Güney Kore ve ABD orduları, bölgesel tehditlere karşı savunmayı güçlendirmek amacıyla bu ayın ilerleyen günlerinde geniş çaplı askeri tatbikatlar gerçekleştirecek. İki taraf aynı zamanda savaş zamanı operasyonel kontrol (OPCON) yetkisinin gelecekte Seul’e devredilmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

Her yıl düzenlenen Ulchi Freedom Shield tatbikatı, 17-27 Ağustos tarihlerinde Güney Kore’de gerçekleştirilecek. ABD Kore Kuvvetleri Halkla İlişkiler Direktörü Albay Ryan Donald, pazartesi günü düzenlenen ortak basın toplantısında tatbikatların “Pasifik’teki en büyük tatbikatlardan biri” olduğunu söyledi.

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, tatbikatların savunma amaçlı olduğunu ve müttefiklerin ortak savunma duruşunu güçlendirmeyi hedeflediğini vurguladı. Donald, Güney Kore’nin resmi adını kullanarak, “Temel amacı Kore Cumhuriyeti’ne yönelik saldırganlığı caydırmak” dedi.

ABD, Güney Kore’de yaklaşık 28 bin 500 asker bulunduruyor. Bu askeri varlık, iki ülkenin 1950-1953 Kore Savaşı’nda aynı safta savaşmasının mirası niteliğinde.

Tatbikatlar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin yakında 30 bin ila 50 bin Kuzey Kore askerinin Rusya’ya gönderilebileceği yönündeki açıklamasının ardından gerçekleştirilecek. Zelenskiy, iddiasını hangi verilere dayandırdığını açıklamadı. Kuzey Kore ise daha önce Rusya’ya destek amacıyla Ukrayna’ya asker göndermişti.

Donald, “Kuzey Koreli askerler Ukrayna’ya konuşlandırıldı ve orada savaştı. Orada öğrendikleri dersleri Kuzey Kore’ye geri götürdüler. Bu, Kuzey Kore’nin kapasitesini değiştiriyor ve bizim eğitimlerimiz de bu tehdidi hesaba katıyor” dedi.

“Tatbikatların bir diğer hedefi de olası bir savaş durumunda Güney Kore’nin kendi birliklerinin komutasını devralacağı geleceğe hazırlık yapmak” olarak açıklandı. Bu mesele yıllardır tartışılıyor ancak henüz hayata geçirilmiş değil.

ABD Başkanı Donald Trump, uzun yıllardır Seul gibi ABD müttefiklerinin kendi savunma ihtiyaçlarının daha büyük bölümünün sorumluluğunu üstlenmesi ve ABD desteğine daha az bağımlı olması gerektiğini savunuyor. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung da ülkesinin savunma alanında daha fazla özerklik kazanması hedefini destekliyor ve geçen yıl haziranda başlayan beş yıllık tek görev dönemi içinde OPCON devrini tamamlamayı hedefliyor.

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı pazartesi günü yayımladığı açıklamada, “Tatbikat, ittifak anlaşmaları doğrultusunda, koşullara bağlı savaş zamanı operasyonel kontrol devrine yönelik devam eden hazırlıkları desteklemek için de bir fırsat sağlayacaktır” ifadelerini kullandı.

ABD Kore Kuvvetleri’nden Donald ile Güney Koreli mevkidaşı Yüzbaşı Jang Do-young, devrin ne zaman gerçekleşebileceğine ilişkin ayrıntı vermeyi reddetti. Her iki isim de kararın, ikili ittifakın temelini oluşturan standartlar doğrultusunda karşılıklı mutabakatla alınacağını vurguladı.

Asya-Pasifik bölgesindeki operasyonlardan sorumlu ABD’li askeri yetkililer, Güney Kore’nin bölgedeki daha geniş kapsamlı ABD operasyonlarını desteklemek üzere bir üs olarak kullanılmasına ilişkin açıklamalar yaptı. Böyle bir gelişme bölgedeki ABD kuvvetlerinin rolünde önemli bir değişim anlamına gelecek.

ABD Kore Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Xavier Brunson, kamuoyuna yaptığı açıklamalarda Güney Kore’nin Japonya ve Filipinler’le birlikte, ABD’nin Çin ve Rusya’ya karşı koymasını sağlayacak bir “kill web”in parçası olmasını istediğini açıkça dile getirdi.

Donald ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu yılki Ulchi Freedom Shield tatbikatının daha geniş kapsamlı herhangi bir bölgesel hedef taşımadığını ve “kesinlikle Güney Kore’nin savunmasına ve yarımadaya yönelik tüm doğrudan tehditlere karşı koymaya odaklandığını” vurguladı.

Geçen hafta sonu Washington’un yeni desteklemek amacıyla avro satışı, Avrupa Merkez Bankası’nı (ECB) hazırlıksız yakaladı.

ABD ancak bu tarihi döviz müdahalesinden sonrasında Frankfurt’taki muhataplarını bilgilendirdi.

Kaynakların Financial Times’a (FT) aktardığına göre ECB, ABD’nin avro satıp yen satın alma hamlesinden, işlem gerçekleştirildikten sonra cuma günü haberdar edildi.

Bu kaynaklardan biri, ECB Başkanı Christine Lagarde ile ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in cumartesi günü bu müdahale hakkında görüştüğünü belirtti.

Koordinasyon eksikliği, neredeyse 30 yıldır yeni desteklemek amacıyla yapılan ilk ortak Washington-Tokyo girişiminin alışılmadık niteliğini ortaya koyuyor.

Normalde, ABD’nin böyle bir operasyonda dolar kullanması beklenirdi.

Kaynaklara göre, bazı üst düzey ECB yetkilileri, ABD’nin işlemde avro kullanma kararını, batılı para otoriteleri arasındaki uzun süredir devam eden işbirliği geleneklerine yönelik eşi görülmemiş bir ihlal olarak değerlendirdi.

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana, batılı merkez bankaları ve maliye bakanlıkları karşılıklı güven ve istişareye önem vermiş; döviz piyasalarındaki önceki müdahaleler genellikle koordineli bir şekilde gerçekleştirilmişti.

Yen müdahalesinin asıl mesajı: Doların rezerv para statüsü artık eskisi kadar güçlü değil

Avrupa’daki politika yapıcılar arasındaki görüşmelere aşina bir kişi, FT’ye, ABD Hazine Bakanlığı adına New York Fed tarafından gerçekleştirilen Washington’ın avro satışlarının “çok çarpıcı” ve “üzücü” olduğunu söyledi.

“Bu daha önce hiç yaşanmamıştı,” diye ekleyen bu kişi, finansal istikrarı ve iktisadi büyümeyi destekleyen batılı merkez bankaları arasındaki on yıllardır süren yakın işbirliğinin tehlikeye girmiş olabileceğini belirtti.

Bir Hazine sözcüsü FT’ye, bakanlığın müdahaleyi gerçekleştirmek için kullandığı Döviz İstikrar Fonu (ESF) içindeki rezervlerin tahsisine ilişkin kararları yabancı yetkililerle koordine etmediğini söyledi.

Sözcü, “Döviz İstikrar Fonu’nun tahsisine ilişkin kararlar, Hazine ve Federal Rezerv’in piyasa likiditesi, değerlemeler ve diğer ilgili hususlara ilişkin değerlendirmeleri dikkate alınarak ABD Hazine Bakanlığı tarafından alınır,” dedi.

Sözcü, bu yetkiyle uyumlu olarak, Hazinenin geçen hafta Döviz İstikrar Fonu (ESF) içindeki rezerv varlıklarını yeniden tahsis ettiğini ekledi.

Trump yönetiminin üst düzey bir yetkilisi, “ECB’den farklı olarak, uluslararası muhataplarımızla yaptığımız özel görüşmelerin gizliliğine saygı duyuyoruz,” dedi.

ABD’li yetkililer, dolar satışının ABD para birimini zayıflatmak ve Bessent’in güçlü dolar politikasını baltalamak amacıyla atılmış bir adım olarak algılanabileceğinden avro satmış gibi görünüyor.

