Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği’nden (AEB) sağlanan ayrıcalıklardan yararlanırken aynı zamanda Avrupa Birliği’ne entegrasyon hazırlığı yapamayacağını söyledi. Zaharova, Moskova’nın bu yaklaşımı “asalakça bir tutum” olarak gördüğünü ve bunu kabul etmeyeceğini belirtti.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Avrasya Ekonomik Birliği’nin (AEB), birlikten sağlanan ayrıcalıklardan yararlanırken aynı zamanda Avrupa Birliği’ne (AB) entegrasyon hazırlığı yapan Ermenistan’ın tutumunu kabul etmeyeceğini söyledi.

Zaharova, düzenlediği basın toplantısında Ermeni yönetiminin vatandaşlarını, AB ile AEB arasında bir tercih yapmak zorunda olmadıklarına ikna etmeye çalıştığını belirtti.

Rus diplomat, Erivan’ın AEB’nun sunduğu avantajlardan yararlanmayı sürdürürken eş zamanlı olarak başka bir ekonomik blokta üyelik talebine hazırlanabileceği yönündeki yaklaşımını eleştirdi.

Zaharova, “Erivan yönetimi kendi vatandaşlarını, artık meselenin bu şekilde ortaya konulduğu üzere, AB ile AEB arasında herhangi bir seçim yapmaya gerek olmadığına ikna etmeye çalışıyor. Sözde Avrasya entegrasyonunun tüm ayrıcalıklarından yararlanıp aynı zamanda başka bir ekonomik blokta üyelik başvurusuna hazırlanmak mümkünmüş. Hayır, mümkün değil. AEB’ya yönelik bu asalakça tutuma tahammül etmeye niyetimiz yok” dedi.

Ermenistan hükümeti 2025 yılının başında Avrupa entegrasyonuna ilişkin yasa tasarısını onaylamıştı.

Buna karşın Başbakan Nikol Paşinyan, Erivan’ın AEB’dan ayrılmayı planlamadığını ve mümkün olduğu sürece birlik üyeliği ile AB’ye entegrasyon sürecini birlikte yürütmeyi hedeflediğini söylemişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de daha önce yaptığı açıklamada, AB ile entegrasyonun Ermenistan’ın AEB ile etkileşimini otomatik olarak sona erdireceğini ve bununla bağlantılı tüm ayrıcalıkların kaybedilmesine yol açacağını belirtmişti.

Rusya Merkez Bankası, bankalar için asgari sermaye gerekliliklerini 2028’den itibaren kademeli olarak artırarak 2030’a kadar üç katına çıkarmayı planlıyor. Düzenleyici kurum, yeni şartları karşılamakta zorlanabilecek küçük bankalara ise bankacılık gruplarında birleşmeleri halinde sermaye açısından özel uygulamalar getirmeyi önerdi.

Rusya Merkez Bankası, 2028 yılından itibaren başlayacak üç yıllık bir geçiş süreciyle bankalara yönelik asgari sermaye gerekliliklerini kademeli olarak üç katına çıkarmayı planlıyor.

Düzenleyici kurum ayrıca, yeni şartları karşılamakta zorlanabilecek küçük bankalar için bankacılık gruplarına katılmaları halinde özel sermaye uygulamaları öngören bir model önerdi.

Merkez Bankası’nın kamuoyu görüşüne açtığı rapora göre, evrensel lisanslı bankalar için asgari sermaye şartı 2030 yılına kadar mevcut 1 milyar rubleden 3 milyar rubleye yükseltilecek.

Temel lisanslı bankalarda ise asgari sermaye gerekliliği 300 milyon rubleden 1 milyar rubleye çıkarılacak.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina daha önce yaptığı açıklamalarda, sermaye gerekliliklerinin 2018’den bu yana enflasyona göre güncellenmediğini hatırlatarak mevcut eşiklerin önemli ölçüde yükseltilmesi gerektiğini söylemişti.

Nabiullina, “Mevcut planlar oldukça yumuşak. Bu düzenlemelerin uygulanmasında zaten çok geç kaldık” ifadelerini kullanmıştı.

Merkez Bankası Başkanı, sermaye gerekliliklerindeki artışın teknolojik gelişmelerle de bağlantılı olduğunu belirterek, bankaların artık ciddi yatırımlar gerektiren bilgi teknolojileri altyapıları olmadan faaliyet göstermelerinin mümkün olmadığını vurgulamıştı.

Sermaye artışı kademeli uygulanacak

Rapora göre yeni kuralların 1 Ocak 2028’de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Ancak gerekli yasal değişikliklerin Devlet Duması’nın 2027 sonbahar döneminde kabul edilmesi halinde uygulama tarihi 1 Temmuz 2028’e ertelenebilecek.

Evrensel lisanslı bankalar için asgari sermaye eşiği 1 Ocak 2028’de 1,5 milyar rubleye, bir yıl sonra 2 milyar rubleye ve son aşamada 3 milyar rubleye çıkarılacak. Temel lisanslı bankalar için ise eşikler sırasıyla 500 milyon ruble, 700 milyon ruble ve 1 milyar ruble olacak.

1 Ocak 2028’den sonra lisans alacak yeni bankalar, doğrudan 2030 yılı için belirlenen hedef sermaye şartlarını karşılamak zorunda kalacak.

Merkez Bankası grup modelini gündeme getirdi

Düzenleyici kurum, küçük kredi kuruluşlarından oluşan bankacılık grupları için özel bir sermaye rejimi uygulanmasını da önerdi. Buna göre bir banka, daha büyük bir oyuncuya kontrol hisselerini veya tüm hisselerini satarak bir grubun parçası haline gelebilecek.

Önerilen modelde, grubun ana kredi kuruluşunun sermayesinin 3 milyar rublenin üzerinde olması halinde grup bünyesindeki bankalara bireysel düzeyde yeni asgari sermaye şartları uygulanmayacak. Denetim ve düzenleme faaliyetleri ise konsolide düzeyde yürütülebilecek.

Merkez Bankası, bu modelin hayata geçirilebilmesi için “Bankalar Hakkında” federal yasada değişiklik yapılması gerektiğini belirtti.

Raporda, asgari sermaye düzenlemesinin grup düzeyinde uygulanmasının bankalara yalnızca sermaye açısından değil, dijital ve ürün dönüşümüne yönelik yatırımlar ile operasyonel giderler bakımından da tasarruf sağlayabileceği ifade edildi.

Merkez Bankası verilerine göre 1 Mayıs itibarıyla Rusya’da 357 kredi kuruluşu faaliyet gösteriyordu. Bunların 201’i evrensel lisanslı banka, 89’u temel lisanslı banka ve 55’i banka dışı kredi kuruluşu statüsünde bulunuyor.

Reformun piyasanın küçük bir bölümünü etkilemesi bekleniyor

Merkez Bankası, bankacılık sektörünün büyük bölümünün halihazırda yeni sermaye şartlarını karşıladığını ve reformun piyasanın önemli bir kısmını etkilemeyeceğini değerlendirdi.

Kuruma göre, iş modelinde değişiklik yapılmadığı varsayımıyla yeni kuralları karşılayamayacak evrensel lisanslı bankaların sektördeki toplam aktifler içindeki payı yalnızca yüzde 0,2 seviyesinde. Temel lisanslı bankalarda bu oran yüzde 0,05 olarak hesaplandı.

Nabiullina daha önce yeni gereklilikleri karşılamakta zorlanabilecek banka sayısının 25 olduğunu açıklamıştı.

Merkez Bankası, yeni şartları karşılayamayan bankalar için hissedarlar tarafından sermaye artırımı yapılması, lisans türünün değiştirilmesi, daha büyük bir bankaya satış veya stratejik birleşme gibi seçenekler önerdi.

Raporda ayrıca, bazı bankaların iş modellerinde sınırlı değişiklikler yaparak gerekli sermaye seviyelerine ulaşabileceği belirtildi.

Düzenleyici kurum, bu bankaların Rusya Merkez Bankası nezdindeki hesaplarda tuttukları fonların bir kısmını kurumsal tahvillere yönlendirebileceğini ve bu sayede ilave finansman ihtiyacı olmadan sermayelerini güçlendirebileceğini ifade etti.

Mobile Research Group’un baş analisti Eldar Murtazin, bellek ve diğer bileşenlerin küresel ölçekte pahalanması nedeniyle Rusya’da elektronik ürün fiyatlarının yıl sonuna kadar yüzde 40 ila yüzde 50 artabileceğini söyledi. Uzmanlar, yapay zeka altyapısından kaynaklanan talep nedeniyle fiyat baskısının süreceğini belirtti.

Rusya’da elektronik ürünlerin fiyatlarının yıl sonuna kadar yüzde 40 ila yüzde 50 artabileceği öngörülüyor. Mobile Research Group’un baş analisti Eldar Murtazin, bu artışın başta RAM olmak üzere elektronik bileşenlerin küresel ölçekte pahalanmasından kaynaklandığını söyledi.

Murtazin, Ura.ru‘ya yaptığı açıklamada, “Fiyat artışlarının fiilen bir sınırı yok. Sonuçta bir bilgisayara, dizüstü bilgisayara ya da tablete ihtiyacınız varsa onu satın alacaksınız. Ancak ya daha az belleğe sahip bir model tercih edeceksiniz ya da istediğiniz kapasite için daha fazla ödeme yapacaksınız” dedi.

Analiste göre fiyat artışları, ülkeye yeni giren elektronik ürünlerde şimdiden görülmeye başladı. Murtazin, geçen yıl yeni akıllı telefon modellerinin 26 ila 28 bin ruble seviyesinde satıldığını, bu yıl ise fiyatların yaklaşık 40 bin rubleye çıktığını belirtti.

Yakov ve Ortakları şirketinin teknik direktörü Fyodor Çemaşkin de yıl başından bu yana kitlesel satışa yönelik bilgisayar modelleri ve konfigürasyonlarında fiyat artışlarının yaşandığını doğruladı.

Çemaşkin, 2026 sonuna kadar elektronik ürünlerin daha da pahalanacağını ve ürün çeşitliliğinin azalacağını söyledi.

Çemaşkin, “Bu eğilimi tersine çevirebilecek yalnızca iki unsur var: Bellek arzında keskin bir artış ya da yapay zeka altyapısından gelen talebin soğuması. Ancak şu aşamada her iki senaryo da pek olası görünmüyor” ifadelerini kullandı.

Rusya’da elektronik ürünlerin maliyetlerini artırabilecek bir diğer unsurun ise hükümetin uygulamaya koymayı planladığı teknoloji harcı olduğu belirtiliyor.

Daha önce bu harcın 1 Eylül’den itibaren tüm hazır elektronik cihazlardan alınması öngörülüyordu. Ancak aynı ay yapılacak Devlet Duması seçimleri nedeniyle uygulamanın 1 Aralık’a ertelendiği aktarıldı.

Yeni ödemeyi elektronik ürün ithalatçıları ve üreticileri bütçeye aktaracak. Dizüstü bilgisayarlar için harç tutarı 500 ruble, akıllı telefonlar için 250 ruble, kablosuz ahizeli sabit telefonlar için 100 ruble ve diğer telefon cihazları için 25 ruble olarak belirlendi.

Yetkililer, bu gelirlerin elektronik ve radyoelektronik sanayisini desteklemeye yönelik devlet programlarına aktarılacağını belirtiyor. Rusya Maliye Bakanlığı daha önce bu sektörlerin ülkenin savunma kapasitesi açısından önem taşıdığına dikkat çekmişti.

Bakanlığın hesaplamalarına göre teknoloji harcı sayesinde 2026-2028 döneminde federal bütçeye yaklaşık 218 milyar ruble ek gelir sağlanması bekleniyor. Bunun 20 milyar rublelik bölümünün 2026 yılında elde edilmesi öngörülüyordu.

Ancak uygulamanın ertelenmesi nedeniyle bu tutarın daha düşük gerçekleşeceği ifade edildi.