Amerika
ABD’nin yeni AI planının hedefinde Çin ve ‘woke’ var

ABD’nin çarşamba günü (23 Temmuz) yayınlanan yapay zeka (AI) eylem planı, Çin’i alt etmeye ve teknolojinin ABD’deki ilerlemesini hızlandırmaya odaklanıyor.
“Yarışı Kazanmak: Amerika’nın Yapay Zeka Eylem Planı” başlıklı belge, esas olarak küresel rekabet adına endüstriye istediği kadar hızlı hareket etme izni veriyor.
Sektör, Trump yönetiminin AI konusunda hangi yöne gitmek istediğini ve Biden döneminin güvenlik odaklı yaklaşımından nasıl farklılaşmayı hedeflediğini anlamak için uzun zamandır beklenen plan için sabırsızlanıyordu.
Trump, dün ayrıca Washington’da üst düzey teknoloji liderleriyle bir etkinlikte bir araya gelerek belgeyi tartıştı. Plan, yetkililerin Trump’ın ikinci döneminde tamamlanabileceğine inandıkları belirli hedeflerle birlikte, yönetimin AI konusundaki hedeflerini ortaya koyuyor.
Axios’un geçen hafta bildirdiği üzere, Başkanın ocak ayında yayınladığı AI yönetmelik kararında talep edilen plan, büyük ölçüde yapay zeka konusunda müdahaleci olmayan, büyümeyi destekleyen bir yaklaşımı benimsemeyi öngörüyor.
Rapor, AI inovasyonunu hızlandırmak, Amerikan AI altyapısını oluşturmak ve uluslararası AI diplomasisi ve güvenliğinde liderlik etmek olmak üzere üç ana başlığa odaklanıyor.
Raporda dört temel politika öne çıkıyor: Amerikan yapay zekasının ihracatı; veri merkezlerinin hızlı kurulmasının teşvik edilmesi; yapay zeka inovasyonunun ve benimsenmesinin sağlanması; ve sınır modelleri için ifade özgürlüğü.
Planın başlıca hedefleri arasında, yeni veri merkezleri ve fabrikaların inşasını hızlandırmak için izin süreçlerini hızlandırmak ve çevre düzenlemelerini gevşetmek yer alıyor. Plan, “radikal iklim dogmalarını” kınıyor ve temiz hava ve su yasaları da dahil olmak üzere çevre kısıtlamalarının kaldırılmasını öneriyor.
Birçok teknoloji devi, ABD ve dünyanın çeşitli yerlerinde yeni veri merkezleri kurma yolunda ilerliyor. OpenAI, bu hafta Teksas’ın Abilene kentinde, Oracle’ın desteklediği ve Trump’ın bu yılın başlarında tanıtımını yaptığı Stargate adlı projenin bir parçası olan devasa veri merkezi kompleksinin ilk aşamasını devreye aldığını duyurdu. Amazon, Microsoft, Meta ve xAI de büyük projeler yürütüyor.
Teknoloji endüstrisi, bilgi işlem tesislerinin elektriğe bağlanabilmesi için daha kolay izin kuralları getirilmesi için baskı yapıyordu.
Eylem planında, “Federal hükümet, yapay zeka ile ilgili federal fonların, bu fonları israf eden ağır yapay zeka düzenlemelerine sahip eyaletlere yönlendirilmesine izin vermemeli, ancak eyaletlerin inovasyonu aşırı kısıtlamayan ihtiyatlı yasalar çıkarma haklarına da müdahale etmemelidir,” deniyor.
Büyük Teknoloji, yapay zeka regülasyonlarını 10 yıl süreyle yasaklamak istiyor
Yönetim, AI inovasyonunu engellediğini düşündüğü federal düzenlemeler hakkında bilgi talebinde bulunacak.
Rapora göre, Trump yönetiminin İletişim Yasasında belirtilen federal standartlarla çeliştiğini düşündüğü eyalet yasaları, fonun reddedilmesinde gerekçe olarak kullanılabilir.
İdare ve Bütçe Ofisi (OMB), AI ile ilgili isteğe bağlı fon sağlayan tüm federal kurumlarla işbirliği yaparak, fon kararları alırken “eyaletlerin AI düzenleme ortamını dikkate almalarını” sağlayacak.
Federal düzeyde, plan, çok liberal veya “woke” olarak değerlendirilen AI için satın alma standartlarının değiştirilmesini ve AI risk yönetimi çerçevesinin güncellenerek DEI, yanlış bilgi ve iklim değişikliği ile ilgili ifadelerin çıkarılmasını öngörüyor.
Plan, girişimcilerin ve akademisyenlerin NAIRR, Ticaret Bakanlığı, OSTP ve Ulusal Bilim Vakfındaki kamu-özel sektör ortaklıkları aracılığıyla bilgi işlem hizmetlerine erişimini sağlamayı amaçlıyor.
Plan ayrıca çeşitli departmanları, insanları AI işlerinde çalışmak üzere eğitecek programlar benimsemeye ve insansız hava araçları ve sürücüsüz arabalar gibi yeni teknolojilere yönelik hükümet yatırımlarına öncelik vermeye çağırıyor.
Rapora göre, “Amerika Birleşik Devletleri, tüm AI teknolojisini (donanım, modeller, yazılım, uygulamalar ve standartlar) Amerika’nın AI ittifakına katılmak isteyen tüm ülkelere ihraç ederek küresel AI talebini karşılamalı.”
Trump’ın yeni başkanlık kararnamelerinin “woke” AI, altyapı ve ihracata odaklanıyor. Bu kararnameler, yapay zeka inşaat projelerinin izin sürecini hızlandırmayı, ABD’nin teknoloji ihracatını genişletmeyi ve yapay zekadan “woke” kavramını ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Trump yönetimi, AI modellerini “ideolojik önyargı” açısından incelemeyi ve ürünleri “nesnel gerçeği” sağlamayan şirketlerin ABD hükümetiyle iş yapmasını engellemeyi planlıyor.
Belgede yönetim, sistemlerinin tarafsızlığını garanti etmeyen geliştiricileri hariç tutmak için ihale kurallarını güncelleyeceğini açıkladı.
Beyaz Saray’ın teknoloji politikası başkanı Michael Kratsios, hükümetin “sistemlerinin ifade özgürlüğünün ve takdir yetkisinin gelişmesini sağlayan LLM geliştiricileriyle sözleşme yapacağını” söyledi.
Financial Times’a (FT) konuşan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, kamu alımlarını denetleyen Genel Hizmet İdaresinin kuralları belirleyeceğini ve bir modelin bu kurallara aykırı olup olmadığını karara bağlayacağını da sözlerine ekledi.
Trump’ın siyasi müttefikleri, OpenAI’ın ChatGPT ve Google’ın Gemini gibi AI modellerini uzun süredir “liberal önyargılı” olmakla suçluyor ve hatta bazı şirketlerin teknolojilerini kasıtlı olarak sağcı tutumları eleştirecek şekilde eğittiğini iddia ediyor.
Trump, partiler üstü “Hill and Valley Forum” ve dört teknoloji yatırımcısı ve girişimcinin sunduğu iş ve teknoloji programı “All-In” podcast’inin ortaklaşa düzenlediği bir tanıtım etkinliğinde, “Amerika yeniden yenilikçilere yeşil ışık yakılan, bürokrasi ile boğulmayan bir ülke olmalıdır,” dedi.
Trump çarşamba günkü etkinlikte, “Çin kadar elektrik kapasitesi ekleyeceğiz. Her şirkete kendi elektrik santralini kurma hakkı verilecek,” dedi.
Programda Trump’ın yapay zeka danışmanı ve risk sermayesi girişimcisi David Sacks da yer aldı.
Eski PayPal yöneticisi Sacks, Google’ın Şubat 2024’te piyasaya sürdüğü AI görüntü oluşturucu tarafından körüklenen “woke AI”ı bir yıldan fazla bir süredir eleştiriyor.
Bu mesele X’in sahibi Elon Musk, risk sermayedarı Marc Andreessen, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Cumhuriyetçiler tarafından sık sık gündeme getiriliyordu.
Öte yandan salı günü, sendikalar, ebeveyn grupları, çevre adalet örgütleri ve gizlilik savunucuları dahil olmak üzere 100’den fazla grup, Trump’ın endüstri odaklı AI politikasını reddeden ve “öncelikle Amerikan halkına hizmet edecek” bir “Halkın AI Eylem Planı” çağrısı yapan bir kararı imzaladı.
Kararı imzalayan gruplardab Public Citizen’ın büyük teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliğini savunan üyesi J.B. Branch, bu planı “satış” olarak nitelendirdi.
Branch, “Bu plan kapsamında, teknoloji devleri avantajlı anlaşmalar yaparken, sıradan Amerikalılar, devasa yapay zeka veri merkezlerine sağlanan indirimli elektrik enerjisini sübvanse etmek için elektrik faturalarının yükseldiğini görecek. Amerikalılar, milyarderlere sadaka değil, güvenlik, adalet ve hesap verebilirliğe dayalı bir yapay zeka geleceği hak ediyor,” dedi.
Amerika
ABD Senatosu, dijital dolar yasağını içeren tasarıyı kabul etti

ABD Senatosu, Fed’in 31 Aralık 2030’a kadar merkez bankası dijital para birimi (CBDC) niteliğinde bir dijital dolar çıkarmasını yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. 85’e karşı 5 oyla geçen hüküm, 21st Century ROAD to Housing Act tasarısına Cumhuriyetçilerin girişimiyle eklendi. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Temsilciler Meclisi’nin de onayı ve Başkan Trump’ın imzası gerekiyor.
ABD Senatosu, Merkez Bankası’nın (Fed) merkez bankası dijital para birimi (CBDC) olarak dijital dolar veya CBDC’ye “esaslı ölçüde benzer” herhangi bir dijital varlık çıkarmasını 31 Aralık 2030’a kadar yasaklayan 21st Century ROAD to Housing Act tasarısını kabul etti.
Tasarı Senato’da 85’e karşı 5 oyla geçti.
CBDC, nakit ve kaydi paranın yanında ulusal para biriminin üçüncü biçimi olarak tanımlanıyor. Bu tür dijital para birimlerinin ihracı ve kontrolü doğrudan merkez bankaları tarafından yürütülüyor.
Bazı CBDC projelerinde kripto para ve blokzincir teknolojilerinden yararlanılsa ve dijital para birimleri kriptografik tokenlar şeklinde ihraç edilse de, bu varlıklar merkezi bir ihraççıya sahip olmaları nedeniyle kripto para olarak değerlendirilmiyor.
Dünyada birçok ülke kendi CBDC projelerini geliştiriyor veya test ediyor.
Çin, dijital yuanı 2020 yılından bu yana deneme programları kapsamında test ederken, Rusya’da dijital rublenin geniş çaplı kullanımına 1 Eylül’de başlanması planlanıyor.
Esasen emlak piyasasına ilişkin düzenlemeler içeren 21st Century ROAD to Housing Act tasarısındaki CBDC yasağı hükmü, Cumhuriyetçilerin girişimiyle metne eklendi.
Tasarının şimdi Temsilciler Meclisi’nde oylanması, ardından da Başkan Donald Trump’ın imzasına sunulması gerekiyor.
Trump yönetimi daha önce de dijital doların hayata geçirilmesine karşı çıkarken, sabit kripto para birimlerini destekleyen bir çizgi izledi.
ABD’de GENIUS Act adlı sabit kripto para yasasının kabul edilmesinin ardından Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD devlet tahvilleriyle desteklenen sabit kripto para birimlerinin Amerikan kamu borcuna yönelik yeni bir talep kaynağı oluşturacağını ve doların dijital ödemelerdeki konumunu güçlendireceğini söyledi.
Fed de dijital dolar fikrinden bir yıldan uzun süre önce uzaklaşmıştı.
Kurumun eski başkanı Jerome Powell, görev süresi boyunca ABD’de merkez bankası dijital para biriminin hayata geçirilmeyeceğini açıklamıştı. Powell’ın yerine gelen mevcut Fed Başkanı Kevin Warsh da CBDC karşıtı bir tutum sergiliyor.
Avrupa Birliği ise dolar bazlı sabit kripto para birimlerinin yaygınlaşmasına karşılık dijital euro projesini bir CBDC olarak destekliyor. Birlik, pazarını korumaya yönelik adımlar da attı.
Bu yıl yürürlüğe giren MiCA kripto varlık düzenlemeleri, Avrupa’daki kripto para borsalarında işlem gören tüm sabit kripto para birimlerinin, özel lisans almış ve AB içinde faaliyet gösteren ihraççılar tarafından çıkarılmasını şart koşuyor.
Toplam piyasa değeri 317 milyar dolar olan sabit kripto para piyasasının yüzde 90’dan fazlasını dolar bazlı ürünler oluşturuyor.
En büyük sabit kripto para birimleri, 186 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Tether’in USDT’si ile 74 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Circle’ın USDC’si olarak öne çıkıyor.
Trump ailesiyle bağlantılı kripto para projesi World Liberty Financial tarafından yaklaşık bir yıl önce piyasaya sürülen USD1 adlı sabit kripto para birimi ise yaklaşık 4,5 milyar dolarlık piyasa değeriyle kategorisinde dördüncü sırada yer alıyor.
USD1 arzının yaklaşık yüzde 75’i Binance’te tutuluyor.
Amerika
Google yapay zeka için A24 stüdyosuna ortak oluyor

Google, yapay zeka alanında iş birliği geliştirmek amacıyla bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapmaya hazırlanıyor. The Wall Street Journal gazetesinin kaynaklara dayandırdığı habere göre ortaklık kapsamında sinema sektörüne yönelik yeni yapay zeka araçlarının geliştirilmesi hedefleniyor.
The Wall Street Journal gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Google, yapay zeka alanındaki ortaklık kapsamında bağımsız film stüdyosu A24’e yaklaşık 75 milyon dolar yatırım yapacak.
Gazete, bu adımın teknoloji devinin bir sinema stüdyosundan ilk kez hisse satın aldığı örnek olduğunu kaydetti.
Google bünyesindeki yapay zeka birimi DeepMind ile A24, filmlerin üretimi ve dağıtımı için yeni araçlar geliştirmeyi planlıyor.
A24 stüdyosunun teknoloji ve inovasyon alanındaki çalışmalarını yürüten ortağı Scott Belsky, geliştiricilerin yapay zekayı film üretimini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla öne çıkardığını, ancak bu durumun sinemacılar arasında memnuniyetsizlik yarattığını ifade etti.
Sürece ilişkin değerlendirmede bulunan Belsky, “Yaratıcı kontrolü koruyan ve risk alma isteğini teşvik eden daha etkili yapay zeka uygulama yöntemlerinin olduğuna inanıyoruz” dedi.
Yeni araçların, kullanıcı taleplerine göre doğrudan içerik üreten üretken yapay zekadan farklı olacağını belirten Belsky, Google’ın A24 stüdyosunun film ve televizyon arşivine erişim hakkı elde etmeyeceğini kaydetti.
DeepMind Başkan Yardımcısı Eli Collins ise ortaklığa ilişkin, “Teknolojinin, alanındaki en iyi uzmanların ellerine ulaştığı anlarda büyük ilerlemelerin kaydedileceğine inanıyoruz.” açıklamasında bulundu.
ABD merkezli bağımsız bir sinema şirketi olan A24 stüdyosu, özellikle yazar ve festival filmleri üzerine odaklanmasıyla tanınıyor. Yakın zamanda “Gerçekliğin Sahne Arkası” (Y2K) ve “Marty Supreme” filmlerini izleyiciyle buluşturan stüdyonun portföyünde, yedi Oscar ödülü kazanan “Her Şey Her Yerde Aynı Anda” (Everything Everywhere All at Once) yapımının yanı sıra “Yeşil Şövalye” (The Green Knight), “Deniz Feneri” (The Lighthouse), “Cadı” (The Witch), “Ritüel” (Midsommar), “Geçmiş Yaşamlar” (Past Lives), “Demir Pençe” (The Iron Claw), “When You Finish Saving the World” ve “İç Savaş” (Civil War) gibi filmler yer alıyor.
Amerika
SpaceX, 6,3 milyar dolarlık bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı

SpaceX, açık kaynaklı yapay zeka girişimi Reflection AI ile önemli bir bilgi işlem gücü anlaşması imzaladı.
Anlaşma kapsamında Reflection, gelişmiş modelleri eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan en üst düzey yapay zeka çipleri olan Nvidia GB300’lere anında erişim elde edecek.
CNBC’nin incelediği belgelere göre, 1 Temmuz 2026’dan itibaren 2029 yılına kadar SpaceX’e aylık 150 milyon dolar ödeme yapmayı kabul etti.
Anlaşma süresi sonuna kadar devam ederse, ödemelerin toplam tutarı yaklaşık 6,3 milyar dolara ulaşacak.
Her iki şirket de ilk üç ayın ardından 90 gün önceden bildirimde bulunarak sözleşmeyi feshedebilir.
Anlaşma, SpaceX’in rekor kıran halka arzının ardından devasa veri merkezi altyapısını nasıl kullandığını gösteriyor.
Şirket, Colossus’u kısmen ChatGPT’nin rakibi olan Grok’a güç sağlamak amacıyla kurmuştu.
Şimdi ise SpaceX, bu altyapıyı dışardaki yapay zeka şirketlerine hesaplama gücü kapasitesi satmak için de kullanıyor.
SpaceX, daha önce Anthropic, Google ve Cursor ile hesaplama gücü konusunda anlaşmalar imzalamıştı. Musk’ın şirketi şu anda Cursor’u satın alma sürecinde.
Reflection, bu listeye stratejik açıdan farklı bir müşteri daha ekliyor: Hükümetlerin ve işletmelerin kapalı yapay zeka sistemlerine olan bağımlılığını yeniden değerlendirdiği bir dönemde, açık kaynaklı modellere odaklanan bir yapay zeka laboratuvarı.
Zamanlama dikkat çekici. Anthropic’in Fable ve Mythos’a erişimi kesmesinin ardından açık kaynaklı yapay zeka ivme kazandı.
Bu durum, kritik işler için kapalı model sağlayıcılarına güvenmenin riskleri konusunda soru işaretleri yarattı.
Bu olay, açık model şirketlerine, müşterilerin modelleri daha fazla kontrol sahibi olarak inceleyebilmesi, özelleştirebilmesi ve çalıştırabilmesi gerektiği yönünde daha güçlü bir argüman sağladı.
Reflection, son değerlemesi 25 milyar dolar olan bu girişim olarak, OpenAI, Anthropic ve Google’ın öncü sistemleriyle rekabet edebilecek Amerikan açık kaynaklı yapay zeka modelleri geliştirmeye çalışırken, hükümetlere ve işletmelere kapalı sistemlere kıyasla daha fazla esneklik sunma hedefiyle bu yaklaşımı doğrudan benimsedi.
Reflection sözcüsü yaptığı açıklamada, “Son zamanlarda yaşanan olaylar, açık kaynağın yapay zeka ekosistemi için ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor; giderek daha fazla ülke ve işletme, yalnızca kapalı modellere bağımlı olmanın getirdiği riskleri ve maliyetleri fark ediyor,” dedi.
Reflection, bu anlaşmanın kendisine “Amerikan açık zekası” olarak adlandırdığı şeyi hızlandırmak için ek hesaplama gücü, yani hesaplama kapasitesi sağladığını belirtti.
Girişim henüz halka açık bir öncü açık kaynaklı model yayınlamadı fakat hükümet ve ulusal güvenlik müşterileriyle ivme kazanmaya devam ediyor.
Şirket, Enerji Bakanlığı’nın Genesis Misyonu ile birlikte çalışıyor ve Pentagon’un daha geniş kapsamlı yapay zeka çabalarının bir parçası.
SpaceX için bu anlaşma, hesaplama gücünün yapay zeka yarışında stratejik bir değer haline geldiğinin bir başka işareti.
Gelişmiş Nvidia çiplerine erişim, öncü modelleri eğitmeye ve kullanmaya çalışan şirketler için hâlâ en büyük kısıtlamalardan biri olmaya devam ediyor.
Colossus’u dış müşterilere açarak şirket, kıt grafik işlem birimi kapasitesini satmak için yarışan bulut sağlayıcıları ve yapay zeka altyapı şirketlerinin yanına konumlanıyor.
Bu aynı zamanda SpaceX’e, büyüyen yapay zeka altyapısı anlatısını haklı çıkarmak için başka bir yol sunuyor.
Yatırımcılar, SpaceX’in roketler ve Starlink’in ötesine geçerek yapay zeka, veri merkezleri ve hesaplama hizmetlerine genişleyip genişleyemeyeceğini izliyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









