Elon Musk’ın havacılık ve uzay şirketi SpaceX, NASDAQ borsasındaki ikinci işlem gününde 2,5 trilyon dolar piyasa değerini geride bıraktı. Tarihin en büyük halka arzını gerçekleştiren şirket, toplamda 85,7 milyar dolar fon sağladı.

Elon Musk’ın havacılık ve uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, ABD merkezli teknoloji borsası NASDAQ’ta işlem görmeye başlamasının ikinci gününde büyük bir artış kaydetti.

Şirketin toplam piyasa değeri, iki günlük işlem sürecinin ardından 2,5 trilyon dolar sınırını aştı.

ABD borsalarında 12 Haziran’da işlem görmeye başlayan SpaceX (SPCX) hisseleri, 15 Haziran Pazartesi günü yüzde 19,6 oranında değer kazanarak hisse başına 192,42 dolara ulaştı.

Türkiye saatiyle 22:58 verilerine göre yaşanan bu yükseliş, şirketin piyasa değerini ikinci işlem gününde 2,5 trilyon doların üzerine taşıdı. SpaceX, ilk halka arzına (IPO) 1,75 milyar dolar değerleme ile çıkmıştı.

Tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçen süreçte SpaceX, başlangıçta 75 billion dolar kaynak sağladı.

Ardından konsorsiyum üyelerinin ek satış mekanizması kapsamında 83,3 milyon hisselik alım opsiyonunu kullanmasıyla birlikte toplam sağlanan fon miktarı 85,7 milyar dolara yükseldi.

Halka arzda hisse başına fiyatı 135 dolar olarak belirlenen SpaceX, işlem gördüğü ilk günde yüzde 19 değer kazanarak seansı 161 doların hemen altında tamamlamış ve ilk günden 2,1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşmıştı.

Bloomberg’in nisan ayındaki haberinde, SpaceX’in halka arz sürecinde 2 trilyon doların üzerinde bir değerleme hedeflediği aktarılmıştı.

Ancak ajansın verilerine göre şirket, danışmanlar ve yatırımcılarla yaptığı görüşmelerin ardından bu beklentisini daha makul bir seviyeye çekmişti.

Şirketin kurucusu Elon Musk, halka arz öncesinde Tesla hisselerinin borsaya girdiği günden bu yana yaklaşık bin kat değer kazandığını hatırlatarak yatırımcıların SpaceX’ten de benzer bir performans beklediğini belirtmişti.

Şirketin bu başarıyı tekrarlaması durumunda piyasa değerinin 1,75 kentilyona (katrilyon) ulaşabileceği hesaplanıyor.

Halka arz öncesinde gelecek planlarını paylaşan SpaceX, sadece uzay fırlatışları ve uydu interneti Starlink alanında değil; yapay zeka odaklı yörünge veri merkezleri, Ay üzerinde endüstriyel altyapı, asteroitlerde madencilik ve Mars’ta yerleşim birimleri kurulması gibi alanlarda da gelişim potansiyeli gördüğünü açıklamıştı.

Yatırımlar ve finansal göstergeler zarar getirmeye devam ediyor

SpaceX, 2025 yılında 18,7 milyar dolar gelir elde ederken, yılı 4,9 milyar dolar net zararla kapattı. 2026 yılının ocak-mart dönemindeki üç aylık süreçte ise şirketin zararı 4,3 milyar dolara ulaştı.

Şirket yönetimi önümüzdeki yıllarda kar elde etmeyi beklemediklerini beyan ediyor. Mevcut durumda Starlink operasyonları kar ve nakit akışı üretirken; roket birimi, Starship projesi ve bünyeye dahil edilen xAI girişimi çok ciddi miktarda yatırım gerektiriyor.

SpaceX’in halka arzı, kurucusu Elon Musk’ı dünya tarihinin ilk trilyoneri yaptı. Bloomberg Musk’ın servetini 1,05 trilyon dolar, Forbes ise 1,1 trilyon dolar olarak tahmin ediyor.

Bloomberg’in aktardığına göre halka arz için başvuran yatırımcılar arasında Suudi Arabistan ve Kuveyt devlet fonları da yer aldı.

Yatırım platformu Hill.com‘un 12 Haziran tarihli verilerine göre, halka arz süreci 4 bin 400’den fazla mevcut ve eski SpaceX çalışanını milyoner yaparken, yaklaşık 400 kişi ise 100 milyon dolar ve üzerinde bir servete kavuştu.

SpaceX’in en büyük hissedarı konumundaki Elon Musk, şirkette yönetim kurulu başkanlığı, genel müdürlük (CEO) ve baş teknoloji sorumlusu (CTO) görevlerini bir arada yürütüyor.

Forbes verilerine göre Musk, şirkette 4,8 milyar adet hisseye sahip olmasının yanı sıra, kullanım fiyatı hisse başına 8,4 dolar olan 350 milyon adet hisse senedi opsiyonunu da elinde bulunduruyor.

Mikroçip üreticisi Nvidia, kaynaklara göre en az 20 milyar dolar değerinde şirket tahvili ihraç etmeye hazırlanıyor. Şirket, bu adımla 2021 yılından beri borçlanma piyasasına ilk kez çıkmış olacak.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre mikroçip üreticisi Nvidia, beş yıl aradan sonra ilk kez şirket tahvili ihraç etmeye hazırlanıyor.

Şirketin bu ihraç yoluyla en az 20 milyar dolar kaynak sağlamayı hedeflediği belirtiliyor.

En son Haziran 2021’de tahvil piyasasına çıkarak 5 milyar dolar fon sağlayan Nvidia’nın, bu yeni borçlanma işlemini vadeleri 2 ila 30 yıl arasında değişen yedi dilim halinde gerçekleştirmeyi planladığı aktarıldı.

En uzun vadeli tahvil ihracında getiri farkı hedefinin, ABD Hazine tahvillerinin getirisinin yaklaşık 0,9 yüzde puan üzerinde belirlendiği ifade ediliyor.

Yapay zeka şirketlerinin borçlanma dalgası sürüyor

Nvidia’nın bu hamlesi, yapay zeka alanındaki hızlı yükselişe öncülük eden teknoloji devlerinin başlattığı borçlanma dalgasının bir devamı niteliğini taşıyor.

Daha önce Alphabet ve Amazon gibi şirketler, yapay zekanın hızla geliştirilmesi için gerekli olan bilgi işlem kapasitelerini oluşturmak amacıyla borç piyasasını kullanmış ve geçen yıldan bu yana yüz milyarlarca dolar kaynak sağlamıştı.

Yatırımcıların ise şimdiye kadar bu ihraçlara yoğun ilgi gösterdiği belirtiliyor.

Tahvil ihracını düzenleyen bankalar arasında yer alan JPMorgan Chase & Co ve Morgan Stanley yetkilileri konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçındı.

Yeni bilgisayar çipi bilgisayar pazarında rekabeti artıracak

Tahvil ihracı kararı, Nvidia’nın işlerini hızla büyüttüğü bir dönemde alındı. Bloomberg’in aktardığına göre, şirketin Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, Taipei’deki Computex fuarında yaptığı açıklamada, kişisel bilgisayar pazarında Intel ve AMD ile rekabet etmek üzere tasarlanan yeni RTX Spark Superchip işlemcisini tanıttı.

Geliştirme sürecine Tayvan merkezli MediaTek’in katıldığı ve üretimini Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’nin (TSMC) üstleneceği yeni işlemci, sonbahardan itibaren Dell ve Lenovo’nun Microsoft Windows for Arm işletim sistemiyle çalışan dizüstü bilgisayarlarında kullanılmaya başlanacak.

Büyük dil modellerine dayalı yapay zeka uygulamalarında ve yüksek performans gerektiren oyunlarda performansı artırması beklenen bu yeni ürün hakkında konuşan Jensen Huang, atılan bu adımın kişisel bilgisayar pazarında akıllı telefon pazarıyla rekabet edebilecek büyüklükte bir dönüm noktası olabileceğini kaydetti.

