Bizi Takip Edin

Ortadoğu

İran’da protestolar ikinci haftasında

Yayınlanma

İran’da yerel para biriminin değer kaybı nedeniyle başlayan ve ikinci haftasına giren protestolarda, güvenlik güçleri aralarında silahlı kişilerin de bulunduğu çok sayıda göstericinin gözaltına alındığını duyurdu. Emniyet yetkilileri eylemlerin organize bir ayaklanmaya dönüştüğünü vurguladı.

İran emniyet güçleri, ülke genelinde ikinci haftasına giren protestolar sırasında eylemleri organize eden çok sayıda kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Emniyet teşkilatından yapılan açıklamada, yakalanan şüphelilerin bazılarının yurt dışından finansal destek aldığı, bazılarının ise üzerlerinde silah ve patlayıcı madde ele geçirildiği belirtildi.

“Dolarla ödeme aldıklarını itiraf ettiler”

İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, pazar günü devlet televizyonuna verdiği demeçte, protestoların başlangıçta “çarşı esnafının meşru ekonomik taleplerine dayanan gösteriler” olarak ortaya çıktığını ancak sürecin hızla “ayaklanmaya dönüştüğünü” ifade etti.

Radan, “İki gün önce, ayaklanmaları kışkırtan kişileri gözaltına almaya başladık” diye konuştu. Bazı şüphelilerin sorgularında dolar cinsinden ödeme aldıklarını itiraf ettiklerini aktaran Radan, bu durumun protestoların yabancı sivil toplum kuruluşları veya istihbarat teşkilatları tarafından desteklendiğini gösterdiğini savundu.

Luristan ve İsfahan’da sabotaj planı

İran emniyeti, ülkenin batısındaki Luristan eyaletine bağlı Kuhdeşt kentinde silah ve patlayıcı taşıyan iki kişinin yakalandığını açıkladı. Kuhdeşt Emniyet Müdürü Ali Amani, şehirdeki olayların lideri olduğu iddia edilen bu kişilerin “sabotaj eylemleri planladığını” belirtti. Amani, şüphelilerden birinin üzerinde ateşli silah, çok sayıda el yapımı patlayıcı ve kesici alet bulunduğunu kaydetti.

Devrim Muhafızları Ordusu da İsfahan’da olaylara öncülük ettiği öne sürülen iki genç kadının gözaltına alındığını bildirdi. Yapılan açıklamada, söz konusu kişilerin kamu malına zarar verilmesi çağrısında bulunduğu ve Almanya’daki bir ajanstan ödeme aldığı iddia edildi.

Devrim Muhafızları Halkla İlişkiler Birimi, Luristan eyaletinin merkezi Hürremabad’da ise olayları yönlendirmekle suçlanan üç kişinin daha yakalandığını duyurdu. Bu kişilerin Iran International ve diğer muhalif medya kuruluşlarından talimat aldığı, slogan yazma ve protestoları şiddet eylemlerine dönüştürme faaliyetlerinde bulunduğu öne sürüldü.

Ekonomik kriz ve yaptırımların gölgesinde protestolar

Gösteriler, İran para biriminin dolar karşısında sert değer kaybı yaşaması üzerine 28 Aralık’ta dükkân sahipleri ve çarşı esnafının tepkisiyle başladı. ABD yaptırımlarının etkisi altındaki İran ekonomisinde yaşanan döviz krizi, halkın alım gücünü düşürürken, düzenli su ve elektrik kesintileri de toplumsal tepkiyi artırdı.

İranlı yetkililer, yurt dışından yönlendirilen unsurların barışçıl protestoları kısa sürede istismar ettiğini, kamu binaları ve askeri tesislere yönelik sabotaj girişimleriyle toplumda kaos yaratılmak istendiğini savunuyor.

İsrailli gazeteci Zvi Yehezkeli, 30 Aralık’ta i24 News kanalına verdiği demeçte, olayların kışkırtılmasında yabancı istihbaratın rolüne dikkat çekti. İsrail istihbarat teşkilatı Mossad ise 29 Ocak’ta X (Twitter) hesabı üzerinden Farsça yaptığı paylaşımda İranlılara seslenerek, “Hep birlikte sokağa çıkın. Zamanı geldi” ifadelerini kullandı.

