Amerika
ABD’de ICE karşıtı eylemlere katılan yüzlerce öğrenciye uzaklaştırma cezası verildi

ABD genelinde federal göçmenlik yetkililerini protesto etmek amacıyla ders bırakma eylemlerine katılan yüzlerce öğrenciye disiplin ve uzaklaştırma cezası verildi. Cumhuriyetçi eyalet yetkilileri okullar üzerindeki yaptırım baskısını artırırken, hukuk uzmanları okul saatleri içinde kampüsten ayrılmanın anayasal ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtiyor.
ABD genelinde yüzlerce ilköğretim ve lise öğrencisi, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) biriminin faaliyetlerini protesto etmek amacıyla ders bırakma eylemlerine katılmalarının ardından uzaklaştırma veya disiplin cezası aldı.
Geçen ay Minneapolis kentinde federal göçmenlik yetkilileri tarafından Renee Good ve Alex Pretti’nin vurularak öldürülmesinin ardından, ICE karşıtı söz konusu ders bırakma eylemleri ülke genelinde yaygınlaştı.
Uzmanlar, okul arazisinden ayrılmanın öğrenciler için ABD Anayasası’nın Birinci Ek Maddesi kapsamında korunan protesto biçimi olmadığını belirtiyor. Cumhuriyetçi liderler ise eylemlere katılan öğrencilere yönelik yaptırım uyarısında bulunuyor.
Cumhuriyetçi liderler yaptırım talep ediyor
Oklahoma Valisi Cumhuriyetçi Kevin Stitt, çarşamba günü X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, “Mustang Okul Bölgesi Müdürü Dr. Charles Bradley’i protesto amacıyla dersi bırakan 122 öğrenciye uzaklaştırma cezası verdiği için takdir ediyorum” ifadesini kullandı. Stitt, “Genç Oklahomalılar, ifade özgürlüğü kutsaldır ancak okuldan kaçmak geleceğinizi çalar. Okulda kalın, beceriler edinin ve sesinizi sorumlu şekilde duyurun” dedi.
Trump yönetiminin katı göçmenlik politikalarını sürdürdüğü dönemde, ders bırakma eylemlerinin yayılma ihtimali bulunuyor. Öğrencilerin bir kısmı genel anlamda Trump’ın politikalarına karşı çıkarken, diğerleri şahsen tanıdıkları gözaltındaki göçmenler adına yürüyüş düzenliyor.
Florida eyaletinin Tampa kentindeki King Lisesi’nde ders bırakma eylemine katılan öğrenci, yerel yayın organına yaptığı açıklamada, “Annemin her gün çok çalışan harika arkadaşları vardı ve maalesef hiçbir neden yokken sınır dışı edildiler” diye konuştu.
Virginia eyaletinin kuzeyindeki Woodbridge Lisesi’nde bu hafta düzenlenen eylemin ardından 300’ü aşkın öğrenciye uzaklaştırma cezası verildi. Eyleme katılan öğrencilerden birinin annesi, yerel medyaya verdiği demeçte kızıyla “son derece gurur duyduğunu” kaydetti.
Uzmanlar anayasal hakların sınırını çiziyor
Uzmanlar, ABD Anayasası’nın Birinci Ek Maddesi’nin öğrencilerin okullarda kıyafet veya eğitimi aksatmayan diğer yollarla protesto hakkını koruduğunu belirtiyor. Bu hak, öğrencilerin Vietnam Savaşı’nı protesto etmek için kol bandı taktıkları gerekçesiyle cezalandırıldığı Tinker v. Des Moines davasında da teyit edilmişti. Ancak ders bırakma eylemlerinin hukuki statüsü farklılık gösteriyor.
Bireysel Haklar ve İfade Vakfı Stratejik Girişimler Başkan Yardımcısı Adam Goldstein, “Yüksek Mahkeme, pasif ve sessiz ifade biçimlerinde bulunduğunuzda bu ifadeyi kullanma hakkına sahip olduğunuzu belirtmiştir. Aslında, yapmak istediğiniz şey maddi aksama riski yaratmadığı sürece, okul arazisinde herhangi bir ifade biçimini kullanma hakkınız vardır” dedi. Goldstein, maddi aksamayı “okulun normal işleyişini engelleyen fiziksel olay” olarak tanımlayarak, “Maalesef okulun işleyişini, öğrencilerin o gün okulda olmamasından daha fazla engelleyen hiçbir şey yoktur” ifadesini kullandı.
Öğrencilerin tişört, kol bandı veya rozet takabileceğini kaydeden Goldstein, “Mevcut okul gazetesine yazabilirler veya bağımsız gazetelerini kurabilirler. Hatta okul saatleri dışında gösteri planlayabilirler, böylece bunu yapmak için dersi bırakmış olmazlar. Yani çok sayıda başka seçenek mevcut. Ancak bu spesifik durumda, sırf ifade özgürlüğünüzü kullanmak istemeniz size normal şartlarda sahip olmadığınız hakkı vermez” diye konuştu.
