Dünya Kupası’nda maçlarını ABD’de oynayacak İran Milli Takımı, Meksika’nın Tijuana kentindeki antrenmanlarını yoğun güvenlik önlemleri altında yapıyor.

The Guardian’ın aktardığına göre üstü açık kamyonlar bugün Estadio Caliente’nin dışındaki çevre yollarda devriye geziyordu ve kamyonların üzerinde kask ve maske takmış, makineli tüfeklerle donanmış adamlar bulunuyordu.

Silahlı devriyeler, her birkaç saatte bir ana girişin önünden geçerek, İran milli takımının bulunduğu şehir bloğunu koruyorlardı.

Öte yandan Estadio Caliente, ülkenin diğer futbol merkezlerinden uzaklığı ve suni çim oyun yüzeyi nedeniyle yerel ligdeki çoğu takımın ziyaret etmekten nefret ettiği bir yer.

İran futbol takımının aslında, yaklaşık 645 km uzaklıktaki Arizona eyaletinin Tucson kentinde, çok sayıda sahaya sahip profesyonel düzeyde bir tesis olan geniş Kino Spor Kompleksinde kalması planlanıyordu.

Bu planlar, ABD ve İsrail’in İran’a saldırı başlattığı haftalarda aceleyle iptal edildi.

Club Tijuana’da çalışan personel, takımın taşınacağı haberini ancak iki hafta önce FIFA ile yapılan bir telefon görüşmesinde öğrendi.

O günden beri, Asya’nın en iyi takımlarından birine antrenman sahasını hazır hale getirmek için günde 18 saat çalışıyorlar ama tesiste doğal çim sahadan sadece bir tane bulunuyor.

The Guardian’a göre bu durum, lojistik sorunların da üstüne ekleniyor. Tesise giriş sıkı bir şekilde kontrol ediliyor. Kimlikler kontrol ediliyor, tekrar kontrol ediliyor, sonra bir kez daha kontrol ediliyor.

Takım yakındaki bir otelde kalıyor olsa da, siyasi durum en üst düzeyde güvenlik önlemleri alınmasını gerektiriyor.

Bu nedenle makineli tüfekler, sıkı güvenlik önlemleri, antrenman saatleri, çekim yerleri ve takımın içinde bulunduğu olağanüstü durum hakkında kimlerin konuşacağı konusunda bilgi eksikliği söz konusu.

Öte yandan Meksikalılar, İranlı futbolcuları sevinçle karşılamış görünüyor. Club Tijuana çalışanları, ani plan değişikliğinden dolayı açıkça stres altında olsalar da, oyuncuların kendilerini evlerinde hissetmeleri için ellerinden gelen her şeyi yapıyorlar.

Örneğin sahayı çevreleyen büyük bir pankartta Farsça olarak “İran çitaları, Tijuana’ya hoş geldiniz” yazıyor.

Meksikalı taraftarlar da takımın kaldığı otelin önünde toplanarak, oyuncuları antrenmanlara giderken tezahüratlarla uğurladı ve imza istedi.

AFP’ye konuşan Meksikalı bir taraftar, “Amerika Birleşik Devletleri’nin yaptıklarından utanıyorum,” derken, bir diğeri de ABD’nin “herkese terörist muamelesi yaptığını” vurguladı.

Bir federasyon yetkilisi, pazar günü FIFA’nın zorunlu kıldığı basın toplantısı için Los Angeles’a giderken, medya operasyonları departmanının tamamı da dahil olmak üzere 15 destek personeli olmadan yola çıkacaklarını doğruladı.

Yeni Zelanda ile oynayacakları Dünya Kupası açılış maçının ardından basın toplantısını kimin yöneteceği ve oyuncularla görüşme imkânlarının nasıl düzenleneceği sorulduğunda, yetkili bu görevin muhtemelen malzeme sorumlusuna düşeceğini belirtti.

ABD, Filistin Futbol Federasyonu Başkanına vize vermedi

Öte yandan ABD yönetiminin Dünya Kupası için ülkelerine gelen Asya, Afrika ve Latin Amerika sporcularına ve spor adamlarına yaptığı eziyet sürüyor.

Son olarak Filistin Futbol Federasyonu Başkanı Cibril Racub, vize alamadığı için 2026 FIFA Dünya Kupasına katılacak diğer federasyon başkanlarıyla birlikte ABD’ye seyahat edemeyeceğini açıkladı.

Cibril Racub, dün Mexico City’de oynanan Meksika ile Güney Afrika arasındaki açılış maçına gitti. 

Fakat kendisi, Dünya Kupası’na katılmak üzere akredite edilmiş fakat ABD’den vize alamayan ya da henüz vizesini almamış birkaç kişiden biri.

Deneyimli Filistinli siyasetçi, Associated Press’e verdiği demeçte, “Dünyanın dört bir yanındaki tüm futbolcuların bu etkinliğe katılma hakkını kullanmanın ya da suistimal etmenin ve bu hakkı reddetmenin adil olduğunu düşünmüyorum,” dedi.

Filistin milli takımı Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanamadı ama FIFA her dört yılda bir, bu etkinliği küresel birliğin kutlaması olarak tanımlayarak dünyanın dört bir yanından futbol federasyonlarının başkanlarını davet ediyor.

FIFA Başkanı Gianni Infantino geçen yıl, “Gelecek yıl Kanada, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri’nde düzenlenecek FIFA Dünya Kupası’nda herkese kapımız açık olacak. Tam da bunun için çalışıyoruz,” demişti.

SpaceX bugün halka arz piyasasına giriyor. 1,77 trilyon dolarlık değerlemeyle 75 milyar dolar kaynak yaratmayı hedefleyen şirket, bu hamlesiyle tarihin en büyük halka arzı olacak.

Uydu, roket ve yapay zeka şirketinin halka arzı, Wall Street ve ötesinde dalgalar yaratacak, yatırımcıların bu son teknoloji sektörlere finansman sağlama istekliliğini belirleyecek ve OpenAI ile Anthropic’in planlanan dev halka arzlarının nasıl sonuçlanabileceğine dair bir ön izlenim sunacak.

Yatırımcılar, hisseyi önceden belirlenen 135 dolarlık fiyattan satın almak için sıraya girdi. Bloomberg’in haberine göre, alıcılar işlemler başlamadan önce mevcut hisselerin dört katı kadar talep gösterdi.

Perşembe öğleden sonra SpaceX, halka arz için satışa sunduğu 555.555.555 hisseyi hisse başına 135 dolardan sattığını ve bu sayede şirketin değerinin yaklaşık 1,77 trilyon dolara ulaştığını açıkladı.

Hisselerin alışılmadık derecede büyük bir kısmı olan %20’si, 100 milyar dolarlık alım emri veren bireysel yatırımcılar için ayrıldı.

Reuters, daha önce ​SpaceX’in halka arzın %30’una varan bir kısmını bireysel yatırımcılara ayırmayı düşündüğünü yazmıştı.

Geri kalanı ise BlackRock gibi kurumsal fon yöneticileri ve devlet fonları tarafından kapışılacak.

Wall Street Journal (WSJ) konuyla ilgili kaynaklara atıfta bulunarak, BlackRock’un SpaceX’in halka arzında en az 5 milyar dolar değerinde hisse satın almayı planladığını bildirdi.

Durumu daha net bir şekilde ifade etmek gerekirse, SpaceX’ten önce yılın en büyük halka arzı, halka arzında toplam 5,55 milyar dolar toplayan çip üreticisi Cerebras’tı.

WSJ’nin haberine göre, sipariş defteri çarşamba günü kapandı ve bankacılar, cuma günü planlanan Nasdaq halka arzı öncesinde hisse tahsislerini belirliyor.

Musk, SpaceX’in halka arz stratejisini pek çok yönden yeniden şekillendirdi. Bu stratejiler arasında, tahsisatlarda bireysel yatırımcılara daha büyük bir rol vermeyi planlamaktan, endekse erken dahil edilmesini sağlamaya çalışmaya ve kurucunun kontrolünü güçlü tutacak şekilde yönetişim yapısını düzenlemeye kadar pek çok adım yer alıyor.

Bu arada, halka arz, risk sermayedarları, üniversite bağış fonları ve hisse sahibi erken dönem SpaceX çalışanlarını içeren erken dönem yatırımcılar için bir nakit çıkışı madeni niteliğinde.

Yatırım platformu Hill.com’a göre, bunların yaklaşık 4.400’ü kağıt üzerinde milyoner olacak.

Ayrıca bu durum, Musk’ı muhtemelen dünyanın ilk trilyoneri yapacak.

SpaceX hisselerini satın alan yatırımcılar, hisse başına gelirinin neredeyse 100 katı olan bir fiyatı kabul ediyorlar.

Bu rakam, yapay zeka, uydu veya roket şirketleri için tipik olan seviyelerin çok üzerinde.

Yatırımcılar, Starlink’in uydu internet pazarında hakimiyet kuracağına, SpaceX’in uzaya veri merkezleri göndereceğine ve xAI’ın modellerinin Anthropic ve OpenAI’ın modellerine rakip olacağına güveniyorlar.

Şüpheci analistler ise, bu göz kamaştırıcı değerlemenin ancak şirketin ticari olarak uygulanabilir bir şekilde son derece spekülatif kilometre taşlarına ulaşması halinde haklı olacağını söylüyor.

Bu kişiler, şirketin yüksek giderlerinin bu yılın ilk çeyreğinde 4,3 milyar dolarlık bir zarara yol açtığına dikkat çekiyor.

CNBC’ye göre SpaceX’i anlamanın en iyi yolu, onu özel bir jeopolitik altyapı olarak görmek olabilir: Ürünleri, hükümetlerin, orduların, havayollarının, uzak toplulukların ve yapay zeka iş yüklerinin işleyişinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş bir şirket.

Buna göre hızlı büyüme, ulusal öneme sahip olma ve hafif regülasyon unsurlarının bir arada bulunması, aynı şirkette nadiren görülür.

SpaceX, halka arz başvurusunda, 2025 yılında ABD hükümetinin başlıca fırlatma hizmet sağlayıcısı olduğunu, Ulusal Güvenlik Uzay Fırlatma Programı kapsamındaki 12 orta ve ağır yük fırlatma görevinden 11’ini gerçekleştirdiğini ve NASA adına Uluslararası Uzay İstasyonu’na yapılan beş mürettebat ve kargo görevinin tamamını üstlendiğini belirtmişti.

Şirketin 2025 yılı gelirinin yaklaşık beşte biri ABD federal devlet kurumlarından geldi.

CNBC’ye göre geleneksel bir değerleme, devlet faaliyetlerinde bu tür temel bir rolü gözden kaçırabilir:

“Sıradan bir teknoloji şirketi, müşterilerin onu tercih etmesi nedeniyle değerlidir. Stratejik bir teknoloji şirketi ise, müşterilerin onu başka bir şirketle değiştirmekte zorluk çekebilmesi nedeniyle daha değerli hale gelir.”

Musk’ın şirketi, savunma, teknoloji ve altyapı sektörlerinin kesişim noktasında yer alıyor. Şirket, devlet açısından önem taşıyor ama aynı zamanda geniş bir ticari faaliyet yelpazesine de sahip. 

Savunma sektöründe aktif ama olgun bir savunma şirketi ile aynı değerleme düzeyinde değil. 

Altyapı özellikleri taşıyor ama kamu hizmeti sektöründeki gibi bir regülasyona da tabi değil.

ABD Hazine Bakanlığı, Küba’nın devlet petrol ve doğalgaz şirketi CUPET’i yaptırım listesine aldı. Washington yönetimi, şirketin ABD vatandaşları ve kurumlarıyla iş yapmasını yasaklarken, kararın Küba’ya yönelik son yaptırım adımlarının devamı olduğu belirtildi.

ABD Hazine Bakanlığı, Küba’nın devlet petrol ve doğalgaz şirketi Union Cuba Petroleo’ya (CUPET) yaptırım uyguladı. Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre CUPET, Özel Olarak Belirlenmiş Kişiler ve Engellenmiş Kişiler Listesi’ne (SDN) dahil edildi.

Söz konusu liste, ABD vatandaşlarının ve şirketlerinin ticari ilişki kurmasının yasak olduğu kişi, kurum ve kuruluşları kapsıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, X hesabından yaptığı açıklamada, “Komünist rejimin enerji ticaretini yolsuzluk içeren gündemini ilerletmek ve Küba halkını acımasızca bastırmak için kullanma kapasitesini zayıflatmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Washington yönetimi haziran ayının başında Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel’e yaptırım uygulamış, bundan bir ay önce de ülkenin iletişim bakanı ile bazı üst düzey askeri yetkililerin de aralarında bulunduğu 11 Kübalı yetkiliyi yaptırım listesine almıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, ocak ayının sonunda Küba’dan kaynaklanan ulusal güvenlik tehdidi gerekçesiyle olağanüstü hal ilan etmişti. Şubat ayında ise ABD’nin ülkeye yönelik fiili bir enerji ablukası uygulamaya başladığı, bunun sonucunda adada ciddi yakıt sıkıntısı yaşandığı bildirilmişti.

Küba Enerji Bakanı Vicente de la O Levy de mayıs ayında yaptığı açıklamada, ABD ablukası nedeniyle ülkenin enerji sisteminin kritik durumda bulunduğunu söylemişti.