Avrupa
AB, Macaristan’ı baypas etmeye çalışırken Rus nikelini yaptırım dışı bırakıyor

Avrupa Birliği, bir yandan dondurulan Rus varlıklarını Ukrayna’ya aktarmak için Macaristan’ın vetosunu aşacak hukuki bir formül ararken, diğer yandan savunma sanayii için hayati önemdeki Rus nikelini yaptırım listesinin dışında tutuyor.
Avrupa Birliği, Rusya’ya karşı yürüttüğü politikada iki farklı cephede, birbiriyle çelişen adımlar atıyor.
Brüksel, Rusya’nın dondurulan varlıklarını Ukrayna’ya yönlendirmek için üye ülkelerden birinin direncini kırmaya çalışırken, aynı zamanda stratejik bir Rus metalini yaptırımlardan muaf tutarak kendi endüstrisini korumaya öncelik veriyor.
Macaristan’ı devre dışı bırakma formülü
AB, Macaristan’ın engeline takılan, dondurulmuş 140 milyar avroluk Rus varlığını kullanarak Ukrayna’ya kredi sağlama planını üzerinde çalışıyor. Normal şartlarda 27 üyenin oybirliğiyle alınması gereken bu karar, Başbakan Viktor Orbán’ın muhalefeti nedeniyle ilerlemiyor.
Politico dergisinin haberine göre Brüksel, Budapeşte’yi devre dışı bırakabilecek hukuki bir yol arıyor. Avrupa Komisyonu, geçen yıl Orbán’ın da imzaladığı bir Avrupa Konseyi sonuç bildirgesini temel alıyor.
Belgede yer alan “Rus varlıklarının savaş bitene kadar dondurulacağı” ifadesinin, yaptırım kurallarını değiştirmeye ve kararların oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla alınmasına zemin hazırlayabileceği düşünülüyor.
Komisyonun AB büyükelçilerine sunduğu notta, bu adım için “liderlerin yüksek düzeyde siyasi mutabakatına ihtiyaç olacağı” belirtildi.
Ancak bu formülün hayata geçmesi kolay görünmüyor. Slovakya ve Belçika’nın da süreçte sorun çıkarabileceği konuşuluyor.
Plana en güçlü destek Almanya, İspanya, Polonya ve Baltık ülkelerinden gelirken, Fransa ve İtalya’nın daha temkinli bir duruş sergilediği bildiriliyor.
AB liderleri, konuyu önümüzdeki hafta Kopenhag’da yapacakları görüşmede ele alacak. Bir AB diplomatının ifadesiyle hedef, “Orbán’ı izole edecek kadar çok sayıda ülkenin desteğini almak.” Nihai kararın ise ekim sonunda çıkması bekleniyor.
Savunma sanayii için kritik metal
Brüksel’in Rusya’ya karşı “kararlı duruş” sergilemeye çalıştığı bu tablo, konu nikel ithalatına gelince değişiyor.
Finlandiya yayın organı Yle‘nin haberine göre AB, siyasi baskılara rağmen Rusya’dan ithal edilen nikeli yeni yaptırım paketine dahil etmeyecek. Kararın arkasında, bu metalin savunma sanayii, elektrikli araç pilleri ve rüzgâr türbinleri için taşıdığı kritik önem yatıyor.
AB içinde birçok siyasetçi uzun süredir bu konuda kısıtlamaların sertleştirilmesini talep ediyordu. Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Politikaları Komitesi üyesi Merja Kyllönen, durumu “Bu etik açıdan son derece kabul edilemez bir durum. Rusya’dan ne kadar fazla alım yaparsak, onun askeri sanayii de o kadar güçleniyor,” sözleriyle değerlendirdi.
Rakamlar, bu ticaretin boyutunu ortaya koyuyor. AB, 2024’te Rusya’dan 1 milyar dolar değerinde nikel alırken, 2025’in ilk üç ayında bu rakam 300 milyon dolara ulaştı.
Küresel pazarda yüzde 16’lık paya sahip olan Rus üretici Norilsk Nikel, bu alandaki en büyük aktörlerden biri. AB’nin olası yasağının küresel fiyatları artırmasından ve kendi endüstrisinde iş kayıplarına yol açmasından endişe ediliyor.
ABD, Guatemala’da ‘Rusya yaptırımları’ bahanesi ile nikel madenini devralacak
19. yaptırım paketi neler getiriyor?