Hamaney’den “meşru talep” ve “ayaklanma” ayrımı

İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, 2 Ocak’ta yaptığı konuşmada protestocuların ekonomik şikâyetlerini kabul etti. Hamaney, “Bir esnaf, ulusal paranın değer kaybına, döviz kurlarındaki istikrarsızlığa ve iş ortamındaki belirsizliğe baktığında, işini yürütemediğini söyler ve bunda haklıdır” dedi. Ancak Hamaney, meşru protesto hakkı ile şiddet içeren ayaklanmalar arasında kesin bir ayrım yapılması gerektiğini vurguladı.

Reuters haber ajansı, pazar günü yerel hak örgütlerine dayandırdığı haberinde, bir haftalık süreçte bir düzineden fazla kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Kürt hakları grubu Hengaw ölü sayısını en az 17 olarak açıklarken, ABD merkezli HRANA ise en az 16 kişinin öldüğünü ve 582 kişinin gözaltına alındığını öne sürdü. Hayatını kaybedenler arasında sivillerin yanı sıra güvenlik güçleri mensuplarının da bulunduğu belirtiliyor.

Reuters ayrıca Kum Valisinin açıklamalarına atıfta bulunarak, şehirde iki kişinin öldüğünü, bunlardan birinin hazırladığı el yapımı patlayıcının infilak etmesi sonucu hayatını kaybettiğini aktardı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, bazıları silahlı olan göstericilerin dini mekânları ateşe verdiği ve karakollara saldırı girişiminde bulunduğu görüldü.

İran’daki iç karışıklık, İsrail ile yaşanan askeri gerilimin tırmandığı bir döneme denk geldi. İsrail, haziran ayında İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı 12 gün süren bir harekât başlatmış, ABD de İsrail adına İran’ın nükleer tesislerini bombalayarak saldırıya katılmıştı. İran bu saldırılara, Tel Aviv dahil olmak üzere İsrail’in askeri ve istihbarat hedeflerini balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla vurarak yanıt vermişti.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun, İran’ın gelişmiş füze programını gerekçe göstererek Tahran’a karşı “ikinci tur” bir savaşın zeminini hazırlamaya çalıştığı ifade ediliyor.

Trump’tan İran’a müdahale tehdidi: ‘Barışçıl göstericiler öldürülürse yardıma geliriz’

Ortadoğu

Trump’ın damadının şirketi İsrail ordusunun tedarikçisine ortak çıktı

Yayınlanma

CNN’in haberine göre Jared Kushner’ın yatırım şirketi Affinity Partners, İsrail ordusuna silah ve teçhizat sağlayan firmalarda pay sahibi olan Phoenix Financial grubunun en büyük hissedarı kalmayı sürdürdü. Kushner’ın Gazze müzakerelerinde resmi kadro almadan gönüllü diplomat olarak yer alması, şirketteki 1 milyar doları aşan hisse değeri nedeniyle tartışma yarattı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde rol üstlenirken yatırım şirketi Affinity Partners üzerinden İsrailli finans grubu Phoenix Financial ile ticari bağlarını korudu.

CNN tarafından İsrail’deki mali kayıtlar incelenerek yapılan araştırma, Phoenix’in İsrail ordusuna silah, insansız hava aracı, savaş gemisi ve yıkım ekipmanı tedarik eden en az dokuz şirkette pay sahibi olduğunu ortaya koydu.

Bu şirketlerin tamamının hisse değeri geçen yıl artış kaydetti. Kuruluşların birçoğu, Gazze’deki çatışmaların ürünlerine yönelik talebi yükselttiğini açıkladı.

Affinity Partners, Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine başlamasından hemen önce Phoenix’teki payını neredeyse iki katına taşıdı.

Şirket, Temmuz 2026’da bu hisselerin dörtte birini 340 milyon doları aşkın bir bedelle elden çıkardı. Bu işlemden elde edilen gelir, satılan paylar için başlangıçta ödenen tutarın beş katını aştı.

Satışın ardından Phoenix’in en büyük hissedarı kalmayı sürdüren Affinity’nin elindeki yüzde 7,4’lük payın piyasa değeri temmuz ayı itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıktı. Kushner, Phoenix’i daha önce şirketinin “en iyi yatırımı” olarak nitelendirmişti.

