Avrupa
Almanya’da Sparkasse ve ‘aşırı sağcı’ müşteri baş ağrısı

Doğu Almanya’nın küçük bir tasarruf bankası Sparkasse, aşırı sağcı bir partinin açtığı hesap nedeniyle zor zamanlar yaşıyor.
Financial Times’a (FT) göre bankanın yönetim kurulu üyesi Sven Mücklich, öz savunma dersleri almaya başladı.
Mücklich, “Yabancı düşmanlığını eleştiren pankartlar asarken bir kişi öfkeyle bana bağırarak geldi. Fiziksel bir çatışmayı önlemek için içeri girmek zorunda kaldık,” diyor.
Mücklich, Saksonya eyaleti dışında doğanları eyaletten sınır dışı etmek isteyen ve Alman istihbaratının gözetiminde olan Freie Sachsen (Özgür Saksonya) partisiyle bankanın ilişkilerini kesme çabalarıyla, aşırı sağın yükselişine nasıl karşı koyulacağına dair federal bir tartışmanın merkezine yerleşti.
ABD ve Birleşik Krallık’ta Donald Trump ve Nigel Farage, kredi kuruluşlarını siyasi nedenlerle bankacılık hizmetlerini kesmekle suçluyor. Almanya’da ise tartışma, daha katı yasal yükümlülükleri nedeniyle özel kredi kuruluşlarından finansal hizmet alamayan gruplara açık olan, kamuya ait ve bölgesel köklere sahip bir banka türü olan Sparkassen üzerinde odaklandı.
Bu sorun, özellikle doğu Almanya’da, sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin üyeleri denetim kurullarında koltuk kazanmaya başlamasıyla birlikte giderek daha da keskinleşiyor.
Bu kurullar genellikle yerel politikacılardan oluşur ve kamu hesap verebilirliğini sağlamak için tasarlanmış bir yapı ama şu anda siyasi değişimlere karşı savunmasız.
2021 yılında, Freie Sachsen bir hesap açmak için başvurduğunda, Sparkasse Chemnitz, çoğu göçmen olan çalışanlarını koruma görevini gerekçe göstererek bunu reddetti. Bankanın toplamda yaklaşık 600 çalışanı var.
Mücklich, “Çalışanlarımızı korumak zorundayız. Burada 80 farklı ülkeden müşteriler ve çalışanlar bir araya geliyor,” diyor.
Karl Marx’ı maskotu olarak benimseyen Sparkasse Chemnitz, aşırı sağcı bir parti için özellikle olası bir seçim gibi görünmüyor. Hatta banka bir keresinde, Chemnitz’in sosyalist Alman Demokratik Cumhuriyeti (DDR) döneminde Karl-Marx-Stadt (Karl Marx Şehri) olarak yeniden adlandırılmasına atıfta bulunarak, komünizmin babasının yüzünün bulunduğu bir kredi kartı bile çıkarmıştı.
Avukat ve Freie Sachsen’in başkanı Martin Kohlmann, Sparkasse Chemnitz’in ilk tercihi olmadığını itiraf ediyor. Mücklich’in eski bir üniversite arkadaşı olan Kohlmann, başka hiçbir bankanın partiye hizmet vermeyeceğini düşündüğü için Sparkasse’den bankacılık hizmetleri talep etmekten başka seçeneği olmadığını savunuyor.
Kohlmann, Freie Sachsen’in genel merkezinin bulunduğu Chemnitz’deki eski bir binada hukuk bürosunu işletiyor. Kapılarına antifaşist grafitiler var. Koridorda, üç yıl önce Alman hükümetini devirme planının lideri olduğu iddia edilen XIII. Heinrich Prinz Reuss’un portresi asılı.
Kohlmann, partisinin bağışları ve seçim sonuçlarına bağlı devlet sübvansiyonlarını almak için bir banka hesabına ihtiyacı olduğunu, bu tutarın yılda 100.000 avroyu aştığını söyledi.
