Diplomasi
Arap Birliği’nin “Esad’ı Zelenski ile dengeleme” çabası

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın 12 yıl aradan sonra katıldığı 32. Arap Birliği Zirvesi’nin sürprizi Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski oldu. Batı’dan yönelen eleştirilere rağmen Ukrayna krizinde tarafsızlık politikası izleyen Arap Birliği’nin Zelenski hamlesi, ABD’nin açıktan karşı çıktığı Esad ile normalleşmeyi dengeleme çabası olarak görünüyor.
Suriye lideri Beşar Esad, Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde düzenlenen 32. Arap Birliği Liderler Zirvesi’ne katıldı. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Esad’ı zirve girişinde sarılarak karşıladı.
Zirve öncesi birçok lider ikili görüşmeler yaptı. Esad da Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said ile bir araya geldi. İkili ilişkilerin ele alındığı görüşme sırasında Said, Tunus’un Suriye’nin teröre karşı savaşında ve dış müdahalenin önlenmesinde elde ettiği başarılardan duyduğu büyük memnuniyeti dile getirdi. Liderler fotoğrafı çekimi sırasında Esad ile Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah es-Sisi’nin ayak üstü samimi bir diyalog kurdukları görüldü.
Katar Emiri salonu terk etti
Suriye’nin resmi ajansı Sana, Esad’ın Arap Birliği’ne geri dönmesine karşı çıkan ülkelerden biri olan Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad el Sani’nin Esad’ın elini sıktığı ve aralarında kısa bir diyalog yaşandığını aktardı. Ancak bin Selman’ın Esad’ı karşıladığı sırada Katar televizyonlarının canlı yayını kesmesi dikkat çekti. Öte yandan el Sani, zirvede konuşma sırası Esad’a geldiğinde salondan ayrıldı. El Sani’nin Cidde’den de ayrıldığı bildirildi. On yıl önce Katar’ın ev sahipliğinde düzenlenen Arap zirvesinde Suriye’nin koltuğuna Suriye muhalefeti oturtulmuştu.
Krize çözüm umudu
Zirvenin açılışında Arap Birliği Dönem Başkanlığını Cezayir’den devralan Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman Suriye’nin Arap Birliği’ne geri dönüşünü memnuniyetle karşıladığını ve bunun Suriye’deki krizi sona erdirmenin yolunu açmasını umduğunu dile getirdi. Suudi Arabistan’ın bölgenin çatışma sahasına dönüştürülmesine izin vermeyeceğini söyleyen Selman Filistin sorununun Arapların ‘temel davası’ olmaya devam ettiğini söyledi. Sudan’ın çatışan taraflar arasında geçen hafta varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtirken krizi sona erdirmek için diyaloğa duyulan ihtiyaca dikkat çeken Selman, “Cidde görüşmelerinin Sudan’da etkili bir ateşkes sağlanmasına yardımcı olacağını umuyoruz” dedi.

Zirvenin ev sahibi Suudi Arabistan Veliaht Prens Muhammed Bin Selman (solda), zirve toplantısına katılan Suriye lideri Beşar Esad’ı (sağda) karşıladı.
“İç işlerine müdahale” vurgusu
Suriye lideri Esad zirvede yaptığı konuşmada, “Umarım bu zirve, aramızdaki dayanışma, bölgemizde savaş ve yıkım yerine barış, kalkınma ve refah için Arap eylemlerinde yeni bir dönemin başlangıcı olur” dedi. “Bu zirveyi çalkantılı bir dünyada gerçekleştiriyoruz” ifadelerini kullanan Suriye lideri, Arap devletleri arasındaki yakınlaşmaların umutlarını artırdığını ve bu yakınlaşmaların bu zirvede doruğa ulaştığını söyledi.
Esad şunları ifade etti: “Bugün Batı hegemonyasının bir sonucu olarak ortaya çıkan prensipten, ahlaktan, dostluktan ve ortaklıktan yoksun durumu, filizlenmekte olan çok kutuplu dünyada değiştirme fırsatıyla karşı karşıyayız. İnsanın doğuştan gelen aidiyetlerini hedef alan, onu ahlakından ve kimliğinden mahkûm bırakan modern liberalizme karşı kültürümüzü pekiştirmek ve Arap kimliğimizi medeniyet boyutunda tanımlamak için bir fırsattır.”
Esad, Muhammed bin Selman’a “oynadığı büyük rol ve bölgemizde uzlaşmayı teşvik etmek için sarf ettiği yoğun çabalar için” teşekkür etti. Esad, Suriye’nin her zaman Arap dünyasına ait olacağını söyledi ancak Arap devletlerinin iç işlerine karışılmaması çağrısında bulundu, “İçişlerini ülke halkına bırakmak önemlidir zira kendi işlerini en iyi onlar yönetebilir” dedi. Esad şöyle devam etti: “Libya’dan Suriye’ye, Yemen’den Sudan’a, oradan da farklı coğrafyalardaki birçok meseleye kadar her gün bizi ilgilendiren meselelere gelince, semptomları tedavi ederek hastalıkları tedavi edemeyiz. Tüm bu sorunlar, daha önce ele alınmamış daha büyük başlıkların sonuçlarıdır. Son yılda Arap sahnesinde ortaya çıkan çatlakları ele almak gerekiyor. Ve Birliğin yaraları saran değil, yaraları iyileştiren rolünü yeniden kazanması ve en önemlisi de iç meseleleri halka bırakması gerekiyor.”
Zelenski sürprizi
Zirve’nin sürprizi Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski’nin ‘onur konuğu’ olarak ağırlanması oldu. Muhammed Bin Selman, Suudi Arabistan’ın Ukrayna’da çözüm için uluslararası çabaları desteklediğini ve Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu belirterek Zelenski’ye söz verdi.
İlk kez Suudi Arabistan’ı ziyaret eden Zelenski konuşmasında Ukrayna’nın, halkının ve Ukrayna’da yaşayan Müslümanların korunması çağrısında bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı, “Savaşmayı Ukraynalılar seçmedi. Biz başka bir ülkeye saldırmadık. Teslim olmayacağız ve hiçbir yabancı işgalciye boyun eğmeyeceğiz. Topraklarımızı geri almak için savaşmayı sürdüreceğiz” ifadesini kullandı.
Suudi Arabistan’a esir değişimindeki arabulucu rolünden dolayı teşekkürlerini ileten Zelenski, Arap turistlerin, Rus işgalinden arınmış bir halde ülkesini yeniden ziyaret etmesini umduğunu dile getirdi.
ABD, Arap ülkelerinin Şam ile normalleşme adımlarına ve Suriye’nin Arap Birliği’ne yeniden kabul edilmesine açıktan karşı çıkmıştı. Batı’dan yönelen eleştirilerden sonra Zirve’ye sürpriz bir şekilde Zelenski’nin davet edilmesi dikkat çekti. ABD, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerine petrol üretimini artırmaları yönünde baskı yapmış ancak Arap ülkeleri Rusya’nın elini zayıflatmayı amaçlayan bu hamleye karşı direnmiş ve üretimi artırmamıştı. Ukrayna krizinde tarafsız kalmaya çalışan Körfez’in Zelenski hamlesinin, Esad’la normalleşme gündemi nedeniyle Batı’dan yönelen eleştirileri hafifletme çabası olduğu düşünülüyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












