Bizi Takip Edin

Ortadoğu

ABD’nin İran saldırılarında 38 kişi hayatını kaybetti

Yayınlanma

ABD ordusunun İran’daki sivil altyapıyı hedef alan hava saldırılarında cuma sabahı itibarıyla 38 kişi yaşamını yitirdi, 400’den fazla kişi yaralandı. Perşembe gecesinden cuma sabahına kadar süren operasyonlarda, stratejik öneme sahip Çabahar’daki Şehit Kalantari Limanı’nın deniz trafiği kontrol kulesi yıkılırken Hürmüzgan’da altı köprü vuruldu.

ABD ordusunun perşembe gecesinden cuma sabahına kadar İran’ın güneyindeki vilayetlerde yer alan sivil altyapı tesislerine düzenlediği hava saldırılarında 38 kişi yaşamını yitirdi, 400’den fazla kişi yaralandı. Bombardımanda Çabahar’daki Şehit Kalantari Limanı’nın deniz trafiği kontrol kulesi tamamen yıkılırken Hürmüzgan vilayetinde altı köprü vuruldu.

Saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın elektrik santralleri ve köprüler dahil sivil altyapısını hedef alacağına yönelik tehditlerinin ardından gerçekleştirildi. İran basını, askeri hareketliliğin Hürmüzgan, Buşehr, Sistan ve Beluçistan, Huzistan ile Luristan vilayetlerinde yoğunlaştığını bildirdi.

Bölgede hava sıcaklığının 50 dereceye ulaşmasıyla birlikte açıklama yapan İran Enerji Bakanlığı, halka elektrik tüketimini azaltma çağrısı yaptı. Bakanlık, Amerikan saldırılarının enerji tesislerine zarar verdiğini, aşırı sıcakların yanı sıra altyapıya yönelik bu müdahalelerin ulusal elektrik şebekesindeki yükü artırdığını duyurdu.

İran Sağlık Bakanlığı, cuma sabahı itibarıyla netleşen bilançoda 38 kişinin öldüğünü, 400’den fazla kişinin ise yaralandığını açıkladı. Yaşamını yitirenlerin arasında üç kadın ile 18 yaşından küçük bir genç yer alıyor. Yaralılar arasında 22 kadın ve dokuz çocuk yer alırken, 47 kişinin hastanelerdeki tedavisi devam ediyor.

Çabahar’da bulunan Şehit Kalantari Limanı’nın deniz trafiği kontrol kulesi, cuma sabahı ABD savaş uçakları tarafından üçüncü kez hedef alınarak tamamen yıkıldı. Yetkililer, limanın rıhtımlarında, yükleme ve boşaltma ekipmanlarında ya da operasyonel altyapısında hasar oluşmadığını, bu tesisteki saldırıda can kaybı meydana gelmediğini bildirdi.

IRNA’nın aktardığına göre, teknik ve operasyon ekipleri bölgeyi güvenlik çemberine alarak hasar tespit çalışmalarına başladı. Liman faaliyetlerinin yeniden başlatılması için incelemeler yapılırken, güvenlik kontrollerinin ardından yükleme ve boşaltma işlemlerinin kısa sürede yeniden başlaması öngörülüyor.

Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan deniz ticaretine imkan tanıyan Çabahar, İran’ın Arap Denizi ve Hint Okyanusu’na doğrudan açılan tek derin su limanı olması sebebiyle yüksek stratejik değere sahip. ABD’nin İran limanlarına deniz ablukası uyguladığı ve Hürmüz Boğazı trafiğini büyük oranda durdurduğu bu dönemde liman, alternatif bir güzergah işlevi görüyor. Afganistan ve Orta Asya için önemli bir ticaret kapısı olan tesis, Pakistan’ı devre dışı bırakacak bir rota arayışında olan ve projeye büyük yatırım yapan Hindistan ile ortaklaşa geliştirildi. Press TV, kontrol kulesi, ticari rıhtımlar ve bir depoyu hedef alan saldırıların, Hürmüz Boğazı kapalıyken kullanılan bu ticaret hattını kesintiye uğratmayı amaçladığını değerlendirdi.