İncelenen belgelere göre Phoenix, İsrail’in en büyük savunma sanayisi şirketi Elbit Systems’e en az 265 milyon dolarlık yatırım yaptı. Elbit, İsrail ordusuna mühimmat, tank sistemleri ve askeri teçhizat temin ediyor.

İsrailli finans grubunun portföyünde İHA kameraları üreten NextVision, topçu mühimmatı tapası imal eden Reshef Technologies ve tank parçaları geliştiren Ashot Ashkelon da yer alıyor.

Phoenix ayrıca savaş gemisi üreticisi Israel Shipyards ile birlikte Boeing ve Caterpillar’da da hisse sahibi. İsrail ordusu operasyonlarda Boeing’in ürettiği uçak ve mühimmatları, Gazze’deki yıkımlarda ise Caterpillar üretimi iş makinelerini kullanıyor.

Kushner’ın şirketi Affinity doğrudan bu savunma kuruluşlarına ortak olmasa da Phoenix’in ana hissedarı sıfatıyla grubun mali kazancından pay alma imkanını koruyor.

Kushner, Trump yönetiminde resmi bir kadro almadan, gönüllü temsilci sıfatıyla diplomatik görüşmelere katılıyor. Bu konum, resmi bir kamu görevinde zorunlu tutulan mali bildirim ve çıkar çatışması yükümlülüklerine tabi olmamasını sağlıyor.

CNN, Kushner’ın yürüttüğü diplomatik temasların söz konusu yatırımları doğrudan etkilediğine dair somut bir veriye ulaşmadığını duyurdu.

Fakat Gazze müzakerelerinde görev üstlenen bir ismin, İsrail ordusunun tedarikçilerine sermaye aktaran bir grupta ana hissedar olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.

Kushner’ın avukatı, müvekkilinin Phoenix’in yönetim kurulunda yer almadığını, yatırım kararlarına müdahale etmediğini ve ticari girişimleriyle diplomatik temasları arasında bağ olmadığını savundu.

CNN ise Kushner’ın Eylül 2025’te Forbes dergisine verdiği mülakatta Phoenix yönetimiyle “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğünü ve şirket yöneticileriyle birkaç haftada bir temas kurduğunu söylediğini aktardı.

Avukatı bu temasların tek tek yatırımlarla değil, genel piyasa eğilimleriyle sınırlı olduğunu öne sürerken diplomatik mesainin artmasıyla birlikte şirket yönetimiyle görüşmelerin seyreldiğini kaydetti.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Kushner’ın şahsi ticari işlerinin gönüllü diplomatik vazifeleriyle bağlantısı bulunmadığını dile getirdi.

Phoenix ise hissedarlarına sunduğu değerin temel faaliyet performansından beslendiğini belirterek haberdeki ayrıntılı bulgular hakkında değerlendirme yapmadı.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Musk, Pentagon için “savaş danışmanlığı” yapacak

Yayınlanma

Dünyanın en zengin adamı Elon Musk, savaşın geleceğine odaklanan ve “Project Meridian” olarak bilinen bir Pentagon girişiminin eş direktörlüğünü üstlendi.

Musk’ın yeni görevini ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth duyurdu.

Savaşların eninde sonunda otonom insansız hava araçlarıyla yapılacağına dair inancını uzun süredir dile getiren Musk, savunma alanında faaliyet gösteren startup Anduril’in kurucusu Palmer Luckey ve eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich ile birlikte eş direktör olarak projeye danışmanlık yapacak.

Hegseth, Pentagon’da yayınladığı bir notta, grubun “geleceğin savaş alanlarını inceleyeceğini” ve “savaşçıların bu ortamlarda üstünlük sağlamak için hangi silah ve teknolojileri kullanmaları gerektiğini belirleyeceğini” belirtti.

Hegseth, Quantico Deniz Piyade Üssü’nde yaptığı “Kuvvetlerin Durumu” konuşmasında şunları söyledi:

“Gelecekteki çatışmaları en iyi öngörenler yalnızca Pentagon’da bulunmuyor. Hem soruları sormayı hem de bunlara cevap vermeyi kendimize yüklerken, bariz önyargılar ve riskler söz konusudur.”

Hegseth, bu girişimin derhal başlayacağını ve konuşmasının ardından güvenli bir mekânda Musk, Luckey ve Gingrich ile bir araya geleceğini söyledi.

Meridian Projesi, “savaşların, alanların ve teknolojilerin gidişatını acımasızca haritalandırmak” için 120 gün süreye sahip olacak ve bu süreç, bulgularının kamuoyuna duyurulması ve gizli bir ek ile sonuçlanacak.

Hegseth, “Yeryüzünün altından Ay’ın ötesine” uzanan kapsamlı bir görev tanımını açıkladı.

Grup, yeni askeri stratejiler veya politikalar geliştirmek yerine, “ele geçirmemiz gereken alanları ve ustalaşmamız gereken yetenekleri” belirlemeye çalışacak ve gelecek nesil Amerikan askerlerinin ihtiyaç duyabileceği silah ve sistemleri “keşfetmeye, geliştirmeye ve sahaya sürmeye” odaklanacak.

Grubun, Ocak ayı sonuna kadar kendisine öneriler içeren bir rapor sunması bekleniyor.

Musk, 2024 yılında “Gelecekteki savaşlar tamamen insansız hava araçları ve hipersonik füzelerle ilgili olacak,” demişti. Bu, son yıllarda yaptığı benzer açıklamalardan sadece biriydi.

Hükümet Verimliliği Departmanı’ndaki (DOGE) denetim görevi kargaşayla sona eren ve Başkan Donald Trump’ın harcama tasarısı nedeniyle Trump ile bir anlaşmazlığa dönüşen Musk için, bu paneldeki görev, herhangi bir sıfatla hükümete resmi şekilde geri dönüşünü işaret ediyor.

Musk ve Trump sonunda barıştılar ve Musk, bu hafta Beyaz Saray’da diğer teknoloji liderleriyle birlikte yapay zeka güvenliği konulu bir toplantıya katıldı.

Meridian, Hegseth’in duyurduğu, ordunun otonom savaş ve hızla gelişen teknolojiler etrafında yeniden yapılandırılmasına yönelik daha geniş kapsamlı bir girişimin parçası.

Hegseth, müşterek kuvvetler genelinde otonom ve robotik yetenekleri yaygınlaştırmak üzere, kendi ifadesiyle “hizmet kolu benzeri yetkiler”e sahip yeni bir dört yıldızlı muharebe komutanlığı olan Otonom Savaş Komutanlığı’nın (AUTOWARCOM) kurulduğunu duyurdu.

Savaş Bakanlığı ayrıca, Hegseth’in “yeni nesil otonom savaşçılar” olarak adlandırdığı kişiler için özel kariyer yolları oluşturmak üzere, tüm askeri birimlerde yeni mesleki çerçeveleri aşamalı olarak uygulamaya başlayacak.

“Otonom Savaş Komutanlığı’nı on yıl önce düşünmüş olmalıydık,” diyen Hegseth, Meridian’ın, ordunun geride kalmadan bir sonraki teknolojik dönüşümü öngörebilecek kadar ileriye bakmayı amaçladığını açıkladı.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Reuters: Suriye hükümeti yetkilileri ile Hizbullah Türkiye’de gizli görüşmeler yaptı

Yayınlanma

Suriye hükümeti temsilcileri ile Lübnan Hizbullahı’nın, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de yüz yüze görüşmeler yaptığı iddia edildi. Suriye iddiaları reddetti.

Reuters’a konuşan ve görüşme hakkında bilgi sahibi altı kaynak, bunun uzun süredir karşı karşıya olan taraflar arasında bilinen ilk toplantı olduğunu söyledi.

İki Suriyeli yetkili, bir ABD’li yetkili ve Hizbullah’a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağının da aralarında bulunduğu altı kaynak, Suriye yetkilileri ile Hizbullah yetkililerinin geçen ay en az bir kez gizlice bir araya geldiğini belirtti.

