Bizi Takip Edin

Amerika

Washington ve Silikon Vadisi yapay zeka kaynaklı iş kayıplarına hazırlanıyor

Yayınlanma

Yapay zekanın istihdam üzerindeki olası olumsuz etkileri ve Amerikalıların teknolojiye yönelik artan huzursuzluğu, Washington ve Silikon Vadisi’ni harekete geçirdi. Siyasetçiler ve teknoloji liderleri, iş gücü geçiş yardımlarından evrensel temel gelire kadar bir dizi çözüm önerisini tartışmaya başladı.

Washington ve Silikon Vadisi, yapay zekanın çalışanları işinden etme potansiyelinin yaratacağı olumsuz sonuçlara karşı hazırlık yapıyor.

Amerikalıların bu teknolojiye karşı artan memnuniyetsizliği karşısında, geçiş dönemi yardımlarından evrensel temel gelire kadar pek çok seçenek masaya yatırılıyor.

Yapay zeka sektörü liderleri, teknolojinin iş gücü piyasasını bozabileceği konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor. Bu konudaki öngörüler, adeta bir “istihdam kıyameti” yaşanacağı iddialarından, yapay zekanın kitlesel işten çıkarmalara yol açmadan sadece işin niteliğini değiştireceği daha hafif senaryolara kadar değişkenlik gösteriyor.

Ancak belirsiz bir ekonomide yapay zekanın gelecekleri için ne anlama gelebileceği konusunda endişeleri artan Amerikalıların durumu karşısında, hem siyasetçiler hem de teknoloji devleri uygulanabilir çözümler arıyor.

Senatör Elizabeth Warren geçen hafta ABD vergi sisteminde köklü bir reform yapılması çağrısında bulundu.

Warren, federal hükümetin yapay zeka şirketlerini vergilendirmesi gerektiğini belirterek, “yapay zekadan elde edilen kazançların sadece birkaç zengine akması yerine tüm Amerikalılara fayda sağlamasının” güvence altına alınması gerektiğini savundu.

Time dergisinde makale kaleme alan Warren, “Milyonlarca insan yapay zeka yüzünden işini kaybederse, bu çalışanların bir doktor ziyareti nedeniyle iflas etmemesi için evrensel sağlık hizmeti sunacak fonlara ihtiyacımız olacak” ifadelerini kullandı.

Açıklamalarına devam eden Warren, “Yapay zeka işin geleceğini dönüştürürse, tüm Amerikalıların iyi ücretli işlere sahip olabilmesi için ücretsiz eğitim, çıraklık programları ve yeni bir istihdam garantisine yatırım yapmamız gerekecek. Çalışanlar yeniden ayağa kalkmaya çalışırken de aileleri ayakta tutabilmek amacıyla işsizlik sigortasını güçlendirecek gelire ihtiyacımız olacak” dedi.

Warren, veri merkezleri üzerinden doğrudan yapay zeka şirketlerinin vergilendirilmesini, kurumlar vergisinin güncellenmesini ve bir servet vergisi getirilmesini önerdi.

Bu fikir, diğer ilerici siyasetçiler arasında da destek buluyor. Kongre İlerici Grubu Başkanı Temsilci Greg Casar, bir gün sonra The American Prospect’te yayımlanan yazısında “token vergisi” çağrısında bulundu.

Casar, yapay zeka kullanımına yönelik bir ölçüm birimi olan token’lara uygulanacak bu verginin, “çözümü doğrudan soruna bağlayacağını” savundu.

Casar’ın önerisine göre, yapay zekayla bağlantılı işten çıkarmalardaki artış, aynı zamanda yapay zeka vergi gelirlerinde de bir artışla sonuçlanacak ve bu kaynak daha sonra bir istihdam programı oluşturmak için kullanılabilecek.

Veri merkezi inşaatlarına moratoryum uygulanması girişimine öncülük eden Senatör Bernie Sanders ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, önde gelen yapay zeka şirketlerinden yüzde 50 hisse alarak bir yapay zeka ulusal varlık fonu kurulmasını öngören bir yasa tasarısı sunmayı planladığını duyurdu. Sanders bu fikri tek seferlik bir vergi olarak nitelendirdi.

The New York Times için yazdığı makalede Sanders, “Yapay zeka insanlığın ortak bilgisi üzerine inşa edildiği için, ürettiği servet de insanlığa fayda sağlamalıdır. Sadece sektöre hükmedecek konumda olan Bay Musk, Bay Altman, Dario Amodei ve diğer nüfuzlu isimlere değil” ifadelerine yer verdi.

Sanders, bu uygulamanın federal hükümete oy hakları aracılığıyla kritik kararlarda söz hakkı vereceğini ve yapay zeka servetinin “hepimizin yaşamını iyileştirmek için kullanılmasını” garanti altına alacağını belirtti.

Söz konusu öneri, insanların şirketlerde veya altyapılarda doğrudan pay sahibi olmasını öngören “evrensel temel sermaye” kavramının artan popülaritesini yansıtıyor.

OpenAI da nisan ayında yapay zeka çağına yönelik bir dizi sanayi politikası önerisi sunduğunda bu fikrin bir versiyonunu benimsemişti.

ChatGPT’nin geliştiricisi olan şirket, her vatandaşa yapay zekanın ekonomik büyümesinden bir pay sağlayacak bir kamusal varlık fonu kurulmasını önerdi.

Şirket, fona nasıl kaynak sağlanacağını belirleme işini ise siyasiler ile yapay zeka şirketlerinin ortak çalışmasına bıraktı.

OpenAI ayrıca, sermaye kazançları, kurumlar vergisi veya yapay zeka kaynaklı sürekli getirilere yönelik hedeflenmiş önlemler yoluyla sermayeye dayalı gelirlere olan bağımlılığı artıran ve otomatize edilmiş iş gücüne yönelik vergiler gibi yeni yaklaşımları araştıran vergi düzenlemelerine de destek verdi.

California Valisi Gavin Newsom da evrensel temel sermaye fikrini değerlendiriyor. Newsom geçen ay, yapay zeka kaynaklı iş kayıplarının etkisini hafifletmek amacıyla geçici sübvansiyonlu istihdam programları, iş gücü eğitim programları ve “evrensel temel sermaye kavramlarını” içeren çeşitli politikaların değerlendirilmesi için bir kararname imzaladı.

Daha önce yapay zekanın gelecekte çalışmayı “isteğe bağlı” hale getireceğini öne süren teknoloji lideri Elon Musk ise federal hükümetin bireylere doğrudan ödeme yapmasını öngören evrensel temel gelir modelini savundu.

2022 sonlarında ChatGPT’nin kullanıma sunulmasından bu yana Silikon Vadisi liderleri, yapay zekanın istihdamın yerini alma potansiyeline karşı temkinli açıklamalar yapıyor.

OpenAI CEO’su Sam Altman, 2023 başlarında teknolojinin “mevcut birçok işi ortadan kaldırabileceğini” söylerken, aynı zamanda “çok daha iyilerini yaratabileceğimizi” öne sürmüştü.

Anthropic CEO’su Dario Amodei ise geçen yıl yapay zekanın giriş seviyesindeki tüm beyaz yakalı işlerin yarısını ortadan kaldırabileceğini ve önümüzdeki birkaç yıl içinde işsizliğin yüzde 10 ila 20’ye yükselmesine neden olabileceğini söyleyerek dikkat çekmişti.

Şu ana kadar yapay zeka iş gücü piyasasında büyük sarsıntılara yol açmadı. Çok sayıda şirket binlerce çalışanı işten çıkarırken bu teknolojiye işaret etse de, yapay zekanın büyük ölçekli bir kesintiye neden olduğuna dair sınırlı kanıt bulunuyor.

Bazı teknoloji liderleri son dönemde öngörülerini yumuşattı. Reuters’ın aktardığına göre Altman geçen hafta yapay zekanın bir “istihdam kıyametine” yol açmayacağını belirterek, “yanılmaktan memnuniyet duyduğunu” sözlerine ekledi.

Son dönemdeki öneri dalgası, Amerikalıların hem yapay zeka hem de ekonomi konusunda endişelerini dile getirdiği bir döneme denk geliyor.

ABD’de tüketici güveni, ülkenin İran savaşı ortamında yüksek fiyatlarla mücadele ettiği mayıs ayında tarihi bir düşük seviyeye gerilemişti.

Bu süreçte, yapay zekanın ekonomiyi olumlu değil, olumsuz etkileyeceğini düşünen Amerikalıların sayısı çoğunluğu oluşturuyor. Salı günü yayımlanan bir Economist/YouGov anketi, katılımcıların yüzde 41’inin teknolojinin olumsuz bir ekonomik etkisi olacağına inandığını, buna karşılık olumlu etki yaratacağını düşünenlerin oranının yüzde 17’de kaldığını ortaya koydu.

Amerika

Küba, ABD harekatı ihtimaline karşı her cuma savunma tatbikatı yapıyor

Yayınlanma

Küba’nın BM Daimi Temsilcisi Guzman, ABD’den gelebilecek askeri harekat ihtimaline karşı ülke genelinde her cuma gününün halk savunmasına ayrıldığını duyurdu. Havana yönetiminin son 10 ayda aralarında FBI ve CIA’in de bulunduğu ABD kurumlarıyla temas yürüttüğünü belirten Guzman, iki ülke arasındaki askeri dengesizlik sebebiyle sivil hazırlığa odaklandıklarını vurguladı.

Küba yönetimi, ABD’nin olası askeri harekat ihtimalini dışlamayarak muhtemel çatışmalara hazırlanıyor.

Küba’nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ernesto Soberon Guzman, Rus haber ajansı TASS’a verdiği mülakatta konuya ilişkin değerlendirmede bulundu.

Guzman, süreci ciddiyetle ele aldıklarını belirterek “Örneğin bu nedenle Küba’da her cuma gününü, egemenliğimizi, bağımsızlığımızı ve toprak bütünlüğümüzü korumak amacıyla tüm halkı hazırlamak üzere savunmaya ayırıyoruz. Askeri senaryo dahil her türlü ihtimale hazır olmak zorundayız” dedi.

Mevcut ABD yönetimi döneminde üst düzey yetkililerin Küba’yı ele geçirme, bombalama ve yok etme niyetine dair bir ya da iki değil, çok sayıda kamuya açık beyanda bulunduğunu aktaran Guzman, tehditleri ciddiye almalarının bir nedeninin de bu açıklamalar olduğunu kaydetti.

Daimi Temsilci, iki ülkenin askeri imkanlarının kıyaslanamayacak düzeyde olduğunu, bu sebeple Küba’nın kendi nüfusunun hazırlığına dayanmak mecburiyetinde kaldığını ifade etti.

Havana yönetiminin hedefinin çatışma olmadığını vurgulayan Guzman, siyasi görüş ayrılıklarına rağmen ABD ile ilişkilerin normalleşmesinden ve karşılıklı saygı temelinde kurulacak diyalogdan yana olduklarını bildirdi.

Küba’nın son 10 ayda ABD Dışişleri Bakanlığı, FBI, CIA ve ABD Güney Komutanlığı (SOUTHCOM) temsilcileriyle temas kapsamında birkaç tur görüşme gerçekleştirdiği bilgisini paylaştı.

Diğer taraftan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Küba’nın “zaten düştüğünü” savunarak adanın işleyen bir ekonomiye ve etkin bir hükümete sahip olmadığını öne sürdü.

Daha önce ABD Başkanı Donald Trump, askeri müdahale yerine yaptırımları tercih ederek Küba’yı silah zoruyla ele geçirme yaklaşımından geri adım atmıştı.