Anthropic çalışanları pazartesi günü Trump yönetiminin üst düzey yetkilileriyle bir araya geldi.

POLITICO’ya bilgi veren kaynaklar bu görüşmenin, federal hükümetin uyguladığı ihracat yasağı nedeniyle yapay zeka girişiminin cuma gecesi en son modelini piyasadan çekmek zorunda kalmasının ardından yapılan ilk yüz yüze görüşme olduğunu belirtti.

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, potansiyel güvenlik açıkları nedeniyle Anthropic’in ABD dışındaki kullanıcıların en yeni modeline erişimini engelleyen federal hükümetin cuma günkü kararını hafifletecek bir çözüme ulaşmanın birkaç günden daha uzun süreceğini söyledi.

Fakat yetkili, bunun hızlı bir şekilde halledilebileceği ihtimaline kapıyı açık bıraktı. Ve “Bu Anthropic’e bağlı,” dedi.

Yetkililer, hafta sonu boyunca Anthropic’in kurucu ortağı Tom Brown, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ulusal Siber Direktörü Sean Cairncross arasında saatler süren görüşmelerin ardından, şirketin araştırma ve güvenlik uzmanlığına sahip üst düzey yöneticilerini aceleyle Washington’a gönderdiğini söyledi. Anthropic’in kamu politikası başkanı Sarah Heck de bu görüşmelere katıldı.

Ticaret Bakanlığı ve Cairncross’un ofisi tarafından düzenlenen yüz yüze toplantılar daha teknik nitelikteydi ve Ticaret Bakanlığı’nın Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi’nin başkanı Chris Fall’un da aralarında bulunduğu personel tarafından yönetildi.

Anthropic, kısıtlamaları aşma umuduyla yönetim yetkililerine bir sunum yaptı ve Anthropic’in siber güvenlik önlemlerini açıkladı.

Anthropic’e ihracat yasağının arkasından Amazon çıktı

Anthropic, kısıtlamaların açıklanmasından bu yana güvenlik önlemlerini savundu. Şirket bir blog yazısında, “Bu güvenlik açıklarının hepsi nispeten basit görünüyor ve diğer halka açık modellerin de bir baypas gerektirmeden bunları keşfedebildiğini tespit ettik,” dedi.

Yönetimin ihracat kısıtlamalarını uygulamaya koymadan önce Anthropic CEO’su Dario Amodei ile yapılan görüşmelerde öncü bir rol oynayan Hazine Bakanı Scott Bessent, hafta sonu bu sürece daha az dahil oldu ve Hazine Bakanlığı pazartesi günü yüz yüze yapılan toplantılara katılmadı.

Görüşmelere yakın bir kaynak, Lutnick’in başkan tarafından devreye sokulduğunu ve ülkenin ihracat politikasını denetlediği için hafta sonu daha aktif bir rol üstlendiğini söyledi.

Lutnick ve Bessent, pazartesiden çarşambaya kadar sürecek G7 toplantıları için başkanla birlikte Air Force One uçağıyla Fransa’ya gitti.

Anthropic’in yabancı uyrukluların en son modeli Fable 5’i kullanmasına izin vermesini yasaklayan ihracat kontrolü, şirketin kurallara uymak için modeli tamamen kaldırmasını zorunlu kıldı.

Gerginliğin tırmanması, Anthropic’in önemli bir yatırımcısı olan Amazon’un geçen hafta sonu Beyaz Saray’a ilettiği, Fable ile ilgili algılanan bir güvenlik endişesi konusunda Anthropic ile yönetim arasında yaşanan anlaşmazlığın ardından geldi.

Amazon, şirketin son derece gelişmiş modeli Mythos’tan daha az güçlü olacak şekilde tasarlanan ve uzun süredir beklenen Fable modelinde Anthropic’in güvenlik önlemlerini atlatmanın bir yolunu bulduğunu bildirdi.

Anthropic, siber güvenlik açıklarını herhangi bir insandan daha hızlı istismar etme yeteneği nedeniyle, yalnızca seçkin bir grup şirketin Mythos’a erişmesine izin verdi.

Şirket, Fable’ın Mythos’a benzer bir performans gösterdiğini ama kullanıcıların siber saldırı gerçekleştirmesini veya biyolojik silah yapımını detaylandırmasını engellemek için yerleşik güvenlik önlemlerine sahip olduğunu belirtti.

Amazon’un keşfi, Beyaz Saray ve Ulusal Güvenlik Ajansına iletildi ve Cairncross, Bessent ve diğerlerinin Anthropic’ten Fable’a erişimi durdurmasını talep etmesine neden oldu.

Anthropic, güvenlik ihlalinin önemsiz olduğunu ve insanların siber saldırılar için kullanmasına izin verecek daha büyük bir “jailbreak” olmadığını savunarak bunu kabul etmediğinde, yönetim, şirketin elini zorladığını söylediği bir ihracat kontrolü kararı verdi.

Hafta sonu, yaklaşık 80 teknik uzman ve CEO’dan oluşan bir grup, yetkilileri ihracat kontrolünü kaldırmaya çağıran açık bir mektup yazdı.

Amazon araştırmacılarının Fable’a yaptırdığı eylemlerin “güvenli kod yazmayı amaçlayan herhangi bir modelde gerekli bir yetenek” olduğunu ve “saldırgan bir yetenek olarak değerlendirilmemesi gerektiğini” belirttiler.

Teknoloji liderleri mektupta, Trump yönetiminin ani denetimlerinin “savunmacılardan en iyi modelleri elinden aldığını, piyasada belirsizlik yarattığını ve bunu haklı gösterecek herhangi bir gerçek risk olmaksızın Amerika’nın yapay zeka liderliğini tehlikeye attığını” yazdı.

Yönetimle yapılan toplantılara katılan Anthropic çalışanlarından biri olan Graham, nisan ayında Fox News’e verdiği demeçte, Anthropic’in “kötü niyetli kişilerin erişimi olmadan” savunmacılara Mythos’a erişim izni vererek ince bir çizgi üzerinde yürümek istediğini söylemişti.

Graham, “Sonuçta, bu tür araçların güvenli bir şekilde tüm dünyaya yayılması gerektiğini düşünüyoruz, çünkü tüm dünyanın da kendini savunmak için bu araçları kullanmasına ihtiyacımız var,” diye eklemişti.

Teknoloji camiasından bazıları, sıkı ihracat kısıtlamalarını destekledi ve güvenlik önlemlerinin aşılmasının ciddi riskler doğurduğunu söyledi. Ancak diğer AI uzmanları ve hatta yönetim içindeki yetkililer, bu kontrollerin sektörü sekteye uğratacak tehditkar bir düzenleme ortamı yarattığını söylediler.

AI politikası üzerinde çalışan eski Trump yönetimi yetkilisi Dean Ball, X’te yazdığı gönderide, “AI şu anda lisanslıdır, ancak gereklilikler sürekli değişiyor ve her zaman gizli tutuluyor; hatta olaylara tepki verirken kuralları anlık olarak keşfedecek olan yönetim için bile,” dedi.

Mevcut yönetimden bir yetkili, ihracat anlaşmazlığı ne kadar uzun sürerse, AI şirketlerinin yeni modellerini piyasaya sürerken uğraşmak zorunda kalacakları fiili bir lisans rejimine dönüşme olasılığının o kadar artacağı ve bunun da inovasyonlarını ve Çin ile rekabetlerini yavaşlatacağı konusunda uyarıda bulundu.

Yönetim yetkilisine göre ihracat kontrolü, kısa sürede hafifletilen geçici bir “uyarı”dan ibaret olmazsa, “bu durum tüm sektör için büyük bir sorun olacak.”