Bizi Takip Edin

Diplomasi

Britanya ile ABD ticaret anlaşması imzalamaya yakın

Yayınlanma

Londra ve Washington’daki yetkililere göre, Britanya ve ABD, Donald Trump’ın “kurtuluş günü” gümrük vergilerinin etkisini hafifletecek bir ticaret anlaşması imzalamak üzere.

Financial Times’a göre anlaşma, İngiliz otomobil ve çelik ihracatına daha düşük gümrük vergisi kotası tanıyacak. Bu hafta imzalanması beklenen anlaşma, Trump’ın şubat ve mart aylarında çelik ve otomobil ithalatına uyguladığı ek %25 gümrük vergisinin bir kısmını bazı İngiliz ihracat ürünlerinden muaf tutacak.

Birleşik Krallık ticaret müzakerecileri, müzakerelerin son aşamaları için bu hafta Washington’a gitti. Üst düzey bir İngiliz yetkili, müzakerelerin “hızla” devam ettiğini belirtirken, ilaç konusunda anlaşmazlıkların sürdüğünü de kaydetti.

Britanya, kendi ihracatına kota sunmanın yanı sıra, Trump’ın otomobil ve çeliğe uyguladığı sektörlere özgü %25’lik gümrük vergilerinde de indirim elde etmeyi umuyor. 

Londra taviz verecek ama AB ile yakınlaşmanın baltalanmasını istemiyor

Londra’nın “teklifleri” arasında, uluslararası teknoloji şirketlerine uygulanan dijital hizmet vergisi konusunda Washington’a tavizler, ABD’nin otomobil ihracatına uygulanan gümrük vergilerinde indirim ve Amerikan tarım ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinde indirim yer alıyor. 

Fakat İngiliz hükümeti, klorlu tavuk ve hormonlu sığır eti gibi ABD gıda üretim standartlarını kabul etmeyeceğini açıkladı. Bu standartlar, Britanya’nın AB ile yaklaşan “resetleme” sürecinin önemli bir parçası olan veterinerlik anlaşmasının imzalanmasını imkansız hale getirebilir.

Beklenen Britanya-ABD anlaşması, Trump yönetiminin 2 Nisan’da dünya çapında ülkelere uyguladığı kapsamlı gümrük vergilerini geri çekme sürecinde, başlıca ticaret ortaklarıyla imzalamayı hedeflediği 17 anlaşmadan biri.

Britanya-Hindistan anlaşmasının ardından devreye girecek

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent salı günü Kongre’de yaptığı açıklamada, bu anlaşmalardan bazılarının “belki bu hafta içinde” açıklanabileceğini söyledi ve birkaç ülkenin “iyi teklifler” yaptığını belirtti fakat ayrıntılara girmedi.

Beyaz Saray yetkilileri, Kanada, Meksika, Japonya, Vietnam ve Hindistan’ın yanı sıra AB ile de görüşmeler yürütüyor. Bazı yabancı yetkililer, yönetimin ticaret ortaklarına ne kadar gümrük vergisi indirimi sunacağı konusunda net olmayan tavrından duydukları hayal kırıklığını özel olarak dile getirdiler.

Anlaşma sağlanması halinde, ABD-Britanya anlaşması, salı günü açıklanan Britanya-Hindistan tam kapsamlı serbest ticaret anlaşmasının ardından devreye girecek.

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, İngiliz otomobil ve çelik endüstrilerinin Trump’ın gümrük vergilerinin sektörlerine “yıkıcı” etkileri olacağı uyarısının ardından ABD ile bir anlaşma imzalaması yönündeki baskılar artıyor.

İngiliz otomotiv sektörü ABD’ye ihracata bağımlı

Ticaret örgütü Motor Üreticileri ve Tüccarlar Derneği CEO’su Mike Hawes, yeni ABD gümrük vergilerinin sektörün üst segmentinde “ciddi, önemli ve acil” bir etki yarattığı uyarısında bulundu.

Bentley, Jaguar Land Rover ve Aston Martin gibi lüks markalar, ABD’ye yapılan ihracata büyük ölçüde bağımlı. SMMT’ye göre, ABD, geçen yıl 100.000’den fazla araç ihraç ederek 7,5 milyar sterlinin üzerinde değere ulaşan, İngiltere’nin AB’den sonra en büyük ikinci otomobil ihracat pazarı.

Otomobil sektörünün üst düzey bir yöneticisi, Britanya’nın araç ihracatı için gümrük vergilerinin düşürülmesi olasılığını memnuniyetle karşılarken, asıl hedefin %25’lik gümrük vergisinin kaldırılması olması gerektiğini belirtti.

Yönetici, “Kotaları uygulamak karmaşıktır ve ticaretin önünü tıkar. En önemli şey %25‘lik gümrük vergisinin kaldırılması, çünkü %10’un üzerindeki vergiler sürdürülebilir değildir,” dedi.

Londra, dönemin ABD Başkanı Joe Biden ile yapılan bir anlaşma uyarınca, ABD’ye yılda 500.000 ton çeliği gümrüksüz ihraç etme iznine sahipti. Bu anlaşma, Trump’ın ABD’ye tüm çelik ve alüminyum ithalatına %25 gümrük vergisi uygulamaya koymasıyla bu yıl feshedildi.

Ticaret birliği UK Steel, Trump’ın gümrük vergilerinin, küresel metal fazlalığı nedeniyle zaten baskı altında olan sektörün ihracatını durduracağı uyarısında bulundu. 2023 yılında ABD, İngiliz çelik ihracatının yaklaşık 165.000 tonunu oluşturuyordu. Bu, yaklaşık 400 milyon sterlin değerinde ve toplam değerin yaklaşık %8’ine tekabül ediyor.

Londra her şeye rağmen temkinli

Trump’ın ilk döneminde gümrük vergileri uyguladığı 2017 yılından bu yana Birleşik Krallık’ın ABD’ye ihracatı neredeyse yarı yarıya azaldı.

Müzakereler hakkında bilgi sahibi iki kişi, anlaşmanın ilaç sektörüyle ilgili anlaşmazlıklar nedeniyle ertelendiğini söyledi. Geçen ay Trump yönetimi, 2024 yılında İngiltere’nin ABD’ye 6,6 milyar sterlin değerinde ihracat yaptığı ilaçlara gümrük vergisi uygulanmasının önünü açabilecek ilaç ve mikroçip ürünlerine yönelik ulusal güvenlik soruşturmaları başlatmıştı.

İngiliz yetkililer, ABD’nin teklif ettiği kotaların “cömert” olduğunu belirterek, Britanya’nın gelecekteki gümrük vergilerinin en kötü etkilerinden kaçınmaya çalıştığını söyledi. İkinci bir İngiliz yetkili ise daha temkinli davranarak, beklenen anlaşmayı “sınırlı” olarak nitelendirdi.

Diplomasi

Ukrayna Başsavcısı Kravçenko, yolsuzluk soruşturmasının ardından ülkeyi terk etti

Yayınlanma

Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, bağımsız yolsuzlukla mücadele organlarının yöneticilerini suçladıktan sonra makam aracıyla yurt dışına çıktı. Görevden uzaklaştırılması istenen Kravçenko, uluslararası ortaklara ülkedeki sistemin durumunu anlatacağını savunuyor. Devlet Başkanı Zelenskiy ise savcıların da adının geçtiği yolsuzluk operasyonunun ardından Kravçenko’nun azlini talep etti.

Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, Telegram kanalından yaptığı açıklamada yurt dışına çıktığını duyurdu.

Kravçenko, uluslararası ortaklara Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP) gibi kurumlardaki “gerçek durum” hakkında bilgi vereceğini belirtti.

Kravçenko, yurt dışında yapacağı temaslarda söz konusu organların “denetimsiz bir nüfuz toplama eğilimi gösterdiğini, bu uygulamanın ise Ukrayna’nın devlet egemenliği, hukukun üstünlüğü ve demokratik kurumları için riskler yarattığını” aktarmayı planladığını kaydetti.

Ukrayinska Pravda gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde Kravçenko’nun 14 Eylül gecesi makam aracıyla ülkeden ayrıldığını yazdı.

Haberde, Başsavcının sınırı geçebilmek adına Litvanya’ya yapacağı bir resmi görevi gerekçe olarak kullandığı öne sürüldü.

Kravçenko bu adımdan hemen önce NABU Direktörü Semen Krivonos hakkında suçlama kararı imzaladığını açıklamıştı. Başsavcı, Krivonos’u “özellikle büyük miktarlarda haksız menfaat sağlamak amacıyla resmi belgelerde sahtecilik yapmakla” suçladığını duyurdu.

Kravçenko ayrıca Krivonos’a, mahkemede cezai sorumluluktan kaçmak için sahte gerekçe yaratma amacıyla “evlat edinme sürecinde usulsüzlük yapma” suçlamasının yöneltildiğini aktardı.

Başsavcı, SAP Başkanı Oleksandr Klimento’ya yakın bir isme yönelik de ayrı bir suçlama belgesi hazırladığını bildirdi.

NABU basın servisi, Kravçenko’nun suçlamalarını “bağımsız yolsuzlukla mücadele organlarına yönelik sistematik saldırıların bir devamı” olarak nitelendirdi.

Başsavcılığın bu girişimlerinin yeni olmadığını savunan kurum, asıl amacın “NABU ve SAP’ı Başsavcılık Makamı’na bağlama çabası” olduğunu kaydetti.

Siyasi mücadelelerin tarafı olmadıklarını vurgulayan NABU, Krivonos’a henüz resmi bir suçlama tebliğ edilmediğini, bu nedenle Başsavcının açıklamalarının usule ilişkin değil kamuoyunu etkilemeye dönük olduğunu savundu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, NABU Başkanını hedef alan Kravçenko için istifanın “tek çıkar yol” olduğunu belirtti. Zelenskiy, parlamentodan (Verhovna Rada) Kravçenko’nun görevden alınması yönündeki kararı derhal onaylamasını talep etti.

Ukrayna’da başsavcılığa yolsuzluk soruşturması: Neler biliyoruz?

Kravçenko, NABU ve SAP tarafından yürütülen ve çok sayıda savcının adının karıştığı “Kartaca” operasyonu kapsamında 7 Eylül’de istifa dilekçesini vermişti.

Kararının bilinçli ve “siyasi” olduğunu söyleyen Kravçenko, “Başsavcılık makamının siyasi bir hesaplaşma aracına dönüştürülmesini istemiyorum” dedi.

Yolsuzlukla mücadele kurumları, Başsavcılık çalışanlarını dolandırıcılık amaçlı çağrı merkezlerini koruma altına alan ve mal varlığı aklayan bir suç örgütü kurmakla itham etti.

Soruşturma birimlerine göre bu yapının başında Başsavcılık birim yöneticilerinden Serhiy Kropiva yer aldı.

Kropiva, 6 Eylül’de 120 milyon grivna kefalet bedeliyle tutuklandı. Mahkemede SAP savcısı, Kropiva ile Kravçenko arasındaki bağlara değinerek; şüphelinin Başsavcının Kozin’deki evinin tadilatını finanse edip yönettiğini, eşine ABD vizesi alması için yardım sağladığını ve Madrid’deki doğum günü kutlamasını organize ettiğini öne sürdü.

Başsavcılık ofisinde aramaların yapıldığı gün Kravçenko, ismi geçen yetkilinin görevden uzaklaştırıldığını ve personelin yalan makinesine girmesi dahil geniş çaplı inceleme başlatılacağını açıklamıştı.

Zerkalo Nedeli gazetesine konuşan kaynaklar ise Kravçenko’nun bizzat bu koruma ağına dahil olabileceğini iddia etmiş, Başsavcı ise bu iddiaları reddetmişti.

Ukrayinska Pravda’nın haberinde, soruşturma kapsamında Kravçenko’nun, yardımcısı Mariya Vdoviçenko’nun ve Odessa Bölgesel Askeri İdaresi Başkanı Oleg Kiper’in adreslerinde arama yapıldığı ileri sürüldü.

Başsavcılık Sözcüsü Maryana Hayovska ise bu bilgiyi yalanlayarak Kravçenko’nun evinde ya da iş yerinde herhangi bir arama gerçekleştirilmediğini kaydetti.

Gazeteye konuşan kaynaklar, Başsavcı Yardımcısının adresindeki aramalarda NABU ve SAP yönetiminin izlendiğine işaret eden belgelerin ele geçirildiğini aktardı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kanada, AB’ye üyeliği değil, “benzersiz bir ittifak” kurmayı hedefliyor

Yayınlanma

Başbakan Mark Carney’e göre Kanada, AB ile “benzersiz bir ittifak” kurmayı hedefliyor fakat üye olmayı düşünmüyor.

Carney, Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin Kanada’nın bloğun “ortak üyesi” olup olamayacağını araştırdığını bildirmesinin ardından pazar günü açıklama yaptı.

Gazete, hem AB hem de Kanada’dan ismi açıklanmayan yetkililere atıfta bulunarak, geçmişte üyelik kuralları konusunda esnek davranmayan AB’nin, Kanada’ya henüz oluşturulmamış bir ortak üyelik statüsü tanıma fikrine açık olduğunu bildirdi.

Carney, “Avrupa Birliği’ne üye olmak gibi bir niyetimiz yok,” dedi.

Başbakan, Toronto Uluslararası Film Festivali’nde gazetecilere yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Aradığımız şey ve bunun için görüşmelere başlayacağımız şey Kanada ile Avrupa Birliği arasında benzersiz bir ittifaktır. Aynı değerleri paylaşıyoruz, aynı önceliklere sahibiz ve birbirimizi çok iyi tamamlayan güçlü yanlarımız var.”

Carney’in ofisi cumartesi günü, Carney’in önümüzdeki hafta Fransa ve İngiltere’ye seyahat edeceğini doğruladı.

Carney, Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu’nda bir konuşma yapacak ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in “Avrupa Birliği’nin Durumu” başlıklı konuşmasına katılacak.

The Globe and Mail gazetesi ise ayrı bir haberde, “ortak üyelik” unvanını gündeme getiren kişinin Carney değil, AB olduğunu bildirdi ve isimsiz bir kaynağa atıfta bulunarak, bu ilişkiye verilecek unvanla ilgili herhangi bir tartışmanın henüz erken olduğunu belirtti.

Kanada’nın ABD ile giderek tırmanan ticaret savaşı, diğer ticaret ortaklarına yönelik stratejik yönelimine aciliyet kazandırdı.

Ottawa ile Washington arasındaki ilişkiler, ticaret ve diğer konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle geçen yıl Başkan Donald Trump’ın Beyaz Saray’a geri dönmesinden bu yana keskin bir şekilde kötüleşti.

Ticaret anlaşmazlığı, sınır ötesi ticarette on milyarlarca dolarlık gümrük vergilerinin uygulanmasına yol açtı.

Trump pazar günü eleştirilerini yineledi; Kanada’yı “iş yapmak için en kötü ülke” olarak nitelendirdi ama bu ülkenin “anlaşma yapmak için can attığını” düşündüğünü de ekledi.

Trump Air Force One uçağında gazetecilere, “Yıllardır ülkemizi dolandırıyorlar,” dedi.

ABD Başkanı, 1 Ocak’tan itibaren Kanada’dan gelen otomobiller, kamyonlar ve otomobil parçalarına yeni gümrük vergileri uygulama niyetini yineledi.

WSJ’nin haberine göre, Kanada ve AB, enerji, yapay zeka, savunma ve kritik mineraller gibi stratejik tedarik zincirlerinde yer alan Kanada menşeli mal, hizmet ve işgücünün serbestçe dolaşımını sağlamak için çeşitli yolları görüşüyor. Bu sayede AB sınırı fiilen kaydırılmış olacak.

Gazetenin aktardığına göre, Kanada ve AB ayrıca su altı kablolarının döşenmesi, veri merkezleri, bulut depolama ve yeni uydu ağlarının ortaklaşa inşası ile Kanada’dan AB’ye enerji nakliyesi için gerekli altyapının kurulması konularını da görüşüyor.

WSJ, konuyla ilgili bilgisi olan ismi açıklanmayan iki yetkiliye atıfta bulunarak, Carney’in Kanadalıların AB’de vizesiz olarak yaşama ve çalışma imkânı konusunda başta Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron olmak üzere birçok AB lideriyle düzenli olarak görüşmeler yaptığını belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanlığı, Macron’un 20 Eylül’de Kanada’nın Atlantik kıyısı açıklarındaki bir ada grubu olan ve Fransa’ya ait Saint Pierre ve Miquelon’da Carney ile görüşeceğini doğruladı.

Fakat daha mütevazı bir ticaret anlaşmasını hayata geçirme yönündeki geçmişteki çabaların Avrupa içinde şiddetli bir muhalefetle karşılaşmış olması nedeniyle, Kanada ile AB arasında daha yakın bağlar kurmaya yönelik herhangi bir projenin zorluklarla karşılaşması muhtemel.

Anlaşmanın imzalanmasından on yıldan fazla, geçici olarak yürürlüğe girmesinden ise dokuz yıl geçmesine rağmen, birçok AB ülkesi hâlâ anlaşmayı onaylamadı.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Alman şirketleri Çin’deki yatırımlarını artırıyor

Yayınlanma

Alman şirketleri 2026 yılının ilk yarısında Çin’deki yatırımlarını üçte bir oranında artırırken, ABD’deki yatırımlarını ise keskin bir şekilde azalttı.

Alman Ekonomi Enstitüsü (IW) tarafından yapılan ve Bundesbank verilerine dayanan bir araştırmaya göre, Alman firmaları Çin’e önceki yılın aynı dönemine kıyasla 5,6 milyar avro (6,50 milyar dolar) daha fazla yatırım yaptı.

Bu rakam, 2020 ile 2025 yılları arasındaki ortalama yarı yıllık yatırım seviyesiyle uyumlu.

IW’den Jürgen Matthes, ülkeyi hem önemli bir satış pazarı hem de şirketlerin rekabet gücünü artırabilecekleri bir “spor salonu” olarak nitelendirerek, “Alman şirketlerinin Çin’e yatırım yapmaya devam etmekten başka seçeneği yok,” dedi.

Matthes, devlet sübvansiyonları ve değerinin altında tutulan yuanın Çin’deki üretimi yapay olarak ucuz hale getirdiğini ve Alman şirketlerini, küresel ölçekte Çinli rakiplerle rekabet edebilmek için yerel olarak genişlemeye teşvik ettiğini söyledi.

Matthes şöyle devam etti:

“Almanya için bu, üretim ve istihdamın Çin’e kaydığı anlamına geliyor. AB, bu haksız oyuna son vermeli ve Çin’den yapılan ithalatlara telafi edici gümrük vergileri uygulamalı.”

Araştırmaya göre, ticaret gerilimleri ve Başkan Donald Trump tarafından uygulanan ABD gümrük vergileri nedeniyle ABD’ye yapılan yatırımlar yaklaşık üçte iki oranında azalarak 4,3 milyar avro civarına geriledi.

Bu farklılık, Avrupa’da iktisadi bağımlılıkları azaltma ve yerli sanayinin rekabet gücünü artırma yönündeki geniş çaplı çabalara rağmen, söz konusu dönemde Almanya’nın yatırımları açısından Çin’in ABD’nin önüne geçmesine neden oluyor.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English