Norveç Savunma Bakanı, Yüksek Kuzey’de Rusya’yı gözlemleyen müttefiklerin halihazırda Arktik güvenliği konusunda somut çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Bakan Tore Sandvik, Ankara’da düzenlenen NATO zirvesi sırasında POLITICO’ya verdiği mülakatta, “Amerikalı [meslektaşlarıma] eskiden şöyle derdim: ‘Sizin için vatan savunması yapıyoruz’,” dedi.

Bu sözler, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Washington’un Arktik’te daha fazla güvenliğe ihtiyacı olduğu ve bunun yolunun Grönland’ı ele geçirmek olduğu” şeklindeki argümanına karşı dile getirildi.

ABD’li lider, adanın “Danimarka tarafından değil, ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini” söylemişti.

Sandvik, Trump’a doğrudan karşı çıkmadı ama Grönland’ın “kırmızı çizgi” olduğunu vurguladı.

Sandvik, “Grönland’ın egemenliği konusunda çok netiz. Orası Danimarka’nın, Danimarka Krallığı’nın bir parçası ve bu konuyu Amerikalılara da oldukça net bir şekilde ifade ediyoruz,” dedi.

Trump Ankara’da duyurdu: İran ile ateşkes bitti

Norveç’in güvenlik sorununa farklı bir bakış açısı olduğunu belirten Sandvik, bunun nedeninin Kuzey Kutbu’ndaki ana askeri tehdidin Grönland çevresinde olmaması olduğunu söyledi.

Norveçli, “Grönland çevresinde Rusya veya Çin’den gelen herhangi bir hareket yok,” dedi.

Avrupalı müttefiklerin, Danimarka ve Grönland’ın egemenliğinin sorgulanmasını zorlaştırmak için Grönland çevresinde daha kalıcı bir varlık kurması gerekip gerekmediği sorulduğunda Sandvik, bunun yerine Norveç’in Svalbard Adaları ile anakara arasındaki sulara işaret etti.

Bakana göre oradaki tehlike, Kola Yarımadası’ndan Kuzey Atlantik’e doğru hareket eden Rus denizaltılarından kaynaklanıyor.

“Grönland’a gidecekseniz buradan geçmeniz gerekir,” diyen Sandvik, Norveç anakarasının Kuzey Burnu ile Svalbard takımadaları arasında yer alan 650 kilometrelik stratejik bir deniz geçidi olan Bear Gap’ten bahsetti. “Sessizliğin sesini takip ediyoruz,” diyen Sandvik, “Grönland’ı korumanın yolunun buradan başladığını” ekledi.

Sandvik’in daha genel mesajı, sadece Arktik’te değil, Ukrayna konusunda da Norveç’in ittifakın güvenlik yükünün önemli bir kısmını zaten üstlendiği yönündeydi.

Savunma Bakanı, Norveç, Hollanda, Danimarka, İsveç, Baltık ülkeleri ve Almanya’nın Kiev’i desteklemek için üzerlerine düşenden fazlasını yaptıklarını, oysa bazı büyük Avrupa ekonomilerinin çok daha az katkı sağladığını belirtti.

Norveçli siyasetçi, “Bunun Avrupa için uzun vadede sürdürülebilir olmadığını düşünüyorum,” dedi.

Yine de Sandvik, Oslo’nun desteğini azaltmayacağını belirtti ve “Ukrayna’ya hâlâ çok para harcayacağız ve ne kadar sürerse sürsün orada kalacağız, tüm Avrupa ülkelerinin daha fazla çaba göstermesi gerekiyor,” diye ekledi.

NATO üyesi ülkeler, Soğuk Savaş döneminden kalan askeri petrol boru hattı ağını Doğu Avrupa ve Türkiye’ye kadar genişletmek üzere bir anlaşmaya varmaya yaklaştı. Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı habere göre, ittifak tarihinin en büyük yatırımlarından biri olabilecek bu proje kapsamında 20 yılda yaklaşık 30 milyar dolar harcanması planlanıyor.

NATO ülkeleri, Soğuk Savaş döneminde inşa edilen askeri petrol boru hattı ağını Doğu Avrupa ve Türkiye’ye kadar genişletmeyi öngören bir anlaşmaya imza atmaya yaklaştı.

Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, kararın Ankara’da düzenlenen yıllık NATO Zirvesi kapsamında çarşamba günü resmi olarak açıklanması bekleniyor.

Ajansın aktardığı bilgilere göre, askeri üsleri birbirine bağlayan bu boru hatları olası bir kriz durumunda birliklerin yakıt tedarikini güvence altına almayı amaçlıyor.

Kaynaklardan biri, projenin NATO tarihinin en büyük yatırımı olabileceğini ve önümüzdeki yirmi yıllık süreçte maliyetinin 30 milyar dolara kadar ulaşabileceğini ifade etti.