Nikel muafiyeti, AB’nin 19 Eylül’de açıkladığı 19. yaptırım paketinin en dikkat çekici yönlerinden biri oldu. Paket, nikel dışında Rusya ekonomisini hedef alan bir dizi yeni kısıtlama içeriyor.
Yeni önlemler arasında Rus petrolüne uygulanan tavan fiyatın varil başına 47,6 dolara düşürülmesi, Rusya’nın Mir ödeme sistemine yönelik kısıtlamalar ve bazı maden, metal, kimyasal ve tuz ihracatlarının yasaklanması bulunuyor.
Paketle birlikte 45 Rus ve yabancı şirkete daha yaptırım uygulanması teklif edildi. AB ayrıca, 2027 yılına kadar Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz alımını tamamen durdurmayı planlıyor.
Avrupa
Mélenchon, seçim programını açıkladı

Fransa’da cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Mélenchon, 2027 seçim programını tanıtan konuşmasında asgari ücreti artırmayı ve ülkenin emeklilik yaşını 60’a geri getirmeyi taahhüt etti.
Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri Mélenchon, solun en güçlü adayı olarak görülüyor ve son kamuoyu yoklamaları, onun önümüzdeki Nisan ayında sağcı aday Marine Le Pen ile cumhurbaşkanlığı yarışının ikinci turuna kalacağını gösteriyor.
Paris’in Le Bourget banliyösünde düzenlenen kitlesel mitingde yaklaşık 20.000 destekçisine seslenen Mélenchon, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yerine geçmek üzere Élysée Sarayı’nı hedeflediğini açıkça ortaya koydu.
Mélenchon şunları söyledi:
“Size önereceğim tek makul bir şey var. Aslında oldukça ılımlı bir öneri. Tek bir şey: her şeyi değiştirmeliyiz. Fransa’da büyük bir siyasi dönüşümün yolunu açıyoruz.”
Macron’u hedef alan Mélenchon, son aylarda Fransa’da yaşanan gösterilere ve ayaklanmalara değindi.
Fransız lider, “Garip bir dönemden geçiyoruz. Bu, vahşet, polis şiddeti ve gösterilerin sonunda yaşanan öngörülemez, şiddetli patlamalarla damgalanan Macron döneminin son çırpınışları,” dedi.
Macron’u “hükümdarlığının karanlık sonuna” tanık olmakla suçlayan Mélenchon, Le Pen liderliğindeki sağın ise “ırkçılıktan başka bir fikri olmadığını” söyledi.
“L’Avenir en commun” (“Ortak Bir Gelecek”) başlıklı manifestosu, partisi LFI’nın beşinci programı ve Mélenchon’un önceki başkanlık adaylıklarının belkemiğini oluşturan politikaları büyük ölçüde yeniden teyit ediyor.
En önemli vaatleri arasında, kamu maliyesini güçlendirmek amacıyla Fransa’da asgari emeklilik yaşını 62’den 64’e kademeli olarak yükselten Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un emeklilik reformunun yürürlükten kaldırılması yer alıyor.
LFI, sisteme 40 yıl boyunca prim ödemiş kişiler için emeklilik yaşını 60’a geri getireceğini belirtiyor.
Programda ayrıca aylık net asgari ücretin yaklaşık 1.480 avrodan 1.700 avroya çıkarılması öngörülüyor ve sermaye gelirleri üzerindeki sabit verginin kaldırılması, en zengin hanehalklarına uygulanan vergilerin artırılması ve temel gıda ürünlerinin fiyatlarına üst sınır getirilmesi gibi planlar yer alıyor.
LFI ayrıca, planlanan EPR2 reaktör programının iptal edilmesi ve nükleer santrallerin ömürlerinin 60 yılı aşmayacak şekilde uzatılmaması da dahil olmak üzere, tamamen yenilenebilir bir elektrik sistemi lehine nükleer enerjinin kademeli olarak aşamalı olarak sonlandırılmasına yönelik desteğini yineledi.
Dış politika konusunda Mélenchon’un programı, NATO’ya yönelik uzun süredir sürdürdüğü eleştirilerini yineliyor.
LFI ve Mélenchon, Fransa’nın entegre askeri komutanlıktan ayrılmasıyla başlayarak ittifaktan kademeli olarak çekilmesini talep ediyor.
Fransa, daha önce 1966 yılında Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle döneminde NATO’nun entegre askeri komutanlığından çekilmişti.
Bu karar, daha sonra 2009 yılında Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy döneminde geri alınmıştı.
LFI’nin programı ayrıca, Avrupa Birliği ekonomi politikası üzerindeki Alman etkisini eleştiriyor ve Berlin’i, sıkı bütçe kuralları, fiyat istikrarı ve bağımsız para politikasına dayanan bir ekonomi felsefesi olan “ordoliberalizm”in Avrupa’daki başlıca savunucusu olarak tanımlıyor.
Program, üretimin Fransa’ya taşınmasını teşvik edecek önlemler de dahil olmak üzere yerli sanayinin daha fazla korunmasını talep ediyor ve ekonomide devletin daha müdahaleci bir rol üstlenmesini savunuyor.
Avrupa
Viktor Orbán’ın kardeşi gözaltına alındı

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını açıkladı. İddialara göre Áron Orbán’ın şirketi, 50 Vietnam vatandaşının iki günlük ilk yardım kursu üzerinden Schengen vizesi almasına aracılık etmekle suçlanıyor.
Macaristan Başbakanı Péter Magyar, eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu.
Magyar, X hesabından yaptığı paylaşımda, basında yer alan bilgilere göre eski Başbakan Viktor Orbán’ın kardeşi Áron Orbán’ın insan kaçakçılığı şüphesiyle gözaltına alındığını belirtti.
Magyar, Ulusal Varlık Kurtarma ve Bilgi Koruma Dairesi ile Ulusal Soruşturma Bürosunun tahkikatı sürdürdüğünü kaydetti.
Macar gazetesi Kontroll, daha önce polis tarafından düzenlenen bir operasyonda, aralarında muhtemelen Orbán’ın kardeşinin de bulunduğu birkaç kişinin gözaltına alındığını aktardı.
Telex ise kendi kaynaklarının da operasyonun yapıldığını bildirdiğini ancak Áron Orbán’ın gözaltına alındığını teyit edemediğini yazdı.
Kontroll’ün aktardığına göre gözaltı operasyonu, Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Dairesi (NVVH) ile Ulusal Soruşturma Bürosu (NNI) tarafından yürütüldü.
Operasyon kapsamında toplam birkaç kişi gözaltına alınırken, emniyet güçleri Budapeşte’de ve diğer şehirlerde aramalar gerçekleştirdi.
İddialara göre girişimci Áron Orbán’ın şirketi, Vietnam vatandaşlarını bir Macar üniversitesindeki iki günlük ilk yardım kursuna kaydettirdi ve bu işlem söz konusu kişilerin Schengen vizesi almasını kolaylaştırmış olabilir.
Áron Orbán’ın ayrıca vize başvurularının incelenme sürecinin hızlandırılması talebiyle yetkili makamlara başvurduğu ileri sürüldü.
Népszava gazetesinin 2024 sonbaharında yayımladığı habere göre, eski başbakanın kardeşinin şirketi 50 Vietnam vatandaşının bu kursu tamamlamasına yardımcı oldu.
Gelişmelerin ardından eski Başbakan Viktor Orbán, hükümetin sorumlu tutulmasını talep etti.
Orbán, Facebook hesabından yaptığı açıklamada, “Bu kirli oyunun amacı, siyasi bir rakibi tasfiye etmek ve tek parti sistemi inşa etmektir” ifadesini kullandı.
Eski Başbakan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Hedef benim, kardeşim ise yalnızca bir araç.”
Hükümeti 2010 yılından bu yana yöneten Orbán, Nisan 2026’da yapılan parlamento seçimlerini kaybetmişti.
Seçimde Tisza Partisi parlamentodaki 199 sandalyenin 141’ini kazanmış, Magyar ise 9 Mayıs’ta Başbakanlık görevine başlamıştı.
Orbán daha önce Magyar hükümetine karşı “ulusal direniş” başlattıklarını ilan etmişti.
Orbán, partisi Fidesz’in egemen bir Macaristan’ı savunduğunu, Magyar’ın Tisza Partisi’nin amacının ise Brüksel’e bağımlı bir ülke yaratmak olduğunu iddia etti.
Seçim zaferinin ardından Magyar, önceki hükümet temsilcilerini varlıkları yurt dışına kaçırmak, yolsuzluk yapmak ve bütçeyi zimmete geçirmekle suçladı.
Magyar ayrıca istihbarat servisleri üzerindeki denetimi nedeniyle Orbán’ı sorumlu tutma sözü verdi.
Macaristan Dürüstlük İdaresi Başkanı Ferenc Pál Bíró da Orbán hükümeti döneminde yapılan şüpheli kamu ihalelerinin soruşturulması çağrısında bulundu.
Yolsuzlukla mücadele kurumunun verilerine göre adı açıklanmayan üç şirket, kamu ihale sözleşmelerinin büyük bölümünü yapay olarak şişirilmiş fiyatlarla aldı.
Avrupa
Berlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi

Sol Parti’nin Berlin eyalet yürütme kurulu kısa süre önce Vanessa Emde’den milletvekilliğinden istifa etmesini talep etti.
Neukölln’den Sol Parti milletvekili Vanessa Emde, partisinin Temsilciler Meclisi’ndeki koltuğundan çekilmesi yönündeki talebini reddetti.
Emre bir basın açıklamasında, görev süresini tamamlamaya devam edeceğini belirtti.
Bu gelişme, Emde ile Sol Parti Berlin yönetimi arasında haftalardır süren bir anlaşmazlığın ortasında yaşandı.
Sol Parti’nin eyalet başkanları Kerstin Wolter ve Maximilian Schirmer, pazar günü ilgili komitelerin bundan sonraki adımları görüşeceğini duyurdu.
dpa’nın elde ettiği bir açıklamaya göre, “Eyalet yürütme kurulu ve Sol Parti milletvekili grubu bu konuda yakın işbirliği içinde hareket edecek.”
İkili, Emde’nin milletvekilliğinden istifa etme niyetinde olmadığını medya haberlerinden öğrendiklerini belirtti.
Berlin’de Sol Parti, SPD-Yeşiller koalisyonu için “İsrail’in var olma hakkı”nın altını çizdi
Eyalet başkanları şöyle devam ettiler:
“Eleştirilerimizin arkasında duruyoruz: Tekrarlanan davranışlarıyla, ortak sorumluluğumuzun üstüne kişisel çıkarlarını koyuyor. Böylece, işbirliği için gerekli olan güveni yok etti.”
Artık Emde’ye güvenmediklerini açıklayan Wolter ve Schirmer, Emde’den “koltuğunu iade etmesini” istediler.
Emde ise bu talebi kesin bir dille reddetti ve “Demokratik yollarla kazanılan koltuklar müzakere konusu olamaz. Elbette görev sürem boyunca görevime devam edeceğim!” diye yazdı.
Temsilciye yöneltilen başlıca suçlama, İsrail’in var olma hakkını reddettiği iddiası. 13 Ekim’de yapılan kurucu grup toplantısında Emde, Sol Parti’nin tüm temsilcileri gibi, antisemitizme karşı bildirgeyi imzalamıştı.
Fakat kısa bir süre sonra bu bildirgeden uzaklaştı ve Instagram’da yayınladığı bir videoda kendi imzasını reddetti. Bu hamle, parti içi çatışmayı daha da şiddetlendirdi.
Sol Parti’nin parlamento liderliği, Ekim ortasında şu açıklamayı yapmıştı: “Partiyle işbirliği yapmayan bir milletvekiliyle bir grup oluşturduğumuzu kabul etmeliyiz.”
Emde, partinin mevcut kararlarına atıfta bulunuyor. Ona göre, bir koalisyon ancak büyük konut şirketlerinin kamulaştırılmasına ilişkin referandum tutarlı bir şekilde uygulanırsa ve Filistin’le dayanışma sürdürülürse bir seçenek olabilir.
Ayrıca Emde, sosyal harcamalardaki kesintileri reddediyor. Eylemlerinin dayanağı olarak iki kararı öne sürüyor: Kudüs Deklarasyonu (JDA) hakkındaki parti kongresi kararı ve Filistinlilere karşı işlenen “İsrail suçlarının” soykırım olarak nitelendirilmesi ve kınanmasına ilişkin karar.
Emde, “İşte bu yüzden seçildim ve kendimi buna adadım,” diye açıkladı.
Emde, 20 Eylül’de Neukölln seçim bölgesinden doğrudan bir sandalye kazanarak Temsilciler Meclisi’ne yeni seçilmişti.
İstifa etmesi yönündeki çağrılara rağmen, Sol Parti’nin meclis grubuna kabul edildi.
Kısa bir süre önce Emde, Sol Parti kongresinin kapsamında düzenlenen bir mitingde Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) yanlısı bir aktiviste destek vermişti.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceYBŞ, Irak ordusuna katılacak
Avrupa2 hafta önceSırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Dr. Hudson: Trump aynı anda iki petrol cephesinde savaşamaz
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı











