Büyük Teknoloji şirketleri, Demokratların ara seçimlerde büyük bir zafer kazanmasının ardından ilişkilerini yeniden düzenleme arayışında ve Alex Karp öne çıktı.

Bu keskin yön değişikliği, ikinci Donald Trump yönetimine büyük ölçüde bahis oynayan ve bu süreçte yönetimin gözdesi haline gelen teknoloji devi Palantir’in CEO’su ve kurucu ortağı Alex Karp’ta en belirgin şekilde ortaya çıkıyor.

Palantir’in Manhattan’daki merkezinde, POLITICO Playbook’a verdiği özel bir röportajda, bir zamanlar Demokrat Parti’yi “tamamen sorumsuz” olarak eleştiren Karp, felsefesini tanımlamak için “ilerici” kelimesini sekiz kez kullandı ve Demokratların 2026’da, 2028’de desteğini geri kazanacak bir düzelmeyi “kesinlikle” kaydettiğini kabul etti.

Karp şunları söyledi:

“Hayatım boyunca Demokrat oldum. Aşırı sol bir ortamda büyüdüm. İlerici olmak konusunda dünyadaki neredeyse herkesten daha fazla şey biliyorum ve Palantir’in, tüm ürünlerimizin özünde ilerici olduğuna kesinlikle inanıyorum.”

Şirketini “anti-woke” olarak nitelendiren Karp, ikinci Trump yönetimi döneminde milyarlarca dolarlık federal ihalelerden kazanç elde etti ve olası kongre soruşturmaları öncesinde Palantir’e danışmanlık yapması için eski Montana Demokrat Senatörü Jon Tester’ı işe aldı.

Geçen yıl kendi çalışanlarının “Trump 2.0”a ve Elon Musk’ın DOGE girişimine karşı çıkmak için şirketten ayrıldığını gören CEO şimdi Cumhuriyetçilerin seçim yenilgilerinin “iktisadi adalet” üzerine bir “referandum” olduğunu söylüyor ve pratik siyaset yaptığını ima ediyor:

“Bağışlarım Demokratlara da, Cumhuriyetçilere de eşit. Size şunu söyleyebilirim ki, açıklamayacağım ayrıntılara girmeden, ben çok dengeli biriyim ve siyasi arenadaki herkes bunu bilir. Ve şunu da söyleyeyim, ben köyün delisi de değilim.”

Karp ayrıca, Trump’ın özellikle göçmenlik uygulamalarını yanlış yönettiğini kabul etti. Oysa Palantir’in “Immigration OS” adlı teknolojisi, 30 milyon dolarlık bir sözleşmeyle desteklenen göç karşıtı rejimi besliyor:

“Başkanın bu konuda dürüst olduğunu duymaktan gerçekten memnun oldum; bilirsiniz, sanırım sözleri şöyleydi: ‘Evet, biraz fazla ileri gittik’. Ve benim özel olarak söylediğim şeyi şimdi kamuoyuna açıklamasından memnunum.”

Bu eleştirilerin Pentagon’a da (ki Pentagon da Palantir’e sözleşmeler vermişti) uzanıp uzanmadığı sorusuna gelince, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Kongre’nin öfkesiyle karşı karşıya kalan ilk yönetim yetkilisi olması üzerine Karp, yeni Demokrat danışmanının tavsiyesi üzerine sessiz kaldı.

Tester şunları söyledi:

“Alex’e hiçbir şey söylememesini tavsiye ederim. Bırakalım da olaylar kendi seyrini izlesin. Kongre işini yapsın. Kongre ya onu görevden alacak ya da almayacak. Başkan ya onu görevden alacak ya da başka biriyle değiştirecek, ya da yapmayacak. Bırakalım da bu süreç işlesin.”

Röportajdan saatler sonra Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler Hegseth’e yönelik görevden alma girişimini boşa çıkardılar.

New Hampshire’da kayıtlı seçmen olan Karp (burada yaklaşık 2 bin dönümlük arazisi var), 2028’de bir Demokrat’ı destekleme olasılığına açık.

Fakat Karp, destekleyeceği Demokratın DSA (Amerikan Demokratik Sosyalistleri) üyesi olmayacağını söylüyor.

Ona göre DSA’lılar, “Yahudileri manipüle etmeyi ve Siyahları ayrımcılığa maruz bırakmayı seviyorlar.”

“En yetkin, en iyi lider”e oy vereceğini söyleyen CEO şöyle devam etti:

“Aslında Palantir’i savunmuyorum. Aslında sorduğum şey, ‘Bu ülkedeki iktisadi adalet konusunda ne yapacaksınız?’ Ve bence bu konuda Demokratların bir avantajı var çünkü birçok Cumhuriyetçide kapitalizmin tüm sorunları çözdüğü yönünde bir ortodoks inanç var. Belki bu bir zamanlar doğruydu. Ben bunun doğru olduğunu hiç düşünmedim. Şu anda kesinlikle doğru değil. Ve temelde merkez ve merkez-sol görüşlü herkes bunu anlıyor.”

