Avrupa
NATO, özel sektörü Rusya ile savaşa hazırlıyor

NATO, sabotajdan insansız hava aracı saldırılarına kadar her türlü tehdide karşı koymak için özel şirketleri ve askeri kaynakları devreye sokarak, Rusya’nın “hibrit saldırılarını” henüz gerçekleşmeden engellemeye çalışıyor.
NATO’nun inovasyon, hibrit ve siber konulardan sorumlu genel sekreter yardımcısı James Appathurai, POLITICO’ya verdiği röportajda şunları söyledi:
“Bunun amacı, artık ‘köstebek avı’ oynamaktan vazgeçmek. Rusya’nın hibrit kampanyası önemli boyutta, giderek büyüyor ve Ukrayna’da ne olursa olsun durmayacak.”
Avrupa, Batılı güvenlik yetkililerinin Moskova tarafından koordine edildiği öne sürülen bir “hibrit savaş” olarak tanımladıkları süreçte yıllardır siber saldırılar, dezenformasyon kampanyaları, sabotaj ve kesintiye uğratma eylemleriyle karşı karşıya.
Avrupa’nın doğu sınırında son zamanlarda yaşanan drone saldırıları ve GPS sinyal bozma olayları, Kıta hükümetlerini daha güçlü bir yanıt vermeye itti.
İttifak, geçen yıl kabul edilen bir hibrit stratejiyi uygulamaya koyuyor. Orduların hibrit tehditleri daha iyi izleyebilmesi için siber güvenlik şirketlerinden kamu hizmet sağlayıcılarına kadar özel şirketlerle ortaklıklar kuruyor.
Hibrit tehditlere yönelik daha kapsamlı tepki, liderlerin gelecek ay Ankara’da yıllık NATO Zirvesi için bir araya geldiğinde tartışma gündeminde yer alacak.
Yetkililer, Rusya’nın Avrupa’yı hedef alma konusunda giderek daha cüretkar hale geldiği konusunda uyarıda bulundu.
Appathurai, Moskova’nın “vatandaşlarımızın hayatını riske atmaya hazır olduğunu” belirterek, Aralık 2025’te Polonya’da 30’dan fazla rüzgar ve güneş enerjisi santralini ve yaklaşık yarım milyon kişiye hizmet veren büyük bir ısı ve elektrik santralini hedef alan bir siber saldırıya atıfta bulundu.
NATO jetleri kısa süre önce Letonya hava sahasına giren bir drone’u düşürdü. İttifak ayrıca geçen ay, ağlarını hackerlara karşı korumak amacıyla siber güvenlik liderleri Microsoft, Palo Alto Networks ve ESET ile ortaklıklar kurdu.
Ayrıca geçen yıl, denizaltı kablolarına yönelik bir dizi şüpheli saldırının ardından NATO, “Baltic Sentry” operasyonu adı altında Baltık Denizine savaş gemileri ve uçaklar gönderdi.
Appathurai, ittifakın enerji sektörüne de daha fazla girerek, açık deniz enerji altyapısı çevresindeki insansız hava aracı saldırıları devam ederken petrol ve gaz şirketleriyle tehdit istihbaratını paylaştığını söyledi.
NATO yetkilisi, “Sensörlerini zaten askeri karargahımıza bağlıyoruz, birlikte tatbikatlar yapıyoruz… ve güvenlikleriyle ilgili uzun vadeli planlar üzerinde anlaşıyoruz,” dedi.
Aynı durum veri merkezleri için de geçerli. NATO, kendi güvenli, hava boşluklu bulut ağını kurarken kritik dijital altyapıyı korumaya yardımcı olmak için büyük ABD’li bulut sağlayıcılarıyla birlikte çalışıyor.
Appathurai, amacın basit olduğunu söyledi: Kritik bir sistem çökse bile veya ABD’den gelen desteğe güvenmek zorlaşsa bile NATO’nun çalışmaya devam edebilmesini sağlamak:
“İşler zorlaşsa bile… herhangi bir nedenle ABD’den gelen destek azalsa bile, sistemi yeterli yedekliliğe sahip olacak şekilde tasarlayabilirsiniz.”
Yıllar boyunca, Batılı hükümetlerin hibrit tehditlere karşı tepkisi caydırıcılığa dayanıyordu. Buradaki mantık, siber saldırıların kaynağını kamuoyuna açıklamak, yaptırımlar uygulamak ve kolektif direnci güçlendirmenin, düşmanları tırmanıştan vazgeçireceği yönündeydi.
