Britanyalı enerji devi BP’nin en büyük hissedarları, Yönetim Kurulu Başkanı Albert Manifold’un atanmasından bir yıl sonra görevden alınmasıyla ilgili derin endişelerini dile getirdi. Financial Times’ın haberine göre yatırımcılar, şeffaf bir açıklama yapılmamasının şirket içinde kriz ve yapılandırma planlarına karşı direnç işareti olduğundan korkuyor.

Britanyalı petrol devi BP’nin en büyük hissedarları, Yönetim Kurulu Başkanı Albert Manifold’un ani bir kararla görevden alınması nedeniyle derin endişe taşıdıklarını ifade etti.

Financial Times’ın (FT) haberine göre, şirketin en önemli yatırımcıları, bu ayrılığın nedenlerine dair yönetimden açıklama bekliyor.

Haberde, Manifold’un BP’nin yapısını basitleştirmeyi, yönetim kurulu kompozisyonunu yeniden gözden geçirmeyi ve maliyetleri düşürmeyi planladığı hatırlatıldı.

BP’nin geçici yönetim kurulu başkanı Ian Tyler, kurulun mevcut stratejiyi tam olarak desteklediğini ve uygulamaya devam etme niyetinde olduğunu belirtse de görevden alma kararı şirket içindeki çalışma ortamına dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.

Yatırımcılar, fesih kararına ilişkin net bir gerekçe sunulmamasının bir kriz belirtisi olabileceğini değerlendiriyor. Bu durumun, şirketin yeniden yapılandırma planlarının iç direnç nedeniyle sekteye uğrayabileceği yönündeki kaygıları artırdığı kaydedildi.

Hissedarlar ayrıca, Manifold’un gidişinin, mevcut düzenin bozulmasını istemeyen ve lideri saf dışı bırakmaya çalışan “bürokrasi” tarafından tetiklenmiş olabileceğinden çekiniyor.

FT’ye konuşan bir hissedar konuya ilişkin, “İnsanlar onu dışarı mı atmaya çalıştı? Bu durum bizi ve diğer pek çok kişiyi endişelendiriyor” ifadelerini kullandı.

BP yönetimi etik ve yönetişim standartlarını gerekçe gösterdi

BP, Mayıs ayı sonunda yönetim kurulu başkanını, atanmasının üzerinden henüz bir yıl geçmeden görevden almıştı. Yönetim kurulu, olası ihlallere dair ayrıntı vermeden kararı oy birliğiyle almıştı.

Reuters’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde ise Manifold’un iş arkadaşlarına karşı agresif tavırlar sergilediği ve kurulun “sistematik kabul edilemez davranış olgusunu tespit etmeye yetecek bilgiye ulaştığı” bildirilmişti.

Şirket tarafı, feshin “önemli kurumsal yönetişim standartları, denetim ve etik ilkelerine ilişkin ciddi endişelerin” yönetim kuruluna iletilmesinin ardından gerçekleştiğini duyurdu.

Albert Manifold ise bu değerlendirmelere katılmadığını belirterek, “hiçbir açıklama yapılmadan” görevden alındığını söyledi. Ayrılığının ardından yaptığı açıklamada Manifold, şirketteki “aşırı harcama” kültürünü de eleştirdi.

Geçtiğimiz yılın sonunda Financial Times, Aralık ayında görevinden ayrılan BP CEO’su Murray Auchincloss’un istifası öncesinde, iş modelinde radikal bir değişim konusunda ısrar eden Manifold ile defalarca karşı karşıya geldiğini yazmıştı.

Azak Denizi’nde yük gemilerine düzenlenen insansız hava aracı saldırısında hayatını kaybeden Azerbaycan vatandaşı denizcilerin naaşlarına ulaşılırken, 19 mürettebatın tahliye süreci tamamlandı. Azerbaycan Dışişleri, saldırıda ölen dört vatandaşının kimliklerinin belirlendiğini ve cenazelerin kısa süre içinde ülkeye gönderileceğini duyurdu.

Azak Denizi’nde sivil gemilere yönelik düzenlenen saldırının ardından, hayatını kaybeden Azerbaycan vatandaşı iki denizcinin daha naaşına ulaşıldı.

