Rusya, Yakutistan’daki dünyanın en büyük işlenmemiş nadir toprak elementi kaynaklarından biri olan Tomtor maden sahasına erişim için Hindistan’a teklifte bulundu. Hindistan devlet madencilik şirketi IREL, işbirliği kararı öncesinde numune tedariki için gizli görüşmeler yürütüyor.

Rusya, Hindistan’a Yakutistan’da bulunan Tomtor nadir toprak metalleri yatağına erişim teklif etti.

Reuters haber ajansının müzakerelerin gidişatına aşina bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Hindistan devlet madencilik şirketi IREL, numune tedariki konusunda gizli görüşmeler yürütüyor.

Geçen yıl kontrolü Rosneft şirketine geçen Tomtor maden yatağı, dünyada henüz işletilmemiş en büyük nadir toprak elementi kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor.

Süreç kapsamında ham maddenin öncelikle Rusya’da birincil işlemeden geçirilmesi, ardından analiz edilmek üzere Hindistan’a gönderilmesi öngörülüyor.

Hindistan tarafı, işbirliğini genişletme kararı almadan önce madenin mineral bileşimini incelemeyi planlıyor.

Yaklaşık 7,23 milyon tonla dünyadaki en büyük üçüncü nadir toprak metali rezervine sahip olan Hindistan, buna rağmen kendi mıknatıs üretimine sahip bulunmuyor.

Sektörü desteklemek amacıyla yerel bir program yürüten Hindistan hükümeti, kasım ayında ülke içinde nadir toprak mıknatısları üretimini geliştirmeye yönelik 771 milyon dolarlık bir teşvik girişimini onaylamıştı.

Hammadde kaynaklarını çeşitlendirmek için aktif bir arayışta olan IREL; Arjantin, Avustralya ve Malavi’deki projeleri incelerken, Japon ve Güney Koreli şirketlerle de işbirliği konularını görüşüyor.

Elektrikli araçlar, enerji ve savunma sanayisinde kullanılan kalıcı mıknatısların üretiminde hayati önem taşıyan nadir toprak metalleri konusunda Hindistan, küresel pazarda hakim konumda olan Çin’e olan bağımlılığini azaltmayı hedefliyor.

Kömür ve çelik sektöründe de ortaklıklar gündemde

Moskova ve Yeni Delhi arasındaki işbirliği diğer hammadde sektörlerinde de genişliyor. Reuters’ın daha önce aktardığı habere göre, Hindistan devlet şirketleri Steel Authority of India (SAIL) ve National Mineral Development Corporation (NMDC), Rusya’daki kömür varlıklarını satın alma seçeneğini değerlendiriyor.

Bu kapsamda Hindistan heyeti, mayıs ayında Rusya’da hükümet ve kömür sektörü temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirmişti.

Çin’in ardından Rus kömürünün en büyük alıcılarından biri olmayı sürdüren Hindistan, 2026 yılının ilk çeyreğinde Rusya’dan kömür ithalatını yüzde 7 artırarak 18,2 milyon tona yükseltti.

Axios’un haberine göre, ABD CIA Direktörü John Ratcliffe, Başkan Donald Trump ve yönetimine İran’ın nükleer programında taviz vermeye hazır olduğuna dair şüphelerini iletti. İstihbarat raporlarına dayanan bu uyarıya rağmen, yönetim içinde İsviçre’de imzalanması planlanan mutabakat zaptı konusunda görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Axios haber sitesinin bilgi sahibi üç kaynağa dayandırdığı haberine göre, CIA Direktörü John Ratcliffe, ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimindeki yetkililere, İran’ın barış anlaşması kapsamında nükleer programında taviz vermeye hazır olup olmadığı konusunda şüpheleri olduğunu bildirdi.

Kaynaklar, bu şüphelerin temelinde istihbarat verilerinin yattığını belirtti. Söz konusu veriler, İranlı yetkililerin kendi aralarında anlaşmaya ilişkin farklı konuşurken, arabuluculara ve ABD’ye ise başka şeyler söylediklerini ortaya koyuyor.

Ratcliffe’in sunduğu bilgiler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Savaş Bakanı Pete Hegseth’i Tahran’ın samimiyetsizliği konusunda ikna etti.

Diğer taraftan, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, buna rağmen İran ile bir mutabakat zaptı imzalanmasını savunmaya devam etti.

Beyaz Saray yetkilileri Axios’a yaptıkları açıklamada, Trump’ın “her konuda tüm görüşleri dinlediğini ancak nihai kararı kendisinin verdiğini herkesin bildiğini” ifade etti.

Yetkililer ayrıca, Başkan’ın Tahran ile yalnızca “iyi” bir nihai anlaşmayı onaylayacağını vurguladı.

ABD ile İran, mutabakat zaptının metni üzerinde 15 Haziran gecesi uzlaştı. Belgenin resmi imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de yapılması planlanıyor.

Metnin tamamı henüz kamuoyuyla paylaşılmadı; ancak İran merkezli Mehr ajansının daha önce aktardığı bilgilere göre, anlaşma askeri faaliyetlerin tamamen durdurulmasını, İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılmasını ve Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının yeniden başlamasını öngörüyor.

Bununla birlikte Tahran, barış anlaşması kapsamında ABD’nin petrol yaptırımlarını kaldırmasını, dondurulmuş 24 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılmasını ve ülkenin yeniden inşası için en az 300 milyar dolarlık bir plan sunulmasını talep etti.

İran ise buna karşılık Hürmüz Boğazı’nı 30 gün içinde yeniden faaliyete açmayı, nükleer silah üretmeme taahhüdünde bulunmayı ve ABD ile BM Güvenlik Konseyi yaptırımlarının tamamen kaldırılması amacıyla nükleer konularda müzakereler yürütmeyi taahhüt ediyor.

Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması öngörülürken, son müzakerelerin başlaması için ABD’nin İran’ın dondurulmuş fonlarının yarısını serbest bırakması ve deniz ablukasını kaldırması şart koşuluyor.

Öte yandan taraflar, İran’ın füze programını ve Tahran’ın Direniş Ekseni bünyesindeki müttefiklerine verdiği desteği müzakere kapsamına almayacak.

ABD ve İran’ın Basra Körfezi’ndeki savaşı sonlandıracak ön anlaşmaya varmasının ardından Morgan Stanley, Brent petrol fiyat tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Banka analistleri, bölgedeki üretimin beklenenden daha hızlı toparlanacağını öngörüyor.

Yatırım bankası Morgan Stanley, ABD ve İran’ın Basra Körfezi’ndeki savaşı sona erdirmek üzere ön anlaşma imzalamasının ardından, Brent petrolünün 2026 yılı dördüncü çeyreğine yönelik fiyat tahminini varil başına 15 dolar düşürerek 80 dolara çekti.

Morgan Stanley analistleri pazartesi günü yayımladıkları bilgi notunda, tanker trafiğinin yeniden düzene girmesinin muhtemelen birkaç hafta alacağını belirtti.

Analistler, “Eylül ayına kadar üretimin yaklaşık yüzde 50’sinin, aralık ayına kadar ise yüzde 80’inin geri dönmesini bekliyoruz; bu durum önceki tahminlerimizden biraz daha hızlı gerçekleşebilir” değerlendirmesinde bulundu.

Notta, Ortadoğu’dan kaynaklanan toplam arz kesintisinin 1 Mart’tan bu yana, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla yaklaşık 1,4 milyar varil petrol ve petrol ürünü seviyesinde gerçekleştiği aktarıldı.

Analistler, yaz aylarında piyasada sıkışıklığın sürmesini beklediklerini ve üçüncü çeyrekteki günlük arz açığının 3,4 milyon varil olacağını tahmin ettiklerini kaydetti.

Bununla birlikte, mutabakat zaptının duyurulması ve Hürmüz Boğazı’ndan deniz taşımacılığının yeniden başlamasıyla birlikte bu açığın muhtemelen uzun sürmeyeceği ve dördüncü çeyrekte ortadan kalkacağı ifade edildi.

Analistler, “Yüksek ABD ihracatı ve düşük Çin ithalatı şeklindeki çift faktör göz önüne alındığında, fiyatların varil başına 80 doların üzerine çıkmasının muhtemelen sınırlı kalacağını düşünüyoruz. Bu doğrultuda, fiziki Brent petrolün üçüncü çeyrekteki ortalama fiyat tahminini de 100 dolardan 90 dolara düşürüyoruz” dedi.