Amerika
Kanada’da erken seçimi liberaller kazandı

Kanada’da 28 Nisan’da yapılan erken genel seçimleri Başbakan Mark Carney liderliğindeki Liberal Parti kazandı. Carney başbakanlık görevini sürdürecek olsa da, liberallerin mecliste çoğunluğu sağlayamayarak azınlık hükümeti kurması bekleniyor. Seçim kampanyasında ABD ile yaşanan gümrük vergisi krizi ve hayat pahalılığı öne çıktı.
Kanada’da 28 Nisan’da yapılan erken genel seçimleri, Başbakan Mark Carney liderliğindeki Liberal Parti’nin kazandığı bildirildi.
CTV ve CBS haber kanallarına göre, Carney bu sonuçla başbakanlık görevini korudu ancak partisinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşması beklenmiyor.
Kesin sonuçlar henüz açıklanmamış olsa da, CBS‘in tahminlerine göre liberaller 343 sandalyeli Avam Kamarası’nda 158 milletvekili çıkaracak.
Ana rakip Muhafazakar Parti’nin 148, Quebec İttifakı’nın 25 ve Yeni Demokrat Parti’nin (NDP) ise 10 sandalye kazanması öngörülüyor. Kanada’da çoğunluk hükümeti kurabilmek için 172 sandalye gerekiyor.
Erken seçim kararı, görevinden ayrılan Justin Trudeau’nun yerine geçen 60 yaşındaki Liberal Parti lideri Mark Carney’nin girişimiyle alınmıştı.
Carney, mart ayı sonunda İngiltere Kraliçe’sinin atadığı Kanada Genel Valisi Mary Simon’a başvurarak erken seçim talebinde bulunmuştu.
Normal takvime göre seçimlerin ekim ayında yapılması planlanıyordu.
Geçen yıl aralık ayı sonunda Trudeau’nun popülaritesindeki hızlı düşüş nedeniyle liberallerin iktidarda kalma şansı oldukça düşük görünüyordu ve anketlerde muhafazakarların 20 puandan fazla farkla önde olduğu belirtiliyordu.
Fakat Liberal Parti’deki liderlik değişimi, partinin sadece aradaki farkı kapatmakla kalmayıp, kamuoyu yoklamalarına göre rakiplerini birkaç puan geride bırakmasını sağladı.
Abacus tarafından yapılan araştırmaya göre, seçim öncesinde Carney’nin kamuoyu desteği (yüzde 46) de muhafazakar rakibi Pierre Poilievre’den (yüzde 39) daha yüksekti.
Daha genç rakibi Poilievre’nin aksine Carney, siyasette yeni isim. 1988’de Harvard Üniversitesi’nden ekonomi lisans derecesi alan Carney, burada üniversitenin hokey takımında da oynadı.
Oxford’da yüksek lisans ve doktora derecelerini alırken hokey oynamaya devam etti. Eğitimine paralel olarak Goldman Sachs’ta çalışmaya başlayan Carney, 13 yıl boyunca şirketin Boston, Londra, New York, Tokyo ve Toronto şubelerinde görev yaptı.
Carney, 2003 yılında özel sektörü bırakarak Kanada Merkez Bankası başkan yardımcısı oldu, ardından Maliye Bakanlığı’nda bakan yardımcısının kıdemli yardımcısı olarak görev aldı.
2008 mali krizinin arifesinde, 2007’de Kanada Merkez Bankası’nın başına geçti. Bu görevdeki başarıları sayesinde 2013’te Londra’ya dönme teklifi aldı ve bu kez İngiltere Merkez Bankası başkanı oldu.
Bu göreve atanan ilk yabancı olan Carney, Birleşik Krallık tarihinde iki önemli referanduma tanıklık etti: İskoçya’nın Birleşik Krallık’tan ayrılması (başarısız oldu) ve Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılması.
İngiltere Merkez Bankası’ndaki görevinin son haftaları ise başka bir keskin kriz olan Kovid-19 salgınının başlangıcına denk geldi. Carney, 2018’de İngiliz ve İrlanda vatandaşlığı aldı (ancak 2025’te bunlardan vazgeçme planlarını açıkladı).
İngiltere Merkez Bankası’ndan sonra Carney, Trudeau hükümetine ekonomik konularda danışmanlık yaptı ve özel sektöre geri döndü.
Geçen yılın eylül ayında dönemin başbakanı Trudeau tarafından partinin ekonomik büyüme çalışma grubunun başkanlığına atandı.