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, son bulgularla birlikte saldırıda yaşamını yitiren dört Azerbaycan vatandaşının tamamının naaşlarının bulunduğu bildirildi.

Bakanlık, kimlikleri tespit edilen denizcilerin 1969 doğumlu Gismet Aliyev ve 1981 doğumlu Fuad Orujov olduğunu açıkladı.

Hayatını kaybedenlerin naaşlarının, gerekli resmi prosedürlerin tamamlanmasının ardından önümüzdeki günlerde Azerbaycan’a nakledileceği belirtildi.

Cenazelere, nakil sürecinde Yeysk şehrine gelen iki refakatçinin eşlik edeceği kaydedildi.

Saldırıdan kurtulan diğer Azerbaycan vatandaşlarının durumuyla ilgili de bilgi paylaşan bakanlık, 19 vatandaşın halihazırda yola çıktığını duyurdu.

Tahliye edilen bu grubun 9 Haziran günü öğle saatlerinde Azerbaycan’a varması bekleniyor.

Saldırıya uğrayan gemilerde 25 Azerbaycan vatandaşı vardı

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’nın daha önce paylaştığı verilere göre, 5 Haziran gecesi Azak Denizi’nde Taganrog yakınlarında seyreden Natra ve Zircon adlı yabancı bandıralı iki kargo gemisi insansız hava araçlarının hedefi oldu. Saldırı sırasında gemilerde toplam 25 Azerbaycan vatandaşının görev yaptığı açıklandı.

Rusya makamlarından Azerbaycan’a iletilen ilk bilgilerde, saldırı sonucunda beş kişinin hayatını kaybettiği ve üç kişinin yaralandığı belirtilmişti.

Yaralanan denizcilerin Yeysk şehir hastanesinde tedavi altına alındığı ifade edildi. Azerbaycan tarafı, daha sonra yaptığı güncellemede hayatını kaybeden beş denizciden birinin Rusya vatandaşı olduğunun tespit edildiğini bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, hayatını kaybeden Azerbaycanlı denizcilerin ailelerine ve yakınlarına taziye dileklerini iletti.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Moskova’nın Karadeniz ve Akdeniz havzalarında sivil gemilere yönelik hava ve deniz dronlarıyla düzenlenen saldırıların arkasında kimlerin olduğuna dair bilgi sahibi olduğunu ifade etti.

Yeni bir rapora göre, dünyanın en büyük bankaları geçen yıl fosil yakıt sektörüne 906 milyar dolarlık finansman sağladı.

Yeni analizin arkasındaki çevre grupları koalisyonuna göre, 2024’e göre 64 milyar dolar veya yaklaşık %8 artış gösteren yeni fosil yakıt kredilerindeki bu artış, dünyanın en büyük 65 bankasının, yükselen küresel sıcaklıkları sınırlamak için yapılan uluslararası anlaşmalarla bağdaşmayan kararlar aldığını gösteriyor.

Yıllık Banking on Climate Chaos raporuna göre, geçen yıl 2024’e göre %13 artışla sektöre 58 milyar dolar aktaran JPMorgan Chase, yine dünyanın önde gelen fosil yakıt finansörü oldu.

Bank of America geçen yıl fosil yakıtlara en büyük ikinci tutarı ayırdı. Onu Japon bankaları MUFG ve Mizuho Financial izledi.

Bir başka ABD bankası olan Citigroup ilk beşi tamamlarken, sekizinci sırada yer alan Barclays en üst sıradaki İngiliz bankası oldu.

Raporu hazırlayan gruplardan biri olan Rainforest Action Network’ün politika analisti Caleb Schwartz, “Geçen yıl, tarihsel rakamlarda sürekli bir düşüş görmeyi umduğumuz ilk yıldı ama aslında bir artış gördük ve bu artış bu yıl da devam ediyor. Bu yüzden bu endişe verici bir eğilim,” dedi.

Fosil yakıt kredileriyle ilgili yorum istenen JPMorgan Chase sözcüsü şunları söyledi:

“Dünyanın en büyük enerji finansörlerinden biri olarak, güvenilirlik, uygun fiyat, güvenlik ve uzun vadeli dayanıklılığa odaklanarak tüm enerji çözümlerini ve teknolojilerini destekliyoruz. Verilerimizin, üçüncü tarafların tahminlerinden daha kapsamlı ve doğru bir şekilde faaliyetlerimizi yansıttığına inanıyoruz.”

