Avrupa
AB’de ‘Ukrayna tahılı’ tartışması yeniden başladı

Rusya’nın Karadeniz tahıl anlaşmasından ayrılması ile birlikte Ukrayna tahılının dünya pazarına sevki üzerine tartışmalar tekrar alevlendi.
AB Tarımdan Sorumlu Komisyon Üyesi Janusz Wojciechowski, çözümün, Avrupa Komisyonu tarafından Mayıs 2022’de başlatılan ve Ukrayna’nın ihracatı için ilgili tüm taşıma yöntemlerini kullanarak alternatif lojistik rotalar oluşturan bir girişim olan ‘dayanışma hatları’ olduğunu söyledi.
Komiser, “Ukrayna’nın ihraç etmesi gereken hemen her şeyi dayanışma hatlarıyla ihraç etmeye hazırız,” dedi. Mayıs 2023’ün sonundan itibaren Ukrayna’dan dayanışma hatları aracılığıyla 37,4 milyon ton tahıl, yağlı tohum ve diğer gıda ürünleri ihraç edildi ve bu rakam toplam gıda ihracatının %55’ini oluşturdu.
Avrupa Konseyi tarafından sağlanan rakamlara göre dayanışma hatları aynı zamanda Ukrayna’nın 37,6 milyon ton tarım dışı ürün ihraç etmesine ve insani yardım almasına da olanak sağladı.
Wojciechowski’ye göre Ukrayna’nın tahıl ihracat ihtiyacının aylık 4 milyon ton civarında olması öngörülüyor. “Geçmişte de bu miktara ulaştık,” diyen Wojciechowski, Kasım 2022’de Ukrayna’nın tahıl ve yağlı tohumlarının yaklaşık 4 milyon tonunun dayanışma hatlarıyla ihraç edildiğini ve o dönemde Ukrayna’nın ihracat hacminin %60’ını karşıladığını sözlerine ekledi.
Komisyon üyesi ayrıca AB bakanlarına, birliğin Ukrayna’nın Karadeniz rotasını değiştirmesine yardımcı olacak lojistik kapasiteye sahip olduğunu söyledi. Wojciechowski, “Tek bir seçenek var: dayanışma hatlarını kullanmak,” dedi.
Ukrayna’nın komşuları tedirgin
Öte yandan Ukrayna’dan, dayanışma hatları üzerinden yapılan hububat ve yağlı tohum ithalatının artması, büyük miktarlarda tahılın sınır bölgelerine akarak yerel üreticileri pazarın dışına ittiği uyarısında bulunan Avrupalı çiftçilerin endişelerine yol açıyor.
Komisyon, girişimin başarısının yol açtığı lojistik darboğazların hafifletilmesine yardımcı olmak üzere, Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Romanya ve Slovakya dahil olmak üzere Ukrayna’ya sınırı olan AB üye ülkelerindeki çiftçilere tazminat ödenmesini öngören iki tartışmalı destek paketi sunmuştu.
AB Tarım Konseyi Başkanı, İspanya Tarım Bakanı Luis Planas, Salı günü düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi: “Ukrayna’ya sınırı olan cephe ülkelerinin ve ayrıca çok hassas bir konumda bulunan Moldova’nın pazarlarını rahatsız etmeden dayanışma şeritlerini kesinlikle geliştirmemiz ve güçlendirmemiz gerekiyor.”
‘Rusya tahılı daha ucuz’ itirafı
Konsey toplantısı çerçevesinde Wojciechowski ise, dayanışma hatları üzerinden ihraç edilen malları küresel pazarda cazip olmaktan çıkaran ekstra transit maliyetleri konusunu gündeme getiren beş cephe ülkesinden bakanlarla bir araya geldi.
“Rusya’dan tahıl almak, Ukrayna’dan Polonya ya da Baltık limanları üzerinden taşınan tahıl için ödeme yapmaktan daha ucuza gelir,” diyen AB’nin tarım şefi, dayanışma hatlarının işletme maliyetlerinin Rusya’nınkinden daha yüksek olduğunu, ayrıca gıda maddeleri yaptırım listesinden çıkarıldığı için Rusya’dan gelen tarım ürünlerinde ekstra maliyet olmadığını belirtti.
Bu nedenle Wojciechowski, bu malların transit geçişi için ekstra maliyeti karşılamak üzere bir tür kamu desteği üzerinde çalışıyor ve AB fonlarının bunu nasıl karşılayabileceğine dair diğer komisyon üyelerine bir teklif sunacak.
Fakat şu anda masada hiçbirin olmadığı belirtiliyor. Gazetecilere verdiği demeçte, “Bu şimdilik sadece benim pozisyonum,” diyen Wojciechowski, acil bir konu olmasına rağmen böyle bir teklifin sunulması için herhangi bir son tarih olmadığını da sözlerine ekledi.
Polonya tek taraflı hamle yapabilir
Polonya Tarım Bakanı Robert Telus, EURACTIV’e verdiği mülakatta, AB’nin halihazırda yürürlükte olan koruyucu tedbirleri genişletmeme kararı alması halinde Polonya’nın Ukrayna’dan ithal edilen tarım ürünlerine tek taraflı yasak getirmeye hazır olduğunu söyledi.
Robert Telus, 25 Temmuz Salı günü AB tarım bakanları toplantısı ile ilgili yaptığı açıklamada, “15 Nisan’da bir yasak getirdik ve gerekirse bunu [tekrar] yapmak zorunda kalacağız,” dedi.
Mevcut anlaşma Ukrayna menşeli dört ürüne (buğday, mısır, kolza tohumu ve ayçiçeği tohumu) yönelik ticaret kısıtlamalarını içeriyor ve 15 Eylül’de sona erecek. Fakat Polonya, Bulgaristan, Macaristan, Romanya ve Slovakya’nın da aralarında bulunduğu üye devletlerden oluşan koalisyon, bu sürenin yıl sonuna kadar uzatılması için bastırıyor.
Öte yandan EURACTIV’e konuşan bir AB diplomatik kaynağı, adı geçen ülkelerin ‘bu tedbirlerin kaldırılmasını haklı çıkaracak esaslı bir argüman görmediklerini’ belirterek, düzenlemenin ‘en azından yıl sonuna kadar’ uzatılması çağrısında bulundu.
Bununla birlikte, bakanlar arasındaki kapalı görüşmede yer alan ayrı bir AB kaynağı EURACTIV’e, Danimarka, Almanya, Fransa, Hollanda, Lüksemburg ve Letonya’nın endişelerini dile getirmesiyle, tüm üye ülkelerin bu hamleyi desteklemediğini söyledi.
Avrupa
Fransa’da liseli eylemleri sürüyor: Yüzlerce okul kapandı

Fransa’da lise protestoları sürerken 560’tan fazla okulda eğitim aksadı; eylemlerin başından bu yana 2 bin öğrenci gözaltına alındı.
Le Figaro’nun öğlen saatlerindeki verilerden aktardığına göre, lise protestoları devam ederken sürmekte olan kargaşadan dolayı 564 okul ve eğitim kurumunda eğitim aksadı ve bugün şu ana kadar yaklaşık 600 kişi gözaltına alındı.
The Guardian muhabirine konuşan 17 yaşındaki Sophia, Paris’teki Voltaire Lisesi’nin önünde kurulan barikatın en ön saflarında yer alıyordu.
Gerçek adının yayınlanmasını istemeyen öğrenci, “Bunun devasa bir gençlik protesto hareketine dönüşmesini umuyoruz,” dedi.
Yüzlerce kişiyle birlikte okul girişini kapatmanın ikinci gününde olan Sophia, tüm derslerin iptal edilmesini sağlamış.
Fransız öğrenci, “Sadece hükümetin bizi dinlemesini istiyoruz. Kötü koşullarda ders çalışmak zorunda kalmaktansa burada durup bunu yapmayı tercih ederiz. Sesimizi duyurmanın tek yolu bu,” dedi.
“Okul bir haktır, ayrıcalık değil,” yazan bir karton pankartın önünde Sophia, Fransa genelindeki gençlerin şikayetlerini sıraladı: Eğitime yönelik devlet yatırımlarının yetersizliği, yıkılmak üzere olan binalarda 40 çocuğa kadar çıkan aşırı kalabalık sınıflar, öğretmenlerin düşük maaşları, personel devamsızlıkları ve başarıyı sosyal kökenin belirlediği eşitsiz bir sistem.
Protestonun diğer nedenleri arasında, üniversite başvuruları için kullanılan şeffaf olmayan ve kullanımı zor çevrimiçi sistemin yanı sıra, Mayıs ve Haziran aylarındaki sıcak dalgaları sırasında sınıflarda yaşanan dayanılmaz sıcaklıklar da yer alıyordu.
Sanat eğitimi almak ve animasyon alanında çalışmak isteyen Sophia, “Eğitim bütçesi paramparça edilirken, orduya çok fazla ek fon aktarılıyor,” dedi.
Öğrenci, gösterilerin ve barikatların önümüzdeki haftaya da devam etmesini umduğunu belirtti. Birkaç öğretmen de destek vermek amacıyla barikatların yanında durdu.
Gazetecilere “Jean” takma adıyla tanıtan bir öğrenci ise Paris’te lisenin son sınıfında okuyor.
17 yaşındaki öğrenci, kendisinin ve sınıf arkadaşlarının okulların yakılmasını istemediklerini, sadece eğitimin “daha iyi” olmasını istediklerini söylüyor.
BBC’ye konuşan genç, “Bence Fransa, eğitim konusunda Avrupa’nın en kötü ülkelerinden biri. Artık yeter diye karar verdik,” diyor.
Hasar verenlerin “kendileri ile hiçbir ilgisi olmadığını” ve öğrencilerin talep ettiği değişimin gerçekleşmesine “katkıda bulunmadıklarını” belirtiyor.
Öğrenci, “Buraya nazik davranmak için gelmedik ama kaos da istemiyoruz. Sadece sesimizin hükümet tarafından duyulmasını istiyoruz,” dedi.
Öte yandan ülke genelinde eylemlere yönelik polis şiddeti haberleri de gelmeye devam ediyor.
Fransız yetkililer, olaylar sırasında en az 65 personelin ve 305 polis memurunun yaralandığını, yaklaşık 2.000 kişinin ise gözaltına alındığını bildirdi.
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğrencilere önerilen bir danışma platformunun ayrıntılarını açıkladı.
Cuma sabahı öğretmen sendikalarıyla yapılan bir toplantıda Geffray, danışma platformunun önümüzdeki pazartesi günü faaliyete geçeceğini belirtti.
Bu kapsamda iki soru sorulacak:
- Hangi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?
- Beklentileriniz nelerdir?
Öğrencilerin, Azizler Günü tatili sonrasında başlayacak analiz ve tartışma aşamasına kadar yanıt vermek için üç haftaları olacak.
Bu geri bildirim aşaması, Ulusal Meclis’teki bütçe tartışmalarıyla eş zamanlı olarak gerçekleşecek.
Avrupa
Jaecoo 7 Britanya’da en çok satan araç oldu

Çinli markaların Avrupalı rakiplerini geride bırakmasıyla, Jaecoo 7 Eylül ayında Birleşik Krallık’ta en çok satan yeni otomobil oldu.
Bazı internet kullanıcılarının “Temu’dan aldığım Range Rover” dedikleri bu SUV, daha önce Mart ayında da sıralamanın zirvesinde yer almıştı; bu da, yeni otomobil pazarı için yılın en önemli iki ayında ülkenin en popüler modeli olduğu anlamına geliyor.
Mart ve Eylül, tarihsel olarak satışların en yüksek olduğu aylar çünkü bu aylarda plakalardaki yıl kodları değişir ve bu da alıcıları, plakalarından anlaşıldığı üzere yollardaki en yeni otomobilleri tercih etmeye teşvik eder.
Sektör kuruluşu Motor Üreticileri ve Tüccarları Derneği (SMMT) tarafından açıklanan ön verilere göre, geçen ay 7 modelinden 10.813 adet tescil edildi.
Tesla Model 3, 9.929 tescil ile ikinci sırada yer alırken, onu Ford Puma (6.958) izledi.
İlk 10’da yer alan tek diğer Çinli otomobil, sekizinci sırada yer alan MG HS oldu (5.444).
Yüksek satış rakamlarına sahip tek tek model sayısı az olmasına rağmen, Çinli üreticiler geçen ay Birleşik Krallık pazarının %23’ünü oluşturdu.
BYD, 20.140 kayıtla en çok satan ikinci marka oldu ve 18.399 kayıt kaydeden Kia’nın önüne geçti.
Volkswagen ise 25.972 kayıtla birinci sırada yer aldı.
Öte yandan, Eylül ayında köklü birkaç marka önemli düşüşler yaşadı. Hyundai’nin 10.002 kayıt rakamı, bir önceki yıla göre %31,9’luk bir düşüşe karşılık gelirken, Renault’nun 6.721 araçlık sonucu %29,7 oranında geriledi.
Omoda-Jaecoo genel müdürü Victor Zhang, ikiz markaların Birleşik Krallık’taki benzeri görülmemiş yükselişinin ardından “burada kalıcı olduklarını” söyledi.
Zhang, artık hedeflerinin “en hızlı büyüyen markadan, sağlam bir konuma sahip bir markaya” dönüşmek olduğunu da sözlerine ekledi.
Omoda-Jaecoo’nun ana şirketi Chery, araçlarını Birleşik Krallık pazarına daha iyi uyarlayabilmek amacıyla, sürücü destek sistemleri ve şasinin ayarlanmasına odaklanarak, Bedfordshire’daki UTAC Millbrook test pistinde kısa süre önce bir Ar-Ge merkezi açtı.
Chery ayrıca, Japon firmanın Sunderland’daki fabrikasında araçlarını üretme olasılığı konusunda Nissan ile bir mutabakat zaptı imzaladı; bu araçlar arasında Jaecoo 7 de yer alabilir.
Eylül ayı, genel olarak yeni otomobil pazarı için güçlü bir ay oldu. Toplam kayıt sayısı, bir önceki yıla göre %12,7 artışla 350.518’e ulaştı.
Avrupa
AB Komiseri Kos: Ukrayna’nın 2027’de üyeliği imkansız

AB Genişleme Komiseri Marta Kos, Ukrayna’nın 1 Ocak 2027’de birliğe üye olmasının imkansız olduğunu ve sürecin liyakat esasına dayandığını açıkladı. Adaylara ayrıcalık tanınamayacağını vurgulayan Kos, mevcut prosedürlerin değiştirilmesi çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği’nin (AB) genişlemeden sorumlu komiseri Marta Kos, İtalyan gazetesi Corriere della Sera’ya verdiği mülakatta, Ukrayna’nın 2027 yılının başında birliğe katılımının mümkün olmadığını söyledi.
Sürecin liyakat esasına dayandığını vurgulayan Kos, “1 Ocak 2027 tarihi Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy tarafından dile getirilmişti. Katılım liyakat esasına dayanıyor; bu tarihin imkansız olduğu açıktır” ifadesini kullandı.
Jeopolitik koşulların değişmesiyle birlikte AB üyeliğinin yalnızca Ukrayna için değil birçok ülke açısından öncelik haline geldiğini belirten Kos, üyelik sürecinde hiçbir adayın ayrıcalığı olmadığını kaydetti.
Fakat Ukrayna’nın içinde olduğu şartların gözetilmesi gerektiğini ifade eden Kos, “Tam da bu nedenle ona yardım etmekle yükümlüyüz” dedi. Genişleme Komiseri, bu yılın sonuna kadar Ukrayna ile katılım müzakerelerinde mümkün olduğunca fazla fasıl kümesinin açılmasını umduğunu dile getirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, yılın başında yaptığı açıklamada AB üyeliğinin hem ülkesi hem de Avrupa için temel güvenlik garantilerinden biri olduğunu savunmuş ve katılım tarihi olarak 2027’yi işaret etmişti.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de bu tarihin imkansız olduğunu belirterek “Bu süreçler genellikle birkaç yıl sürer” değerlendirmesinde bulunmuştu.
Mevcut prosedürler nedeniyle Ukrayna’nın 1 Ocak 2027’de katılımını olanaksız gören Kos ise AB’ye giriş sürecinde değişikliğe gidilmesi çağrısı yaptı.
Kos, haziran ayında yaptığı açıklamada AB’nin Ukrayna’nın üyeliği konusunda iki senaryo üzerinde durduğunu aktarmıştı. İlk senaryonun tam üyelik gerçekleştikten sonra ülkelerin entegre olduğu standart model olduğunu belirten Kos, ikinci seçeneğin ise adayın gerekli şartları karşıladıkça belirli alanlarda AB politikalarına dahil olduğu sektörel entegrasyonu kapsadığını kaydetmişti. Kos, o dönemde birlik yetkilileri ile Ukrayna’nın bu ikinci seçenek üzerinde çalıştığını ifade etmişti.
Ukrayna, 2022 yılında resmi olarak AB’ye aday ülke statüsü aldı; katılım müzakerelerinin ilk bölümü ise Haziran 2026’da başladı.
Diplomasi6 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Diplomasi2 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı
Rusya1 hafta önceRusya’dan notlar: Siperler, kuryeler ve 9. Duma seçimleri
Ortadoğu2 hafta önceKörfez ülkeleri, İran ile ilişkilerin “resetlenmesini” istiyor