Trudeau’nun Ocak 2025’te istifasının ardından Carney, kariyerinin ilk seçimi olan parti içi liderlik yarışına girdi ve oyların yaklaşık yüzde 86’sını alarak ezici zafer kazandı. Liberal Parti liderliğiyle birlikte başbakanlık koltuğuna da oturdu.
Abacus anketine göre, yeni ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkiler ve onun gümrük vergisi politikasına verilecek yanıt, Kanadalı seçmenler için bu seçimlerde hayat pahalılığı krizinden sonra en önemli konulardan biri oldu.
Carney, ABD’nin uyguladığı gümrük vergilerini Kanadalılara yönelik “doğrudan saldırı” olarak nitelendirdi ve “Geri dönüş yok. Kanada olarak Amerika Birleşik Devletleri ile yeni ilişkiler kurmak zorunda kalacağız,” dedi.
Carney, misilleme amaçlı gümrük vergilerine ve ticaret ortaklarını çeşitlendirmeye odaklanıyor.
Bu kapsamda başbakan olarak ilk yurt dışı ziyaretini Fransa ve İngiltere’ye yaptı; ancak New York Times, Avrupa pazarlarına ihracatı artırma olanaklarının şimdilik sınırlı göründüğünü belirtiyor.
Carney, ABD ile hemen ticaret anlaşması yapma konusunda aceleci davranmıyor ve Kanada’nın “bekle ve gör” pozisyonu almasını sağlayacak yeterli kaldıraca sahip olduğunu savunuyor.
Carney, “Hükümetim doğru anlaşmayı yapacak,” diye söz verdi.
Trump, henüz göreve başlamadan önce Kanada ve Meksika’yı, ortak sınırlar üzerinden yasa dışı göç ve uyuşturucu kaçakçılığıyla yeterince mücadele etmedikleri gerekçesiyle gümrük vergileri uygulamakla tehdit etmişti.
4 Mart’ta Kanada ve Meksika’dan yapılan ithalata yüzde 25’lik gümrük vergileri yürürlüğe girdi, ancak daha sonra üçlü ticaret anlaşması kapsamındaki ürünler bu vergilerden muaf tutuldu.
Trump yönetimi, 12 Mart’ta ithal çelik ve alüminyuma (Kanada her ikisinin de kilit tedarikçisi) yüzde 25’lik, 26 Mart’ta ise yurt dışında üretilen Amerikan markaları da dahil olmak üzere ABD’ye ithal edilen tüm otomobillere yüzde 25’lik gümrük vergileri getirdi.
Hatta Trump, 23 Nisan’da Kanada’dan ithal edilen otomobiller için oranı yakında artırabileceği tehdidinde bulunarak, “Tüm saygımla, arabalarınıza ihtiyacımız yok. Gerçekten kendi arabalarımızı yapmak istiyoruz,” ifadesini kullandı.
Carney ayrıca, misilleme amaçlı gümrük vergilerinden elde edilecek gelirle gümrük vergilerinden etkilenen Kanadalı işçilere destek sözü verdi.
Liberal Parti’nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Kanada başbakanı ayrıca, başta orta ve düşük gelirli olmak üzere 22 milyon Kanadalının ekonomik yükünü hafifletecek vergi indirimleri yapacağını duyurdu.
Carney aynı zamanda konut inşaat hızını iki katına çıkarma, sağlık sistemini modernize etme ve emisyonları azaltma ile alternatif enerji kaynakları kullanma politikasını sürdürme vaadinde bulunuyor.
Trump’ın tarifeleri Avrupa’da serbest ticaret yanlısı ülkeleri güçlendiriyor
Amerika
Trump, Vance’i İran politikasından azletti

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok” diyerek, Başkan Yardımcısı JD Vance’e, iç politikaya yoğunlaşma talimatı verdi.
Vance, İran savaşının Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki şaşırtıcı hezimetine yol açtığı sonucuna vardıktan sonra, Trump ikinci adamının odak noktasını yeniden ayarladı ve ona, başkanın “YOLSUZ VE KÖTÜ” olarak nitelendirdiği Demokrat yönetimlerin peşine düşmesini emretti.
Trump’ın paylaşımı, İran savaşının neredeyse sona ermiş gibi davranan piyasaya yeniden bir belirsizlik havası getirince, petrol fiyatları yükseldi ve hisse senetleri düştü.
Trump, Truth Social’da, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı,” diye yazdı.
Vance’ten, Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki sözde “yolsuzluk ve suç” meselelerine “tüm dikkatini tamamen” yoğunlaştırmasını istediğini belirten Trump, Minnesota, Kaliforniya ve Illinois’ı örnek gösterdi.
