Bizi Takip Edin

Amerika

Trump: İran’ın liderini ben seçmeliyim, sırada Küba var

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın bir sonraki liderinin seçiminde kişisel olarak yer alması gerektiğini ileri sürdü ve Küba’da rejim değişikliği çağrısı yaptı.

Reuters’a konuşan Trump, Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hameney’i, “zayıf” ve “hafif siklet” olarak nitelendirdi ve İran’ın yeni liderinin seçilmesinde ABD’nin söz hakkı olması gerektiğini savundu.

Trump, “İran’ı geleceğe taşıyacak kişiyi seçme sürecine dahil olmak istiyoruz. Beş yılda bir geri dönüp bunu tekrar tekrar yapmak zorunda kalmayalım. Halk için, ülke için harika olacak birini istiyoruz,” dedi.

Ayetullah Hamaney’in politikalarını sürdüren herhangi bir yeni İran liderini kabul etmeyeceğini söyleyen Trump, “İran’a uyum ve barış getirecek birini istiyoruz,” diye konuştu.

Trump, hemen önce Axios’a verdiği mülakatta da Venezuela’da olduğu gibi İran’ın bir sonraki liderinin seçimine kişisel olarak dahil olması gerektiğini söyledi:

“Zamanlarını boşa harcıyorlar. Hamaney’in oğlu önemsiz birisi. Venezuela’da Delcy [Rodriguez] örneğinde olduğu gibi, bu atamaya ben de dahil olmalıyım.”

“Kürtler saldırı başlatmak istiyorlarsa harika olur”

Trump, Kürt güçlerinin İran’da bir saldırı başlatması halinde onları destekleyeceğini söyledi. Reuters’a verdiği demeçte, “Bunu yapmak istiyorlarsa bence harika,” dedi.

CIA ve İsrail, Irak ve İran’daki Kürt güçlerine silah sağlıyor. Geçen ay bazı Kürt gruplar, İslam Cumhuriyeti’ne karşı ayaklanmak ve kendi devletlerini ilan etmek istediklerini açıkladılar.

Fakat Kürt yetkililer, İran’ın Irak’taki militan grupları hedef alan saldırıları olmasına rağmen, herhangi bir saldırının başladığı iddiasını yalanladılar.

“Küba da düşecek”

POLITICO’ya da konuşan Trump, “İnsanlar olan biteni çok seviyor,” diye ısrar etti ve İran hükümetinin, Trump’ın başlattığı çatışmada boyun eğen son hükümet olmayacağını ileri sürerek Karayiplere işaret etti:

“Küba da düşecek. Tüm petrolü, tüm parayı kestik, ya da tek kaynak olan Venezuela’dan gelen her şeyi kestik. Ve onlar anlaşma yapmak istiyorlar.”

ABD’nin Küba hükümetinin çöküşünde rol oynayıp oynamadığı sorulduğunda Trump şöyle yanıtladı:

“Peki, siz ne düşünüyorsunuz? 50 yıldır bu, pastanın üzerindeki krema gibi. Venezuela harika gidiyor. Delcy [Rodríguez] harika bir iş çıkarıyor. Onlarla ilişkilerimiz harika.”

Trump ayrıca, Venezuela lideri Nicolás Maduro’nun yakalanmasının ardından Ada’da istikrarsızlığın artması üzerine ABD’nin Küba’nın liderleriyle temas halinde olduğunu ileri sürdü ve “Yardıma ihtiyaçları var. Küba ile görüşüyoruz,” dedi.

Ada’da kötüleşen durumun kısmen ABD’nin baskısının sonucu olduğunu, buna bir zamanlar Havana’yı ayakta tutan Venezuela petrol arzının kesilmesinin de dahil olduğunu ima eden Trump şöyle konuştu:

“Bu, benim müdahale etmem nedeniyle oluyor. Aksi takdirde bu sorunu yaşamazlardı. Tek kaynak olan Venezuela’dan gelen tüm petrolü, tüm parayı, … her şeyi kestik. 50 yıldır Küba hakkında ne kadar süredir haberler duyuyorsunuz? Küba, Küba… Ve bu benim için küçük sorunlardan biri.”