İktisatçılar ve analistler ayrıca, uzun vadeli ABD borçlanma maliyetlerinin 19 yılın en yüksek seviyelerine yakın seyrettiği bir dönemde, Washington’un Tokyo’nun Hazine tahvillerini satmasını engellemek için Japonya’ya katılarak müdahale ettiğini öne sürdü.

Japonya ve ABD, yen alımı için ortak müdahaleyi doğruladı; yeni adımların sinyalini verdi

Analistler, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) geçici verilerine dayanarak, Japonya’nın tek başına iki gün içinde yeni desteklemek için yaklaşık 13,8 trilyon yen (87 milyar dolar) harcamış olabileceğini öne sürüyor.

Mizuho analisti Masayuki Nakajima, “Japonya, sadece iki işlem gününde önceki rekor müdahale kampanyası [Nisan ve Mayıs aylarında 11,73 trilyon yen] sırasında harcadığından daha fazla fon ayırmış görünüyor; bu da yetkililerin yenin hızlı değer kaybı konusundaki endişesini vurguluyor,” dedi.

ABD ve Japonya’nın müdahaleleri yeni, bu ayın başlarında 1986’dan bu yana en düşük seviyesi olan dolar başına yaklaşık 164 yenden 157 yen civarına çıkardı.

O zamandan beri yen, 158 yen seviyesine geriledi. Yatırımcılar, BoJ artan enflasyonu kontrol altına almak için yeterince hızlı hareket etmediğine dair endişelerin devam ettiği konusunda uyarıda bulundu.

BoJ, temmuz ayındaki son toplantısında faiz oranlarını sabit tutarken, Başkan Kazuo Ueda, “Enflasyona yönelik yukarı yönlü risklere dikkat etmenin eskisinden daha fazla gerekli olduğuna inanıyoruz,” dedi.

Tüccarlar, BoJ’un eylül ayındaki bir sonraki toplantısında faiz oranlarını artırma ihtimalini yüzde 50 olarak değerlendiriyor.

Japonya’daki bu gelişmeler, uzun vadeli Hazine tahvili getirilerindeki keskin artışla eşzamanlı olarak gerçekleşti.

Zira tüccarlar, Fed’in faiz oranlarını mevcut seviyelerden yükseltmeme riskinin arttığını fiyatlamaya başladı.

ABD’de enflasyon haziran ayında gerilemiş olsa da, hâlâ Fed’in kendi belirlediği yüzde 2’lik hedefinin çok üzerinde seyrediyor.

Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde ilişkilerin yıprandığına işaret eden bir gelişme olarak İsrail’in Chengdu Başkonsolosluğu kapandı ve başkonsolos görevinden ayrıldı. Kapanış, iki yıl önce Çinli internet kullanıcıları arasında tepkiye yol açan bir tartışmanın ardından geldi.

Buna karşın bir analist, son yıllarda ikili ilişkilerin zaten gergin olduğunu belirterek gelişmenin etkisinin abartılmaması gerektiğini söyledi.

Çarşamba günü yayımlanan bir mektupta Gadi Harpaz, Çin’in güneybatısındaki kentte İsrail Başkonsolosu olarak geçirdiği beş yılı “diplomatik kariyerinin en unutulmaz dönemi” olarak nitelendirdi ve görevinden “derin bir hüzün ve nostalji duygusuyla” ayrıldığını söyledi.

Harpaz, “Başkonsolosluk kapanıyor olsa da son beş yılda inşa ettiğimiz dostluk, karşılıklı saygı ve ortak anı köprüleri varlığını sürdürecek” diye yazdı.

Haziran ayında yapılan ilk açıklamanın ardından Chengdu’daki başkonsolosluk temmuz ayında faaliyetlerini resmen sona erdirdi.

İsrail’in halen Şanghay, Guangzhou ve Hong Kong’da başkonsoloslukları ile Pekin’de büyükelçiliği bulunuyor.

İsrail geçen yılın sonlarında Çin’deki diplomatik temsilciliklerinden birini kapatacağını açıklamış ancak hangisi olduğunu belirtmemişti. Chengdu Başkonsolosluğu başkanlığı için yayımlanan iş ilanının iptal edilmesi, geniş çaplı spekülasyonlara yol açmıştı.