Hürmüzgan’da köprüler hedef alındı

Saldırılarda en yüksek can kaybı Hürmüzgan vilayetinde kaydedildi. Cuma sabahının erken saatlerinde Hamir ilçesindeki altı köprü vuruldu. Saldırılarda Bender Abbas, Bender Hamir ve Lar arasındaki ana karayollarının yanı sıra Letidan, Kahuristan, Keşar ve Maru köylerinden geçen yollar hasar gördü.

vilayet yönetimi, halkın zarar gören yollardan uzak durmasını ve alternatif güzergahları tercih etmesini istedi. Ayrıca acil yardım, polis ve itfaiye ekiplerinin geçiş yollarının açık tutulması çağrısı yapıldı. Hürmüzgan Valiliği, köprü saldırılarında yedi kişinin öldüğünü, dokuz kişinin yaralandığını bildirdi. Bender Hamir üzerindeki Bender Abbas-Lar karayolunda ulaşım kısmen yeniden sağlanırken, yetkililer zorunlu seyahatlerden kaçınılması uyarısını yineledi.

Bender Abbas’ın Allahu Ekber Tepesi yerleşim bölgesine yönelik saldırıda bir kişi hayatını kaybetti, sekiz kişi yaralandı. Gece yarısından sonra aynı kentteki demiryolu bağlantı istasyonunun vurulması sonucu yaralanan iki kişi ise hastaneye kaldırıldı. Yetkililer, yerleşim yerlerinin dışındaki istasyon altyapısında hasarın sınırlı olduğunu açıkladı.

Karayolu ve demiryolu köprülerinin vurulmasının, ülkenin ana limanı olan Bender Abbas’ın Tahran ve iç kesimlerle bağlantısını kesmeyi amaçladığı belirtiliyor. Press TV, alternatif yollar açık olsa da saldırıların 90 milyonluk ülke nüfusu için temel malların sevkiyatını engellemeyi hedeflediğini aktardı.

Buşehr, Ahvaz ve Luristan’da son durum

Buşehr Valisi Muhammed Muzaffer, vilayetin birkaç saat arayla iki kez ABD saldırısına uğradığını, olayda bir kişinin yaralandığını ve incelemelerin sürdüğünü açıkladı.

Huzistan Vali Yardımcısı Veliullah Hayati, perşembe gecesi ABD güçlerinin Ahvaz çevresindeki bazı noktaları vurduğunu, hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Ahvaz yakınlarındaki bombardıman öncesinde Şehit Bakayi Hastanesi tedbir amacıyla boşaltıldı.

Tahran yönetimi bu saldırıyı savaş suçu olarak nitelendirirken, Ahvaz Cündişapur Tıp Bilimleri Üniversitesi hastanenin geçici olarak hizmet dışı kaldığını bildirdi.

Luristan Vali Yardımcısı Said Puralı ise cuma günü Çegeni ilçesine bağlı Veysiyan bölgesinin vurulduğunu kaydetti, ancak saldırıya dair ayrıntılı bilgi vermedi.

Yaşanan gelişmeler üzerine İran, Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin bölgedeki askeri müdahalesi sona erene kadar kapalı kalacağını ilan etti. Tahran yönetimi, Amerikan saldırılarına karşılık olarak Bahreyn, Kuveyt, Suriye ve Umman’daki ABD üsleri ile askeri teçhizatını füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı.

Ortadoğu

Yemen güçleri Suudi destekli birliklerin mevzilerini vurdu

Yayınlanma

Ensarullah liderliğindeki Yemen Silahlı Kuvvetleri, Suudi Arabistan destekli birliklerin Marib ve Hadramut’taki mevzilerini balistik füzeler ve İHA’larla hedef aldığını duyurdu. Yemen ordusu yüzlerce kişinin öldüğünü veya yaralandığını savunurken, Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya’ya konuşan kaynaklar 45 kişinin öldüğünü ve yaklaşık 80 kişinin yaralandığını bildirdi.

Ensarullah liderliğindeki Yemen Silahlı Kuvvetleri, çeşitli vilayetlere yönelik saldırı hazırlığında bulunan Suudi Arabistan destekli güçlere karşı geniş çaplı bir operasyon düzenlediğini duyurdu.

Balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen operasyonda, Acil Müdahale Güçleri olarak bilinen Suudi destekli birliklerin Marib vilayetindeki El-Ruveyk ile Hadramut vilayetindeki El-Abr ve El-Thaniyah bölgelerinde bulunan mevzileri hedef alındı.

Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan’ın Yemen güçlerine saldırmak amacıyla kapsamlı bir askeri yığınak yaptığını söyledi.

Seri, “Bu nedenle silahlı kuvvetlerimiz, Suudi düşman birliklerinin toplandığı noktaları hedef alan geniş çaplı ve hassas bir operasyon gerçekleştirdi” dedi.