Esad’ın 2024’ün sonlarında devrilmesinin ardından Suriye’nin yeni hükümeti ile Hizbullah arasındaki gerilim artmıştı. Şam yönetimi, grubu Suriye üzerinden İran’a silah transfer etmekle suçlarken, ABD de Suriye ordusuna Hizbullah’la savaşmak üzere Lübnan’a asker göndermesi için baskı yapıyor.

Altı kaynağa göre geçen ayki görüşmeye Hizbullah temsilcileri ile Suriye istihbaratı ve dışişleri bakanlığından yetkililer katıldı. Toplantı, gerilimi düşürme amacıyla Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti üzerine gerçekleştirildi.

Kaynakların tamamı, daha önce kamuoyuna yansımayan hassas görüşmeyi anlatabilmek için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştu.

Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri ve Savunma bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı, Reuters’ın toplantıyla ilgili sorularına hemen yanıt vermedi. Hizbullah’ın medya ofisi ise yorum yapmayı reddetti.

Kaynaklara göre taraflar karşılıklı güvenlik kaygılarını görüştü

ABD’li yetkili, Suriyeli yetkililer ve Lübnanlı kaynak, görüşmenin iki taraf arasındaki gerilim başlıklarını çözmeye odaklandığını ve olumlu geçtiğini söyledi.

Suriyeli yetkililerden biri, iki tarafın birbirine karşı düşmanlık beslemediği konusunda mutabık kaldığını ve Suriye’nin Hizbullah’a, grubun silahsızlandırılması amacıyla Lübnan’a askeri müdahalede bulunmayacağı güvencesini verdiğini aktardı.

Buna karşılık Suriyeli yetkililer, Hizbullah’tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerinin durdurulmasına yardımcı olmasını ve özellikle Suriye’nin güneyinde kalan uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.

Suriye, salı günü ülkenin güneyinde roket fırlatmaya hazırlanan bir Hizbullah hücresinin yakalandığını açıklamıştı. Hizbullah ise çarşamba günü olaya karıştığını reddederek, “Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığımız yok ve orada herhangi bir güvenlik ya da askeri faaliyete dahil değiliz,” açıklamasını yaptı.

Görüşme ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi sahibi Lübnanlı kaynak iki tarafın “güvenlik meselelerinde büyük ilerleme kaydettiğini” belirtti.

Kaynak, Hizbullah’ın Lübnan içinde Suriye kaynaklı olası bir saldırıya ilişkin endişelerine atıfta bulunarak, “Hizbullah kendi cephesini güvence altına almak istiyor,” dedi.

Hem Suriyeli yetkili hem de Lübnanlı kaynak, nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığını söyledi.

Lübnanlı kaynak, iki taraf arasında Türkiye aracılığıyla temasların yaklaşık iki ay önce başladığını da Reuters’a aktardı.

Suriye hükümeti enformasyon bakanlığına bağlı X hesabı böyle bir görüşme olduğu yönündeki iddiaları reddetti.

Toplantı için Türkiye bastırdı, İran yer almadı

Hem Hizbullah hem de Suriye hükümeti, daha önce birbirleriyle görüşmeye açık olduklarının sinyalini vermişti.

Temmuz ayında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Şam’ın Hizbullah’la görüşmeye açık olduğunu söylemişti. Bir ay sonra Hizbullah lideri Naim Kasım da televizyonda yaptığı konuşmada grubun Suriye yönetimiyle görüşmeye itirazı olmadığını belirtmişti.

Üç kaynak, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın önemli müttefiklerinden olan Türkiye’nin, bu çabalara doğrudan dahil olmak istediği için toplantının yapılması yönünde bastırdığını söyledi.

Ancak toplantılarda İran yer almadı.

Lübnanlı güvenlik kaynağına göre ise Hizbullah, İran’ın bilgisi dahilinde toplantıya katıldı. Ancak Tahran’ın, doğrudan görüşmelerde yer almamasından ve Şara’nın şimdilik İran’la doğrudan ilişki kurulması fikrini geri çevirmesinden rahatsız olduğu iddia edildi.

Kaynağa göre nihai anlaşmaya varılamamasının ve toplantıyla ilgili herhangi bir açıklama yapılmamasının temel nedeni de bu rahatsızlıktı.

İran’ın Cenevre’deki daimi temsilciliğinden konuya ilişkin hemen bir açıklama gelmedi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English