Vance, Trump’ın, başkanın bu yılın başlarında başkanlık kararnamesiyle kurduğu Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nün başkanlığını üstlenmişti.
Axios muhabiri Barak Ravid’in haberine göre, Vance son zamanlarda İran ile yeni bir ateşkes sağlanması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik bir girişimde aktif rol alıyor.
Ravid’in haberine göre, Vance, Trump’ın yakın çevresinde savaş konusunda şüpheci bir ses olarak öne çıkmış ve savaşın başlamasının ardından ABD müzakere heyetlerine liderlik etmişti.
Vance, ara seçimlerdeki ağır yenilgiye ilişkin şaşırtıcı derecede samimi bir değerlendirme yapmış ve geçen hafta X’te paylaştığı bir gönderide “Kaybetmemizin nedeni savaş” diye yazmıştı.
Vance şöyle devam etmişti:
“Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki 6 yıl boyunca Senato’yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, savunun. Bunun ödenmesi gereken değerli bir bedel olduğunu savunun. Katılın ya da katılmayın, en azından bu dürüst bir tutumdur. Ama neden kaybettiğimizi herkes biliyor.”
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, salı günü Paris’te G7’deki meslektaşlarıyla bir araya geldi. Rubio, bu görüşmede Trump’ın savaşı yeniden başlatmayı ya da bir anlaşma yapmayı düşündüğünü ama bunun yerine “İran rejimini boğmaya” karar verdiğini söyledi.
Rubio, diplomatik bir ilerleme konusunda şüpheci olduğunu ima etti ve Trump’ın paylaşımı da bu kapının şimdilik kapalı olduğunu gösteriyor.
Amerika
Beyaz Saray’da Ticaret Bakanı Lutnick’in görevden alınması gündemde

Üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Çin’e çip ihracatı denetimlerindeki eksiklikler nedeniyle ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınmasını tartışıyor. Senatörler ve Hazine Bakanı Scott Bessent, Megaspeed şirketinin ihracat kısıtlamaları listesine neden alınmadığına dair Lutnick’ten açıklama talep ediyor.
Reuters’ın konuya aşina iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Jensen Huang’ın görevden alınmasının ardından ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınıp alınmayacağını tartışıyor.
Habere göre Lutnick’e yönelik eleştiriler, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD’nin temel ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesi ve Nvidia çiplerinin Çin’e ihracatının yeterince denetlenmemesiyle bağlantılı.
Washington’ın Pekin ile gerilimi tırmandırmamak için Ekim 2025’ten bu yana bu listeyi genişletmediği belirtiliyor.
Beyaz Saray’dan bir sözcü daha önce Başkan Donald Trump’ın “Bakana ve görevlerini yerine getirme becerisine tam güven duyduğunu” açıklamıştı.
Senato ve Hazine Bakanlığından Lutnick’e baskı
Ancak aralarında Elizabeth Warren’ın da yer aldığı senatörler, Lutnick’ten açıklama talep ediyor ve gelişmiş çiplerin ihracatı ile ulusal güvenlik risklerine ilişkin tüm belgelerin korunmasında ısrar ediyor.
Kongre üyeleri ayrıca Trump’ın Aralık 2025’te Nvidia’nın satışlardan pay karşılığında Çin’e H200 çipi satmasına izin verme kararını da sorgulayarak bunu “anayasaya aykırı ihracat vergisi” olarak nitelendirdi.
Axios’un 11 Kasım’da konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Nvidia’nın müşterisi Megaspeed şirketinin neden ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kısıtlamaları listesine (Entity List) alınmadığını Lutnick’e sorduğu aktarıldı.
Habere göre yönetim ve istihbarat yetkilileri, 2025 sonbaharından bu yana Lutnick ve en yakın danışmanlarından şirkete karşı önlem alınmasını talep etse de sonuç alamadı.
Megaspeed, Nvidia’nın görevden alınan üst yöneticisi Jensen Huang etrafındaki skandalın merkezinde yer alıyor.
ABD istihbarat birimleri, şirketin eski yöneticisi Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan ve Nvidia yöneticisi hakkında bilgi topladığından şüphelendi.
İkilinin arasında romantik bir ilişki olduğu daha sonra ortaya çıktı.
ABD makamları, Megaspeed’in Amerikan yapay zeka çiplerinin Çin’e sevkiyatına yönelik kısıtlamaların aşılmasında rol oynayıp oynamadığını da inceliyor.
Amerika
Trump’ın 2 milyar dolarlık geliri ve aile şirketleri incelenecek

ABD Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Jamie Raskin, Ocak 2027’de göreve başlayacak yeni Kongre’de Trump yönetimine yönelik olası yolsuzlukları araştıracaklarını açıkladı. İnceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri, DOGE çalışmaları ve Trump’ın 2 milyar doları aşan gelirleri yer alıyor.