Suudi Arabistan destekli birliklerin “Yemen’in özgür vilayetlerine ve halkına yönelik saldırıları tırmandırmayı” amaçladığını savunan Seri, operasyonda yüzlerce kişinin öldüğünü veya yaralandığını belirtti. Seri ayrıca askeri kampların, silah depolarının ve araçların imha edildiğini açıkladı.

Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya televizyonuna konuşan kaynaklar, saldırıda Acil Müdahale Güçlerine bağlı 45 kişinin öldüğünü, yaklaşık 80 kişinin de yaralandığını bildirdi.

Sana yönetimi, Riyad’ı gerilimi daha fazla tırmandırmaması konusunda uyardı. Suudi güçleriyle birlikte savaşan Yemenlilere geri çekilme çağrısı yapan yönetim, Riyad’ın Yemen’e yönelik ablukayı sona erdirmesine kadar “ablukaya karşı abluka” stratejisinin sürdürüleceğini yineledi.

Suudi gemilerine yönelik abluka

Suudi Arabistan, 2015’ten bu yana başkent Sana ve ülkenin ana limanı Hudeyde dahil olmak üzere Ensarullah liderliğindeki Yüksek Siyasi Konseyin kontrolündeki bölgelere hava ve deniz ablukası uyguluyor.

Riyad yönetimi ayrıca Yemen savaşı boyunca yoğun bir bombardıman harekatı yürüttü. Savaş ve ablukanın yol açtığı koşullar nedeniyle yaklaşık 400 bin Yemenlinin öldüğü, Arap dünyasının en yoksul ülkelerinden biri olan Yemen’in ağır bir insani krize sürüklendiği belirtiliyor.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, Suudi savaş uçaklarının İran’a ait sivil bir uçağın inişini engellemek amacıyla Sana Uluslararası Havalimanı’nın pistini bombalamasının ardından 20 Temmuz’da Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulamaya başladı.

Bu kapsamda Babülmendep Boğazı üzerinden Kızıldeniz’deki Suudi limanlarına giden veya bu limanlardan ayrılan ticari gemiler ile petrol tankerleri, Yemen güçlerinin füze ve İHA saldırılarının hedefi olma riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Hürmüz ve Babülmendep’te eş zamanlı baskı

Yemen’in Babülmendep’te Suudi gemilerine uyguladığı abluka, müttefiki İran’ın Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde deniz trafiğine kapattığı bir döneme denk geldi.

İran, şubat ayında başlayan ABD-İsrail savaşına karşılık olarak boğazdaki geçişleri kısıtladı. Küresel petrol ve doğal gaz ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz’deki kapanma, enerji fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı.

Bu durum aynı zamanda İran’a, savaşın sona erdirilmesi amacıyla ABD ile yapılabilecek olası müzakerelerde önemli bir pazarlık gücü sağladı.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Trump’ın Barış Kurulu, Gazze için ilk üs sözleşmesini hazırladı

Yayınlanma

Trump’ın Barış Kurulu, Gazze’de görev yapacak Fas askerleri için 150 kişilik bir askeri üs kurulmasına ilişkin ilk inşaat sözleşmesini hazırladı. İlk aşamada 150 askerin barınacağı tesisin daha sonra 5 bin Uluslararası İstikrar Gücü askerini ağırlayacak biçimde genişletilmesi planlanıyor. Sözleşmelerin henüz kesinleşmediği bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın “Barış Kurulu”, ocak ayında kurulmasından bu yana Gazze’ye ilişkin ilk inşaat sözleşmesini hazırladı. The Guardian’ın 6 Ağustos tarihli haberine göre sözleşme, Fas askerlerinin konuşlanacağı 150 kişilik temel nitelikte bir askeri üs kurulmasını öngörüyor.

Trump, İsrail’in Gazze’de Filistinlilere karşı iki yıldır sürdürdüğü saldırıların ardından bölgeye ilişkin planlarını yürütmek amacıyla Barış Kurulu’nu kurmuştu. Kurul, Gazze’de görev yapacak Uluslararası İstikrar Gücü için hazırlıklara başladı.

Fas, İsrail ve ABD adına Gazze’de denetimi sağlamak üzere oluşturulan Uluslararası İstikrar Gücü’ne asker göndermeyi kabul etmişti.

İnşaat sözleşmesi Irak’ta da çalışan ABD şirketine verildi

İnşaat sözleşmesi, daha önce ABD hükümeti adına Irak’ta çeşitli projeler yürüten Louisiana merkezli Arkel International şirketine verildi.