2015 yılında ülkeler, Paris iklim anlaşması kapsamında, endüstri devrimi öncesine kıyasla küresel ısınmanın 1,5 °C’yi aşmamasını sağlamak için çaba göstermeyi kabul etmişlerdi.

Böyle bir eşiğin aşılmaması için fosil yakıt üretiminden kaynaklanan gezegeni ısıtan emisyonların neredeyse tamamen ortadan kaldırılması gerekiyor. 

Fakat Paris anlaşmasından bu yana, dünyanın en büyük bankaları daha fazla kömür, petrol ve gaz çıkarmak için fosil yakıt endüstrisine 8,7 trilyon dolar aktardı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısının ardından küresel petrol ve gaz maliyetleri yükseldi; dünyanın en büyük fosil yakıt şirketlerinden birçoğu bu yıl kârlarının hızla arttığını bildirdi.

Bu yılki raporu düzenleyen iklim ve enerji uzmanı Niko Lusiani, “Fosil yakıt sektöründeki mevcut aktörler sessizce sahneden çekilmeyecek. Giderek daha kırılgan, güvenilmez ve riskli hale gelen enerji sistemini genişletmek için çaba sarf ediyorlar,” dedi.

Yeni rapora göre, fosil yakıt kredileri belirli büyük kurumlar arasında daha da yoğunlaşıyor. Çevre gruplarının “kirli on iki” olarak adlandırdığı bu kurumlar, tüm sektör finansmanının %40’ından sorumlu.

Fosil yakıt finansmanının neredeyse tamamı altı ülkeden geliyor: ABD, Kanada, Japonya, Çin, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği.

En büyük 65 bankadan toplam 26’sı geçen yıl fosil yakıt finansmanını azalttı. Avrupa bankaları BNP Paribas, UBS ve La Caixa bu azalmalarda başı çekiyor.

Bununla birlikte, büyük petrol ve gaz şirketleri nakit sıkıntısı çekmedi. En büyük bankalar geçen yıl mevcut fosil yakıt tesislerinin genişletilmesi için 508 milyar dolarlık finansman taahhüdünde bulundu; bu rakam 2024’e göre %27’lik bir artışa tekabül ediyor.

Üç ABD’li petrol ve gaz şirketi –Venture Global, Enbridge ve Energy Transfer– 2025 yılında borçlanılan fonların en büyük alıcıları oldu.

Birkaç büyük banka, daha önce emisyonlarını azaltma ve kömür gibi özellikle kirli enerji türlerine kredi vermeyi kısıtlama hedeflerini açıklamıştı. 

Fakat iklim krizini “saçmalık” olarak nitelendiren ve fosil yakıtların sınırsız çıkarılmasını talep eden Donald Trump’ın siyasi olarak yeniden yükselişe geçmesiyle, bankalar önceki çevresel taahhütlerine sırt çevirdi.

Geçen yıl, bankaların kredi faaliyetlerini 2050 yılına kadar net sıfır emisyon senaryosuyla uyumlu hale getirmeyi amaçlayan BM destekli bir girişim olan Net-Zero Banking Alliance, üyelikten ayrılan bir dizi yüksek profilli ismin ardından dağıldı.

Yorum talebine yanıt olarak, Bank of America sözcüsü, bankanın “yenilenebilir ve geleneksel enerji sektörlerindeki çok çeşitli müşterileri desteklediğini, onlara hedeflerine ulaşmaları için sermaye ve danışmanlık sağladığını söyledi.

Citi’nin bir sözcüsü ise, şirketin “bugün güvenli, uygun fiyatlı ve güvenilir enerjiye olan gerçek ihtiyacı kabul ederken, düşük karbonlu geçiş sürecinde müşterileri desteklediğini” söyledi.

Sözcü, “2050 yılına kadar net sıfır finanse edilmiş emisyon hedefine ulaşmaya ve 1 trilyon dolarlık sürdürülebilir finansman hedefimizi ilerletmeye kararlıyız; bu süreçte, geçişi küresel enerji dayanıklılığı ile dengelemeye odaklanıyoruz,” dedi.