Avrupa
Politico: Avrupa, Ukrayna stratejisini değiştiriyor

Politico’da yer alan değerlendirmeye göre, Ukrayna’ya yönelik strateji, ABD’nin değişen tonuna uygun olarak Avrupa’da sessizce değişiyor.
Bu değişiklik, “boyun eğmeyen bir destek” vaadinden Kiev’i pazarlık masasına güçlü bir elle getirme çabasına dönüşme eğiliminde.
Bu yeni strateji en açık şekilde bu hafta dünyanın en büyük savunma liderleri toplantılarından Münih Güvenlik Konferansında ortaya çıkacak.
Bu, toplantının ABD ve müttefiklerinin, eski Başkan Joe Biden’ın sık sık söylediği gibi, “ne kadar sürerse sürsün” Ukrayna’nın arkasında olduğunu vurguladığı durumdan dramatik bir sapmaya işaret ediyor.
Avrupa, savaşın üzerinden üç yıl geçmesine rağmen hâlâ Kiev’e desteklemekte ısrar etse de bu hafta sonu yapılacak görüşmeler, zor durumdaki ülkenin geleceğinin ne yönde olacağının sinyallerini verebilir.
Eski NATO genel sekreter yardımcısı Camille Grand, “[Avrupalılar] menüde olmak yerine masada olmak için kendilerini nasıl konumlandıracaklar… Bütün tartışma bu,” dedi.
Avrupalı liderler, Başkan Donald Trump’ın savaşı sona erdirme arzusuna uyum sağladıklarının bir işareti olarak, barış görüşmelerinde öncü bir rol oynayacaklarını göstermek için “sert güç” kimliklerini sergiliyorlar.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ocak ayında Fransız büyükelçisine, “Zayıf ve bozguncu olmaya karar verirsek, Başkan Trump’ın Amerika Birleşik Devletleri tarafından saygı görme şansımız çok az olur,” demişti.
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın göreve gelmesinden günler sonra, ateşkes sağlanması halinde Ukrayna’ya İngiliz barış gücü göndermeye açık olduğunun sinyalini vermişti.
Diğer Avrupalı müttefikler de böyle bir plana açık olduklarını söylüyorlar.
Münih’te ne konuşulacağı hâlâ belirsiz
Trump’ın seçim kampanyasında savaşı bir günde sona erdirme vaadi ve yönetiminin bunu görevdeki ilk 100 gününde gerçekleştirme sözü, Münih’teki konferans için yüksek riskler oluşturuyor.
Planlama konusunda bilgi sahibi iki kişiye göre Başkan Yardımcısı JD Vance’in Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Fakat eski Ohio senatörü Vance, ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteğe şüpheyle yaklaşıyor ve geçen yıl konferansta Zelenskiy ile bir araya gelen iki partili Senato heyetine katılmamış, bunun yerine konferansın son gününü ABD’nin Hint-Pasifik bölgesine odaklanmasında ısrar etmek için kullanmıştı.
Vance Şubat 2024’teki Münih Güvenlik Konferansında, “Ukrayna ve Orta Doğu’yu ve Doğu Asya’daki beklenmedik durumları destekleyemeyiz. Bu hiç mantıklı değil,” demişti.
Öte yandan dönemin Başkan Yardımcısı Kamala Harris, Zelenskiy ile üç kez görüşmek üzere Bavyera’ya gitmişti.
Geçici lider Birleşik Krallık
Avrupalı bir askeri yetkili, “Amerikalılar yapmazsa biz şimdilik liderliği üstleneceğiz,” iddiasında bulundu.
Bu kapsamda Birleşik Krallık, eski ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin’in onlarca ülkenin Ukrayna’ya askeri yardım sağlama şeklini koordine etmek için oluşturduğu Ukrayna Savunma Sözleşmesi Grubunu geçici olarak devraldı.
NATO da ABD’nin desteğini azaltmasına karşı önlem olarak Ukrayna ordusuna ittifak desteğini sağlama alan bir güvenlik ve eğitim misyonu başlattı.
Öte yandan NATO müttefikleri, Kiev’in ne zaman müzakere etmek istediğine kendisinin karar vermesi gerektiğinde ısrar etmeye devam ediyorlar.
Örneğin Kanada Savunma Bakanı Bill Blair, “Ukrayna’nın karar vermesi her zaman önemli olmuştur, çünkü bu onların ülkesi. Ateşkesin sağlanması, barış ve güvenliğin yeniden tesis edilmesi, ancak Ukrayna için daha uzun vadeli güvenlik düzenlemelerinin yapılması için bir yol arıyoruz,” dedi.
ABD ile Ukrayna güvenlik garantilerini görüştü
Müzakereler hakkında bilgi sahibi bir kişiye göre ABD ve Ukraynalılar konferans öncesinde daha uzun vadeli güvenlik garantilerini görüştüler.
Bunlar arasında Avrupalıların sağlayamayacağı silahlar ve uydular gibi istihbarat yetenekleri de yer alıyor.
Trump ayrıca Ukrayna’nın değerli maden kaynaklarının bir kısmının ABD yardımı karşılığında takas edilmesini de gündeme getirdi.
Rusya ve Ukrayna’nın cephe hatları bir yıldan uzun bir süredir büyük ölçüde sabit. Ukrayna, Rusya’nın Kursk bölgesindeki bazı bölgeleri yaklaşık altı aydır elinde tutuyor. Fakat Rusya yavaş yavaş Kiev’in pozisyonunu zayıflatmaya başladı.
Trump ekibinin plandan şüphe duyanları, bir barış anlaşmasının Rusya ordusunun dinlenmesine ve gelecekteki bir işgale hazırlanmasına izin vermediğine ikna etmesi gerekecek.
Zelenskiy ayrıca askerden arındırılmış bir bölgede 200.000 barış gücü askerinin devriye gezmesini istiyor. Bazı yetkililer ise hava savunma sistemlerinin iyileştirilmesi de dahil olmak üzere yeni yardım vaatleri bekliyor.
Zelenskiy’in Halkın Hizmetkarı partisinden Ukraynalı bir milletvekili olan Yehor Çerniyev, “ABD’den silah sevkiyatı olmadan savaş alanında büyük sorunlar yaşayacağımızı düşünüyorum,” dedi.
Konferanstan karar değil, beklentilerin dile getirilmesi bekleniyor
Amerikalı ve Avrupalı yetkililerle saatlerce görüşmelerine rağmen Ukraynalı yetkililer konferans öncesinde haber sızdırmadı.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heorhii Tykhyi’ye göre başkanlık ofisi başkanı Andriy Yermak hem ulusal güvenlik danışmanı Michael Waltz hem de Trump’ın Rusya ve Ukrayna temsilcisi Keith Kellogg ile görüştü.
Kiev’deki yetkililer Münih’te bir dönüm noktasından ziyade Ukrayna’nın düşüncelerini vurgulamak için bir fırsat bekliyor.
Kiev’de gazetecilere konuşan Tykhyi, “Münih, bazı planların sunulması açısından değil, Ukrayna’nın bu konudaki tutumunu en üst düzeyde aktarmak için bir fırsat olarak çok önemli,” dedi.
Rusya somut öneri bekliyor
Moskova da ihtiyatlı davranmaya devam ediyor. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin yetkililerin Trump yönetiminden somut öneriler beklediğini söyledi.
Galuzin pazartesi günü gazetecilere verdiği demeçte, “Sözlerin Rusya’nın meşru çıkarlarını dikkate alan, krizin temel nedenlerini ortadan kaldırma ve yeni gerçekleri tanıma isteğini gösteren pratik adımlarla desteklenmesi önemlidir. Henüz bu nitelikte spesifik bir teklif alınmadı,” dedi.
Müzakereler hakkında bilgi sahibi bir kişiye göre, yetkililer Trump yönetiminde kimin işe yarayacağını anlamaya çalışırken, Vance ile yapılan toplantılar Ukraynalılar için de bir nabız yoklama seansı olacak.
Çerniyev, “Trump yönetiminin Ukrayna durursa savaşın durmayacağını açıkça anladığını düşünmek istiyorum. Eğer Rusya durursa savaş da sona erer,” iddiasında bulundu.
Avrupa
Daimler: Savunma yatırımları olumlu yan etkiler yaratacak

Daimler Truck’ın CEO’su, savunma sektörüne daha fazla yatırım yapmanın şirketin faaliyetleri için olumlu yan etkiler yaratacağını belirtti.
CEO Karin Rådström, Financial Times’a (FT) verdiği mülakatta, otonom sürüş alanındaki yenilikler ve daha hızlı geliştirme döngüleri gibi konularda kamyon üreticisinin savunma sektöründeki ortaklarından ders alabileceğini söyledi:
“Savunma sektöründe şu anda pek çok yenilik yaşandığını görüyoruz ve bunların sivil sektöre de fayda sağlayacağına inanıyoruz.”
Alman otomotiv şirketleri, büyüme sağlamak ve bazı durumlarda araçlarına olan talebin düşmesi nedeniyle atıl kalan fabrikalarını doldurmak için giderek daha fazla silah sektörüne yöneliyor.
Daimler Truck, haziran ayında savunma ürün yelpazesini genişletmek, daha geniş bir askeri araç yelpazesi geliştirmek ve Avrupa dışına açılmak için yüzlerce milyon avro düzeyinde bir yatırım yaptığını açıklamıştı.
Şirket ayrıca, savunma sektöründen elde ettiği geliri 2028 yılına kadar 1 milyar avroya çıkarma hedefini açıkladı.
Bu, 2025 olarak belirlenen önceki hedeften iki yıl daha erken bir tarih.
Daimler Truck, geçen yıl endüstriyel faaliyetlerinde 45,9 milyar avro satış gerçekleştirdi ama ABD’nin uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve Kuzey Amerika pazarındaki yavaşlama nedeniyle kârında düşüş yaşadı.
Rådström, şirketin savunma iş kolunun “beklediğimizden daha hızlı” geliştiğini ve savunma sektörünün geleneksel iş kollarından daha hızlı büyüdüğünü söyledi.
CEO, Daimler Truck’ın, daha küçük hacimlerde üretime alışkın geleneksel savunma sektöründeki oyuncularından daha hızlı bir şekilde üretimi ölçeklendirme kapasitesine sahip olduğunu belirtti:
“Gerçek anlamda endüstriyelleşme kapasitemiz var çünkü, bildiğiniz gibi, şu anda tüm savunma bakanlıklarının ihtiyacı olan şey daha fazla kapasite ve bunu oldukça hızlı bir şekilde elde etmek.”
Ordular, savaş alanında güvenliği artırmak için otonom kamyonları kullanmayı planlıyor.
Rådström, otonom teknolojiye sahip kamyonların çalıştırılması için daha az askeri personele ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
İşgücü talebinin azalması, yeni asker bulmanın zor olduğu uzun süren çatışmalarda da bir avantaj oluşturuyor ve işgücünün diğer alanlarda görevlendirilmesine olanak tanıyor.
Rådström, yüksek riskli çatışma bölgelerinde araçları kullanma ihtiyacının, uzaktan kumandalı sürüşün benimsenmesini ve birkaç kamyonun sürücüsü olan bir öncü aracın arkasında otonom olarak ilerlediği “konvoy sürüşü” gibi yeni özelliklerin geliştirilmesini teşvik ettiğini belirtti.
Aynı teknolojiler sivil alanda da farklı kullanım senaryolarıyla uygulanabilir. CEO, “Savunma amaçlı otonom projelerimizden edindiğimiz deneyimlerin bir kısmı, sivil alanda da geçerli,” dedi.
Kamyon taşımacılığı şirketlerinin maliyetlerinin yüzde 40’ını işgücü oluşturduğundan, otonom teknolojinin lojistik sektörünün kârlılığına katkı sağlayacağını belirtti.
“Maliyetin yüzde 40’ını ortadan kaldırabilir ve kamyonları bütün gece, 24 saat boyunca çalıştırmaya başlayabilirseniz, bu çok büyük bir avantajdır,” diyen Rådström, otonom yeteneklerin eklenmesinin sektörün karşı karşıya olduğu “en büyük değişim” olduğunu da ekledi.
Rådström’e göre şirket, önümüzdeki yıl ABD’deki belirli bölgelerde otonom sürüş yapabilen kamyonların teslimatına başlamayı hedefliyor ve “büyük çaplı piyasaya sürülme” ise 2028 için planlanıyor.
Alman kamyon grubu, otomotiv sektöründeki daha uzun geliştirme sürecine kıyasla, savunma alanındaki startup’ların yeni teknolojileri uygulamaya koyma hızından da ders alabilir.
Savaş alanı, yeni otonom teknolojiler için bir test ortamı oluşturuyor ve bu da yazılım ve donanımın hızlı bir şekilde geliştirilmesine olanak tanıyor, dedi.
Rådström, “Bu döngü, savunma sektöründe şu anda bizim normal iş yapma şeklimize kıyasla çok daha hızlı ilerliyor,” diye ekledi.
Avrupa
Romanya, nükleer santral soğutması için Tuna’da kontrollü patlama düzenledi

Romanya Deniz Kuvvetleri, soğutma işlemine yardımcı olmak amacıyla büyük miktarda suyu Eski Tuna Nehrine ve Cernavodă nükleer santraline yönlendirmek için kontrollü bir patlama gerçekleştirdi.
Adevărul gazetesi, bugün su akışını engelleyen büyük bir kayayı yerinden kaldırmak için yaklaşık 180 kg patlayıcı kullanıldığını bildirdi.
Savunma Bakanı Vekili Radu Miruță, operasyonu bir başarı olarak nitelendirerek, bunun santralin soğutulmasına ve nehirdeki su taşınmasına yardımcı olacağını söyledi.
Aşırı hava koşullarının devam etmesi nedeniyle Cernavodă santralinin bir noktada faaliyetlerini geçici olarak durdurmak zorunda kalabileceğini ancak santralin bir gün daha çalışmasının, patlatma maliyetinden daha değerli olduğunu belirtti.
Romanya ve Macaristan’ın karşı karşıya olduğu zorluk hakkında bir fikir vermek gerekirse, Tuna Nehri’nin su debisi Romanya’da saniyede 1.500 metreküpe düştü.
Bu rakam, temmuz ayı ortalamasının üçte birinden daha az.
Reuters’ın haberine göre, Avrupa’nın başlıca nehirlerinde kaydedilen rekor düzeyde düşük su seviyeleri, mal taşımacılığını kısıtladı, elektrik üretimini düşürdü ve şirket kârlarını azalttı.
Bu durum, kavurucu sıcaklıkların ve düzensiz yağışların iktsadi ilişkin endişeleri artırdı.
Rotterdam’ın hareketli limanından Sırbistan’daki hidroelektrik santrallerine kadar, su yolları tahıl ve petrol gibi malların taşınmasında ya da milyonlarca insanın evlerini serinletmeye çalıştığı bu dönemde çok ihtiyaç duyulan elektriğin üretilmesinde giderek daha az güvenilir bir yol haline geldi.
Emtia veri ve analiz şirketi Kpler’de enerji analisti olarak görev yapan Alessandro Armenia şunları söyledi:
“Bu durum, geçmişte gördüğümüz gibi tek bir bölgeyi değil, tüm Avrupa’yı etkiliyor. Mevcut dinamikler göz önüne alındığında, bu durum ya elektrik kesintileriyle karşılaşacağımız ya da çok daha fazla yatırım yapmamız gerektiği anlamına geliyor.”
Sırbistan’ın en büyük hidroelektrik santrali olan Djerdap 1’de üretim kapasitenin %20’sine düştü, santralin üretim müdürü Davor Maljoković, bir zamanlar geniş olan yanındaki nakliye kanalının daralarak kum ve çakıl yataklarını ortaya çıkardığını belirtti.
Su eksikliği ayrıca Sırbistan’ın Kostolac kömür santrallerindeki soğutma sistemlerini de aksattı, bu da santralleri üretimi azaltmaya zorladı.
Romanya’nın devlet nükleer enerji üreticisi Nuclearelectrica da aynı nedenden ötürü bu hafta başında iki reaktöründen birini kapatmak zorunda kaldı.
Avrupa
AB, ABD teknolojisinin yerine başka bir teknoloji kullanabilir

Personelin gizlilik konusundaki endişelerini dile getirmesinin ardından, AB yürütme organı yeni bir dijital işe alım aracı için Avrupa menşeli bulut ve yapay zeka alternatiflerini değerlendiriyor.
“İş Eşleştirme Uygulaması” olarak bilinen bu araç, geliştirme sürecinin son aşamalarında bulunuyor.
Euractiv daha önce, uygulamanın Amazon Web Services (AWS) üzerinde barındırılacağını ve ABD merkezli Anthropic şirketinin Claude büyük dil modelini (LLM) kullanacağını bildirmişti.
Bu karar, Euractiv tarafından görülen Avrupa Birliği Adalet Divanı (CJEU) personel komitesinin hazırladığı bir iç memoranduma, adayların hassas kişisel verilerinin işlenmesinde ABD’li bir bulut sağlayıcısının kullanılmasının sorgulanmasının ardından geldi.
Euractiv’in sorusu üzerine bir Avrupa Komisyonu sözcüsü, yürütme organının temel ABD dijital hizmetlerini Avrupa alternatifleriyle değiştirmeyi değerlendirdiğini doğruladı.
Sözcü, “Egemen bulut ihale sürecinin sonucu şimdi yeni fırsatlar sunuyor,” diyerek, AB kurum ve organlarının egemen Avrupa bulut hizmetleri satın almasını desteklemek üzere nisan ayında ihale edilen Komisyon’un 180 milyon avroluk bulut çerçevesine atıfta bulundu.
Sözcü, bunun İş Eşleştirme Uygulaması’nın “dört Avrupa egemen alternatifinden birine” taşınması anlamına gelebileceğini de ekledi.
Çerçeve kapsamında ihaleyi kazanan dört tedarikçi, Almanya’dan StackIT ile Fransa’dan OVHcloud, Scaleway ve S3NS.
Euractiv, dört tedarikçiye da Komisyon’un İş Eşleştirme Uygulaması’nı barındırma konusunda kendileriyle iletişime geçip geçmediğini sordu ama şirketler yorum yapmaktan kaçındı.
Komisyon ayrıca Anthropic’in yapay zeka modelini Avrupa menşeli bir alternatifle değiştirmeyi de değerlendiriyor.
Sözcü şunları söyledi:
“Şu anda Anthropic Claude, kullanılan büyük dil modeli (LLM) konumunda. Fakat Komisyon, Avrupa menşeli LLM alternatiflerini test etmeyi planlıyor… Önümüzdeki aylarda mevcut LLM’nin daha egemen bir çözümle değiştirilmesi mümkün olabilir.”
Dünya Basını1 hafta önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Dünya Basını1 hafta önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’