Fakat Rusya ile bağlantılı olduğu varsayılan ve tekrarlanan siber saldırılar, altyapı sabotajları ve etki kampanyaları bu mantığı sorgulatmış ve hükümetler giderek aktif savunma önlemlerine yöneltti.
Karada, denizde veya havada gerçekleştirilen geleneksel askeri operasyonların aksine, hibrit saldırılar genellikle gölgede gerçekleşir; bu da bunların arkasında kimin olduğunu ve neyi amaçladıklarını kanıtlamayı çok daha zor hale getirir.
NATO daha önce bu saldırıları belirli ülkelere atfetmekten kaçınmış, bunun yerine üye ülkeler kesintileri Rusya ve Çin devlet destekli aktörlerle ilişkilendirdiğinde destek vermişti.
Appathurai, ittifakın hibrit stratejisinin, NATO ve özel sektör ortaklarının krizden krize savrulmak yerine, kendi topraklarındaki hibrit faaliyetlerin tam kapsamını bir araya getirmelerine yardımcı olacağını söyledi:
“Hollanda’da bir trenin raydan çıkması veya bir fabrikaya yönelik bir kundaklama saldırısı olursa, bu sadece bir kundaklama veya raydan çıkma olayı olabilir. Fakat [bunlardan] yedi tane görürseniz ve bunların hepsi Ukrayna’ya verilen destekle ilgiliyse, o zaman bunun arkasında kimin olduğunu anlarsınız.”
Avrupa
Berlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi

Sol Parti’nin Berlin eyalet yürütme kurulu kısa süre önce Vanessa Emde’den milletvekilliğinden istifa etmesini talep etti.
Neukölln’den Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, partisinin Temsilciler Meclisi’ndeki koltuğundan çekilmesi yönündeki talebini reddetti.
Emre bir basın açıklamasında, görev süresini tamamlamaya devam edeceğini belirtti.
Bu gelişme, Emde ile Sol Parti Berlin yönetimi arasında haftalardır süren bir anlaşmazlığın ortasında yaşandı.
Sol Parti’nin eyalet başkanları Kerstin Wolter ve Maximilian Schirmer, pazar günü ilgili komitelerin bundan sonraki adımları görüşeceğini duyurdu.
dpa’nın elde ettiği bir açıklamaya göre, “Eyalet yürütme kurulu ve Sol Parti milletvekili grubu bu konuda yakın işbirliği içinde hareket edecek.”
İkili, Emde’nin milletvekilliğinden istifa etme niyetinde olmadığını medya haberlerinden öğrendiklerini belirtti.
Berlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Eyalet başkanları şöyle devam ettiler:
“Eleştirilerimizin arkasında duruyoruz: Tekrarlanan davranışlarıyla, ortak sorumluluğumuzun üstüne kişisel çıkarlarını koyuyor. Böylece, işbirliği için gerekli olan güveni yok etti.”
Artık Emde’ye güvenmediklerini açıklayan Wolter ve Schirmer, Emde’den “koltuğunu iade etmesini” istediler.
Emde ise bu talebi kesin bir dille reddetti ve “Demokratik yollarla kazanılan koltuklar müzakere konusu olamaz. Elbette görev sürem boyunca görevime devam edeceğim!” diye yazdı.
Temsilciye yöneltilen başlıca suçlama, İsrail’in var olma hakkını reddettiği iddiası. 13 Ekim’de yapılan kurucu grup toplantısında Emde, Sol Parti’nin tüm temsilcileri gibi, antisemitizme karşı bildirgeyi imzalamıştı.
Fakat kısa bir süre sonra bu bildirgeden uzaklaştı ve Instagram’da yayınladığı bir videoda kendi imzasını reddetti. Bu hamle, parti içi çatışmayı daha da şiddetlendirdi.
Sol Parti’nin parlamento liderliği, Ekim ortasında şu açıklamayı yapmıştı: “Partiyle işbirliği yapmayan bir milletvekiliyle bir grup oluşturduğumuzu kabul etmeliyiz.”
Emde, partinin mevcut kararlarına atıfta bulunuyor. Ona göre, bir koalisyon ancak büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasına ilişkin referandum tutarlı bir şekilde uygulanırsa ve Filistin’le dayanışma sürdürülürse bir seçenek olabilir.
Ayrıca Emde, sosyal harcamalardaki kesintileri reddediyor. Eylemlerinin dayanağı olarak iki kararı öne sürüyor: Kudüs Deklarasyonu (JDA) hakkındaki parti kongresi kararı ve Filistinlilere karşı işlenen “İsrail suçlarının” soykırım olarak nitelendirilmesi ve kınanmasına ilişkin karar.
Emde, “İşte bu yüzden seçildim ve kendimi buna adadım,” diye açıkladı.
Emde, 20 Eylül’de Neukölln seçim bölgesinden doğrudan bir sandalye kazanarak Temsilciler Meclisi’ne yeni seçilmişti.
İstifa etmesi yönündeki çağrılara rağmen, Sol Parti’nin meclis grubuna kabul edildi.
Kısa bir süre önce Emde, Sol Parti kongresinin kapsamında düzenlenen bir mitingde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yanlısı bir aktiviste destek vermişti.
Avrupa
Kuzey Avrupa ülkeleri Rus denizaltılarına karşı deniz ittifakı kuruyor

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çatısı altında Rus denizaltılarını caydırmaya yönelik bir deniz ittifakı kurmak için anlaşmaya vardı. Uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması planlanan mutabakatla on müttefik ülke; ortak mühimmat, personel ve sistem kullanımıyla askeri koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.
İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu (Arktik) ve Baltık Denizi’nde Rus denizaltılarını caydırmayı da kapsayan deniz işbirliğini güçlendirmek amacıyla bir deniz ittifakı kurma konusunda anlaştı.
İngiltere Genelkurmay Başkanı Richard Knighton, Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, kurulacak deniz ittifakının temel hedeflerinden birinin Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu ve Baltık Denizi’nde “Rus denizaltılarını caydırmak” olacağını açıkladı.
İlgili anlaşmanın, Londra liderliğindeki Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çerçevesinde yapılması planlanıyor.
Knighton, İngiltere’nin Rusya kaynaklı tehdidin değerlendirilmesinde Avrupalı müttefiklerini “yakalaması” gerektiğini belirterek, “Bu durum benim hatırladığım en tehlikeli dönem” değerlendirmesini yaptı.
İttifak üyelerinin niyetine değinen askeri yetkili, “mutabakat zaptlarından, fikir alışverişlerinden ve toplantılardan deniz kuvvetlerimizin, hava kuvvetlerimizin ve kara birliklerimizin gerçek anlamda pratik etkileşim tedbirlerine” geçmeyi hedeflediklerini bildirdi.
İngiltere liderliğindeki on Kuzey Avrupa ülkesinden oluşan JEF koalisyonunda Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç yer alıyor.
Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre anlaşmanın, salı günü İngiliz Kraliyet Donanmasına ait uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması öngörülüyor.
Gazete, buzulların erimesi neticesinde yeni deniz yollarının açılması ve bölgeden kritik su altı iletişim kablolarının geçmesi nedeniyle Kuzey Atlantik ve Kuzey Kutbu’nun NATO güvenliği açısından taşıdığı önemin arttığını kaydediyor.
Knighton, söz konusu sahanın korunmasının aynı zamanda ABD’nin doğu kıyısının güvenliğini de sağladığını vurguladı.
Avrupa ülkelerinin, ABD Başkanı koltuğunda kimin oturacağından bağımsız olarak kendi savunma kapasitelerini geliştirmesi gerektiğini belirten Knighton, Amerikan odağının Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine kaymasının Donald Trump’ın başkanlığından çok önce başladığını söyledi.
İngiliz milletvekilleri daha önce Kuzey Kutbu’ndaki askeri güçlerde “bariz boşluklar” bulunduğunu dile getirmişti.
Londra’nın Birleşik Krallık’taki JEF temelinde bir deniz ittifakı kurmayı hedeflediği bilgisi nisan ayı sonunda da basına yansımıştı.
O dönemde İngiliz donanma komutanı (First Sea Lord) Orgeneral Gwyn Jenkins, kurulacak yapının Kuzeybatı Avrupa, Kuzey Atlantik ve Uzak Kuzey’in savunmasını güçlendirmesi gerektiğini belirtmişti.
Jenkins’in planına göre İngiltere liderliğindeki çok uluslu deniz gücü ekipman, mühimmat ve personeli ikame etme, değiştirme ve birleştirme imkanına sahip olacak.
Söz konusu güçler ayrıca ortak sistem ve platformları, dijital ağları, lojistiği ve stokları müşterek kullanacak.
Müttefik donanmaların komutası ise Londra’daki Northwood karargahından icra edilecek.
Yıl sonuna kadar resmi bir ortaklık bildirisi imzalanmasını umduğunu dile getiren Jenkins, belgenin amacının birlikte tatbikat yapacak ve hızla muharebeye girebilecek bir kuvvet oluşturmak olduğunu kaydetmişti.
Jenkins, insanlı ve insansız platformların yanı sıra otonom ve jet motorlu insansız hava araçlarından meydana gelen hibrit bir donanmanın oluşturulmasının hedeflendiğini aktarmıştı.
Jenkins konuya ilişkin olarak, “Zaman kaybedemeyeceğimizi anlıyoruz, bu yüzden bu yılın sonuna kadar hepimizin resmi bir bildiri imzalamasını istiyorum” ifadelerini kullanmıştı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkesinin kimseyi tehdit etmediğini, diğer nükleer güçler gibi stratejik potansiyelini geliştirdiğini kaydetmişti.
Bunun yanı sıra Rusya, Kuzey Kutbu’nu ekonominin gelişimi, egemenliğin korunması ve ulusal güvenliğin tesisi için stratejik önemde bir bölge olarak görüyor.
Bu konuya değinen Putin, Ortadoğu’daki çatışmalar dahil olmak üzere küresel taşımacılık zincirlerindeki aksamalar nedeniyle Kuzey Kutbu’nun öneminin arttığına işaret etmişti.
Rus lider, ülkesinin işbirliğine açık olduğunu fakat bölgedeki çıkarlarını koruyacağını vurgulamıştı.
Bu açıklamanın hemen sonrasında Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Moskova’nın Kuzey Kutbu’nda güvenliği sağlamak için askeri güç kullanımı dahil tüm vasıtaları devreye almaya hazır olduğunu kaydetmişti.
Gruşko, Rusya’nın Kutup Bölgesi’ndeki askeri faaliyetlerini savunma amaçlı olarak nitelemiş ve altyapı modernizasyonunun kuzey topraklarını geliştirme ihtiyacından kaynaklandığını dile getirmişti.
Gruşko, “Kuzey Kutbu’ndaki ilgili altyapı… hiç kimse için tehdit oluşturmamakta ve ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi ile yerel halkın temel ihtiyaçlarının sağlanmasına yöneliktir” demişti.
Gruşko daha önce de Rusya’nın NATO’nun Kuzey Kutbu’ndaki varlığını artırmasına karşılık vereceği uyarısında bulunmuştu.
Rus yetkili, ittifakın Rusya’nın Kuzey Kutbu bölgesi ve Kuzey Deniz Yolu yakınlarındaki manevralarının Moskova nezdinde özel bir endişe yarattığını ifade etmişti.
Avrupa
Ukrayna’nın finansman talebi artarken AB yeni borçlanmaya hazırlanıyor

Welt am Sonntag gazetesinin haberine göre Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik mali yardımlar nedeniyle oluşan toplam borcu 200 milyar euro sınırını aşabilir. Kiev’in 46 milyar euroluk yeni paket beklentisi ve dondurulan varlık gelirlerinin yetersizliği karşısında Brüksel’in ortak borçlanmaya gitmesi bekleniyor.
Alman Welt am Sonntag gazetesinin Avrupa Komisyonu verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre, Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna’ya sağladığı mali yardımlarla bağlantılı toplam borcu 200 milyar euroyu aşabilir.
Haberde, Brüksel’in Kiev’e yönelik 46 milyar euroluk yeni yardım paketini finanse edebilmek için ortak borçlanma yoluyla ek kaynak sağlamak zorunda kalabileceği belirtildi.
Gazetenin değerlendirmesine göre bu durum, dondurulan Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin yetersiz kalmasından kaynaklanıyor.
AB’nin bugüne kadar Ukrayna’ya 166 milyar euro aktardığı kaydedildi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin 70 milyar euroluk ek finansmana ihtiyaç duyduğunu açıklamıştı.
Mevcut planlar doğrultusunda bu tutarın 46 milyar euroluk kısmının Avrupa ülkelerince karşılanması öngörülüyordu.
Söz konusu finansmanın bir bölümünün dondurulan Rus varlıklarının gelirleriyle finanse edilmesi hedefleniyordu.
Moskova yönetimi, yurt dışındaki varlıklarına yönelik her türlü girişimi hırsızlık olarak nitelediğini ve buna karşılık vermeye hazır olduğunu defalarca dile getirdi.
Kremlin, Rus varlıklarına hukuka aykırı şekilde el koymaya çalışan gerçek ve tüzel kişilerin yanı sıra devletlerin de yargı önünde hesap vereceği uyarısında bulunmuştu.
Dondurulan Rus varlıkları son iki yılı aşkın sürede yaklaşık 8 milyar euro gelir sağladı.
Bu kapsamdaki son 1,4 milyar euroluk dilim ağustos ayında aktarıldı.
AB üyesi ülkelerin Rus varlıklarının ana sermayesini kullanamaması sebebiyle en muhtemel seçeneğin yeni ortak borçlanma tahvili ihraç etmek olduğu ifade edildi.
Bütçe açığının genişlemesi ve ekonomik tahminlerin kötüleşmesiyle birlikte Ukrayna’nın finansman ihtiyacının daha da artabileceği değerlendiriliyor.
Ukrayna Ulusal Bankası, cari yıla ilişkin tahminlerini revize ederek daha önce beklenen yüzde 1,8’lik büyüme yerine ekonomik daralma öngördü.
Ukrayna’nın 2026 yılı bütçesi yaklaşık 1,9 trilyon grivna (47,5 milyar dolar) açıkla kabul edilmişti.
Ukrayna Maliye Bakanlığı, haziran ayı sonunda Kiev’in 2026-2029 dönemindeki dış finansman ihtiyacının 145,9 milyar dolar seviyesinde olduğunu hesaplamıştı.
Kyiv Independent gazetesinin değerlendirmesine göre ise Avrupa kredisinin sağlanması durumunda dahi ordunun finansmanındaki kaynak açığı 19,6 milyar euroyu bulabilir.
Ukrayna Maliye Bakanı Serhiy Marçenko, Batılı ortakların desteğine rağmen finansman ihtiyacının yüksek seyretmeye devam ettiğini vurguladı.
Politico gazetesi de üç NATO diplomatına dayandırdığı haberinde, ittifakın Ukrayna’ya 2026 yılı için sağlayacağı askeri yardımlarda yaklaşık 7 milyar euroluk eksik bulunduğunu aktardı.
Haberde, 32 üye ülkenin Kiev’e 2026’da 70 milyar euro ve 2027’de aynı tutarda kaynak sağlama konusundaki mutabakatına rağmen açığın yılın bitimine iki aydan az süre kala ortaya çıktığı kaydedildi.
Kaynak yetersizliğinin kesin nedenleri henüz netleşmedi.
Gazeteye konuşan diplomatlardan biri, yardım paketlerini defalarca finanse eden en büyük donör ülkelerde “belirli bir yorgunluk” baş gösterdiğini ifade etti.
Mali açığın, Ukrayna’nın kış aylarındaki füze ve insansız hava aracı saldırılarını püskürtmek adına ihtiyaç duyduğu silah alımlarını zorlaştırabileceği belirtiliyor.
Politico, Avrupa ülkelerinin Kiev için Patriot füzeleri dahil Amerikan silahları satın aldığı Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçları Listesi (PURL) programı kapsamındaki teslimatların ödemesinde 1,9 milyar dolarlık açık yaşandığını bildirdi.
Bunun yanı sıra müttefiklerin, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin program aracılığıyla yılda 15 milyar dolar toplama hedefini tutturma konusunda şüphe taşıdığı kaydedildi.
Programın başladığı 2025 yılından bu yana yaklaşık 9 milyar dolar toplanabildi.
Financial Times gazetesi ise Avrupa Komisyonu hesaplamalarına dayandırdığı haberinde, AB dışındaki ülkelerin Ukrayna’ya sağlayacağı mali yardım hacminin 2027 yılında yaklaşık beş kat azalarak 19 milyar eurodan 4 milyar euroya gerileyebileceğini duyurdu.
Finansmandaki beklenen düşüş üzerine Brüksel, olası açığı tek başına kapatma niyetini korurken G7 ortaklarından katkılarını artırmalarını talep etmeye başladı.
Diplomasi2 hafta önce“Küresel Britanya” ve Kürt Reçetesinin İzleri
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceYBŞ, Irak ordusuna katılacak
Avrupa2 hafta önceSırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Dr. Hudson: Trump aynı anda iki petrol cephesinde savaşamaz
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti








