Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, bütçe politikasındaki belirsizlikler ve risk primlerinin etkisiyle politika faizi patikasında yukarı yönlü revizyon sinyali verdi. Ekonomistler, bankanın 2027 yılı faiz tahminini yüzde 10 ila 12 seviyesine yükseltmesini bekliyor. Gelişmeler bütçe açığı, artan kamu harcamaları ve akaryakıt fiyatlarındaki hareketlilikle şekilleniyor.

Rusya’da ekonomi yönetiminin bütçe dengesi hedeflerini ötelemesi ve artan kamu harcamaları, para politikasında sıkı duruşun tahmin edilenden daha uzun süreceği beklentisini güçlendiriyor.

Vedomosti gazetesinin görüştüğü sekiz analistten altısı, Rusya Merkez Bankası’nın gelecek yıl için yüzde 8 ila 10 olarak öngördüğü politika faizi patikasını yüzde 10 ila 12 aralığına yükselteceğini tahmin ediyor.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Finans Kongresi kapsamında yaptığı açıklamada, temmuz ayında açıklanacak orta vadeli tahminlerde 2027 yılı faiz patikasının yukarı yönlü revize edileceğini doğruladı.

Nabiullina, “Politika faizi patikasına dair beklentiler biraz yukarı kaydı. Ancak bunda, bütçe politikalarındaki kesinlik ve belirsizlikler dahil olmak üzere, gelecekteki risk primi değerlendirmeleri de etkili oluyor” ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası Başkan Danışmanı Kirill Tremasov ise faiz aralığına dair somut rakamlar telaffuz etmek için henüz erken olduğunu belirtti. Tremasov, hükümetin bütçe paketini sunmasının ardından yeni verilerin ekim ayında değerlendirmeye alınacağını ekledi.

Maliye Bakanı Anton Siluanov, haziran ayı başında yaptığı açıklamada, sıfır yapısal bütçe dengesi hedefine daha önce planlandığı gibi 2026 yılında değil, ancak 2029 yılında ulaşılabileceğini kaydetmişti.

Bu durum, devlet harcamalarının temel petrol, doğalgaz ve dışı gelirlerin toplamından daha yüksek seyredeceğini gösteriyor.

Siluanov, bu yılki bütçe açığının da planlanan 3,78 trilyon rublenin üzerine çıkabileceğine işaret etti.

Bütçe dengesizliği faiz patikasını etkiliyor

VTB Başekonomisti Rodion Latıpov, nisan ayındaki Merkez Bankası tahminlerinin önümüzdeki üç yıllık bütçede sıfır denge varsayımına dayandığını hatırlattı.

Bütçe kuralından sapmaların para politikasında düzeltme gerektirdiğini belirten Latıpov, bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranının her yıl yüzde 1,5 civarında seyretmesi durumunda, orta vadeli faiz patikasının yaklaşık 2 yüzde puan daha yüksek olabileceğini ve 2027 yılı için yüzde 10 ila 12 seviyesinin gerçekçi göründüğünü kaydetti.

Gelecek yıl için yüzde 10 ila 12 aralığını bekleyen isimler arasında T-Investments Başekonomisti Sofya Donetsk, Astra Portföy Yönetimi Yatırım Direktörü Dmitriy Polevoy, BCS World of Investments Başekonomisti İlya Fedorov ve ekonomist Viktor Tunev yer alıyor

Region Yatırım Şirketi Analitik Departman Müdürü Valeriy Vaisberg de yukarı yönlü kaymanın en az 2 yüzde puan olacağını tahmin ediyor.

Gazprombank Piyasa Stratejileri Merkezi Başkanı Egor Susin ise gelecek yıl ortalama faizin yüzde 11 ila 13 aralığında gerçekleşmesini bekliyor. Susin, piyasanın daha önce de yüzde 8 ila 10 aralığındaki tahminlere tam olarak inanmadığını ifade etti.

ACRA Derecelendirme Grubu Kıdemli Direktörü Dmitriy Kulikov ise 2027 yılı için yüzde 9,5 ila 12,5 aralığında daha geniş bir tahmin paylaştı.

Dmitriy Polevoy, faiz tahmininin yükseltilmesinin şirketlerin yatırım planlarını ve devlet tahvili (OFZ) piyasasını doğrudan etkileyeceğini vurguladı. Sofya Donetsk ise Merkez Bankası’nın faiz indiriminde aceleci davranmayacağını ve bu yıl daha agresif bir gevşeme patikasının masada olmadığını belirtti.

Deripaska’dan Rusya Merkez Bankası’na yüksek faiz tepkisi

Akaryakıt piyasasındaki geçici hareketlilik yakından izleniyor

Merkez Bankası, bütçe politikasındaki değişikliklerin yanı sıra devlet destekli kredi programlarının genişlemesini ve akaryakıt piyasasındaki arz daralmasını önemli enflasyonist riskler arasında gösteriyor.

Petrol ürünleri üretimindeki geçici düşüş ve fiyat artışlarının, lojistik maliyetler üzerinden diğer ürün gruplarına da yansıma ihtimali bulunuyor.

Nabiullina, akaryakıt fiyatlarındaki artışın geçici olduğunu ve henüz ikincil enflasyonist etkilerin veya enflasyon beklentilerinde kalıcı bir bozulmanın gözlenmediğini belirtti.

Nihai değerlendirmenin temmuz ayında yapılacak hanehalkı ve iş dünyası anketlerinin ardından şekilleneceği bildirildi.

Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat) verilerine göre, ülkede benzin fiyatları 23-29 haziran haftasında yüzde 1,6 artış gösterdi. Fiyat artışları Rusya’nın 82 bölgesinde kaydedilirken, en yüksek artış yüzde 30 ile Sivastopol’da gerçekleşti.

Rusya Merkez Bankası yeni bütçeyi ekimde değerlendirecek

Rus milyarder Oleg Deripaska, Rusya Merkez Bankası’nın yüksek faiz politikasını eleştirerek Japonya’nın düşük faiz ve bilinçli devalüasyon modelinin örnek alınması gerektiğini belirtti. Deripaska, yüksek teknoloji ihracatını hedefleyen ülkelerin politikalarını yüksek faiz üzerine kurmadığını vurguladı.

Rus milyarder Oleg Deripaska, Rusya’nın mevcut para ve kredi politikalarını eleştirerek ülkesinin uyguladığı yüksek faiz oranlarına tepki gösterdi.

Forbes verilerine göre 7,6 milyar dolarlık serveti bulunan Deripaska, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Tokyo yönetiminin para politikası kararlarını “Japonya’nın başarıya giden basit ama kanıtlanmış yolu” olarak nitelendirdi.

Deripaska, ihracatı teşvik etmek ve yatırımları çekmek için uygulanan yüzde 2 ila 4 seviyesindeki düşük faiz oranları ile ulusal para biriminin son üç yılda bilinçli olarak yüzde 15 oranında zayıflatılmasının Japonya’nın başarısındaki temel unsurlar olduğunu ifade etti.

Rus iş insanı, Rusya’daki mevcut uygulamalara atıfta bulunarak “Biz ne yapıyoruz, kimse anlamıyor” ifadesini kullandı.

Gelişmiş büyümeyi ve yüksek teknoloji ihracatını artırmayı hedefleyen devletlerin, güçlü ekonomik rezervlere sahip olsalar dahi ekonomi politikalarını yüksek faiz oranları üzerine inşa etmediğini belirten Deripaska, bu ülkelerin, mal ihraç ettikleri ve yatırım çektikleri ülkelere karşı kendi para birimlerini güçlendirmediğini kaydetti.

Japonya’nın uzun vadeli yatırım stratejisi

Deripaska’nın açıklamaları, Japonya’da Haziran ayında Başbakan Sanae Takaichi tarafından sunulan 14 yıllık ve 370 trilyon yen (yaklaşık 2,3 trilyon dolar) hacimli yatırım planına ilişkin haberlerin ardından geldi.

Yapay zeka, yarı iletkenler ve uzay teknolojileri dahil olmak üzere 17 stratejik alanı kapsayan bu plan, güçlü ve müreffeh bir Japonya için yatırım mekanizması oluşturmayı hedefliyor.

Plan kapsamında Japonya, bütçe kısıtlamalarının teknolojik projeleri engellememesi amacıyla yıllık birincil bütçe fazlası hedefleri belirlemeyi de durdurma kararı aldı.

Japonya’nın bu stratejik hamleyle 2040 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılasını (GSYİH) 1100 trilyon yene (yaklaşık 6,9 trilyon dolar) yükseltmeyi amaçladığı belirtiliyor.

Ülkenin bir önceki mali yıldaki GSYİH’si 670 trilyon yen (yaklaşık 4,1 trilyon dolar) seviyesinde gerçekleşmişti. Japonya Merkez Bankası, Haziran ayında yaptığı artışla politika faizini yıllık yüzde 1 seviyesinde tutuyor.

Rusya, yıl sonunda yüzde 0,5 büyüme bekliyor

Rusya Merkez Bankası’ndan stagflasyon uyarısı

Diğer taraftan, Rusya Merkez Bankası yaklaşık iki hafta önce, 19 Haziran’da politika faizini yüzde 14,25 seviyesine çekti. Merkez Bankası verilerine göre, halkın ve şirketlerin enflasyon beklentilerinde gerileme kaydedilse de bu beklentiler yüksek seviyesini koruyor.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Rusya Merkez Bankası Finans Kongresi’nde yaptığı konuşmada, yüksek enflasyon koşullarında politika faizini düşürme yönündeki girişimlere karşı uyarıda bulundu.

Bu tür adımların Rusya ekonomisi için oldukça tehlikeli deneyler olduğunu ifade eden Nabiullina, fiyat baskısının sürdüğü bir ortamda para politikasının zamanından önce gevşetilmesinin ekonomiyi stagflasyon sürecine sokabileceğini belirtti.

Rusya Merkez Bankası, gelecek üç yıllık dönemi kapsayan yeni devlet bütçesinin ekonomik tahminler üzerindeki etkilerini en erken ekim ayındaki toplantıda değerlendirmeye alacağını açıkladı. Banka, 24 Temmuz’da yapacağı bir sonraki toplantıda ise bütçe verileri henüz netleşmediği için öncelikli olarak yakıt piyasasındaki gelişmeleri ve bunların enflasyon üzerindeki etkilerini analiz edecek.

Rusya Merkez Bankası Başkan Danışmanı Kirill Tremasov, düzenlediği basın toplantısında, kurumun gelecek üç yıllık döneme ait devlet bütçesini ancak ekim ayındaki toplantıda tahminlerine dahil edeceğini bildirdi.

Tremasov, 24 Temmuz’da yapılacak bir sonraki toplantıya kadar ellerinde bütçeye ilişkin yeni verilerin bulunmayacağını ifade etti.

Bütçe politikasına dair takvimi paylaşan Tremasov, “Temmuz ayı değerlendirme sürecinde bütçeye ilişkin yeni girdilerimiz olmayacak. Sonbaharda ise hükümetin bütçe politikası kapsamındaki planı şekillenmiş olacak ve bu plan tahminlerimize yansıtılacak” dedi.

Haziran ayındaki ihtiyatlı sinyal geçerliliğini koruyor

Temmuz ayındaki toplantıda faiz indirim alanının ne ölçüde daraldığına yönelik somut bir değerlendirme yapmaktan kaçınan Tremasov, haziran ayında verilen ılımlı gevşeme sinyalinin geçerliliğini koruduğunu belirtti.

Reuters ajansının aktardığına göre Tremasov, “Son toplantıdan bu yana çok az zaman geçti ve bu süreçte olağanüstü derecede beklenmedik bir gelişme yaşanmadı” diye konuştu.

Yakıt piyasasındaki mevcut duruma dikkat çeken Tremasov, “Yakıt piyasasındaki durumun odak noktasında olacağı aşikar. Bu gelişmeyi analiz etmemiz, ikincil etkilerini ve enflasyon beklentileri üzerindeki yansımalarını değerlendirmemiz gerekiyor. Şu aşamada gelecekteki faiz adımı hakkında konuşmak zor” ifadelerini kullandı.

Tremasov, Merkez Bankasının bu yıl için belirlediği yüzde 4,5 ile yüzde 5,5 aralığındaki enflasyon tahminini yükseltip yükseltmeyeceği sorusunu ise yanıtsız bıraktı.

Nabiullina: Yakıt şokunun enflasyona etkisi geçici

Yakıt piyasasının etkileri temmuz tahminlerinde yer alacak

Nisan ayında açıklanan tahminlerde yakıt piyasasındaki gelişmelerin öngörülmediğini kaydeden Tremasov, “Yakıt piyasasında ortaya çıkan durum, nisan ayı tahminlerimizde yer almayan bir gelişmeydi. Dolayısıyla bu olayların etkilerini analiz edeceğiz ve bu durum yeni tahminlerimize yansıtılacak” dedi.

Ülkede yıllık enflasyonun halihazırda yüzde 6 seviyesine yaklaştığını belirten Tremasov, buna karşın temmuz ayında oranda bir gerileme görülebileceğine işaret etti. Geçen yılın temmuz ayında konut ve kamu hizmetleri tarifelerinde artışa gidildiğini hatırlatan Tremasov, bu yıl ise söz konusu tarifelerin temmuzda değil, 1 Ekim itibarıyla artırılacağını aktardı.

Tremasov, bu baz etkisi nedeniyle temmuz ayında yıllık enflasyon göstergelerinde düşüş yaşanabileceğini ifade etti.

Ekonomik büyüme performansına da değinen Tremasov, Rusya ekonomisindeki genel gidişatın gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) büyümesi açısından şu an için Merkez Bankasının tahmin sınırları dahilinde kalmaya devam ettiğini sözlerine ekledi.

Rusya Merkez Bankası Başkanı Nabiullina’dan özelleştirme ve dijital ruble açıklaması