İran’ın gelecekteki liderliği üzerinde ne kadar etki sahibi olacağını sorulan Trump, “Büyük bir etki sahibi olacağım, yoksa onlar hiçbir anlaşmaya varamayacaklar, çünkü bunu bir daha yapmak zorunda kalmayacağız,” diye yanıtladı.

Trump, “İran’ı güzel bir şekilde inşa edebilecek, fakat nükleer silahlara sahip olmayan birinin” başa gelmesini sağlamak için “halk ve rejimle birlikte çalışacaklarını” söyledi.

Trump, İran’ın başına “10 yıl sonra bunu tekrar yapmak zorunda kalacağımız” bir liderin gelmesini istemediği için ABD’nin “onlarla birlikte çalışarak doğru seçimi yapmalarına yardımcı olacağını” vurguladı.

Zelenskiy’e “anlaşma yap” baskısı

İran en önemli odak noktası olmaya devam etse de, Trump Ukrayna’daki savaşla ilgili müzakerelerin devam ettiğini söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den duyduğu hayal kırıklığını bir kez daha dile getiren Başkan, “Zelenskiy harekete geçmeli ve bir anlaşma yapmalı,” dedi.

Öte yandan Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaşı sona erdirmek için müzakereye hazır olduğunu düşündüğünü söyledi.

Trump, “Putin’in bir anlaşma yapmaya hazır olduğunu düşünüyorum,” dedi.

Zelenskiy’in barış anlaşmasının önündeki engelin ne olduğu sorulduğunda, Trump ayrıntılara girmeyi reddetti, fakat Ukrayna liderinin müzakereye yeterince istekli olmadığını savundu.

Trump, “Onun engel olması düşünülemez. Elinde kart yok. Şimdi elinde daha da az kart var,” dedi.

“Anthropic’i köpekler gibi kovdum”

Trump, Pentagon ile Anthropic arasında, AI girişiminin orduya teknolojisine sınırsız erişim izni vermeyi reddetmesi nedeniyle giderek daha tartışmalı hale gelen anlaşmazlığa da müdahil oldu.

Başkan, “Anthropic’i kovdum. Anthropic’in başı dertte çünkü onları köpekler gibi kovdum, çünkü bunu yapmamalıydılar” dedi.

Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth’e desteğini de vurguladı ve şöyle konuştu:

“Pete’in ne kadar iyi iş çıkardığını ve ordunun ne kadar iyi olduğunu görüyorsunuz. Yani muhteşem bir ordumuz var. Tüm dünya, ilk dönemimde orduyu kurduğumu ve ikinci dönemimde onu kullandığımı görüyor.”

Amerika

ABD, bütçe açığı ekimde 404 milyar dolarla rekor kırdı

Yayınlanma

ABD federal bütçe açığı, Ekim 2026’da bir önceki aya göre neredeyse 15 kat artarak 404 milyar dolarla ekim ayı rekorunu kırdı. Yıllık bazda yüzde 42 büyüyen açıkta, bütçe gelirlerinin 369 milyar dolara gerilemesi ve harcamaların 773 milyar dolara çıkması belirleyici oldu.

ABD federal bütçe açığı, ekim ayında bir önceki aya göre neredeyse 15 kat artarak 27 milyar dolardan 404 milyar dolara yükseldi.

Reuters’ın ABD Hazine Bakanlığı verilerine dayandırdığı haberine göre bu rakam ekim ayı için rekor seviye oldu.

Bütçe açığı, geçen yılın ekim ayına kıyasla 120 milyar dolar veya yüzde 42 artış gösterdi.

Bu artış, bütçe gelirlerinin azalması ve kamu harcamalarının yükselmesiyle bağlantılı olarak gerçekleşti.

Ekim ayında federal bütçe gelirleri yıllık bazda 35 milyar dolar veya yüzde 9 azalarak 369 milyar dolara geriledi.

Özellikle net gümrük vergisi gelirleri yüzde 39 düşüşle 31,3 milyar dolardan 19,2 milyar dolara indi.

Ekim 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’ın getirdiği gümrük vergilerinden elde edilen gelirler en yüksek seviyesine ulaşmıştı.

İşverenler tarafından kesilmeyen bireysel gelir vergisi tahsilatı da 29 milyar dolar veya yüzde 36 azalarak 51 milyar dolara düştü.

Bir yıl önce bu kalemdeki gelir, 2025 başındaki büyük orman yangınlarının ardından beyanname verme süreleri uzatılan Kaliforniya sakinlerinin vergi ödemeleri nedeniyle daha yüksekti.

Öte yandan bütçe harcamaları 84 milyar dolar veya yüzde 12 artarak ekim ayı için rekor seviye olan 773 milyar dolara ulaştı.

Bu artışın nedenlerinden biri, çiftçilere yapılan ödemeler sebebiyle Tarım Bakanlığı harcamalarının 14 milyar dolar veya yüzde 80 yükselmesi oldu.

Askeri harcamalar ise 28 milyar dolar veya yüzde 30 artış kaydetti.

Bu yükseliş, kısmen geçen yılki ABD hükümetinin kapanması nedeniyle ertelenen askeri özel fonlara yapılan para transferlerinden kaynaklandı.

Ayrıca kamu borcuna ilişkin brüt faiz ödemeleri 11 milyar dolar veya yüzde 11 artarak 115 milyar dolara çıktı.

Kasım ayı sosyal yardımlarının ekime kaydırılmasıyla ilgili takvim düzeltmeleri dikkate alındığında bütçe açığı 285 milyar dolar olacaktı.

Bu tutar da geçen yılın aynı dönemindeki rakamın 94 milyar dolar veya yüzde 49 üzerinde yer alıyor.

Ekim, ABD’de 1 Ekim 2026’da başlayan 2027 mali yılının ilk ayı oldu.

Önceki mali yılın sonunda ABD bütçe açığı, beş yılın en yüksek seviyesi olan neredeyse 2 trilyon dolara ulaşmıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent daha önce bütçe açığını gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3’üne düşürme hedefi koymuştu.

Ancak 2026 mali yılı sonunda bu oran, bir önceki yılki yüzde 5,8 seviyesine kıyasla yüzde 6,2 olarak tahmin edildi.

Mayıs ayında ABD kamu borcu 31,27 trilyon dolara ulaşarak 1946’dan bu yana ilk kez ABD ekonomisinin büyüklüğünü aştı.

2026 başında Kongrenin bağımsız bütçe ofisinin yayımladığı 10 yıllık bütçe ve ekonomik tahmine göre ABD, 2030 yılına kadar kamu borcunun GSYH’ye oranında yüzde 108’e ulaşarak savaş sonrası rekoru kıracak.

Tahminlere göre kamu borcunun GSYH içindeki payı 10 yıl içinde yüzde 120’ye ulaşacak.

Bundan önce eski Hazine Bakanı ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Janet Yellen, Trump’ın kamu borcunun maliyetini düşürmek amacıyla faiz oranlarını indirmeye yönelik agresif kampanyasının muz cumhuriyeti söylemiyle kıyaslanabileceğini ifade etti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump, Vance’i İran politikasından azletti

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok” diyerek, Başkan Yardımcısı JD Vance’e, iç politikaya yoğunlaşma talimatı verdi.

Vance, İran savaşının Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki şaşırtıcı hezimetine yol açtığı sonucuna vardıktan sonra, Trump ikinci adamının odak noktasını yeniden ayarladı ve ona, başkanın “YOLSUZ VE KÖTÜ” olarak nitelendirdiği Demokrat yönetimlerin peşine düşmesini emretti.

Trump’ın paylaşımı, İran savaşının neredeyse sona ermiş gibi davranan piyasaya yeniden bir belirsizlik havası getirince, petrol fiyatları yükseldi ve hisse senetleri düştü.

Trump, Truth Social’da, “İran’la bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı,” diye yazdı.

Vance’ten, Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki sözde “yolsuzluk ve suç” meselelerine “tüm dikkatini tamamen” yoğunlaştırmasını istediğini belirten Trump, Minnesota, Kaliforniya ve Illinois’ı örnek gösterdi.

Vance, Trump’ın, başkanın bu yılın başlarında başkanlık kararnamesiyle kurduğu Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nün başkanlığını üstlenmişti.

Axios muhabiri Barak Ravid’in haberine göre, Vance son zamanlarda İran ile yeni bir ateşkes sağlanması ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik bir girişimde aktif rol alıyor.

Ravid’in haberine göre, Vance, Trump’ın yakın çevresinde savaş konusunda şüpheci bir ses olarak öne çıkmış ve savaşın başlamasının ardından ABD müzakere heyetlerine liderlik etmişti.

Vance, ara seçimlerdeki ağır yenilgiye ilişkin şaşırtıcı derecede samimi bir değerlendirme yapmış ve geçen hafta X’te paylaştığı bir gönderide “Kaybetmemizin nedeni savaş” diye yazmıştı.

Vance şöyle devam etmişti:

“Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki 6 yıl boyunca Senato’yu kaybetmenin buna değdiğini savunmak istiyorsanız, savunun. Bunun ödenmesi gereken değerli bir bedel olduğunu savunun. Katılın ya da katılmayın, en azından bu dürüst bir tutumdur. Ama neden kaybettiğimizi herkes biliyor.”

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, salı günü Paris’te G7’deki meslektaşlarıyla bir araya geldi. Rubio, bu görüşmede Trump’ın savaşı yeniden başlatmayı ya da bir anlaşma yapmayı düşündüğünü ama bunun yerine “İran rejimini boğmaya” karar verdiğini söyledi.

Rubio, diplomatik bir ilerleme konusunda şüpheci olduğunu ima etti ve Trump’ın paylaşımı da bu kapının şimdilik kapalı olduğunu gösteriyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

Beyaz Saray’da Ticaret Bakanı Lutnick’in görevden alınması gündemde

Yayınlanma

Üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Çin’e çip ihracatı denetimlerindeki eksiklikler nedeniyle ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınmasını tartışıyor. Senatörler ve Hazine Bakanı Scott Bessent, Megaspeed şirketinin ihracat kısıtlamaları listesine neden alınmadığına dair Lutnick’ten açıklama talep ediyor.

Reuters’ın konuya aşina iki kaynağa dayandırdığı haberine göre, üst düzey Beyaz Saray yetkilileri, Nvidia’daki casusluk skandalı ve Jensen Huang’ın görevden alınmasının ardından ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in görevden alınıp alınmayacağını tartışıyor.

Habere göre Lutnick’e yönelik eleştiriler, yönetimin onlarca Çinli şirketi ABD’nin temel ticaret kara listesine eklemeyi reddetmesi ve Nvidia çiplerinin Çin’e ihracatının yeterince denetlenmemesiyle bağlantılı.

Washington’ın Pekin ile gerilimi tırmandırmamak için Ekim 2025’ten bu yana bu listeyi genişletmediği belirtiliyor.

Beyaz Saray’dan bir sözcü daha önce Başkan Donald Trump’ın “Bakana ve görevlerini yerine getirme becerisine tam güven duyduğunu” açıklamıştı.

Senato ve Hazine Bakanlığından Lutnick’e baskı

Ancak aralarında Elizabeth Warren’ın da yer aldığı senatörler, Lutnick’ten açıklama talep ediyor ve gelişmiş çiplerin ihracatı ile ulusal güvenlik risklerine ilişkin tüm belgelerin korunmasında ısrar ediyor.

Kongre üyeleri ayrıca Trump’ın Aralık 2025’te Nvidia’nın satışlardan pay karşılığında Çin’e H200 çipi satmasına izin verme kararını da sorgulayarak bunu “anayasaya aykırı ihracat vergisi” olarak nitelendirdi.

Axios’un 11 Kasım’da konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Nvidia’nın müşterisi Megaspeed şirketinin neden ABD Ticaret Bakanlığının ihracat kısıtlamaları listesine (Entity List) alınmadığını Lutnick’e sorduğu aktarıldı.

Habere göre yönetim ve istihbarat yetkilileri, 2025 sonbaharından bu yana Lutnick ve en yakın danışmanlarından şirkete karşı önlem alınmasını talep etse de sonuç alamadı.

Megaspeed, Nvidia’nın görevden alınan üst yöneticisi Jensen Huang etrafındaki skandalın merkezinde yer alıyor.

ABD istihbarat birimleri, şirketin eski yöneticisi Alice Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan ve Nvidia yöneticisi hakkında bilgi topladığından şüphelendi.

İkilinin arasında romantik bir ilişki olduğu daha sonra ortaya çıktı.

ABD makamları, Megaspeed’in Amerikan yapay zeka çiplerinin Çin’e sevkiyatına yönelik kısıtlamaların aşılmasında rol oynayıp oynamadığını da inceliyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English