Kohlmann, özel bankalara başvurmadıklarını çünkü “farklı siyasi görüşlere sahip kişilere karşı özellikle temkinli oldukları bilindiği” için başvuru yapmadıklarını söyledi. Kendisi, diğer tüm kredi kuruluşları tarafından reddedildikten sonra Sparkasse’nin müşterisi olmaya devam ediyor.
2021 yılında kurulan Freie Sachsen, Saksonya’nın daha fazla özerkliği için kampanya yürütüyor ve buna Almanya’dan ayrılma olasılığı da dahil; bu olasılığa “Säxit” adı veriliyor.
Kohlmann, partisinin Almanya’nın anayasal düzenini meşruiyetinden mahrum bırakmayı amaçladığını kabul ediyor ama Saksonya’nın iç istihbarat teşkilatı tarafından kendisine yapıştırılan “aşırı sağcı” etiketini reddediyor. Sğacı lider, 1989 öncesindeki DDR döneminde, “Almanya’nın birleşmesini destekleyenlere Nazi dendiğini” öne sürüyor.
Sparkasse Chemnitz, Freie Sachsen’in başvurusunu mahkemeye taşıyarak 2021’de başlayan uzun bir mücadeleye girişince, Mücklich bankanın şansının az olduğunu biliyordu.
2018’de Almanya Anayasa Mahkemesi, ülkedeki 340’tan fazla Sparkasse’nin, resmi olarak yasaklanmadıkça aşırıcı gruplar da dahil olmak üzere herkese temel bankacılık hizmetleri sunması gerektiğine hükmetmişti.
Dava, bankacılık sektörünün yaklaşık üçte birini oluşturan Almanya’nın kamu kredi kuruluşları içindeki nüfuz mücadelesinin bir simgesi haline geldi.
Halle Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü başkan yardımcısı Michael Koetter, “Seçimlerdeki başarıları artan sağ partiler, Sparkasse yönetim kurullarına atamalarda etki sahibi olmaya başlıyor. Şu anda bu bir sorun değil ama AfD’nin başarıları devam ederse, sorun haline gelebilir,” diyor.
AfD’nin birçok doğu Alman bölgesinde geleneksel ana akım partileri geride bırakmasıyla, Mücklich’in çabaları nihayetinde bankacılık hizmetlerinden mahrum bırakmanın aşırı sağın yükselişiyle mücadele için geçerli bir yol olmadığını gösterdi.
Bu yılın başlarında, Chemnitz idare mahkemesi, Sparkassen’in resmi olarak yasaklanmadıkça siyasi partilere hesap açmayı reddedemeyeceği yönündeki yüksek mahkeme kararını onaylayarak banka aleyhine karar verdi.
Yargıçlar, “Sadece hesap yönetimi, çalışanların temel haklarını tehlikeye atmaz,” sonucuna vardı.
Banka, Freie Sachsen’e karşı sadece sembolik adımlar atabilir. Öte yandan Mücklich, bankanın eylemlerine ilişkin çalışanlarından aldığı “olumlu geri bildirimleri” gerekçe göstererek kararlılığını sürdürüyor.
Sağcı grupların protestoları sırasında banka, genellikle cepheye demokrasi ve çoğulculuğu savunan pankartlar asıyor.
Geçen yıl, Freie Sachsen’in ödediği hesap ücretlerini eşcinsel mülteciler için yerel bir girişime bağışladı. Mücklich, bu yıl bankanın başka bir demokrasi yanlısı projeyi finanse etmeyi planladığını söyledi.
Mücklich, “Mahkeme bize, çalışanlar kapıda valizleriyle bekledikten sonra hizmet vermeyi reddedebileceğimizi söyledi. O zamana kadar tek söyleyebileceğimiz şey: ‘Evet, bunu üzüntüyle karşılıyoruz, ancak elimiz kolumuz bağlı’,” diye konuşuyor.
Avrupa
Mélenchon, seçim programını açıkladı

Fransa’da cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, 2027 seçim programını tanıtan konuşmasında asgari ücreti artırmayı ve ülkenin emeklilik yaşını 60’a geri getirmeyi taahhüt etti.
Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri Mélenchon, solun en güçlü adayı olarak görülüyor ve son kamuoyu yoklamaları, onun önümüzdeki Nisan ayında sağcı aday Marine Le Pen ile cumhurbaşkanlığı yarışının ikinci turuna kalacağını gösteriyor.
Paris’in Le Bourget banliyösünde düzenlenen kitlesel mitingde yaklaşık 20.000 destekçisine seslenen Mélenchon, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yerine geçmek üzere Élysée Sarayı’nı hedeflediğini açıkça ortaya koydu.
Mélenchon şunları söyledi:
“Size önereceğim tek makul bir şey var. Aslında oldukça ılımlı bir öneri. Tek bir şey: her şeyi değiştirmeliyiz. Fransa’da büyük bir siyasi dönüşümün yolunu açıyoruz.”
Macron’u hedef alan Mélenchon, son aylarda Fransa’da yaşanan gösterilere ve ayaklanmalara değindi.
Fransız lider, “Garip bir dönemden geçiyoruz. Bu, vahşet, polis şiddeti ve gösterilerin sonunda yaşanan öngörülemez, şiddetli patlamalarla damgalanan Macron döneminin son çırpınışları,” dedi.
Macron’u “hükümdarlığının karanlık sonuna” tanık olmakla suçlayan Mélenchon, Le Pen liderliğindeki sağın ise “ırkçılıktan başka bir fikri olmadığını” söyledi.
“L’Avenir en commun” (“Ortak Bir Gelecek”) başlıklı manifestosu, partisi LFI’nın beşinci programı ve Mélenchon’un önceki başkanlık adaylıklarının belkemiğini oluşturan politikaları büyük ölçüde yeniden teyit ediyor.
En önemli vaatleri arasında, kamu maliyesini güçlendirmek amacıyla Fransa’da asgari emeklilik yaşını 62’den 64’e kademeli olarak yükselten Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un emeklilik reformunun yürürlükten kaldırılması yer alıyor.
LFI, sisteme 40 yıl boyunca prim ödemiş kişiler için emeklilik yaşını 60’a geri getireceğini belirtiyor.
Programda ayrıca aylık net asgari ücretin yaklaşık 1.480 avrodan 1.700 avroya çıkarılması öngörülüyor ve sermaye gelirleri üzerindeki sabit verginin kaldırılması, en zengin hanehalklarına uygulanan vergilerin artırılması ve temel gıda ürünlerinin fiyatlarına üst sınır getirilmesi gibi planlar yer alıyor.
LFI ayrıca, planlanan EPR2 reaktör programının iptal edilmesi ve nükleer santrallerin ömürlerinin 60 yılı aşmayacak şekilde uzatılmaması da dahil olmak üzere, tamamen yenilenebilir bir elektrik sistemi lehine nükleer enerjinin kademeli olarak aşamalı olarak sonlandırılmasına yönelik desteğini yineledi.
Dış politika konusunda Mélenchon’un programı, NATO’ya yönelik uzun süredir sürdürdüğü eleştirilerini yineliyor.
LFI ve Mélenchon, Fransa’nın entegre askeri komutanlıktan ayrılmasıyla başlayarak ittifaktan kademeli olarak çekilmesini talep ediyor.
Fransa, daha önce 1966 yılında Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle döneminde NATO’nun entegre askeri komutanlığından çekilmişti.
Bu karar, daha sonra 2009 yılında Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy döneminde geri alınmıştı.
LFI’nin programı ayrıca, Avrupa Birliği ekonomi politikası üzerindeki Alman etkisini eleştiriyor ve Berlin’i, sıkı bütçe kuralları, fiyat istikrarı ve bağımsız para politikasına dayanan bir ekonomi felsefesi olan “ordoliberalizm”in Avrupa’daki başlıca savunucusu olarak tanımlıyor.
Program, üretimin Fransa’ya taşınmasını teşvik edecek önlemler de dahil olmak üzere yerli sanayinin daha fazla korunmasını talep ediyor ve ekonomide devletin daha müdahaleci bir rol üstlenmesini savunuyor.
Avrupa
Viktor Orbán’ın kardeşi gözaltına alındı

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını açıkladı. İddialara göre Áron Orbán’ın şirketi, 50 Vietnam vatandaşının iki günlük ilk yardım kursu üzerinden Schengen vizesi almasına aracılık etmekle suçlanıyor.
Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu.
Magyar, X hesabından yaptığı paylaşımda, basında yer alan bilgilere göre eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını belirtti.
Magyar, Ulusal Varlık Kurtarma ve Bilgi Koruma Dairesi ile Ulusal Soruşturma Bürosunun tahkikatı sürdürdüğünü kaydetti.
Macar gazetesi Kontroll, daha önce polis tarafından düzenlenen bir operasyonda, aralarında muhtemelen Orbán’ın kardeşinin de bulunduğu birkaç kişinin gözaltına alındığını aktardı.
Telex ise kendi kaynaklarının da operasyonun yapıldığını bildirdiğini ancak Áron Orbán’ın gözaltına alındığını teyit edemediğini yazdı.
Kontroll’ün aktardığına göre gözaltı operasyonu, Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Dairesi (NVVH) ile Ulusal Soruşturma Bürosu (NNI) tarafından yürütüldü.
Operasyon kapsamında toplam birkaç kişi gözaltına alınırken, emniyet güçleri Budapeşte’de ve diğer şehirlerde aramalar gerçekleştirdi.
İddialara göre girişimci Áron Orbán’ın şirketi, Vietnam vatandaşlarını bir Macar üniversitesindeki iki günlük ilk yardım kursuna kaydettirdi ve bu işlem söz konusu kişilerin Schengen vizesi almasını kolaylaştırmış olabilir.
Áron Orbán’ın ayrıca vize başvurularının incelenme sürecinin hızlandırılması talebiyle yetkili makamlara başvurduğu ileri sürüldü.
Népszava gazetesinin 2024 sonbaharında yayımladığı habere göre, eski başbakanın kardeşinin şirketi 50 Vietnam vatandaşının bu kursu tamamlamasına yardımcı oldu.
Gelişmelerin ardından eski Başbakan Viktor Orbán, hükümetin sorumlu tutulmasını talep etti.
Orbán, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Bu kirli oyunun amacı, siyasi bir rakibi tasfiye etmek ve tek parti sistemi inşa etmektir” ifadesini kullandı.
Eski Başbakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hedef benim, kardeşim ise yalnızca bir araç.”
Hükümeti 2010 yılından bu yana yöneten Orbán, Nisan 2026’da yapılan parlamento seçimlerini kaybetmişti.
Seçimde Tisza Partisi parlamentodaki 199 sandalyenin 141’ini kazanmış, Magyar ise 9 Mayıs’ta Başbakanlık görevine başlamıştı.
Orbán daha önce Magyar hükümetine karşı “ulusal direniş” başlattıklarını ilan etmişti.
Orbán, partisi Fidesz’in egemen bir Macaristan’ı savunduğunu, Magyar’ın Tisza Partisi’nin amacının ise Brüksel’e bağımlı bir ülke yaratmak olduğunu iddia etti.
Seçim zaferinin ardından Magyar, önceki hükümet temsilcilerini varlıkları yurt dışına kaçırmak, yolsuzluk yapmak ve bütçeyi zimmete geçirmekle suçladı.
Magyar ayrıca istihbarat servisleri üzerindeki denetimi nedeniyle Orbán’ı sorumlu tutma sözü verdi.
Macaristan Dürüstlük İdaresi Başkanı Ferenc Pál Bíró da Orbán hükümeti döneminde yapılan şüpheli kamu ihalelerinin soruşturulması çağrısında bulundu.
Yolsuzlukla mücadele kurumunun verilerine göre adı açıklanmayan üç şirket, kamu ihale sözleşmelerinin büyük bölümünü yapay olarak şişirilmiş fiyatlarla aldı.
Avrupa
Berlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi

Sol Parti’nin Berlin eyalet yürütme kurulu kısa süre önce Vanessa Emde’den milletvekilliğinden istifa etmesini talep etti.
Neukölln’den Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, partisinin Temsilciler Meclisi’ndeki koltuğundan çekilmesi yönündeki talebini reddetti.
Emre bir basın açıklamasında, görev süresini tamamlamaya devam edeceğini belirtti.
Bu gelişme, Emde ile Sol Parti Berlin yönetimi arasında haftalardır süren bir anlaşmazlığın ortasında yaşandı.
Sol Parti’nin eyalet başkanları Kerstin Wolter ve Maximilian Schirmer, pazar günü ilgili komitelerin bundan sonraki adımları görüşeceğini duyurdu.
dpa’nın elde ettiği bir açıklamaya göre, “Eyalet yürütme kurulu ve Sol Parti milletvekili grubu bu konuda yakın işbirliği içinde hareket edecek.”
İkili, Emde’nin milletvekilliğinden istifa etme niyetinde olmadığını medya haberlerinden öğrendiklerini belirtti.
Berlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Eyalet başkanları şöyle devam ettiler:
“Eleştirilerimizin arkasında duruyoruz: Tekrarlanan davranışlarıyla, ortak sorumluluğumuzun üstüne kişisel çıkarlarını koyuyor. Böylece, işbirliği için gerekli olan güveni yok etti.”
Artık Emde’ye güvenmediklerini açıklayan Wolter ve Schirmer, Emde’den “koltuğunu iade etmesini” istediler.
Emde ise bu talebi kesin bir dille reddetti ve “Demokratik yollarla kazanılan koltuklar müzakere konusu olamaz. Elbette görev sürem boyunca görevime devam edeceğim!” diye yazdı.
Temsilciye yöneltilen başlıca suçlama, İsrail’in var olma hakkını reddettiği iddiası. 13 Ekim’de yapılan kurucu grup toplantısında Emde, Sol Parti’nin tüm temsilcileri gibi, antisemitizme karşı bildirgeyi imzalamıştı.
Fakat kısa bir süre sonra bu bildirgeden uzaklaştı ve Instagram’da yayınladığı bir videoda kendi imzasını reddetti. Bu hamle, parti içi çatışmayı daha da şiddetlendirdi.
Sol Parti’nin parlamento liderliği, Ekim ortasında şu açıklamayı yapmıştı: “Partiyle işbirliği yapmayan bir milletvekiliyle bir grup oluşturduğumuzu kabul etmeliyiz.”
Emde, partinin mevcut kararlarına atıfta bulunuyor. Ona göre, bir koalisyon ancak büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasına ilişkin referandum tutarlı bir şekilde uygulanırsa ve Filistin’le dayanışma sürdürülürse bir seçenek olabilir.
Ayrıca Emde, sosyal harcamalardaki kesintileri reddediyor. Eylemlerinin dayanağı olarak iki kararı öne sürüyor: Kudüs Deklarasyonu (JDA) hakkındaki parti kongresi kararı ve Filistinlilere karşı işlenen “İsrail suçlarının” soykırım olarak nitelendirilmesi ve kınanmasına ilişkin karar.
Emde, “İşte bu yüzden seçildim ve kendimi buna adadım,” diye açıkladı.
Emde, 20 Eylül’de Neukölln seçim bölgesinden doğrudan bir sandalye kazanarak Temsilciler Meclisi’ne yeni seçilmişti.
İstifa etmesi yönündeki çağrılara rağmen, Sol Parti’nin meclis grubuna kabul edildi.
Kısa bir süre önce Emde, Sol Parti kongresinin kapsamında düzenlenen bir mitingde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yanlısı bir aktiviste destek vermişti.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceYBŞ, Irak ordusuna katılacak
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Avrupa2 hafta önceSırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Dr. Hudson: Trump aynı anda iki petrol cephesinde savaşamaz
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı











