Avrupa
Danimarka, ‘cinsiyet eşitliği’ gerekçesiyle kadınlara zorunlu askerlik getiriyor

Başbakan Mette Frederiksen’in 13 Mart Çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre hükümet, Danimarka savunmasını güçlendirme planının bir parçası olarak daha fazla kadının askere alınması için zorunlu askerlik süresini uzatmak ve eşitlemek üzere bir yasa tasarısı geçirmeyi planlıyor.
Halihazırda Danimarka’da kadınlar gönüllü olarak silahlı kuvvetlere katılabiliyor fakat zorunlu askerliğe tabi değiller.
Başbakan, “[Askerlik] Ülkenizi korumak yapabileceğiniz en onurlu şeylerden biridir. Bu nedenle hükümet bugün zorunlu askerlik süresini uzatmayı, sorumluluğu arttırmayı ve görevleri çoğaltmayı öneriyor. Tam cinsiyet eşitliği öneriyoruz,” dedi.
Halihazırda tüm Danimarkalı erkekler 18 yaşını doldurduktan sonra, askerliğe uygun olup olmadıklarını belirlemek üzere bir dizi teste tabi tutuldukları zorunlu bir tatbikat olan ‘Savunma Günü’ne katılmakla yükümlü.
Danimarka Ordusu, resmi rakamlara göre temel eğitimden geçen askerler hariç 7.000 ila 9.000 profesyonel askerden oluşuyor. Zorunlu askerlik hizmeti 18 yaşın üzerindeki erkekler için geçerli fakat yeterli sayıda gönüllü olduğu için tüm gençler askere alınmıyor. Bunun yerine kura çekimi yapılıyor.
Danimarkalı kadınlar askere alınma haklarını kullanabilir ve böylece askere çağrılabilirler. Fakat kadınlar bunu erkeklerden farklı koşullar altında yapıyorlar ve isterlerse süreç boyunca askere gitmekten vazgeçebiliyorlar.
Frederiksen, “Cinsiyet eşitliğinin artmasının, içinde yaşadığımız zamanı yansıtan daha modern ve daha çeşitli bir savunma yaratacağından şüphemiz yok,” dedi.
Geçen yıl yaklaşık 4.700 Danimarkalı askerlik yaptı ve bunların yaklaşık dörtte biri kadındı. Yeni yasa tasarısıyla Danimarka hükümeti askere alınanların sayısını yılda en az 5.000’e çıkarmayı umuyor.
Danimarka Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, ayrıca kurada seçilme süresinin de yaklaşık dört aydan 11 aya kadar uzatılacağını söyledi. İlk beş ay temel bir kurs olacak, son altı ay ise Danimarka Savunma Kuvvetlerinin bir parçası olarak çeşitli uzmanlık alanlarında geçirilecek.
Poulsen’e göre tasarının en geç 2025 yılına kadar yasalaşması ve 2026 yılından itibaren yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Bakan, “Bu, cinsiyet farkı gözetmeksizin tüm gençlerin Savunma Gününe çağrılması ve eşit şartlarda zorunlu askerliği tamamlaması gerektiği anlamına geliyor. Başka bir deyişle, zorunlu askerlik hem toplumumuzu yansıtan temel değerlerimiz açısından hem de karşı karşıya olduğumuz tehdit senaryosu açısından güncel olmalıdır,” dedi.
Açıklamalar, Danimarka Başbakanı tarafından aynı basın toplantısında duyurulan Danimarka savunmasının güçlendirilmesine ilişkin daha geniş bir bağlamda yapıldı.
Danimarka hükümeti hava savunma sistemleri satın almak, 2028 yılına kadar hazır olacak 6.000 kişilik bir tugay inşa etmek ve Danimarka fırkateynlerini denizaltıları avlamak üzere donatmak için önümüzdeki beş yıl içinde Danimarka savunmasına 40 milyar DKK (5 milyar avro) daha yatırım yapmayı planlıyor.
Tüm bunlar NATO’nun Danimarka savunması için talep ettiği ve henüz karşılanmayan talepler.
Frederiksen’e göre hükümetin önerisi, Danimarka’nın bu yıl ve önümüzdeki yıl, Ukrayna’ya yapılacak bağışlar da dâhil olmak üzere, GSYİH’nin %2,4’ünü savunmaya harcayaması. Böylece NATO’nun GSYİH’nin %2’sini savunmaya harcama yönergesine uyulacak.
Halihazırda hiçbir AB üye ülkesinde hem erkekler hem de kadınlar için zorunlu askerlik hizmeti bulunmuyor. Aralarında Yunanistan, Avusturya, Finlandiya, Litvanya ve Estonya’nın da bulunduğu bazı AB üye devletleri erkekler için zorunlu askerlik hizmetini sürdürüyor.
Norveç ve İsveç, belirli bir yaşın üzerindeki tüm vatandaşların kayıt yaptırması ve görev için rapor vermesi gerektiğinden cinsiyet ayrımı gözetmeyen hizmete en yakın ülkeler; fakat seçim prosedürleri genellikle erkeklerden çok daha az sayıda kadının askere alınmasıyla sonuçlanıyor. Norveç 2015’te, İsveç ise 2017’de kadınlara askerliği zorunlu kılmıştı.
Bu arada Yunanistan’da muhafazakâr hükümet ilk kez kadınların gönüllü askerlik yapmasına izin vermeyi düşünüyor.
Dünya Kadınlar Gününde konuşan Savunma Bakanı Nikos Dendias, bu ay içinde Finlandiya modelinden esinlenerek silahlı kuvvetleri modernize edecek yeni bir plan açıklayacağını söylemişti.
Plana göre kadınlar başlangıçta belirli uzmanlık alanlarında şartlı tahliye memuru olarak görev yapacak, daha sonra kademeli olarak erkek askerlerle aynı düzeyde sorumluluk üstlenecekler.
Avrupa
Volkswagen CEO’su Blume “alarm veriyor”

Volkswagen CEO’su Oliver Blume, otomobil üreticisinin “kritik sınırın ötesinde” bir durumda olduğu uyarısında bulundu.
Şirketin intranetinde yayınlanan ve AFP’ye gönderilen bir röportajda Blume, Volkswagen ve Alman otomotiv endüstrisinin, küresel olumsuzluklar ve Çinli rakipler nedeniyle “tarihlerinin en büyük sarsıntısıyla” karşı karşıya olduğunu söyledi.
Otomobil üreticisi, büyük çaplı işten çıkarmaları değerlendiriyor ve önümüzdeki günlerde Blume, şirketin planları hakkında güncel bilgiler vermek üzere Volkswagen’in Wolfsburg’daki genel merkezinde ve Zwickau ile Emden’deki tesislerinde çalışanlarla bir araya gelecek.
Blume röportajda, fabrika kapatmalarına ilişkin henüz bir karar alınmadığını belirtmekle birlikte, “Emden, Hannover, Zwickau ve Neckarsulm’daki fabrikaların 2030’larda kârlı kalabilmelerine yönelik şu anda herhangi bir yol göremedikleri” şeklindeki şirketin tutumunu yineledi.
Şirketin ayrıca Avrupa’da yıllık 500.000 araçlık bir üretim fazlasıyla başa çıkmak zorunda olduğunu da sözlerine ekledi.
Blume, fabrikaların kapatılmasının her zaman “en son ve en pahalı çözüm” olacağını belirtti.
Otomobil üretiminin durdurulabileceği tesislerde Volkswagen’in başka “endüstriyel çözümler” araştırdığını da ekleyen Blume, Osnabrück’teki fabrikasının kullanımı konusunda savunma sanayinden şirketlerle ileri aşamadaki görüşmelere işaret etti.
Temmuz ayında Blume, Volkswagen denetim kuruluna tasarruf planlarını sunmuş fakat herhangi bir karar alınmamıştı.
Alman basını o dönemde, Volkswagen Grubu’nun ana hissedarı olan ve oy haklarının %20’sine sahip Aşağı Saksonya eyalet hükümetinin planları onaylamayı reddettiğini bildirmişti.
Grup halihazırda 50.000 kişilik işten çıkarma kararı almıştı ve Blume, 37.000 çalışanla anlaşmaya varıldığını belirtti.
Blume, otomotiv devi adına çalışanlara “el ele vermeleri” çağrısında bulundu ve “Şirketteki herkes bu planı desteklerse başarılı olabiliriz,” dedi.
IG Metall sendikasının başkanı cuma günü yönetimi sert bir şekilde eleştirdi ve fabrika kapanmalarına direneceğine söz verdi.
Christiane Benner, Wirtschaftswoche haftalık dergisine verdiği demeçte, “Volkswagen çalışanları zaten ağır ve acı verici kesintileri kabul etmek zorunda kaldı ve şimdi de bir tokat daha yiyorlar,” dedi.
Avrupa
AB, Ukrayna’ya 6,1 milyar avroluk desteği onayladı

AB, Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinin artan Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarını püskürtmekte zorlandığı bir ortamda, ülkeye 6,1 milyar avroluk yeni bir fon tahsis etmeyi onayladı.
Ukrayna, AB destek kredisinden sağlanan bu parayı, zor durumda olan hava savunmasını güçlendirmek ve diğer askeri ihtiyaçlarını karşılamak için kullanabilir.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hafta sonu yaptığı açıklamada, ülkesinin bu yıl AB’den toplam 30 milyar avroluk destek beklediğini belirtti.
Avrupa Komisyonuna göre, yeni fon hava ve füze savunma sistemleri, füzeler, mühimmat ve radarları karşılamak üzere ayrıldı.
Rus hava saldırılarıyla ağır darbe alan Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde özellikle balistik füze önleyiciler konusunda eksiklik yaşanıyor.
6,1 milyar avro, 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi’nin bir parçası ve gelecekteki silah alımları için halihazırda onaylanmış olan 16 milyar avroya ekleniyor.
Bu 16 milyar avronun 8,35 milyar avrosu, her bir ödemenin AB’nin somut satın alma sözleşmelerini onaylamasına bağlı olması nedeniyle, şu ana kadar ödenmiş durumda.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen bugün (24 Ağustos) yaptığı basın açıklamasında, “Rusya saldırılarını yoğunlaştırırken, Ukrayna’nın halkını koruması ve hava sahasını savunmasına yardımcı olmak için adımlar atıyoruz. Avrupa, Ukrayna’nın yanındadır ve ihtiyaç duyduğu anda ihtiyaç duyduğu her şeyi sağlayacağız,” dedi.
Komisyon, fonun büyük bir kısmının Avrupa yapımı savunma teçhizatına harcanacağını belirtti.
AB yürütme organı, “stokların eritilmesi, siparişlerin önceliklerinin yeniden belirlenmesi ve üretimin artırılması yoluyla AB tedariklerinde önemli bir artışa” ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Zelenskiy, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın gelecek yılın başında ordusuna yeterli teçhizat sağlamak için 7 milyar ila 9 milyar avroya ihtiyacı olacağını söyledi. Maaşlar ve diğer harcamalar için ise 17 milyar avro daha gerekecek.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın da aralarında bulunduğu “İstekliler Koalisyonu” temsilcileri, Ukrayna’ya ek destek konusunu görüşmek üzere şu anda Kiev’de toplanıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise önleme sistemlerinin teslimatını hızlandıracağına dair taahhütte bulundu.
Avrupa
İsviçreli bankaya göre Avrupa yapay zeka trenini kaçırdı

Financial Times, ABD’nin yapay zeka gelişimine Avrupa’dan katbekat fazla yatırım yaparak teknolojik ilerlemedeki farkı açtığını aktardı. İsviçreli özel banka J Safra Sarasin Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını ve ABD’yi yakalayamazsa refah seviyesinin gerileyeceğini belirtti.
ABD, yapay zeka alanındaki gelişimini Avrupa’ya kıyasla katbekat yüksek yatırımlarla sürdürürken iki taraf arasındaki teknolojik ilerleme farkı giderek açılıyor.
Financial Times’ın (FT) haberine göre, İsviçreli özel banka J Safra Sarasin’in Başekonomisti Karsten Junius, Avrupa’nın en son ileri teknoloji dalgasını kaçırdığını belirtti.
Junius, Avrupa ile ABD arasındaki devasa yatırım farkının en azından kısmen geçici bir durum olduğunu savundu. Junius konuya ilişkin değerlendirmesinde, “ABD’deki yapay zeka yatırımları bu ölçekte sonsuza kadar sürmeyecektir” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte Avrupa’da yenilikçilik ve esneklik düzeyinde bir gerileme görüldüğüne işaret eden ekonomist, bu tablonun kısmen iş gücü piyasalarındaki katılıktan kaynaklanabileceğine dikkati çekti.
Junius ayrıca, “Avrupa ileri teknolojiler alanında ABD’yi yakalayamazsa ABD’ye kıyasla göreli yaşam standardımız düşmeye devam edecektir” uyarısında bulundu.
Daha önce, 21 Ağustos’ta Bloomberg tarafından yayımlanan haberde, Çin’in yapay zeka alanındaki liderlik yarışında ABD ile arasındaki farkı hızla kapattığı bildirilmişti.
Çin modellerinin kullanım ölçeği ve maliyet gibi temel göstergelerde şimdiden öne geçmeye başladığı, bu durumun da OpenAI ve Anthropic dahil olmak üzere ABD’li şirketlerde endişeye yol açtığı kaydedilmişti.
Bundan önce ise ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekanın petrol sektöründen daha büyük bir endüstri haline gelebileceğini ve bu alandaki yarışı kazanan tarafın belirleyici bir üstünlük elde edeceğini ifade etmişti.
Nisan ayında Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’nın bahar toplantıları kapsamında maliye bakanları, merkez bankası başkanları ve ilgili düzenleyici kurum temsilcileri en yeni yapay zeka modellerinin barındırdığı tehditleri ele almıştı.
Toplantılar marjında İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, düzenleyici kurumların küresel finans sistemine yönelik siber riskleri hızlandırılmış bir süreçle değerlendirmek zorunda kalacağını açıklamıştı.
Dünya Basını2 hafta önceThe Jerusalem Post: Suudi Arabistan-Türkiye-Pakistan savunma anlaşması İsrail’e tehdit
Ortadoğu2 hafta önceMısır, üçlü pakta neden katılmadı?
Amerika3 gün önceSteve Jobs’ı iflastan kurtaran gizli CIA anlaşması gün yüzüne çıktı
Diplomasi2 hafta önce‘İslami NATO’ mu? Yeni savunma paktı Hindistan’ı neden tedirgin ediyor?
Dünya Basını6 gün önceThe Economist, Daron Acemoğlu’nu yerden yere vurdu: “Sığ ve inandırıcılıktan uzak”
Diplomasi2 hafta önceUkrayna, Türkiye’den 70 ATACMS ve diğer ABD menşeli silah satın aldı
Rusya1 hafta önceDört AB ülkesi daha Rus pasaportlarına kısıtlama getiriyor
Dünya Basını2 hafta önceÇin, Buz İpek Yolu yarışını kazanıyor