ABD’de Demokrat Kongre üyesi Jamie Raskin, Kongre kontrolünün Demokratlara geçmesinin ardından Donald Trump yönetimine yönelik olası yolsuzluk iddialarını soruşturacaklarını bildirdi.
Temsilciler Meclisi Adalet Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Raskin, Financial Times (FT) gazetesine verdiği röportajda, inceleme alanları arasında başkanlık afları, ithalat vergisi muafiyetleri ve Elon Musk’ın yürüttüğü DOGE çalışmalarının yer aldığını söyledi.
Önceliğinin hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek olduğunu belirten Raskin, yönetimin kararlarından kimlerin çıkar sağladığını ve benzer suistimalleri önleyecek yasaların neler olduğunu ortaya çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.
Raskin, ilk oturumun konusunu henüz açıklamadı.
Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde ettiği yeni Kongre, Ocak 2027’de görevine başlayacak.
Raskin üçüncü azil girişimine karşı uyardı
Raskin, parti içindeki meslektaşlarını Trump’a yönelik üçüncü bir azil girişiminden uzak durmaları konusunda uyardı.
Başkanın görevden alınması tartışmalarının, Demokratların kamuoyu önünde ele almak istediği somut dosyaları gölgeleyeceğini savunan Raskin, bu nedenle azil sürecinin Cumhuriyetçilerin işine yarayacağını ifade etti.
Temsilciler Meclisi, 2019 ve 2021 yıllarında Trump hakkında iki kez azil kararı almış, Senato ise her iki davada da Trump’ı aklamıştı.
Raskin, ikinci azil sürecinde Temsilciler Meclisi suçlama heyetine başkanlık etmişti.
1789 Capital ve Trump’ın gelirleri incelenecek
Yeni komisyonun çalışma alanlarından biri de Donald Trump Jr.’ın ortağı olduğu risk sermayesi şirketi 1789 Capital olabilir.
Raskin, şirket portföyündeki firmaların federal sözleşmeler ve fon dağıtımında avantaj elde edip etmediğini belirlemek için ağustos ayında belge talep etmişti.
FT röportajında Trump’ın oğluna devlet ihalelerini kimin alacağını önceden tahmin etme becerisi atfederek alaycı ifadeler kullanan Raskin’e, 1789 Capital avukatları tepki gösterdi.
Şirket avukatları suçlamaları reddederek Raskin’in farklı şirketleri birbirine karıştırdığını ve işlemleri yanlış aktardığını savundu.
Trump’ın başkanlık görevini yürütürken ticari faaliyetlerini sürdürmesini eleştiren Raskin, “Bu, ‘The Sopranos’ dizisini izlemek gibi” dedi.
FT’nin aktardığına göre, ABD Hükümet Etiği Ofisinin haziran ayında yayımladığı 2025 mali beyanında Trump, 1 milyar doları ailesinin kripto para projelerinden olmak üzere 2 milyar doların üzerinde gelir bildirdi.
Beyaz Saray olası soruşturmalara tepki gösterdi
Raskin, Trump’ın damadı Jared Kushner’in İran savaşındaki diplomaside yer almasını da olası çıkar çatışması olarak nitelendirdi.
Kushner’in yatırım şirketi Affinity Partners, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar’ın egemen varlık fonlarından sermaye çekmişti.
Raskin, nisan ayında Kushner’in yabancı yetkililer ve yatırımcılarla temaslarına ilişkin belgeleri talep etmişti.
Beyaz Saray, Kushner’in başkanın talebi üzerine gönüllülük esasıyla diplomasi yürüttüğünü açıkladı.
Kushner ise FT’ye yaptığı açıklamada, hiçbir diplomatik kararının şirketinin, yatırımcılarının veya kendisinin çıkarları doğrultusunda alınmadığını belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Lauren Bis, gelecekteki incelemeleri “düzmece soruşturmalar” olarak nitelendirdi.
Beyaz Saray Hukuk Müşaviri Will Scharf da Temsilciler Meclisi Gözetim Komisyonu başkanlığını üstlenmesi beklenen Demokrat Robert Garcia’ya gönderdiği mektupta, yetkilileri yıldırmaya yönelik prosedürlerin cezai soruşturmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.
Garcia ise bu uyarıyı temelsiz olarak nitelendirerek komisyonun çalışmalarına devam edeceğini bildirdi.
Amerika7 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı










