Rusya
Rusya’da yüksek faizler KOBİ’lerin satışlarını vurdu, kredi iştahı arttı

Rusya’da küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) satışları, ekonomideki yavaşlamanın etkisiyle nisan ayında 2022’den bu yana en keskin düşüşünü yaşadı. Promsvyazbank, Opora Rossii KOBİ Derneği ve NAFI Analitik Merkezi verilerine dayanan İş Aktivite Endeksi (RSBI) gerilerken, özellikle mevcut satışlardaki bozulma ve yüksek faizler KOBİ’leri zorluyor.
Rusya’da küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ), ekonomide yaşanan soğumanın etkilerini giderek daha fazla hissetmeye başladı.
Promsvyazbank, Opora Rossii KOBİ Derneği ve NAFI Analitik Merkezi tarafından hesaplanan İş Aktivite Endeksi (RSBI), nisan ayında 52,4 puana gerileyerek KOBİ’lerin faaliyetlerindeki yavaşlamayı ortaya koydu.
Endeks en son şubat ayında 51,7 puanla bundan daha düşük bir seviyedeydi; ondan önceki düşük seviye ise yetkililerin askeri harcamalar için ekonomiye kaynak aktarmaya başladığı Ocak 2023’te kaydedilmişti.
Endeksteki mevcut düşüşte en önemli etken, temmuz ayından bu yana düşüş eğiliminde olan ve nisanda 43,7 puana kadar inen satışlar oldu.
Ankete katılan KOBİ’lerin yaklaşık yarısı gelirlerinde azalma bildirirken, bu durum Mayıs 2022’den bu yana kaydedilen en kötü performans olarak dikkat çekti.
Satışlar KOBİ’leri aşağı çekiyor
İş Aktivite Endeksi’ni (RSBI) aşağı çeken temel unsurun satışlar olduğu belirtiliyor. Satışlar bileşeni, Rusya Merkez Bankası’nın politika faizini artırmaya yeniden başladığı temmuz ayından bu yana daralma bölgesinde seyrediyor. Nisan ayında bu bileşen 43,7 puana geriledi.
Promsvyazbank, satışlar bileşeninin 2024 başından bu yana en düşük seviyesinde olduğunu ve yüksek politika faizinin tüketimi giderek daha fazla kısıtladığını vurguladı.
Özellikle mevcut satışlardaki durum endişe verici boyutlarda. Ankete katılan KOBİ’lerin yüzde 48’i cirolarında düşüş yaşadığını beyan etti.
Bu, Mayıs 2022’den bu yana görülen en olumsuz tablo olarak kayıtlara geçti. Promsvyazbank analistleri, “Satışlar bileşeni keskin bir düşüş göstererek girişimcilerin satış sorunlarının ağırlaştığını ortaya koydu, fiili satış durumu daha da kötüleşti,” yorumunu yaptı.
Ocak ayında KOBİ’lerin yüzde 38’i gelirlerinde azalma olduğunu bildirmişti.
Rusya İktisadi Kalkınma Bakanı: Ekonomide aşırı soğuma riski var, faiz inmeli
En çok orta ölçekli işletmeler ve imalat sektörü etkilendi
Satışlardaki düşüşten en fazla etkilenen kesimler orta ölçekli işletmeler ve imalat sektörü oldu.
Orta ölçekli şirketlerin yüzde 54’ünde fiili gelirler düşerken, imalat sektöründeki firmaların yüzde 49’u aynı durumdan şikayetçi.
Ticaret ve hizmetler sektöründe ise şirketlerin yüzde 47’si gelirlerinde düşüş kaydetti.
İşletmelerin geleceğe yönelik umutları devam etse de hızla azalıyor. Ankete katılanların yüzde 33’ü gelirlerinde artış beklerken, yüzde 22’si düşüş öngörüyor. Bir ay önce iyimserler ve kötümserler arasındaki bu oran sırasıyla yüzde 40 ve yüzde 16’ydı.
Banka analistleri, “İyimserliğini en çok yitirenler mikro segmentteki girişimciler oldu; aralarında sadece yüzde 19’u satışlarda artış bekliyor (bir ayda 15 yüzde puan düşüş),” diye belirtti.
İmalat işletmeleri, artan kredi hareketliliği sayesinde geleceğe en güvenle bakan kesim olsa da, sektör hâlâ satış alanında sorunlarla karşılaşıyor.
Krediye erişimin zorlaşması ve gelirlerin düşmesi nedeniyle ticaret sektörü en kırılgan konumda bulunuyor.
Rus şirketlerinin altıda biri işletme sermayesi sıkıntısı çekiyor
Ekonominin “kontrollü yavaşlatılması” KOBİ’leri zorluyor
Sadece küçük ve orta ölçekli işletmelerde değil, genel olarak iş dünyasında da benzer bir durumun hakim olduğu, Merkez Bankası’nın düzenli olarak gerçekleştirdiği 12 binden fazla işletmeyle yapılan anket sonuçlarından anlaşılıyor.
İşletmelerin üretim ve ürün (hizmet) talebine ilişkin mevcut değerlendirmeleri geçen yılın sonundan bu yana düşüş bölgesinde kalsa da, olumlu beklentiler anket sonuçlarına göre hesaplanan iş ortamı göstergesini pozitifte tutuyor (sıfırın üzeri iş aktivitesinde artış, altı ise düşüş anlamına geliyor).
Yetkililerin faiz artırımları ve aralarında kolaylaştırılmış kredilerin de bulunduğu kredi koşullarının sıkılaştırılması olarak adlandırdığı ekonominin “kontrollü yavaşlatılması” politikalarıyla başa çıkmak, KOBİ’ler için daha zorlayıcı oluyor.
KOBİ’lerin dayanıklılık payı, büyük işletmelere kıyasla daha düşük seviyede.
Kredi talebi artıyor, faizler caydırıcı
Ancak gelirlerdeki düşüşe rağmen, daha önce finansman ihtiyacı duymayan işletmeler kredilere daha fazla ilgi göstermeye başladı.
Kredi talebi mart ayındaki yüzde 26 seviyesinden nisan ayında yüzde 32’ye yükseldi. Kredi başvurusu yapanların yarısından biraz fazlası, yüzde 55’i kredi alabildi.
Promsvyazbank, KOBİ’lerin ertelenmiş kredi talebinin rekor kırdığını belirterek, “Şirketlerin yüzde 35’i yüksek faizle finansman başvurusunda bulunmaya hazır olmadıklarını itiraf etti, bu gözlem tarihindeki en yüksek gösterge,” açıklamasında bulundu.
Rusya makroekonomik tahminlerini güncelledi, bütçe açığı beklentisi arttı
Rusya
Rusya parlamentosu, Merkez Bankası ve Sberbank’a İHA yetkisi verdi

Rusya parlamentosunun üst kanadı; Merkez Bankası, bağlı kuruluşu Rosinkas, Sberbank ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na insansız araç saldırılarını engelleme yetkisi veren yasayı onayladı. Düzenleme, bu kurumların tesislerini insansız hava, su üstü ve su altı araçlarından gelebilecek saldırı veya saldırı tehdidine karşı korumayı amaçlıyor. Yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunulmuştu.
Rusya parlamentosunun üst kanadı Federasyon Konseyi, Rusya Merkez Bankası’na, Merkez Bankası’nın bağlı kuruluşu Rosinkas’a, Sberbank’a ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na (Spetssvyaz) insansız araçların faaliyetlerini durdurma ve saldırıları engelleme yetkisi veren yasayı onayladı.
Düzenleme, söz konusu kurumların insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara karşı koyabilmesini öngörüyor.
Federasyon Konseyi Hukuk Dairesi’nin değerlendirme metninde, “Federal yasa, Rusya Merkez Bankası ve Rus Tahsilat Birliği’nin tesislerinin yanı sıra özel posta iletişim kuruluşunun ve Sberbank Rossii Halka Açık Anonim Şirketi’nin tesislerinin, insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara veya saldırı tehdidine karşı korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Yasa, bu kuruluşlara insansız araçların kontrol sinyallerini bastırma yetkisi tanıyor.
Düzenleme ayrıca insansız hava araçlarının yanı sıra su üstü ve su altı dronlarının hasara uğratılmasına veya tamamen imha edilmesine de izin veriyor.
Rusya’da halen kurumsal güvenlik birimleri, Rusya Ulusal Muhafızları (Rosgvardiya), İçişleri Bakanlığı, Federal Güvenlik Servisi (FSB), Federal Koruma Servisi (FSO), Dış İstihbarat Servisi (SVR), Federal Ceza İnfaz Servisi (FSIN) ve Acil Durumlar Bakanlığı’na bağlı kurtarma askeri birliklerinin personeli insansız hava araçlarının faaliyetlerini durdurma yetkisine sahip bulunuyor.
Söz konusu yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunuldu.
Yasa tasarısının gerekçesinde, askeri operasyon sürecinde Rusya Merkez Bankası’na ait tesislerin korunmasının öncelik olarak değerlendirildiği belirtildi.
Gerekçede, yeni federal bölgelerde bulunan Merkez Bankası tesislerinin de bu kapsamda yer aldığı kaydedildi.
Belgede, “Yasa tasarısının kabul edilmesi, Rusya Federasyonu’na karşı insansız araçlar kullanılarak gerçekleştirilen sabotaj ve terör eylemlerindeki artışın arka planında, ilgili tesislerin korunması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır” denildi.
Rusya’da St. Petersburg Ekonomi Forumu gününde İHA saldırısı
Yasa girişiminin yazarlarından biri olan Devlet Duması Finansal Piyasalar Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov, yaptığı açıklamada, korunacak tesislerin yakınında İHA karşıtı savunma sistemlerinin konuşlandırılacağını söyledi.
Aksakov, personele silah da verileceğini belirtti.
Aksakov, koruma sisteminin nasıl işleyeceğine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:
“Öncelikle ilgili tesislere yöneltilmesini ve saldırı düzenlenmesini zorlaştırmak için elektronik karıştırma uygulanacak. Yani çeşitli sinyaller bastırılacak. Bunun yanı sıra bu insansız araçları düşürmeye imkân veren sistemler de kullanılacak ve böylece ilgili tesisler korunacak.”
Aksakov, yasa tasarısının insansız araçlara karşı korunma faaliyetlerinin ilgili kuruluşların kendi bütçelerinden finanse edilmesini öngördüğünü de ifade etti.
Aksakov, “Ödemeyi kendileri yapacak. Eğer konu Merkez Bankası ise Merkez Bankası ödeme yapacak. Eğer konu Sber ise ödemeyi Sber yapacak” dedi.
Rusya
Rusya ile Ukrayna arasında insansız hava aracı yarışı

Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki işletmelerin günde 15 binden fazla FPV dronu tedarik edecek kapasiteye ulaştığını açıkladı. Ukrayna tarafının üretim potansiyeli ise yıllık bazda Rusya için telaffuz edilen bu miktarın yaklaşık 1,5 katı düzeyinde bulunuyor.
Rusya’da savunma sanayisinden sorumlu Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki yerli işletmelerin sadece FPV (First Person View/Birinci Şahıs Bakış Açılı) dron kategorisinde günde 15 binden fazla cihazı tedarik edebilecek kapasiteye ulaştığını açıkladı.
Kommersant gazetesine mülakat veren Manturov, üretim hacmindeki artışa dikkat çekerek, “Yerli işletmeler bugün sadece FPV dronlarında günde 15 bin adetten fazla teslimat sağlayabilecek durumdadır. Oysa 2023 yılında bu miktar ancak bir ayda üretilebiliyordu” ifadelerini kullandı.
Manturov, insansız hava araçlarının geliştirilmesi sürecinde yeni teknolojilerin devreye alındığını belirtti. Geliştiricilerin yapay zeka unsurları içeren teknolojileri ve parazit korumalı iletişim çözümlerini aktif olarak sistemlere entegre ettiğini kaydeden Manturov; kamikaze dronlar ile dolanan mühimmat alanlarının da şekillendiğini ifade etti.
Rusya Birinci Başbakan Yardımcısı, insansız sistemlerin üretimini ölçeklendirme, kalite seviyesini yükseltme ve nihai maliyetleri düşürme yönündeki çalışmaların kesintisiz sürdüğünü de sözlerine ekledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı bir açıklamada askeri tedarik verilerine değinmişti. Putin, Nisan ayında yaptığı açıklamada, Rus birliklerinin 2024 yılında farklı tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla insansız hava aracı teslim aldığını ve cephe hattına her gün yaklaşık 4 bin FPV dronu gönderildiğini beyan etmişti.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi tarafından paylaşılan veriler, iki ülkenin üretim kapasiteleri arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Ukrayna savunma sanayisinin mevcut kapasitesi, 2026 yılı itibarıyla yılda 8 milyondan fazla FPV dronu üretilmesine imkan tanıyor. Ukrayna’da bu sınıftaki insansız hava araçlarının üretimiyle uğraşan 160’tan fazla şirket faaliyet gösteriyor.
Denis Manturov tarafından açıklanan günlük 15 bin adetlik kapasite referans alındığında, Rus işletmelerinin yıllık üretim potansiyeli yaklaşık 5,5 milyon cihaza tekabül ediyor.
Bu veriler ışığında, Ukrayna’nın beyan edilen yıllık üretim kapasitesi, Rusya Başbakan Yardımcısı Manturov’un işaret ettiği üretim seviyesini yaklaşık 1,5 kat geride bırakıyor.
Rusya
Rusya Merkez Bankası döviz alımlarını haziranda dört kat artıracak

Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziranda günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek. Artış, Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını günlük 9,9 milyar rubleye çıkarmasından kaynaklanıyor.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını artırmasıyla birlikte, Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziran ayında dört kattan fazla yükselecek.
Bakanlığın açıklamasına göre haziran ayında bütçe kuralı çerçevesinde her gün 9,9 milyar ruble tutarında döviz ve altın alımı yapılacak.
Buna karşılık düzenleyici kurum günlük 4,62 milyar ruble tutarında döviz satışı gerçekleştirecek. Bu nedenle Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları günlük 5,28 milyar ruble karşılığına ulaşacak. Bu rakam bir önceki ayda günlük 1,18 milyar ruble düzeyindeydi.
Maliye Bakanlığı, haziran ayında federal bütçenin ek petrol ve doğalgaz gelirlerinin 220,2 milyar ruble olacağını öngörüyor.
Bakanlığın açıklamasında, “Mayıs 2026 sonuçlarına göre fiilen elde edilen petrol ve doğalgaz gelirlerinin beklenen aylık hacimden sapması ile baz aylık petrol ve doğalgaz gelir hacmine ilişkin değerlendirmenin baz düzeyden sapmasının toplamı eksi 12,0 milyar ruble oldu” ifadelerine yer verildi.
Bakanlık gelecekteki işlemlere ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Bu çerçevede yabancı para ve altın alımına yönlendirilecek toplam kaynak hacmi 208,2 milyar ruble olacak. İşlemler 5 Haziran 2026 ile 6 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Buna göre günlük yabancı para ve altın alımı hacmi 9,9 milyar ruble karşılığına ulaşacak.”
Haziran ayında Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarının hacmi mayıs ayına kıyasla yaklaşık 1,7 kat artacak. Günlük alım tutarı 5,8 milyar rubleden 9,9 milyar rubleye çıkacak.
Rusya Merkez Bankası, bu işlemleri aynalarken aynı zamanda döviz satışı da yapacak. Bu satışlar, Ulusal Refah Fonu’ndan geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen yatırımların piyasaya yansıtılmasını ifade ediyor.
Günlük satış hacmi 4,62 milyar ruble seviyesinde kalacak. Bu nedenle iç piyasadaki net döviz alımları günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek.
Maliye Bakanlığı iki aylık aranın ardından alımlara dönmüştü
Rusya Maliye Bakanlığı mayıs ayında, iki aylık aradan sonra bütçe kuralı kapsamındaki döviz ve altın işlemlerine yeniden başlamıştı. Aynı dönemde bakanlık yaklaşık bir yıl aradan sonra ilk kez döviz ve altın alıcısı konumuna geçmişti.
Temmuz 2025 ile Şubat 2026 arasında bakanlık döviz ve altın satışı yapıyordu. Mart ve nisan aylarında ise işlemler tamamen durdurulmuştu.
Piyasa katılımcıları, Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarını artırabileceğini bekliyordu. Bununla birlikte tahminlerde daha güçlü bir artış öngörülüyordu.
T-Investments Başekonomisti Sofya Donets ile Sinara yatırım bankasının kıdemli ekonomisti Sergey Konıgin, bakanlığın günlük işlem hacminin 5,8 milyar rubleden 16 milyar rubleye çıkmasını bekliyordu.
Bu beklentilerin etkisiyle rublede değer kaybı başlamıştı. BKS Mir Investitsiy piyasa uzmanı Dmitriy Babin’in dikkat çektiği üzere, 2 Haziran’da Rus para birimi mayıs ortasından bu yana ilk kez yuan karşısında 10,8 ruble seviyesinin üzerine çıktı.
3 Haziran sabahındaki işlemlerde eğilim devam etti. Saat 10.30 itibarıyla yuan kuru, mayıs başından bu yana ilk kez 10,9 ruble seviyesine yaklaştı.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı











