Bizi Takip Edin

Ortadoğu

Pentagon’un İran ikilemi: Trump ‘seçenek çok’ diyor, sahadaki gerçekler aksini söylüyor

Yayınlanma

Trump yönetimi, İran’a devreye sokabileceği çok sayıda askeri seçeneği bulunduğunda ısrarcı. Ancak bu menü, bir yıl öncesine kıyasla çok daha sınırlı.

Bir zamanlar Başkan’ın emrine amade olan Amerikan birlikleri ve gemileri Karayipler’e kaydırılmış durumda. Geçen yıl Orta Doğu’ya gönderilen kritik bir Amerikan savunma sistemi ise Güney Kore’ye geri döndü. Yönetimden yetkililer, büyük askeri varlıkların bölgeye sevkiyatına dair bir plan bulunmadığını belirtiyor.

Trump, İran liderliğini veya askeri tesisleri hedef alan hava saldırıları emrini hâlâ verebilir. Fakat seçenekleri, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini vurduğu Haziran ayına göre bile daha azalmış durumda.

Üstelik Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılması emrini verdikten sadece bir hafta sonra, yeni bir saldırının ABD’yi bölgede başka bir savaşa sürükleyip sürüklemeyeceğini sorgulayan yasa yapıcılarla da mücadele etmek zorunda.

“Amaç ne? Askeri güç sizi bu amaca nasıl ulaştıracak?”

Politico’ya konuşan Senato Silahlı Hizmetler Komisyonunun en kıdemli Demokrat üyesi Rhode Island Senatörü Jack Reed, yönetimin stratejisini sorgularken şu ifadeleri kullandı:

“Amaç ne? Askeri güç sizi bu amaca nasıl ulaştıracak? Halklarını baskı altına aldıkları kesin, ancak Başkan, askeri bir saldırının halka yardım edeceğini veya hükümetin tutumunu dramatik bir şekilde değiştireceğini henüz kanıtlayabilmiş değil.”

Trump yönetimi, Kızıldeniz, İran ve Venezuela’daki askeri operasyonların yüksek temposu nedeniyle giderek azalan ABD silah stoklarını tüketiyor.

Bu darboğaz, özellikle İran silahlarının menzili içindeki ABD güçlerini koruyan hava savunma sistemleri için belirgin hale geldi.

Washington’un bir saldırı düzenlemesi ve İran’ın buna güçlü bir karşılık vermesi durumunda, ABD’nin elinde Amerikan güçlerini Tahran’ın roket ve füze cephaneliğine karşı savunacak sınırlı sayıda önleyici füze kalabilir.

Pentagon, Katar’daki el-Udeyd Hava Üssü’nde 10 bin asker bulundururken, Irak, Suriye ve Ürdün’de daha küçük birlikler konuşlandırıyor.

Ulusal güvenlik konularını konuşmak üzere isminin gizli kalması koşuluyla konuşan eski bir savunma yetkilisi, “Eğer bu uzun vadeli bir karşılıklı saldırı silsilesine dönüşürse, önleyici kapasiteniz çok daha önemli hale gelir. Bu cephede çok hızlı bir şekilde zor bir duruma düşebiliriz” uyarısında bulundu.

İran’da ‘rejim değişikliği’ ne kadar mümkün?

Beyaz Saray: “Başkan’ın elinde tam bir menü var”

Beyaz Saray ise Başkan’ın elinde çok sayıda seçenek olduğu konusunda ısrarlı. Sözcü Anna Kelly, “Başkan Trump’ın elinde İran ile ilgili tam bir seçenekler menüsü var” dedi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, gazetecilere yaptığı açıklamada, üst düzey yetkililerin Salı günü ABD’nin vereceği yanıtı görüşmek üzere toplandığını, ancak Trump’ın toplantıya katılmadığını aktardı.

Dün Truth Social üzerinden bir paylaşım yapan Trump, İran yönetiminin “büyük bir bedel ödeyeceğini” savundu. Trump, açıktan darbe çağrısı yaparak “Protestocuların anlamsızca öldürülmesi DURANA kadar İranlı yetkililerle tüm görüşmeleri iptal ettim. YARDIM YOLDA” ifadelerini kullandı.

Donanma Karayipler’de, Patriotlar Kore’de

Ancak Politico’ya konuşan bir yönetim yetkilisi, ABD birlikleri veya varlıkları için büyük bir sevkiyat hazırlığı olmadığını belirtti.

Geçen yıl Orta Doğu’dan rotası değiştirilen USS Ford, Venezuela operasyonunun ardından Karayipler’de kalmaya devam ediyor. Trump’ın Haziran ayında Orta Doğu’ya gönderdiği iki uçak gemisi USS Vinson ve USS Nimitz ise bölgeden çoktan ayrıldı.

Honolulu Savunma Forumu’nda konuşan General Xavier Brunson, geçen yıl Güney Kore’den Orta Doğu’ya gönderilen Patriot füze savunma sisteminin Kasım ayında geri döndüğünü açıkladı. Brunson, “Şu anda yarımadadalar” dedi.

Pentagon Sözcüsü Kingsley Wilson ise yaptığı açıklamada, “Savunma Bakanlığı, Başkomutan’ın emirlerini her zaman ve her yerde yerine getirmeye hazırdır” diyerek kurumun Başkan’ın kararlarına desteğini vurguladı.

ABD, haziran ayında Trump’ın Amerikan bombardıman uçaklarına Atlantik’i geçip İran’ın nükleer tesislerini vurma emri verdiği operasyonda olduğu gibi, asker, gemi ve uçak yığmak yerine bölgeye hızla varlık sokup çıkarabilir.

Yetkililer, diplomasinin başarısız olması durumunda şiddetli siber saldırıların da bir ihtimal olduğunu belirtiyor.

“Büyük bir yığınak beklemeyin”

Deniz Kuvvetleri’nin Orta Doğu’daki güçlerinin son komutanı olan emekli Koramiral John Miller, “Körfez bölgesinde büyük bir askeri yığınak görmeyi beklememeniz gerektiğini düşünüyorum, buna gerçekten ihtiyacımız da yok” değerlendirmesinde bulundu.

Miller, “Göreceğimiz şey, ya Körfez’deki üslerimizden gelen ya da Amerika Birleşik Devletleri’nden kalkan küresel bir saldırı görevi olacaktır” dedi.

Miller, yönetimin hava saldırılarını tercih etmesi halinde, komuta sığınakları, askeri alanlar ve kilit iletişim noktaları dahil olmak üzere “İran yönetiminin ağırlık merkezlerine” odaklanmasını beklediğini ifade etti.

Fakat Kongre’deki en sıkı Trump müttefikleri bile ABD askerlerini içeren bir İran operasyonuna destek verme konusunda isteksiz görünüyor.

Oklahoma Senatörü Cumhuriyetçi Markwayne Mullin, “İran’ı işgal etmek bize düşmez, görevimiz İran halkını korumak. Oraya kara gücü göndermeyeceğiz” diye konuştu.

Kuzey Dakota Senatörü Kevin Cramer, müttefiklerle koordine edilebilecek ek yaptırımlar ve ekonomik baskı gibi “kinetik olmayan çözümleri” tercih ettiğini söyledi.

Hem Senato Çoğunluk Lideri John Thune hem de Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu Başkanı Roger Wicker, İran’a yönelik olası saldırılar konusunda kendilerine brifing verilmediğini belirtti.

Böylesi bir hamle, Kongre’den yeni bir uyarıyı da beraberinde getirme riski taşıyor. Geçen hafta beş Cumhuriyetçi senatör, Başkan’ın ABD silahlı kuvvetlerini Venezuela’da kullanmasını engellemeyi öngören tasarıyı ilerletmek için Demokratlarla birlikte hareket etti. Bu oylama, Trump’a yönelik en güçlü itirazlardan biri olarak kayıtlara geçti.

Trump’ın yetkilerini sınırlama yönünde oy kullanan Kentucky Senatörü Rand Paul, “Eğer askeri olarak başka bir ülkeye agresif bir şekilde girecekseniz, Anayasa gereği Kongre’den izin istemek zorundasınız” uyarısında bulundu.

Ortadoğu

ABD, Orta Doğu’ya üçüncü uçak gemisini gönderiyor

Yayınlanma

ABD ordusu, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların ufukta olabileceği uyarısında bulunmasının ardından, Orta Doğu’ya üçüncü bir uçak gemisi saldırı grubunu sevk ediyor.

Özel bir amfibi saldırı grubunu da içeren bu sevkiyat, ABD’deki ara seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte İran’a karşı Trump’ın savaşının hızla değişen dinamiklerini vurguluyor.

Trump, savaşın birkaç hafta süreceği yönündeki ilk vaatlerine rağmen, ara seçimlerden sonra gerginliğin tırmanmasının hâlâ geçerli bir seçenek olduğunu belirtti.

Şu anda Orta Doğu’ya doğru yol alan gemi grubu, toplamda 7.000’den fazla denizci ve 2.000 Deniz Piyadesi’ni taşıyor.

Bu gruba, USS Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu ve iki amfibi çıkarma gemisinden oluşan USS Makin Island amfibi hazırlık grubu da dahil.

Hassas askeri operasyonlar hakkında konuşmak üzere isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir ABD’li yetkiliye göre, bu durum Ekim ayı sonuna kadar bölgede üç uçak gemisinin bulunacağı anlamına gelebilir.

Orta Doğu’da halihazırda bulunan personel de hesaba katıldığında, bu hamle ABD’nin deniz kuvvetleri varlığını 20.000’den fazla denizci ve deniz piyadesi ile yüzlerce uçağa ulaşacak şekilde alışılmadık derecede yüksek bir seviyeye çıkaracak.

Donanma, Nisan ayında 2003 yılından bu yana ilk kez Orta Doğu’da üç uçak gemisi saldırı grubu bulundurmuştu.

USS George HW Bush ve USS George Washington uçak gemileri, USS Boxer amfibi hazırlık grubu ile birlikte şu anda bölgede bulunuyor.

USS George Washington genellikle Pasifik Okyanusu’nda görevlendirilir fakat zorlu görev süresi boyunca mürettebatın 260 günden fazla süreyle aralıksız denizde kalmasına neden olan USS Abraham Lincoln’ün yerini almak üzere Orta Doğu’ya sevk edildi.

Theodore Roosevelt uçak gemisi saldırı grubu bölgeye ulaştığında, Washington’un Japonya açıklarına kaydırılması muhtemel.

Perşembe günü Time dergisinde yayınlanan bir röportajda Trump, yeni saldırı olasılıklarına değindi ve 3 Kasım ara seçimlerinden sonra İran’a yönelik bombardımanı yoğunlaştırmasının “mümkün” olduğunu söyledi.

Israrla sorulunca Trump, stratejisi hakkında daha fazla ayrıntıya giremeyeceğini söyledi.

Trump, “Bunu size söyleyemem çünkü bakın, siz ‘nereyi bombalayacaksınız?’ diye soruyorsunuz,” dedi.

Pazartesi günü yapılan röportajda, İran’dan gelen son ateşkes teklifini reddettiğini belirterek, “bir yıl önce onaylamayacağı şeyleri bugün de onaylamayacağını” söyledi.

Trump, örnek olarak İran’ın önemli bir enerji nakil koridoru olan Hürmüz Boğazı’nı “açma” teklifini gösterdi ama teklifin genel olarak “yeterince iyi olmadığını” belirtti.

Giderek daha fazla tepki çeken bu savaşın Kasım ayında Cumhuriyetçilerin şansını zora sokup sokmayacağu sorulduğunda Trump, ilk başta “Mümkün” diye yanıt verdi. Fakat ardından, “İran’ın nükleer silahı olmayacağı için bu durum yardımcı olmalı,” diye ekledi.

Başkan, “dünya çapında da dahil olmak üzere” “halkın %100’ünün” İran’ın nükleer saldırı kapasitesine sahip olmasına karşı olduğunu söyledi ve “Yani, bu şekilde ifade ederseniz, faydası olur. Bunu söylemezseniz, zararı olabilir,” diye konuştu.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Şam’dan yalanlama: Hizbullah ile Türkiye’de görüşmedik

Yayınlanma

Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam ile Hizbullah heyetlerinin gerilimi düşürmek için Türkiye’de gizlice görüştüğü yönündeki Reuters haberini yalanladı. Haberde yer alan iddiaya göre heyetler Türk istihbaratının davetiyle eylülde en az bir kez bir araya geldi ve Şam yönetimi örgüte Lübnan’a askeri müdahalede bulunmama güvencesi sundu.

Suriye Enformasyon Bakanlığı, Şam’daki yeni hükümet yetkilileri ile Lübnan merkezli Hizbullah temsilcilerinin Türkiye’de bir araya geldiği yönündeki iddiaları yalanladı.

Bakanlığa bağlı Dış Medya Dairesi, 1 Ekim’de yaptığı açıklamada, söz konusu haberlerin gerçek dışı ve dayanaksız olduğunu belirterek herhangi bir temasın gerçekleşmediğini duyurdu.

Reuters haber ajansı aynı gün yayımladığı haberde, iki tarafın aralarındaki gerilimi düşürmek amacıyla eylül ayında Türkiye’de en az bir kez gizli toplantı yaptığını aktarmıştı.

Ajans, haberini ikisi Suriyeli, biri ABD’li yetkili ve biri Hizbullah’a yakın üst düzey Lübnanlı güvenlik kaynağı olmak üzere altı kişiye dayandırdı.

Habere göre buluşma, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle düzenlendi. Toplantıda Hizbullah temsilcilerinin yanı sıra Suriye istihbaratından ve Dışişleri Bakanlığından yetkililer yer aldı.

Ajansa konuşan ABD’li kaynak, görüşmenin anlaşmazlıkları gidermeye odaklandığını ve iyi geçtiğini söyledi.

Görüşmeye katıldığı öne sürülen Suriyeli bir yetkili, tarafların birbirlerine karşı düşmanlık beslemedikleri hususunda uzlaştığını aktardı. Buna göre Şam yönetimi, Hizbullah’ı silahsızlandırma gerekçesiyle Lübnan topraklarına askeri müdahalede bulunmayacağına dair örgüte güvence verdi.

Washington ise Suriye’nin Hizbullah’a karşı harekete geçmesini istiyor. ABD Başkanı Donald Trump, Şam yönetiminin örgüte askeri saldırı düzenlemesi gerektiği yönündeki talebini kamuoyu önünde birden fazla kez paylaştı.

Haberde aktarılan uzlaşma arayışına karşın Suriyeli heyet, Hizbullah’ın sınır ötesi silah kaçakçılığını durdurmasını ve özellikle Suriye’nin güneyindeki uyuyan hücrelerini lağvetmesini talep etti.

Hizbullah ise eski Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana ülke topraklarında hücreleri olduğu iddiasını reddediyor.

Şam yönetimi hafta başında roket saldırısı hazırlığı içindeki bir Hizbullah hücresinin yakalandığını ileri sürmüştü. Hizbullah bu iddia karşısında, “Suriye topraklarında hiçbir şekilde varlığımız yok ve orada herhangi bir güvenlik veya askeri faaliyette yer almıyoruz” açıklamasını yaptı.

Toplantı iddiasına ilişkin sorular karşısında Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Suriye Dışişleri Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı sessizliğini korurken Hizbullah’ın basın bürosu yorum yapmaktan kaçındı.

Suriye’deki yeni iktidar yapısı ile Hizbullah arasındaki temas iddiaları, tarafların geçmişteki yoğun çatışma geçmişine dayanıyor.

Hizbullah iç savaş boyunca Esad ordusu saflarında savaştı; Heyet Tahrir eş-Şam’ın (HTŞ) çekirdeğini oluşturan Nusra Cephesi ve Ahrar eş-Şam gibi gruplarla doğrudan karşı karşıya geldi.

Esad iktidarını Aralık 2024’te deviren HTŞ, mevcut Suriye Savunma Bakanlığında belirleyici konum taşıyor.

Nusra Cephesi, iç savaşın ilk evrelerinde Lübnan’ın kuzey ve doğu sınırlarını ele geçirmiş, ardından Lübnan ordusu ve Hizbullah birliklerince bu hatlardan püskürtülmüştü. Grup aynı dönemde Beyrut dahil Lübnan genelinde bombalı saldırılar ve suikastlar düzenledi.

Esad yönetiminin çöküşüyle Hizbullah’ın Suriye’deki etkinliği sona ererken, yeni Şam güçlerinin Lübnan sınırına askeri tahkimat yaptığı kaydediliyor.

Sınıra sevk edilen askeri birlikler arasında, geçmiş çatışma döneminde ülkeye giren yabancı savaşçıların da yer aldığı belirtiliyor.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Trump’ın damadının şirketi İsrail ordusunun tedarikçisine ortak çıktı

Yayınlanma

CNN’in haberine göre Jared Kushner’ın yatırım şirketi Affinity Partners, İsrail ordusuna silah ve teçhizat sağlayan firmalarda pay sahibi olan Phoenix Financial grubunun en büyük hissedarı kalmayı sürdürdü. Kushner’ın Gazze müzakerelerinde resmi kadro almadan gönüllü diplomat olarak yer alması, şirketteki 1 milyar doları aşan hisse değeri nedeniyle tartışma yarattı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde rol üstlenirken yatırım şirketi Affinity Partners üzerinden İsrailli finans grubu Phoenix Financial ile ticari bağlarını korudu.

CNN tarafından İsrail’deki mali kayıtlar incelenerek yapılan araştırma, Phoenix’in İsrail ordusuna silah, insansız hava aracı, savaş gemisi ve yıkım ekipmanı tedarik eden en az dokuz şirkette pay sahibi olduğunu ortaya koydu.

Bu şirketlerin tamamının hisse değeri geçen yıl artış kaydetti. Kuruluşların birçoğu, Gazze’deki çatışmaların ürünlerine yönelik talebi yükselttiğini açıkladı.

Affinity Partners, Trump’ın Ocak 2025’te başkanlık görevine başlamasından hemen önce Phoenix’teki payını neredeyse iki katına taşıdı.

Şirket, Temmuz 2026’da bu hisselerin dörtte birini 340 milyon doları aşkın bir bedelle elden çıkardı. Bu işlemden elde edilen gelir, satılan paylar için başlangıçta ödenen tutarın beş katını aştı.

Satışın ardından Phoenix’in en büyük hissedarı kalmayı sürdüren Affinity’nin elindeki yüzde 7,4’lük payın piyasa değeri temmuz ayı itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıktı. Kushner, Phoenix’i daha önce şirketinin “en iyi yatırımı” olarak nitelendirmişti.

İncelenen belgelere göre Phoenix, İsrail’in en büyük savunma sanayisi şirketi Elbit Systems’e en az 265 milyon dolarlık yatırım yaptı. Elbit, İsrail ordusuna mühimmat, tank sistemleri ve askeri teçhizat temin ediyor.

İsrailli finans grubunun portföyünde İHA kameraları üreten NextVision, topçu mühimmatı tapası imal eden Reshef Technologies ve tank parçaları geliştiren Ashot Ashkelon da yer alıyor.

Phoenix ayrıca savaş gemisi üreticisi Israel Shipyards ile birlikte Boeing ve Caterpillar’da da hisse sahibi. İsrail ordusu operasyonlarda Boeing’in ürettiği uçak ve mühimmatları, Gazze’deki yıkımlarda ise Caterpillar üretimi iş makinelerini kullanıyor.

Kushner’ın şirketi Affinity doğrudan bu savunma kuruluşlarına ortak olmasa da Phoenix’in ana hissedarı sıfatıyla grubun mali kazancından pay alma imkanını koruyor.

Kushner, Trump yönetiminde resmi bir kadro almadan, gönüllü temsilci sıfatıyla diplomatik görüşmelere katılıyor. Bu konum, resmi bir kamu görevinde zorunlu tutulan mali bildirim ve çıkar çatışması yükümlülüklerine tabi olmamasını sağlıyor.

CNN, Kushner’ın yürüttüğü diplomatik temasların söz konusu yatırımları doğrudan etkilediğine dair somut bir veriye ulaşmadığını duyurdu.

Fakat Gazze müzakerelerinde görev üstlenen bir ismin, İsrail ordusunun tedarikçilerine sermaye aktaran bir grupta ana hissedar olması çıkar çatışması tartışmalarına yol açtı.

Kushner’ın avukatı, müvekkilinin Phoenix’in yönetim kurulunda yer almadığını, yatırım kararlarına müdahale etmediğini ve ticari girişimleriyle diplomatik temasları arasında bağ olmadığını savundu.

CNN ise Kushner’ın Eylül 2025’te Forbes dergisine verdiği mülakatta Phoenix yönetimiyle “çok aktif bir diyalog” sürdürdüğünü ve şirket yöneticileriyle birkaç haftada bir temas kurduğunu söylediğini aktardı.

Avukatı bu temasların tek tek yatırımlarla değil, genel piyasa eğilimleriyle sınırlı olduğunu öne sürerken diplomatik mesainin artmasıyla birlikte şirket yönetimiyle görüşmelerin seyreldiğini kaydetti.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Kushner’ın şahsi ticari işlerinin gönüllü diplomatik vazifeleriyle bağlantısı bulunmadığını dile getirdi.

Phoenix ise hissedarlarına sunduğu değerin temel faaliyet performansından beslendiğini belirterek haberdeki ayrıntılı bulgular hakkında değerlendirme yapmadı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English