Bloomberg değerlendirmesinde, “Bu girişim, Batı Avrupa’da yoğunlaşan mevcut boru hattı ağının Rusya sınırları yakınındaki büyük ölçekli operasyonları desteklemek için yetersiz kalabileceğine dair artan endişeleri yansıtmaktadır. Doğu kanadındaki ülkelerin büyük çoğunluğu, tıkanıklıklara ve saldırılara karşı daha savunmasız olan karayolu veya demiryolu altyapısına bağımlı durumdadır” ifadelerine yer verdi.

Doğu kanadındaki ülkeler projenin merkezinde yer alıyor

Genişleme hamlesinin ana yararlanıcılarının Polonya, Baltık ülkeleri, Romanya, Bulgaristan ve Türkiye olacağı belirtiliyor. Projenin NATO Zirvesi’ndeki en aktif savunucularından biri ise Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki oldu.

Polonya televizyon kanalı TVP’nin aktardığı beyanatında Nawrocki, “Boru hatlarının çift amaçlı kullanımı, tüm NATO doğu kanadının güvenliğini güçlendirme fırsatı sunuyor. Bu nedenle benim ve tüm Orta Avrupa için bu konuyu yeniden gündeme getirmek bir fırsattır” dedi.

Bloomberg, projenin ana finansmanının NATO tarafından karşılanacağını, Doğu Avrupa ülkelerinin ise maliyetin kalan kısmını üstleneceğini netleştirdi.

Zirve öncesinde altyapı girişimleri hız kazandı

Doğu Avrupa’ya yönelik petrol boru hatlarını genişletme projesi, Ankara’daki zirve öncesinde çeşitli diplomatik hazırlıklara ve değerlendirmelere konu oldu.

Polonya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, haziran ayının sonunda yaptığı açıklamada, NATO yakıt boru hatlarının Varşova için Ankara’daki zirvede öncelikli gündem maddesi olduğunu belirtmişti.

Kosiniak-Kamysz konuya ilişkin olarak, “Birkaç gün önce bir araya geldiğim Slovakya, Çekya ve Macaristan’daki mevkidaşlarımın yanı sıra Baltık ülkelerinden de boru hatlarının inşasını teşvik etmek üzere çok güçlü bir yetki aldım” şeklinde konuştu.

Polonyalı bakan, projenin Batı Almanya’dan Doğu Almanya üzerinden Polonya’ya, güneyde Çekya’ya, kuzeyde ise Litvanya ve diğer Baltık ülkelerine uzanacak hatları kapsadığını açıkladı.

NATO ülkeleri, milyarlarca dolarlık savunma anlaşması açıkladı

İtalyan bankası UniCredit, artık Commerzbank’ın yüzde 47,6 hissesine sahip ve Almanya’nın en büyük ikinci bankasının kontrolünü ele geçirmenin eşiğinde.

UniCredit bugün (8 Temmuz) yaptığı açıklamada, Commerzbank hisselerinin yüzde 17,6’sını temsil eden yatırımcıların, kabul süresi boyunca İtalyan bankasının 44 milyar avroluk devralma teklifini kabul ettiğini ve bu hisselerin, teklifin başlatılmasından önce sahip olduğu yaklaşık yüzde 30’luk hisseye eklendiğini belirtti.

Bankanın CEO’su Andrea Orcel’in mart ayında sadece yüzde 4 primle tamamen hisse bazlı teklifi başlattığı sırada, kabul oranı analistlerin beklentilerinin önemli ölçüde üzerindeydi.

Bu teklif, Alman devralma yasasındaki “yüzde 30 eşiği”ni aşmamak için gerekli ama bankanın kontrolünü ele geçirmek amacıyla tasarlanmamış bir “göstermelik” adım olarak değerlendiriliyordu.

UniCredit, 2024 yılında hisse alımına başlamış ve halihazırda Commerzbank’ın en büyük tek hissedarı konumundaydı.

Öte yandan Commerzbank için bir anlaşmayı tamamlamasına hâlâ önemli bir mesafe var.

UniCredit’in, düzenleyici kurumların onayına tabi olan hisse oranı, yönetim kurulu atamaları, bankanın stratejik yönelimi ve yönetişim üzerinde belirleyici bir etki sağlayacak yüzde 50 eşiğinin altında kalsa da, analistler bu seviyenin altında da etkili bir kontrol uygulayabileceğini belirttiler.

Almanya’nın Commerzbank kaygısı “Mittelstand” kaynaklı

Analistler, oy haklarının yaklaşık yüzde 40-45’lik bir payının, İtalyan bankaya hissedarlar toplantıları üzerinde fiili kontrol sağlaması için muhtemelen yeterli olacağını, çünkü katılımın nadiren yüzde 100’e ulaştığını belirtti.

UniCredit’e yakın bir kaynak, “Kontrol bizde,” dedi.

Fakat UniCredit için son aşama mutlaka kolay olmayacak. Yaklaşık yüzde 13 hisseye sahip Berlin’in ve güçlü sendikaların yatıştırılması gerekecek, ayrıca potansiyel düzenleyici engeller de söz konusu.

Aylar süren teklif sürecinde Commerzbank, UniCredit’in iddia ettiği desteği nasıl elde ettiğini sorguladı ve teklif edilen hisselerin çoğunun, Orcel’in Alman bankası için öngördüğü vizyonu destekleyen kurumlardan ziyade, türev işlemlerdeki karşı taraflardan gelip gelmediğini merak etti.

Commerzbank bugün yaptığı açıklamada, kurumsal ve bireysel yatırımcılar tarafından ihaleye sunulan hisselerin toplam sayısının yüzde 2’nin altında olduğuna inandığını belirtti.

Açıklamada, “Bağımsız hissedarlar arasındaki düşük kabul oranı, teklifin cazibesinin düşük olduğunun açık bir kanıtı,” denildi.

Commerzbank daha önce Almanya’nın finansal denetim kurumu BaFin’i, “olağandışı ihale davranışı” olarak nitelendirdiği durumu soruşturmaya çağırmıştı.

İşçi konseyi ise daha da ileri giderek nadir görülen bir cezai şikayette bulundu ve bu da Frankfurt savcılığını “olası piyasa manipülasyonu konusunda ön soruşturma” yürütmeye sevk etti.

Savcılar, ancak olası bir suistimalin kanıtını bulmaları halinde resmi bir soruşturma açabilirler. 

UniCredit, savcılığın işçi konseyinin yaptığı şikayeti takip etmesinin “protokol gereği” olduğunu belirtti.

Almanya, Commerzbank için UniCredit’in teklifini geri çevirdi

Öte yandan teklifin koşulları, ihale süreci boyunca değişti. Son haftalarda UniCredit, Commerzbank’a kıyasla kendi hisse fiyatındaki yükselişten faydalandı; bu durum, teklifin ima edilen primini artırarak yatırımcılar için daha cazip hale getirdi.

UniCredit’in Commerzbank’taki hissesini yüzde 30’un üzerine çıkarmak için hâlâ Avrupa Merkez Bankası’ndan resmi onay alması gerekiyor ama bu süreç büyük ölçüde bir formalite olarak görülüyor.

Analistler, UniCredit’in bu onayı aldıktan sonra, sahip olduğu büyük oy hakkı sayesinde Commerzbank üzerinde fiili kontrol sağlayabileceğini öngörüyor.

Keefe, Bruyette & Woods analisti Hugo Cruz, halka arz teklifinin sonucunun açıklanmasından önce, “UniCredit’in Commerzbank üzerindeki kontrolünün neredeyse kesinleştiğini düşünüyoruz” dedi.

Cruz, UniCredit’in kontrolü ele geçirmek için hemen Commerzbank’ta olağanüstü bir acil toplantı yapılmasını talep etmesinin mantıklı olmayabileceğini belirtti.

Bunun yerine, İtalyan bankası, önümüzdeki Mayıs ayında yapılacak Commerzbank yıllık hissedarlar toplantısı öncesindeki ayları, Almanya’daki siyasetçiler ve çalışanlarla ilişkiler kurmak için kullanabilir.

Orcel daha önce, her halükarda her iki bankanın tam bir yasal birleşme için hazır hale gelmesinin 18-24 ay süreceğini belirtmişti.

Commerzbank yöneticileri, UniCredit’in konumunun gücünü ancak son günlerde fark ettiler ve buna uyum sağlamak zorunda kaldılar.

Commerzbank yönetim kurulu, kamuoyuna yaptığı açıklamada “UniCredit ile yapıcı bir diyaloga açık olduklarını” ve bu tutumlarının “değişmediğini” belirtti.

Commerzbank bugün yaptığı açıklamada, “Birleşmeden kaynaklanan sinerjileri anlamlı bir ölçüde ve makul bir zaman dilimi içinde gerçekleştirmek, ancak bankanın yönetimi, çalışanları ve temsilcilerinin yanı sıra Alman federal hükümetini de içeren uzlaşmaya dayalı bir çözüm yoluyla gerçekçi olabilir,” dedi.

Fakat Commerzbank’a yakın bir kişi bunu “yeni bir sayfanın başlangıcı” olarak nitelendirdi. Bir başkası ise, “Kendimizi bir kuleye hapsedemeyiz,” diye ekledi.