Öğrencilerin kampüsten ve yetişkin gözetiminden ayrılması, güvenlik endişelerini de beraberinde getiriyor.
Ebeveynler hakkında suç duyurusu yapıldı
The Fresno Bee gazetesinin haberine göre, California eyaletindeki Clovis Polis Teşkilatı, öğrenci eylemine katılan ebeveynler hakkında suç duyurusunda bulunuyor.
Polis ve okul bölgesinden yapılan ortak açıklamada, “Bu eylemler kabul edilemez. Okuldan kaçmaya katkıda bulunan veya bunu teşvik eden yetişkinler, reşit olmayan çocukları riske atmakta ve eğitimlerine müdahale etmektedir” denildi.
Okul yönetimleri, ICE karşıtı eylemlere yönelik cezaları açıklarken, öğrencilerin protesto ettikleri konu nedeniyle değil, derse girmedikleri gerekçesiyle disiplin veya uzaklaştırma cezası aldıklarını vurguluyor.
Eğitim Hukuku Merkezi İcra Direktörü Robert Kim, okulların mazeretsiz devamsızlık kurallarını uygulama hakkına sahip olduğunu belirterek, “Bunu genel olarak öğrencilere uygulama hakları var, bunun güvenlik gerekçeleri bulunuyor. Ayrıca okullar devamsızlık ve izin politikalarını uygulayamazsa zarar görecek pedagojik ve öğrenmeye dayalı hedefler söz konusudur” değerlendirmesinde bulundu.
Okulların tarafsız kuralları uygulama yetkisi bulunduğuna işaret eden Kim, “Ayrıca ne devlet okullarının ne de eyalet yetkililerinin bu tarafsız kuralları siyasi görüşlere göre uygularken seçici davranamayacağını belirtmeliyim” dedi.
Okul yönetimleri diyalog yolunu deniyor
Öte yandan, eylemlere katılan tüm öğrenciler yaptırımlarla karşı karşıya kalmıyor.
Eğitim sistemindeki görev süresi boyunca ders bırakma eylemleriyle ilgilenen Minnesota eyaletindeki Minnetonka Okul Bölgesi Müdürü David Law, güvenliklerini sağlamak amacıyla öğrencileriyle her zaman koordinasyon içinde çalıştıklarını belirtti.
Öğrencilerin temel amacının fark edilmek ve mesaj vermek olduğunu kaydeden Law, öğrencilerin herkesin orada bulunduğu zaman dilimi olduğu ve “rahatsızlık yaratacağını bildikleri” için eylemleri okul saatleri içinde düzenlediklerini ifade etti.
Law, “Çalıştığım bölgelerdeki yaklaşımımız, öğrenci organizatörlerle iletişime geçip ‘Amacınız nedir?’ diye sormak oldu. Okulda ve okul saatleri içinde, eyleme katılmak istemeyen çocukların derslerine kesintisiz şekilde girme hakkı olduğuna dair beklenti bulunduğunu da hatırlatıyoruz” dedi.
Eyalet yönetimlerinden okullara soruşturma baskısı
Ancak özellikle Florida ve Texas eyaletlerindeki okullar, ICE karşıtı eylemleri engellemeleri yönünde Cumhuriyetçi yetkililerin artan baskısıyla karşılaşıyor.
Texas Başsavcısı Cumhuriyetçi Ken Paxton, öğretmenlerin öğrencileri protestolara teşvik ettiği şüphesiyle üç okul bölgesi hakkında soruşturma başlatıldığını duyurdu. Başsavcılık ofisi, eğitimcilere karşı ellerinde hangi delillerin bulunduğuna dair bilgi paylaşmadı.
Florida Eğitim Komiseri Anastasios Kamoutsas ise bu ayın başlarında eyaletteki okul bölgelerine gönderdiği mektupta, “Öğrenciler, yürürlükteki yasalara ve okul bölgesi politikalarına uyduğu sürece, barışçıl protesto da dahil olmak üzere ifade özgürlüğüne yönelik anayasal haklarını saklı tutar. Eylemleri buna aykırı olan her öğrenci uygun şekilde disiplin cezasına çarptırılmalıdır” ifadelerine yer verdi.
Amerika
SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.
Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.
The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.
Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.
Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:
“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”
Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.
Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.
İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Amerika
Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.
Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.
Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.
Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.
Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.
Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.
İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi
BlackCore soruşturmaları
Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.
Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.
Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.
Amerika
Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.
Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.
Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.
Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.
Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.
Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:
- Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
- Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
- Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.
Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.
The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.
Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.
Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor
Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor.
Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.
Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.
Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.
Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.
Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.
Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.
Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