Ancak Barış Kurulu’ndan bir yetkili, The Guardian’a gönderdiği e-postada sözleşmelerin henüz kesinleşmediğini belirtti. Yetkili, “Kurul, çeşitli sözleşmelerin hazırlığında son aşamaya geldi. Henüz hiçbiri kesinleşmedi” dedi.

Muhtemel sözleşmelerden birinin, yol haritasındaki güvenlik ve yönetim düzenlemelerinin uygulanmasına destek verecek Uluslararası İstikrar Gücü için tesis kurulmasını kapsadığını belirten yetkili, “Bu sözleşme, Gazze’nin geleceği açısından gerekli olacak çok sayıdaki sözleşmeden biri” ifadelerini kullandı.

İlk aşamada 150, daha sonra 5 bin asker

Sözleşmeye göre Fas askerlerinin konuşlanacağı üs, 100 metreye 120 metrelik bir alana kurulacak. İsrail’deki bir üsten rotasyonla görevlendirilecek askerlerin kalacağı tesis, İsrail sınırından yaklaşık iki kilometre uzakta bulunacak.

Üssün, Gazze Şeridi’nin İsrail ordusunun doğrudan işgal ettiği yüzde 60’lık bölümünde yer alması planlanıyor.

The Guardian’ın daha önce gördüğü sözleşme taslağına göre tesis, sonraki aşamalarda farklı ülkelerden 5 bin Uluslararası İstikrar Gücü askerini barındıracak şekilde genişletilecek.

“Akıllı şehir” planı küçültüldü

Trump, Şubat 2025’te ABD’nin Gazze’yi “devralacağını” ve “sahibi olacağını” açıklamıştı.

Barış Kurulu’nun Ocak 2026’daki ilk toplantısında Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner, Gazze’yi ileri teknolojiye dayalı bir kıyı “akıllı şehrine” dönüştürmeyi amaçlayan “ana planı” tanıtmıştı.

Ancak Trump başkanlığındaki kurul, Gazze’nin savaş sonrası yeniden inşasına ilişkin kapsamlı hedeflerini daha sonra küçülterek Refah yakınlarındaki güney tampon bölgesinde sınırlı bir pilot projeye yöneldi.

Plan, Filistinlilerin sıkı denetim altında tutulacağı, çevresi “çitlerle” kapatılmış “insani yardım” kampları kurulmasını öngörüyor. Söz konusu yerleşkeler, eleştirmenler tarafından “toplama kampları” olarak nitelendiriliyor.

İsrail, Gazze’yi yaşanamaz hale getirmeye yönelik saldırılarında konutlar, apartmanlar, hastaneler, okullar ve camiler dahil olmak üzere bölgedeki yapıların yaklaşık yüzde 80’ini yıktı veya hasara uğrattı.

İsrailli bakanlar, yerleşimci aktivistler ve gazeteciler, Gazze’nin Filistinli nüfustan etnik olarak temizlenmesi ve bölgenin Yahudi yerleşimcilere açılması yönünde çağrılarda bulundu.

İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de çoğu kadın ve çocuk en az 73 bin Filistinliyi öldürdüğü belirtiliyor. Bağımsız tahminler ise gerçek can kaybının yüz binlerle ifade edilebileceğine işaret ediyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Afrika sermayesi ve gayrimenkul yatırımları Dubai’ye akıyor

Yayınlanma

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), lojistik devi DP World ve Abu Dabi Ports üzerinden Afrika genelindeki liman, iç terminal ve serbest bölgelerde geniş kapsamlı yatırımlar yürütüyor. Financial Times gazetesinin haberine göre Körfez ülkesi, deniz ticaret rotaları üzerindeki hakimiyetini artırırken Afrika sermayesi ve eliti için de önemli bir finans ve gayrimenkul merkezi haline geliyor.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), son yıllarda Afrika kıtası genelinde gerçekleştirdiği yüksek ölçekli yatırımlarla ticari ve lojistik nüfuzunu genişletiyor.

Petrol sonrası döneme hazırlık stratejisi kapsamında hareket eden Körfez ülkesi; limanlar, tarım alanları, yenilenebilir enerji projeleri ve madencilik ruhsatları üzerinden Afrika’daki varlığını güçlendiriyor.

Financial Times gazetesinin haberine göre BAE’nin Afrika’daki ticari yayılımının temelini liman ve lojistik altyapı projeleri oluşturuyor. Dubai’nin küresel bir ticaret merkezi haline gelme hedefi doğrultusunda gelişen DP World, Afrika’daki ilk konteyner terminali imtiyazlarını 2000’li yıllarda Cibuti, Maputo ve Dakar’da elde etti.

Lojistik şirketi, Afrika, Asya ve Ortadoğu arasındaki ticareti dünyadaki en büyük yapay liman olan Dubai’deki Cebel Ali merkezine bağlayarak büyümesini sürdürdü.

2006 yılında kurulan Abu Dabi Ports ile birlikte DP World, günümüzde 13 Afrika ülkesinde limanlar, kara terminalleri ve serbest bölgeler işletiyor veya bu alanlarda yeni projeler geliştiriyor. Şirket son dönemde, Güney Afrika’daki Imperial Logistics ve Nijerya’daki FMCG gibi köklü dağıtım ağlarını satın alarak 25’ten fazla Afrika devletindeki mal akışında doğrudan rol oynamaya başladı.

Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, Afrika ile Körfez ülkeleri arasındaki petrol dışı ticaret 100 milyar doları aşmış durumda.

Bu ticaretin en büyük payını BAE ve Suudi Arabistan oluşturuyor. Körfez araştırmacısı ve akademisyen Eleonora Ardemagni, limanları “BAE’nin Afrika politikasının merkezinde yer alan nüfuz unsurları” olarak nitelendiriyor.

Sudan’dan çalınan 1,5 ton altın BAE’ye kaçırıldı

Berbera Limanı stratejik kapı işlevi görüyor

BAE’nin ticari yatırımları ile stratejik hamlelerinin kesiştiği en somut örneklerden biri Somaliland’deki Berbera Limanı olarak öne çıkıyor.

Aden Körfezi’ndeki deniz koridoru üzerinde yer alan limanda, Dubai hükümetine ait DP World şirketi tarafından inşa edilen konteyner vinçleri ve yenilenen altyapı dikkat çekiyor.

DP World, 450 milyon dolarlık yatırım kapsamında depolama imkanlarını geliştirdi ve Berbera’yı Etiyopya’ya bağlayan 250 kilometrelik bir kara yolu inşa etti. Şirket, Somaliland yönetimiyle 30 yıllık derin deniz limanı kiralama sözleşmesi imzaladı.

Berbera yakınlarındaki serbest bölgeyi yöneten Kenyalı yetkili Joseph Oguta, yatırımlarla ilgili olarak, “Yerine oturması gereken unsurlar var ancak bu bir zaman meselesi” değerlendirmesini yaptı.

DP World, 120 milyon nüfuslu karayla çevrili Etiyopya pazarına çıkış kapısı olarak konumlandırılan Berbera Limanı’nın kapasitesini iki katına çıkarmayı taahhüt etti.

Liman, 2023 yılında Dünya Bankası ve S&P Global tarafından Sahra Altı Afrika’nın en verimli limanı olarak derecelendirildi.

Afrikalı zenginlerin ve sermayenin yeni adresi Dubai

BAE, ticari ve lojistik yatırımların yanı sıra Afrika sermayesinin ve yönetici elitlerinin küresel finans merkezi konumuna geldi. 2025 verilerine göre Dubai Ticaret Odası’na kayıtlı 30 bin 409 aktif Afrikalı şirket bulunuyor.

Sciences Po öğretim üyesi Profesör Ricardo Soares de Oliveira’nın araştırmalarına göre Dubai, düşük vergi oranları, esnek düzenleme çerçevesi ve gizlilik imkanları nedeniyle Afrika sermayesini çeken bir merkez haline geldi.

Oliveira, OECD üyesi finans merkezlerindeki denetimlerin sıkılaşmasıyla birlikte kentin Afrikalı yatırımcılar için öne çıktığını belirtti.

Gizli verilere dayanan tahminlere göre, Afrikalı yatırımcılar 2019 ile 2025 yılları arasında Dubai gayrimenkul sektörüne toplam 30,6 milyar dolar tutarında yatırım yaptı. Bu gayrimenkul alımlarının üçte birinin Nijerya kaynaklı olduğu kaydedildi.

İsmini açıklamak istemeyen üst düzey bir Afrikalı finans yöneticisi, “Eski kolonyal merkezlere para aktaramayan Afrikalılar, denetimlerden uzaklaşmak amacıyla gayrimenkul ve diğer alanlarda Dubai’ye yatırım yapıyor” ifadelerini kullandı.

BAE hükümet sözcüsü ise konuya ilişkin açıklamasında, ülkenin “küresel finans sisteminin bütünlüğünü koruma sorumluluklarının tam olarak bilincinde olduğunu ve buna bağlı kaldığını” bildirdi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English