Şeyl devrimi ABD ve Kanada’daki doğalgaz tüketicileri İran krizinin iktisadi etkilerinden şimdilik kaçınıyor.

Bloomberg’e göre Avrupalı ve Asyalı tüketiciler şu anda gaz için milyon İngiliz termal birim (mBtu) başına 30 doların üzerinde bir fiyat öderken, ABD’li alıcılar mBtu başına yaklaşık 3 dolar ödüyor.

Geçen ayın sonunda ABD’deki gaz fiyatları mBtu başına 2,5 dolar ile iki yılın en düşük seviyesine kısa süreliğine ulaştı.

Kanada’daki fiyatlar ise mBtu başına yaklaşık 1,5 dolar ile daha da düşük seviyede.

Avrupa ve Asya ile Kuzey Amerika arasındaki gaz fiyat farkı, şu anda 12 katlık bir orana ulaşmış durumda ve bu fark hiç bu kadar geniş olmamıştı.

Amerika, rekor miktarda sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) satarak, savaştan zarar gören Orta Doğu ülkeleri, özellikle de Katar’ın aleyhine müşteri kazanıyor.

Savaş ABD tarafından kışkırtılsa da doğalgaz söz konusu olduğunda bedelini Avrupa ve Asya ödüyor.

2022’de durum biraz farklıydı. Ukrayna savaşının ardından, ABD’deki referans gaz fiyatları mBtu başına yaklaşık 10 dolara yükselmişti.

O dönem Amerikan gaz şirketleri, Covid-19 pandemisinin hemen sonrasında, sondaj faaliyetlerini önemli ölçüde azaltmış oldukları bir dönemde, talepteki ani artışa yetişmekte zorlanıyordu.

Artık üretim açığı kapatıldı ve diğer bölgelerle arasındaki fiyat farkı genişledi.

Tahran, enerji piyasası aracılığıyla Trump yönetimine iktisadi bir yük bindirmeye çalışıyor ve benzin ile mazot konusunda bir ölçüde başarılı oldu ama doğalgaz konusunda başarılı olamadı.

Dolayısıyla ortalama bir Amerikan ailesi, olağanüstü zorlu bir kışla karşı karşıya kalmayacak.

ABD’de ısınma için tercih edilen yakıt doğalgaz. Hanelerin yaklaşık %47’si doğalgaz kullanırken, %42’si evlerini ısıtmak için elektrik kullanıyor.

Yüksek fiyatların Maine’deki çekişmeli seçim sonuçlarını etkilemesi nedeniyle ABD’nin Kuzeydoğusu’nda manşetlere taşınan kalorifer yakıtı, hanelerin yalnızca %4’ünde kullanılıyor.

Elektrik fiyatlarını genellikle gazla çalışan elektrik santralleri belirlediğinden, diğer tüm koşullar sabit kaldığında ucuz gaz, daha düşük elektrik maliyetleri anlamına gelir.

Jeopolitik oyunun ötesinde, küresel şirketlerin giderek daha dengesiz hale gelen bir enerji piyasasında rekabet etmek zorunda kalması nedeniyle doğalgaz fiyatı büyük önem taşıyor.

Avrupa ve Asya’daki gaz yoğun endüstriler, üstesinden gelinmesi imkânsız bir maliyet mücadelesiyle karşı karşıya.

2007’den önce, ABD’de gazın pahalı olduğu bir dönem vardı. O zamandan geçen yıla kadar, bu bolluk, Avrupa ve Japon tüketicilerin ödediği fiyatlarla karşılaştırıldığında Amerikan ekonomisine 4,3 trilyon dolarlık bir tasarruf sağladı.

Bu bilgi, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley, Haas İşletme Okulu’na bağlı Enerji Enstitüsü’nden Lucas W. Davis’in hazırladığı araştırma makalesine dayanıyor.

Mayıs ayında yayınlanan makalede Davis, “Düşük fiyatlı ABD doğalgazına erişim, büyük arz şokları sırasında özellikle değerli olmuştur,” diye yazıyor.

Bu hesaplamada, Kanadalı tüketicilerin yararlandığı avantajlar hesaba katılmadı; ayrıca 2026 yılı da dikkate alınmadı.

Mevcut fiyatlar temel alındığında ve bu fiyatların yıl sonuna kadar devam edeceği varsayıldığında, Amerikalı tüketiciler bir kez daha beklenmedik bir kazanç elde edecekler.

Bloomberg’in yaptığı hesaplara göre, 2026 yılında, ABD’de kaya gazı devrimi yaşanmamış olsaydı ülkenin karşı karşıya kalacağı maliyetlere kıyasla en az 400 milyar dolarlık bir tasarruf sağlanacak.

Son 20 yılda, Amerika’daki gaz üretimi iki katından fazla arttı. Fiyat avantajlarının tüm dünyaya yayıldığı petrol şist devriminin aksine, gaz patlaması daha çok ülke içinde kaldı.

Bunun nedeni, gazın muazzam hacmi nedeniyle uzun mesafelerde taşınmasının zor olması.

Nakliyenin daha ekonomik hale gelmesi için, doğal gazın önce -162C (-260F) sıcaklığa soğutulması gerekir; bu sayede hacmi yaklaşık 600 kat azalır ve sıvı hale gelir.

Ardından, özel okyanus aşırı LNG gemilerine yüklenebilir. Tüm süreç pahalı: Her bir sıvılaştırma tesisinin inşası ortalama 10 milyar dolara mal oluyor.

Bugün ABD, LNG olarak muazzam miktarda gaz ihraç ediyor. Fakat bu bile iç pazarını küresel pazara tam olarak bağlamak için yeterli değil.

Bu nedenle Amerika çifte kâr elde ediyor: Birincisi, son derece düşük gaz fiyatlarından yararlanıyor; ikincisi, ihracatından muazzam meblağlar alıyor.

Bloomberg, “Bu, son derece kârlı bir jeopolitik tablo ve Trump bunun farkında,” diye yazıyor ve Trump’ın Ekim ayındaki bir mitinginde, “ABD’nin petrol ve gaz sektörü yüzlerce milyar dolar kazanıyor. Umurumda değil, söyleyeceğim: Lanet olası bir servet kazanıyoruz,” dediğini hatırlatıyor.

Bloomberg, madalyonun diğer yüzünde ise, Avrupa ve Asya’nın, İran savaşının yol açtığı enerji krizinin tüm bedelini ödediğini vurguluyor.

ABD denetiminde açılan özel hesaptan dokuz ayda geçen 12,26 milyar dolarlık doğal kaynak gelirinin büyük kısmı Venezuela’ya geri aktarıldı. Washington onaylı transferlerin 11,7 milyar doları bolivarı desteklemek, 130 milyon doları ise dış borçları kapatmak amacıyla kullanıldı.

ABD kontrolündeki bir banka hesabından 3 Ocak ile Eylül 2026 sonu arasındaki dönemde Venezuela’nın doğal kaynak ihracatından elde edilen 12,26 milyar dolarlık gelir geçti.

The New York Times’ın (NYT) ABD hükümetinin talebiyle hazırlanan gizli KPMG raporuna dayandırdığı habere göre, söz konusu kaynağın ezici çoğunluğu kısa süre içinde yeniden Venezuela’ya aktarıldı.

Gazeteye göre ABD Hazine Bakanlığı, Nicolas Maduro’nun iktidardan uzaklaştırılmasının ardından Venezuela’nın ihracat gelirlerini muhafaza etmek ve dağıtımını gerçekleştirmek amacıyla bu hesabı açtı.

İlk aşamada Katar’da açılan hesap, ocak ayının sonunda New York’taki Citibank bünyesine taşındı.

Hesap üzerinden yürütülen her işlem, ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Hazine Bakanlığı yetkililerinin resmi onayını gerektirdi.

Hesapta 30 Eylül itibarıyla yaklaşık 170 milyon dolar kaldı.

Venezuela’ya geri gönderilen kaynağın 11,7 milyar dolarlık büyük kısmı, ticari bankaların döviz müzayedeleri aracılığıyla ülke para birimi bolivarı desteklemek için kullanıldı.

Hesaptaki kaynaktan yaklaşık 130 milyon dolarlık bir diğer kısım ise Venezuela hükümetinin başta diğer devletler ve uluslararası örgütler olmak üzere dış yükümlülüklerinin ödenmesine tahsis edildi.

Girişlerin ana bölümünü petrol satışları oluşturdu.

Eylül ayı sonu itibarıyla hesaba giren toplam kaynağın yüzde 61’lik bölümü, uluslararası emtia tüccarları Trafigura ve Vitol tarafından aktarılan paralardan oluştu.

Bununla birlikte rapordaki veriler Venezuela’nın bütün ihracat gelirlerini kapsamıyor; kimi petrol üreticileri ödemeler için farklı takas ve hesap mekanizmalarından yararlandı.

NYT, KPMG raporunda Washington yönetiminin daha önce yapmayı taahhüt ettiği petrol sektörünün resmi mali denetiminin yer almadığına da işaret etti.

The Washington Post ise geçen hafta yayımladığı haberde, Venezuelalı milyarder Alejandro Betancourt’un petrol sektöründe ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin kilit ortağı haline geldiğini duyurmuştu.

Washington’ın desteğini alan Betancourt, 63,7 milyar varil rezervi bulunan sahaların haklarını devralarak bir petrol imparatorluğu kuruyor.

ABD yönetimi bu işbirliğinin karşılığında Venezuelalı iş insanının şirketinden pay alacak ve üretilen petrolün bir kısmını indirimli fiyattan satın alma hakkı elde edecek.