak görevde kalması halindeki 300 dolar seviyesine kıyasla yaklaşık yüzde 25 düşerek pay başına 225 dolara gerileyecek.

Uzmanlar, hem teknoloji sektöründe hem de şirketin yönetim kurulunda, yeni ayrıntılar ortaya çıktıkça tablonun her geçen gün kötüleştiğinin farkında olunduğuna işaret ediyor.

Dünyanın en büyük grafik işlemcisi, yapay zeka sistemleri çipi ve yazılım geliştiricilerinden biri olan teknoloji şirketi Nvidia’nın ürünleri; video oyunları, yüksek performanslı bilgi işlem, yapay zeka ve otonom ulaşım gibi alanlarda kullanılıyor.

63 yaşındaki Jensen Huang’ın 1993 yılında iki ortağıyla birlikte kurduğu şirketi, kuruluşundan bu yana kendisi yönetiyor.

Nvidia skandalının yankıları nereye varacak?

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English