South China Morning Post, konuya ilişkin yorum almak üzere İsrail’in Pekin Büyükelçiliğiyle temasa geçti.

Haber, 2023 yılında Chengdu Başkonsolosluğunun “kimliği bilinmeyen Çinli bir dosttan gelen mektup” olarak tanımladığı bir yazıyı paylaşmasının yol açtığı tartışmanın ardından geldi.

Çince el yazısıyla kaleme alınan mektup, Hamas’ın 7 Ekim’deki İsrail operasyonundan hemen birkaç hafta sonra yayınlandı.

Aynı ay Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, İsrail’e yönelik ilk açık eleştirisinde, ülkenin eylemlerinin “meşru müdafaa sınırlarını aştığını” söyledi.

Kimliği açıklanmayan mektubun yazarı, “İsrail’e ve uzun zamandır acı çeken Yahudi halkına sarsılmaz desteğini” dile getirirken, İsrail’i saldırgan, Hamas’ı ise kahraman olarak gösteren Çinli internet kullanıcılarını “yanlış yönlendirilmiş, tarih cahili bir grup aptal” olarak nitelendirdi ve bu kişilerin bir gün “kendi aptallıklarından utanacaklarını” söyledi.

Mektup internette hızla yayıldı. Bazı Çinli internet kullanıcıları yazarın kimliğini sorgularken, el yazısının ve kullanılan ifadelerin ana dili Çince olan birine aitmiş gibi görünmediğine dikkat çekti.

Çin-İsrail ilişkilerinin olağan durumuyla yüzleşmek

Bugüne kadar İsrail’in askeri saldırıları, 70 binden fazla Filistinlinin ölümüne yol açtı ve Gazze nüfusunun neredeyse tamamını yerinden etti.

Pekin’in 7 Ekim’in ardından Hamas’ı kınamama kararı İsrail’de memnuniyetsizliği artırdı ve Çin’e yönelik İsrail kamuoyu algısının keskin biçimde kötüleşmesine yol açtı.

Tel Aviv merkezli düşünce kuruluşu Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsünün Nisan 2024’te gerçekleştirdiği ankete göre İsrail’deki katılımcıların yarısından fazlası Çin’i düşman veya dostane olmayan bir ülke olarak görüyordu.

Lanzhou Üniversitesi Afganistan Araştırmaları Merkezi Direktörü ve Orta Doğu uzmanı Zhu Yongbiao, Chengdu’daki temsilciliğin kapanmasını “ikili ilişkilerin normal gelişim sürecinin doğal bir aşaması” olarak tanımladı.

South China Morning Post’a konuşan Zhu, bu adımın fazla yorumlanmaması gerektiğini ve Çin-İsrail ilişkilerinin keskin biçimde kötüleştiği anlamına gelmediğini savundu. İkili ilişkilerin son yıllarda zaten birkaç sarsıntıyı atlattığını da ekledi.

“İsrail, iki ülkenin küresel konumunu ve temel çıkarlarını gerçekçi biçimde yeniden değerlendirebilirse… iki ülke arasındaki ilişkilerin toparlanması ve gelişmesi için hâlâ potansiyel olduğuna inanıyorum. Çin’in Çin-İsrail ilişkilerine kasıtlı biçimde zarar verme niyeti yok” ifadelerini kullandı.

Başkonsolosluğun kapanması, iki ülke arasındaki sürtüşmenin arttığına dair başka işaretlerin görüldüğü bir döneme denk geldi.

Çin, Filistin’e desteğini defalarca yineledi ve Gazze’de ateşkes çağrısında bulunarak iki devletli çözümün çatışmayı çözmenin tek yolu olduğunu savundu.

Geçen yıl İsrail ile İran arasında patlak veren 12 günlük savaşın ardından Pekin, İsrail’i kınayarak uluslararası hukuku ve İran’ın egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal etmekle suçladı.

Çin ayrıca bu yıl İran’a yönelik askeri operasyonları nedeniyle ABD ve İsrail’i defalarca eleştirdi ve derhal ateşkes çağrısında bulundu.

Çin’den İsrail’e yönelik yatırım yasağı