Diplomasi
Çin’den Trump’ın yeni tarifelerine misilleme

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin mallarına yönelik %10’luk ek gümrük vergisinin yürürlüğe girmesinden birkaç dakika sonra Çin, salı günü ABD’li tıbbi ekipman üreticisi Illumina’dan genetik dizileme cihazlarının ithalatını yasakladığını duyurdu.
Yasak, Çin’in ABD’nin ek gümrük vergilerine cevaben açıkladığı bir dizi önlemin bir parçası ve Pekin’in şubat ayında Illumina’yı “güvenilmez kuruluş” listesine almasının ardından geldi.
Çin, Illumina’nın satışlarının yaklaşık %7’sini oluşturuyor. Gen dizileme cihazları DNA veya RNA diziliminin belirlenmesine yardımcı olarak bilim insanlarının hastalıklarla ilişkili genetik varyasyonları incelemesine ve nadir genetik durumları teşhis etmesine olanak sağlıyor.
Yasak 4 Mart’tan itibaren yürürlüğe giriyor.
Çin Ticaret Bakanlığı yaptığı açıklamada Illumina’nın Çinli işletmelerle normal işlemleri askıya aldığını ve Çinli işletmelere karşı ayrımcı önlemler aldığını söyledi.
Şubat ayında Çin ayrıca Calvin Klein ve Tommy Hilfiger gibi markaların holding şirketi PVH Corp’u güvenilmez kuruluşlar listesine almış ve ABD’li işletmeleri hedef alan geniş kapsamlı tedbirlerin bir parçası olarak Google hakkında bir soruşturma başlattığını duyurmuştu.
Listeye eklenen şirketler para cezalarına ve ticaretin dondurulması ve yabancı personelin çalışma izinlerinin iptali de dahil olmak üzere çok çeşitli diğer yaptırımlara tabi tutulabilir.
Tarım ürünlerine vergi
Çin ayrıca salı günü bir dizi Amerikan tarım ve gıda ürününü kapsayan ithalat vergilerine %10-%15 oranında zam yaptığını duyurdu.
Pekin ayrıca ulusal güvenlik gerekçesiyle yirmi beş ABD firmasını ihracat ve yatırım kısıtlamaları altına aldı, ancak Trump yönetiminin 4 Şubat’taki gümrük vergilerine misilleme yaparken yaptığı gibi herhangi bir tanınmış ismi cezalandırmaktan kaçındı.
Bu 25 ABD firmasından 10’u, Tayvan’a silah sattıkları için Çin tarafından hedef alınmıştı.
Çin’in son misilleme gümrük vergileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta Çin’i tehdit ettiği ekstra %10’luk gümrük vergisinin 4 Mart günü TSİ 0501’de yürürlüğe girmesi ve kümülatif olarak %20’lik bir gümrük vergisine yol açmasıyla geldi. Trump yönetimi bu son vergilerde Çin’i yasadışı fentanil konusunda önlem almamakla suçladı.
Topyekün ticaret savaşı tehdidi
Analistler Pekin’in hala Trump yönetimiyle ateşkes görüşmeleri yapmayı umduğunu, ancak kısasa kısas misilleme tarifelerinin iki ekonomik dev arasında topyekûn bir ticaret savaşına dönüşme tehdidi taşıdığını söyledi.
ABD’nin yeni gümrük vergileri, binlerce Çin malına yönelik önceden var olan vergilere ek bir zam anlamına geliyor.
Bu ürünlerden bazıları, geçen yıl eski başkan Joe Biden döneminde, Çin yarı iletkenlerine uygulanan vergilerin iki katına çıkarılarak %50’ye ve Çin elektrikli araçlarına uygulanan vergilerin dört katına çıkarılarak %100’ün üzerine çıkarılması da dahil olmak üzere, keskin bir şekilde artırılan ABD tarifelerinin yükünü çekti.
20’lik gümrük vergisi, ABD’nin Çin’den ithal ettiği ve daha önce dokunulmamış olan akıllı telefonlar, dizüstü bilgisayarlar, video oyun konsolları, akıllı saatler ve hoparlörler ve Bluetooth cihazları da dâhil olmak üzere birçok önemli tüketici elektroniği ürününe uygulanacak.
Çin son tarihin hemen ardından harekete geçerek mart ayından itibaren ABD’den ithal edilen tavuk, buğday, mısır ve pamuğa %15, soya fasulyesi, sorgum, domuz eti, sığır eti, su ürünleri, meyve ve sebze ile süt ürünlerine ise %10 ek gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu.
Çin Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan ayrı bir açıklamada “ABD’nin tek taraflı gümrük vergisi önlemleri Dünya Ticaret Örgütü kurallarını ciddi şekilde ihlal etmekte ve Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğinin temelini baltalamaktadır” denildi.
Açıklamada, “Çin meşru hak ve menfaatlerini kararlılıkla koruyacaktır” ifadeleri kullanıldı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












