Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, ABD yönetiminin Ukrayna’da askeri baskıyı artırarak barış sürecini hızlandırabileceği yönündeki yaklaşımını “yanılgı” olarak değerlendirdi. Peskov, NATO’nun Ankara’daki zirvesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın Patriot üretim lisansı ve Ukrayna hava sahasına ilişkin açıklamalarının Washington’un Moskova ile ilişkilerde yeniden tırmanma yoluna girdiği anlamına gelmediğini savundu.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, NATO’nun Ankara’da düzenlenen zirvesinde yapılan açıklamaların Washington’un Moskova ile ilişkilerde yeniden gerilim ve tırmanma politikasına döndüğünü göstermediğini söyledi.

Peskov, ABD yönetiminin Ukrayna’daki çatışmanın askeri baskı ve gerilimi artırarak barışçıl çözüme ulaştırılabileceğini düşünmesini “yanılgı” olarak nitelendirdi.

Peskov, yaptığı açıklamada, “Bunu böyle görmüyoruz. Daha çok ABD yönetiminde, Beyaz Saray’da, gerilimi tırmandırmanın ve askeri baskının barışçıl çözüm sürecine katkı sağlayabileceğine ilişkin bazı yanlış değerlendirmeler görüyoruz” dedi.

Gerilimin artırılmasının hiçbir şekilde barış sürecine hizmet etmeyeceğini vurgulayan Peskov, “Gerginliği tırmandıran adımlar ve gerilim eksenindeki eylemler barış sürecine hiçbir biçimde katkı sağlamaz” ifadelerini kullandı.

Trump, 8 Temmuz’da NATO’nun Ankara’daki zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski ile görüştü. Görüşmenin ardından yaptığı açıklamada ABD’nin Ukrayna’ya Patriot önleme füzelerinin üretimi için lisans vereceğini söyledi.

Trump ayrıca, “gerekli olması halinde” ABD’nin güvenlik garantileri kapsamında Ukrayna hava sahasını kapatabileceğini dile getirdi. Ancak bir barış anlaşmasına varılması durumunda buna ihtiyaç duyulmayacağını da ekledi.

Zelenski, mayıs ayı sonunda Washington’dan Patriot üretim lisansı talep etmişti. Ukrayna yönetimi, mevcut üretim kapasitesinin ülkenin hava savunma ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini savunuyordu.

Uçuşa yasak bölge tartışması yeniden gündemde

AFP’nin 2024 yılında kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Ukrayna, Rus saldırılarını önlemeye yönelik hava savunma sistemlerinin yetersizliği nedeniyle Avrupa’dan ülkenin batısını kapsayacak uçuşa yasak bölge oluşturmasını istemişti.

Geçen sonbaharda Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski de müttefik ülkelere Ukrayna üzerinde böyle bir bölgenin oluşturulmasını değerlendirme çağrısı yapmıştı. Sikorski, NATO ile Avrupa Birliği’nin bunu teknik açıdan hayata geçirebileceğini savunmuştu.

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev ise Eylül 2025’in ortasında, NATO’nun Ukrayna üzerinde uçuşa yasak bölge oluşturmasının “NATO ile Rusya arasında savaşa yol açacağını” söylemişti.

Moskova, Batılı ülkelerden Ukrayna ile askeri iş birliğini sona erdirmelerini talep etmeyi sürdürüyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de haziran ayında yaptığı açıklamada Ukrayna’ya “tüm Batı’nın” destek verdiğini belirtmiş, buna karşın Batılı ülkelerin Rusya’nın vereceği karşılığın sonuçlarını bildikleri için kendi topraklarından saldırı düzenlemeye hazır olmadıklarını söylemişti.

Rus petrol şirketleri, önümüzdeki aylarda Rusya’nın benzin arzını desteklemesi beklenen Hindistan rafinerilerine Urals petrolünde uyguladıkları indirimi keskin biçimde artırdı. Reuters’a göre iki hafta önce yaklaşık 4 dolar olan Brent’e göre iskonto 10 doların üzerine çıkarken, toplam fiyat avantajı taşıma maliyetleriyle birlikte 20 doları aştı.

Rus petrol şirketleri, önümüzdeki aylarda Rusya’nın benzin piyasasında yaşanabilecek arz sıkışıklığını hafifletmesi beklenen Hindistan rafinerilerine sattıkları Urals petrolünde indirimi belirgin biçimde artırdı.

Reuters’ın sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Hindistan limanlarında Urals petrolünün Brent’e göre iskontosu varil başına 10 doların üzerine çıktı.

Yaklaşık iki hafta önce 4 dolar düzeyindeki indirim, mart ile haziran arasında ise tamamen ortadan kalkmıştı.

İskonto, geçen yılın sonunda ABD’nin Rosneft ve Lukoil’e yaptırım uygulamasının ardından bazı Hint alıcıların Rus petrolünden uzaklaştığı dönemde görülen rekor seviyelere yaklaştı. Geçen yaz Urals, Brent’e göre yalnızca 1 ila 3 dolar daha düşük fiyattan satılıyordu.

Sektör kaynakları, Rus üreticilerin fiyat kırmasının arkasında Hindistan rafinerilerinden gelen talebin zayıflaması, alternatif petrol arzının artması ve Rus petrolünün en büyük alıcılarından Çin’in de alımlarını azaltmasının yattığını belirtti.

Almanya Uluslararası Güvenlik İşleri Enstitüsü araştırmacısı Janis Kluge, Urals iskontosuna taşıma maliyetlerinin de eklenmesi gerektiğini söyledi.

Kluge’ye göre Hürmüz Boğazı krizinin zirvesinde Hindistan’a bir varil petrol taşımanın maliyeti 25 dolara kadar çıkmıştı. Navlun fiyatları gerilese de Hindistan’ın elde ettiği toplam fiyat avantajı hâlâ 20 doların üzerinde.

Argus verilerine göre temmuz başında Urals’ın Rusya’nın batı limanlarındaki iskontosu varil başına 27 dolara ulaştı. Petrolün fiyatı 40 ila 41 dolara gerileyerek İran’daki savaş başlamadan önceki seviyelere indi.

Nisan ayındaki zirveye kıyasla Rus petrolünün fiyatı üçte bire inerken, federal bütçede öngörülen 59 dolar seviyesinin de yaklaşık üçte bir altında kaldı.

Finam analisti Nikolay Dudçenko, yıl sonunda Rusya federal bütçesinin petrol ve doğal gaz gelirlerinde planlanan seviyenin 1,5 ila 1,6 trilyon ruble altında kalabileceğini öngörüyor.

İlk altı ayda petrol ve doğal gazdan elde edilen vergi gelirleri, mayıs ve hazirandaki güçlü artışa rağmen geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23 azaldı. Maliye Bakanlığı’nın daha güncel veri yayımlamadığı ülkede, ilk beş ay sonunda bütçe açığı 6 trilyon rubleye ulaştı.

Rusya Devlet Duması, ikinci ve üçüncü okumalarda kabul ettiği temel yasayla “egemen” ve “ulusal” yapay zeka modeli kavramlarını mevzuata dahil etti. Yasa, bu modellerin “geleneksel Rus manevi ve ahlaki değerleriyle” uyumlu olmasını şart koşarken, yapay zekanın geliştirilmesi, kullanımı ve devlet desteğine ilişkin yetki paylaşımını da yeniden düzenliyor.

Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma, yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesini destekleyen temel yasayı ikinci ve üçüncü okumalarda kabul etti.

Düzenleme, Rus mevzuatına “egemen yapay zeka modeli” ve “ulusal yapay zeka modeli” kavramlarını dahil ederken, bu modellerin “geleneksel Rus manevi ve ahlaki değerleriyle” uyumlu olmasını yasal zorunluluk haline getiriyor.

Yasaya göre “egemen yapay zeka modeli”, tamamen Rusya’da kayıtlı bir tüzel kişi tarafından geliştirilen, oluşturulması, eğitilmesi ve verilerinin saklanması sürecinin tamamı yalnızca Rusya’daki veri merkezlerinde yürütülen model olarak tanımlanıyor.

“Ulusal yapay zeka modeli” de Rus şirketleri tarafından geliştirilecek ve verilerini Rusya’da saklayacak. Ancak bu kategoriye giren modellerin açık lisanslı yabancı bileşenlerden yararlanmasına izin verilecek.

Her iki model kategorisi de ancak “geleneksel Rus manevi ve ahlaki değerleriyle” uyumlu olduğunun doğrulanmasının ardından ilgili statüyü kazanabilecek. Bu doğrulamanın nasıl yapılacağına ilişkin usul ve esasları ise daha sonra Rus hükümeti belirleyecek.

Düzenleme, yapay zeka alanındaki yetki paylaşımını da açık biçimde tanımlıyor.

Buna göre Rusya Devlet Başkanı, yapay zekanın geliştirilmesine ilişkin ulusal stratejiyi onaylayacak. Hükümet ise büyük temel yapay zeka modellerinin geliştirilmesi ve uygulanmasını koordine edecek, devlet destek mekanizmalarını belirleyecek ve hangi durumlarda yalnızca egemen ya da ulusal yapay zeka modellerinin kullanılabileceğine karar verecek.

Zorunlu içerik etiketleme önerisi reddedildi

Milletvekilleri, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin zorunlu olarak işaretlenmesini öngören değişiklik önerisini kabul etmedi.

Bunun yerine günlük 500 binden fazla kullanıcıya ulaşan büyük internet platformlarının, bu tür içeriklerin işaretlenmesine teknik imkan sağlaması zorunlu olacak. İşaretlemenin biçimini ise yapay zeka hizmetlerini geliştiren şirketlerle platformlar kendi başlarına belirleyecek.

Yasa ayrıca yapay zeka hizmeti sağlayıcılarına, kullanıcıları yapay zekanın ürettiği içerik üzerindeki hakların kime ait olduğu ve bu içeriğin hangi koşullarla sunulduğu konusunda bilgilendirme yükümlülüğü getiriyor.

Öte yandan telif hakkıyla korunan eserlerin, teknik korumaların aşılmaması ve bu materyallere yasal yollarla erişilmiş olması şartıyla yapay zeka modellerinin eğitimi için kullanılması telif hakkı ihlali sayılmayacak.

Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin, kabul edilen düzenlemeyi çerçeve yasa olarak nitelendirdi ve gerekli ikincil mevzuatın hükümet tarafından hazırlanacağını söyledi.

Yasa 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek.

Daha önce Sberbank Yönetim Kurulu Birinci Başkan Yardımcısı Aleksandr Vedyahin, Reuters’a yaptığı açıklamada Rusya’nın kendi “egemen” yapay zeka modellerini Batılı sistemlere alternatif olarak Küresel Güney ülkelerinde yaygınlaştırmayı hedeflediğini söylemişti.

Vedyahin, bu sistemlerin yetenek bakımından önde gelen yabancı muadillerinin gerisinde kalabileceğini ancak “yerel zihniyeti ve gelenekleri” dikkate alacağını ve her ülkenin kendi değerleriyle uyum göstereceğini ifade etmişti.