Bizi Takip Edin

Avrupa

Macaristan ile Ukrayna arasında yeni gerilim

Yayınlanma

Ukrayna-Macaristan ilişkilerinde beklenmedik bir gerginlik kaynağı, Eylül ayı sonlarında yeni kurulan “Karpat Sekizlisi” (C8) toplantısında ortaya çıktı.

Kiev’de düzenlenen toplantı esnasında Başbakan Peter Magyar, Budapeşte’nin toplantıya katılmamasını eleştiren Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile sert bir tartışmaya girdi.

Magyar, Sybiha’ya, Macaristan’ın kendi rızası olmadan C8’e dahil edildiğini iddia ederek yanıt verdi.

Magyar, sosyal medyada yaptığı açıklamada şöyle dedi:

“İlgili ülkenin önceden danışılmadan veya rızası alınmadan, egemen bir ülkenin uluslararası bir işbirliği (Karpat Entegrasyonu) üyesi olduğunu iddia etmek tamamen kabul edilemez.”

Bu gelişme, Mayıs ayında Tisza hükümetinin kurulmasının ardından Macaristan-Ukrayna ilişkilerinin hızla düzelmeye başlamasının ardından geldi.

Orbán hükümeti döneminde ilişkiler tarihi bir düşük seviyeye inmiş ve gerginliğin tırmanma ihtimali artmıştı.

Haziran ayında Magyar, Transkarpatya’daki Macar azınlığın haklarının düzenlenmesi konusunda Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile bir anlaşma sağladığını duyurmuş ve bunu tarihi bir anlaşma olarak nitelendirmişti.

Fakat Haziran ayından bu yana Macaristan, Transkarpatya’daki Macarların haklarının düzenlenmesi konusunda kaydedilen ilerlemenin beklentilerin altında kaldığını öne sürerek, Ukrayna’nın AB üyelik müzakerelerini defalarca engelledi.

Orbán’ın partisi Fidesz daha önce de Ukrayna’nın entegrasyon çabalarını engellemek için aynı argümanı kullanmıştı.

Anlaşmanın üzerinden üç ay geçtikten sonra, Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha, Orbán’ın seçimi kaybetmiş olmasına rağmen Macaristan’da “Orbanizm”in hâkim olduğunu yazdı.

Sybiha, sosyal medyada “Orbanizm geçmişte ne Macaristan’a ne de daha geniş bölgeye bir fayda sağladı ve bundan sonra da kimseye bir fayda sağlamayacak,” dedi.

EUobserver’a göre Bu anlaşmazlık, Macaristan’ın iç politikasıyla açıklanabilir. Petrol şirketi MOL, C8 toplantısında Ukrayna’nın Naftogaz şirketiyle, Macaristan’da Ukrayna petrol depolama tesislerinin kurulması olasılığına ilişkin bir mutabakat zaptı imzaladı.

Anlaşma, Fideszli siyasetçiler tarafından eleştirildi ve Magyar hükümeti de anlaşmadan kesin bir şekilde uzak durdu.

Fidesz, Magyar’ın C8 katılımı konusundaki anlaşmazlığa bu kadar sert bir şekilde dahil olmasına katkıda bulunmuş olabilir.

Ağustos ayında Zelensky, daha geniş Karpat sınır bölgesindeki ülkeleri bir araya getirmek amacıyla C8’in kurulduğunu duyurmuştu.

Ukrayna cumhurbaşkanı, üyelerin öncelikle ekonomi, güvenlik, çevre ve yatırım konularına odaklanacağını belirtmişti.

Ukrayna, bunu kendisine askeri yardım sağlamayan ülkelerle bile sınır ötesi işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir proje olarak tanımlıyor.

Ukrayna’nın yanı sıra Romanya, Sırbistan, Polonya, Slovakya, Çekya, Avusturya ve Macaristan’ın da bu oluşumda yer alması planlanıyordu.

Yeni kurulan C8’in açılış zirvesi geçen ay (18 Eylül), hem Slovakya hem de Macaristan sınırlarından yaklaşık 160 km uzaklıktaki İvano-Frankivsk bölgesindeki Bukovel’de düzenlendi.

Zelenskiy, bunu “önemli bir başlangıç” olarak nitelendirdi ve Karpat bölgesindeki ülkelere, Kiev’in en güvenilir müttefikleri arasında yer aldıkları için teşekkür etti.

Fakat Ukrayna’nın bakış açısına göre toplantının sonuçları karışık oldu. Bir yandan, birkaç lider Bukovel’e bizzat giderek toplantıya daha büyük bir diplomatik ağırlık kazandırdı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić toplantıya bizzat katıldı.

Öte yandan, geri kalan ülkeler daha düşük rütbeli temsilciler gönderdi. Slovakya Başbakanı Robert Fico başlangıçta katılacağını belirtmiş ve aslen Tusk ile görüşmesi planlanmıştı. Fakat son anda, ani bir hastalık nedeniyle zirveye katılamayacağını açıkladı.

Slovakya, nihayetinde Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Marek Eštok tarafından temsil edildi.

Andrej Babiš’in Çek hükümeti ise bu girişimi neredeyse tamamen görmezden geldi. Respekt dergisinin yazdığı gibi, Babiš Ukrayna’yı ziyaret etme fırsatını geri çevirdi ve Bukovel’e hiçbir temsilci göndermedi.

Böylece Çekya, zirvede yalnızca muhalefetten Senato Başkan Yardımcısı Jiří Drahoš tarafından temsil edildi.

Avusturya ise Federal Konsey Başkanı Christine Schwarz-Fuchs tarafından temsil edildi.

Macaristan, Kiev’deki Macaristan Büyükelçiliği’nde maslahatgüzar vekili olarak görev yapan Ádám Ceglédi’yi gönderdi.

Avrupa

Britanya, Çinli elektrikli araçlara tarife uygulamayı düşünüyor

Yayınlanma

Pekin’in devlet sübvansiyonlu otomobillerle piyasayı doldurduğu yönündeki endişeler üzerine Britanya, Çin menşeli elektrikli araç ithalatına gümrük vergisi uygulamayı değerlendiriyor.

The Times’ta yer alan haberde, Çinli üreticilerin sübvansiyonlu araçları İngiltere’ye “damping” yoluyla sattığına dair endişelere atıfta bulunularak, Sanayi Bakanı Jonathan Reynolds’ın Çin menşeli araç ithalatına yönelik olası bir gümrük vergisi paketi hazırladığı belirtildi.

Konuyla ilgili yorum yapması istenen bir İngiliz hükümet sözcüsü, Reuters’a Çin menşeli elektrikli araçlara herhangi bir gümrük vergisi uygulanmadığını söyledi.

Sözcü, bir e-postada, “Yaklaşımımızın hem sektörün hem de Birleşik Krallık’ın ulusal çıkarlarını yansıtması için sektörle yakın işbirliği içinde olmaya devam ediyoruz,” dedi.

The Times gazetesi, İngiliz bakanların, AB’ye satış yapan İngiliz şirketlerini etkileyebilecek “Made in Europe” önerilerinin yol açacağı olumsuzlukları önlemek için, Avrupa Birliği’nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı %45’lik vergiyi eşleştirmeye hazır olduklarını yazdı.

AB’nin “Made in Europe” politikası, Avrupa’da üretilen ürünlere öncelik vererek Çin menşeli parçalara olan bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.

Bu durum, Avrupa üretim zincirlerine parça tedarik eden ve blok genelinde araç satan İngiliz otomobil üreticileri arasında endişe yaratıyor.

Başbakan Andy Burnham geçen ay, önerilen AB kuralları kapsamında İngiltere’nin bir “güvenilir ortak” olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunacağını belirtti.

Başbakan, Birleşik Krallık’ın dışlanmasının ülkenin otomotiv sektörüne zarar verebileceği uyarısında bulundu.

Financial Times gazetesi Eylül ayında Brüksel’in Andy Burnham’a, İngiltere’nin “Made in Europe” engellerinden kaçınmak istiyorsa AB ticaret politikasına daha yakından uyum sağlaması ve Çin menşeli otomobillere uygulanan gümrük vergilerini artırması yönünde çağrıda bulunduğunu bildirmişti.

The Times gazetesi, üst düzey hükümet kaynaklarına atıfta bulunarak, bakanların gümrük vergileriyle ilgili her türlü kararın, otomatik olarak AB’nin izinden gitmek yerine İngiltere’nin ulusal çıkarlarına dayandırılması gerektiğine inandıklarını aktardı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Milyarderler Londra’yı terk ediyor: Vergi reformu göçü hızlandırdı

Yayınlanma

Bloomberg analizine göre İngiltere’den ayrılan veya ülkeyle bağını azaltan zenginlerin toplam serveti 160 milyar dolara ulaştı. Ayrılışların başlıca nedeni olarak “non-dom” vergi ayrıcalığının kaldırılması gösterilirken lüks konut ve hizmet sektörü kayıplar yaşıyor.

Vergi düzenlemelerindeki değişiklikler ve Londra’nın imajına ilişkin olumsuz algılar, varlıklı kesimin ülkeden ayrılmasına yol açarken kentin küresel finans merkezi konumunu da zayıflatıyor.

Bloomberg’ün Milyarderler Endeksi verilerine dayandırdığı analize göre, son iki yılda İngiltere’den ayrılan veya ülkeyle bağlarını azaltan zengin kişi ve ailelerin toplam serveti 160 milyar dolara ulaştı.

Ajans, bu tutarın endekste yer alıp ülkede yaşamayı sürdürenlerin toplam varlığından daha yüksek olduğuna dikkat çekti.

İncelenen grubun yarısı, vergi reformunun yürürlüğe girdiği Nisan 2025 tarihinden önceki haftalarda taşınma sürecini tamamladı.

Ayrılanların yöneldiği ülkeler arasında Monako, İsviçre ve Birleşik Arap Emirlikleri ilk sıralarda yer aldı.

Vergi muafiyeti sona erdi

Söz konusu ayrılışların merkezinde, belirli şartlar altında yurt dışı gelirler üzerinden 15 yıla kadar İngiltere’de vergi ödememe imkanı sağlayan “non-dom” statüsünün kaldırılması yatıyor.

Hükümet ayrıca veraset vergisini ve özel piyasalardaki yatırım yöneticilerinin gelirlerine uygulanan vergileri artırdı.

Phones 4u adlı cep telefonu mağaza zincirinin kurucusu milyarder John Caudwell, gelişmeleri ajansa değerlendirirken “Şu an yaşananlar felaket. Yurt dışından milyonerleri, milyarderleri ve yatırımları çekmek yerine tam tersini yapıyoruz” dedi.

Ülkeden ayrılan varlıklı kişilerin büyük çoğunluğunu, İngiltere ile bağları görece yeni veya sınırlı yabancılar oluşturuyor. Buna karşın Yunanistan’a yerleşen koruma fonu yöneticisi Chris Rokos gibi isimler İngiltere doğumlu ve ülkenin en çok vergi ödeyen mükellefleri arasında yer alıyordu.

Ekim 2025’te ise Revolut’un kurucu ortağı ve CEO’su Nikolay Storonskiy’nin İngiltere’deki evini koruyarak Birleşik Arap Emirlikleri’ne taşındığı belgelere yansıdı; Revolut söz konusu dönemde bu bilgiyi yorumlamadı.

Lüks tüketim ve konut piyasası etkileniyor

Londra’nın cazibe kaybında sosyal medyadaki olumsuz anlatılar da pay sahibi. ABD Başkanı Donald Trump, Londra’yı suç oranının yüksek olduğu ve girilmesi tehlikeli bölgelerin yer aldığı bir şehir olarak niteledi.

Ancak Bloomberg’in paylaştığı verilere göre, Londra’daki cinayet oranı 2025 yılında karşılaştırılabilir istatistiklerin tutulmaya başlandığı 1997’den bu yana en düşük seviyeye indi ve birçok büyük ABD kentinin gerisinde kaldı.

Varlıklı nüfusun ayrılması, lüks konut satışlarını ve bu kesime hizmet sunan işletmeleri doğrudan etkiliyor. Sexy Fish restoranının sahibi Caprice Holdings, gelirlerindeki düşüşün nedenlerinden biri olarak yerel işletme vergilerindeki artışı gösterdi.

Emlak danışmanları da Londra’nın merkezinde lüks konut alanların, ülkedeki yatırım risklerini gerekçe göstererek indirim talep ettiğini aktarıyor.

Danışmanlık şirketi Henley & Partners, Haziran 2025’te yayımladığı öngörüde yıl boyunca 16,5 bin milyonerin 66 milyar sterlinlik (89,8 milyar dolar) varlıkla İngiltere’den ayrılacağını hesapladı.

Şirket verilerine göre 2024’te ülkeden ayrılan zengin sayısı 10,8 bindi. Henley & Partners CEO’su Juerg Steffen, bu hızlanmayı yatırımcı vizelerinin kaldırılmasına ve vergi politikalarındaki dönüşüme dayandırdı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

AP’de sağcılar Sol grubunu yasaklamak istiyor

Yayınlanma

Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) sağcı Avrupa Muhafazakârları ve Reformcuları (ECR) grubu, Avrupa Sol İttifakı’nın (ELA) soruşturulmasını istiyor.

POLITICO’nun eline geçen bir e-postaya göre ECR başkan yardımcısı, AB siyasi partiler denetim kurumundan ELA’nın “AB değerlerini ihlal ettiği” gerekçesiyle soruşturma açılmasını talep eden bir oylama yapılmasını sağlamak üzere imza toplamaya başladı.

Bu süreç, nihayetinde ELA’nın kayıt silinmesine ve AB fonlarını kaybetmesine (yani fiilen yasaklanmasına) yol açabilir.

ELA, İspanya’dan Podemos, Danimarka’dan Enhedslisten, İtalya’dan Sol ve Portekiz’den Bloco de Esquerda’yı bünyesinde barındırıyor.

Oylama, 19 Ekim’deki genel kurul oturumunda gerçekleştirilecek.

Fransa’da liseli eylemleri sürüyor: Yüzlerce okul kapandı

ECR Başkan Yardımcısı Charlie Weimers, AP’nin harekete geçmesi gerektiğini, çünkü Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu’nun ofisinin ELA’nın Fransız üyesi La France Insoumise’yi (Boyun Eğmeyen Fransa – LFI), bazıları şiddet olaylarına dönüşen okul protestolarını organize etmekle suçladığını belirtti.

Weimers’in 16 Ekim’e kadar en az üç siyasi gruptan 180 imza toplaması gerekiyor; bu eşiği, diğer sağcı milletvekillerinin desteğiyle aşabilir.

Öte yandan ELA buna karşılık verdi. ELA Eş Başkanı Catarina Martins şöyle dedi:

“Daha iyi eğitim talep eden gençlerin yanında durmak, AB değerlerine aykırı değil. Kendi üyeleri bu değerlere düzenli olarak saldıran ECR, aşırı sağ ve aşırı sağcıların AB değerlerini ihlal etmelerine yönelik soruşturmalardan dikkati başka yöne çekmek için bir AB prosedürünü suistimal ediyor.” 

Fransa’da ise Les Républicains lideri ve cumhurbaşkanlığı adayı Bruno Retailleau perşembe günü BFM’ye yaptığı açıklamada, protestoların ardından “LFI’yi yasaklama meselesinin gündeme geldiğini” belirtti ve partiyi “şiddete hayran” olarak nitelendirdi.

Genel Kurul’da oylanacak olan ELA’ya yönelik süreci başlatma önergesinin kabul edilebilmesi için merkez sağ Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) desteğine ihtiyaç duyulacak. EPP Başkanı Manfred Weber’in ofisi ise yorum yapmaktan kaçındı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English