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla ise Trump’ın, Washington’ın İran meselesini çözmesinin ardından adaya yönelik olası adımlar atılabileceği yönündeki ifadelerini kınamıştı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Eski Paraguay Başkanı Peña, askeri cezaevine nakledildi

Yayınlanma

Eski Paraguay Cumhurbaşkanı Santiago Peña, 6 Ekim Cuma gecesi ev hapsinden Silahlı Kuvvetler bünyesindeki bir askeri birliğe nakledildi.

Bu nakil, protestocuların Asunción’daki konutunu kuşatarak onun resmi bir cezaevine hapsedilmesini talep etmeleri ve bunun sonucunda polisle çatışmaların yaşanmasının ardından gerçekleşti.

Peña, Senato’nun oybirliğiyle aleyhinde azil kararı almasının ardından birkaç saat önce görevinden alınmıştı.

Görevden alma kararı, Paraguay nüfusunun yaklaşık %40’ının fonlarına erişimini engelleyen Ueno Bankası’nın iflasında Peña’nın rol oynadığı iddialarından kaynaklanıyordu.

Bu olay, Brezilya’da Daniel Vorcaro’nun Banco Master’ı ile ilgili finansal skandalla benzerlikler taşıyor.

Söz konusu skandal, eski cumhurbaşkanı adayı Flávio Bolsonaro’yu, Bolsonaro hareketinin önemli bir kısmını ve Brezilya’daki siyasi sağ örgütleri de içine almıştı.

Arjantinli dijital haber sitesi Infobae’ye göre, ordu, Peña’yı Asunción’un La Piedad semtindeki evinden üç kamyonet kullanarak götürdü.

Operasyon, eski başkanın ikametgahı yakınlarında gerginliğin tırmanması nedeniyle orada kalmasının imkansız hale gelmesinin ardından, gece yarısından kısa bir süre önce gerçekleştirildi.

Paraguaylı ABC Color gazetesi tarafından çekilen görüntülerde, konvoy yola çıkarken Peña’yı taşıyan araca yumurta atan ve hakaretler yağdıran kişiler görülüyor.

Aynı yayın organı, Paraguay istihbaratının kalabalığın arasına sızan “kışkırtıcıları” tespit ettiğini bildirdi.

Paraguay lideri banka skandalının ardından istifa etti

Polis ile göstericiler arasında yaşanan çatışmalar sırasında, 10. Polis Karakolu’nun başı Komiser Pedro Barbera kaşından yaralandı.

Olay yerinde bulunanlar, Peña’nın ev hapsinde tutulmak yerine Tacumbú Ulusal Cezaevi’ne gönderilmesini talep ettiler.

Peña’nın görevden alınması, 6 Ekim Cuma günü Paraguay Senatosu’nda oybirliğiyle kabul edildi.

Eski başkan, yargılama öncesinde istifasını sunmaya çalışmış ama talebi reddedilmiş ve yargılama süreci, görevden alınma kararı onaylanana kadar devam etmişti.

Kongre’nin kararından birkaç dakika sonra, iktisadi suçlar ve yolsuzlukla mücadele konusunda uzmanlaşmış savcılar, Peña’nın derhal tutuklanmasını talep etti.

Savcılık daha sonra, Peña’nın Ueno Bankası’nın iflasına karıştığı iddiasını gerekçe göstererek, onun ev hapsine alınmasını emretti. Bu önlem, cezai kovuşturmanın yalnızca ilk adımıydı.

Peña, davayla ilgili ilk resmi duruşma için 7 Ekim Cumartesi sabahı yerel saatle 11:00’de savcılığa çağrıldı.

Bu duruşma sırasında, Peña’ya güveni kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve zimmete para geçirme gibi suçlamalar hakkında sorular sorulacak.

Peña’nın görevden alınmasının ardından Savcılık’ın gösterdiği hızlı tepki, skandalın boyutunu ve önceki günlerde artan siyasi ve toplumsal baskıyı yansıtıyor.

Kriz, başkanın görevden alınmasından üç gün önce, 3 Ekim Salı günü Ueno Bankası’nın kapatılmasıyla tetiklendi.

Paraguay Merkez Bankası, bankanın kendi kontrol grubuna bağlı şirketlere verilen kredilerle bağlantılı olarak ödeme gücü oranlarında bir açık tespit ettikten sonra, kurum için tasfiye işlemlerini başlattı.

Banka, Peña’nın geçen yılın Mart ayına kadar hisselerine sahip olduğu Vázquez Grubu’na aitti.

Kurum, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan gelen fonlar da dahil olmak üzere yaklaşık 850 milyon ABD doları tutarında kamu mevduatına sahipti ve yaklaşık 3 milyon müşteriye hizmet veriyordu.

Bu rakam, Paraguay nüfusunun neredeyse %40’ına denk geliyor.

Muhalefet, eski başkanı eleştirmekten geri durmadı. Milletvekilleri, onu çıkar çatışması, mevzuatın manipülasyonu, sosyal güvenlik fonlarının zimmete geçirilmesi ve Merkez Bankası tarafından kurumsal örtbas yapılmakla suçladı.

Muhalefet milletvekili Rocío Vallejo, Peña aleyhine resmi bir suçlamada bulunmadan kısa bir süre önce bir oturumda, “Daha önce hiç kimse Paraguay Cumhuriyeti’nde tek bir günde 3 milyon insana zarar vermemişti, ama siz bunu başardınız,” dedi.

Peña’nın “Başkanlık Koruma Alayı” adlı askeri birimdeki hukuki durumu, birkaç önemli noktada hâlâ belirsizliğini koruyor.

Eski başkanın askeri tesiste hangi koşullarda tutulacağına dair bilgiler de açıklanmadı.

Öte yandan Ueno’nun, 10 Şubat’ta Florida’nın Palm Beach kentindeki Trump’ın özel kulübünde düzenlenen “Hispanic Prosperity Gala 2026” etkinliğinin altı Elmas Sponsoru’ndan biri olduğu ortaya çıktı.

ABC Color’a göre, etkinlikte eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Eduardo Bolsonaro da dahil olmak üzere siyasi şahsiyetler ve muhafazakârların destekçileri bir araya geldi.

Ueno, galada en üst düzey sponsorluk kademesi olan ve reklam değeri 100.000 dolar olarak belirtilen “Elmas Sponsor” kategorisinde sadece beş başka şirketle birlikte yer aldığı bildirildi.

Galanın düzenleyicisi olan Latino Wall Street, 3 Şubat’ta sosyal medyada Ueno Bank’ın katılımını kamuoyuna duyurarak, bankayı bu ilk etkinliğin resmi sponsoru olarak tanımladı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Pentagon, Ukrayna’yı takip ederek kara robotu kullanımını artırıyor

Yayınlanma

Kara robotlarının yaygın olarak benimsenmesi söz konusu olduğunda, Pentagon Ukrayna’nın öncülük ettiği yolu izlemeye başlıyor.

Defense One’a göre ABD ordusu, Ukrayna’daki ölçekte insansız kara araçları (UGV’ler) satın almaya henüz yakın değil.

Ukrayna Savunma Bakanlığı, bu yılın ilk yedi ayında 22.000’den fazla araç sipariş ettiğini belirtiyor. Bu rakam, 2025 yılının tamamında sipariş edilen miktara neredeyse eşit.

Fakat kamuya açık kayıtlara ve hükümet sözleşmelerini takip eden Defense One‘ın kardeş markası GovTribe’a göre, ABD Savunma Bakanlığı 2026 mali yılında UGV projelerine 115 milyon dolardan fazla kaynak ayırdı.

Yine de, Ukrayna savaş alanlarındaki kara robotlarının sayısı, dronlarının sayısının yanında çok az kalıyor.

2025 yılında Ukrayna, yaklaşık 4 milyon quadcopter ve diğer dronlardan üretti. Bakanlık yetkilileri ise 2026 teslimatlarının 3,7 kat daha hızlı ilerlediğini belirtiyor.

Rusya da SİHA’ları daha hızlı üretiyor ve her iki tarafın da savaş alanında hareket eden her şeyi hedefleme konusundaki artan yeteneği, üreticileri UGV tasarımlarını nispeten küçük ve ucuz tutmaya teşvik etti.

CNA, CNAS ve CSIS’te insansız hava aracı analisti olan Samuel Bendett, bir röportajda şunları söyledi:

“Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğunu söylediği şey –ve tabii ki bu, Ruslar için de aşağı yukarı aynı– çok pahalı olmayan, kaybedilse bile kolayca yenisiyle değiştirilebilecek bir şey. Bunlar aşırı derecede karmaşık UGV’ler değil. Nispeten basitler. Çok sayıda ticari bileşene sahipler.”

Ukrayna’nın UGV’leri genellikle lojistik, yaralı tahliyesi ve ilgili görevler için kullanılıyor. Ülkenin TERMIT adlı UGV’si, 300 kg’a kadar malzeme veya yaralı asker taşıyabiliyor. 

Fakat bu araçlar giderek daha fazla savaş amaçlı olarak silahlandırılıyor. Defense One’ın bu yılın başlarında bildirdiği üzere, 2025 yazında Ukrayna, önemli bir kavşağı tekrarlanan saldırılardan korumak için .50 kalibrelik makineli tüfekle donatılmış bir Droid TW 12.7 UGV kullandı.

Rusya da benzer araçlar kullanıyor; bunlardan biri, 2024 Kasım ayında patlayıcı yüklü bir kamikaze olarak kullanılmıştı.

Kiev’den daha geniş bir yelpazede ortamlarda savaşmayı öngören Pentagon, geliştirme aşamasında olan daha çeşitli UGV projelerine sahip.

Örneğin geçen ay, Deniz Piyadeleri bir topçu birimini ilk Donanma-Deniz Piyadeleri Seferi Gemi Engelleme Sistemi (NMESIS) taburuna dönüştürdü.

NMESIS, 100 deniz mili uzaklıktaki kara ve deniz hedeflerine iki adet Deniz Saldırı Füzesi ateşleyebilecek şekilde donatılmış UGV’ler kullanıyor.

Sistem, Pasifik’teki deniz erişimini engelleme görevlerinde kullanılmak üzere tasarlandı.

Sistem, Forterra ve Kodiak AI tarafından sağlanan otonomi paketleriyle donatılmış, modifiye edilmiş bir Oshkosh Ortak Hafif Taktik Aracı kullanıyor.

Program, bu yıl Deniz Piyadeleri’nin (USMC) ROGUE Fires siparişleri kapsamında yaklaşık 92 milyon dolarlık bütçenin bir parçası.

Öte yandan, şirket yetkilileri geçen ay, Deniz Piyadeleri ve Kara Kuvvetleri’ne bağlı 75. Ranger Alayı’nın lojistik ve İHA’lara karşı savunma görevleri için Overland AI tarafından üretilen bir düzineden fazla IBEX UGV’yi satın almak üzere yaklaşık 25 milyon dolar harcadığını açıkladı.

Şirket ayrıca Ağustos ve Eylül aylarında otonom engel aşma yetenekleri için toplamda 34 milyon doları aşan iki sözleşme kazandı.

Ukrayna’nın genellikle uzaktan kumandalı, ucuz ve tek kullanımlık sistemlere odaklanmasına kıyasla, barış zamanında araştırma ve geliştirme imkânlarına sahip ABD ekosistemi, daha yetenekli otonom UGV’ler geliştirmeyi hedefliyor.

Overland AI’nin kurucu ortağı ve CEO’su Byron Boots yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Askerler, sürekli iletişim ve veri ağlarından mahrum kaldıkları bu tür ortamlarda görevlerini yerine getirmek üzere eğitilir ve bu görevleri tamamlamaları beklenir. Overland AI, otonom sistemlerin de aynı standartlara tabi tutulması gerektiğine inanıyor.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English