Amerika
ABD’li iktisatçı Eichengreen: Dolarsızlaşma tartışması bu kez farklı

ABD’li iktisatçı ve eski IMF danışmanı Barry Eichengreen, uzun yıllardır zaman zaman gündeme gelen dolarsızlaşma tartışmalarının bu sefer gerçek olabileceğini düşünüyor.
South China Morning Post’a (SCMP) bir mülakat veren Kaliforniya Üniversitesi profesörü, ABD dolarıyla ilgili uzun süredir devam eden bazı endişeler –örneğin, ABD’deki yüksek kamu borcu seviyesi ve bu borcun artışının sürdürülebilir olup olmadığına dair endişeler– karşısında “nihayet gerçek bir yapısal dönüşümün başladığını” savunuyor.
ABD’nin kronik borç sorunları ve bunların doların istikrarı ve yabancı merkez bankalarının elindeki ABD Hazine tahvillerinin değeri üzerinde olumsuz etkiler yaratıp yaratmayacağına ilişkin görüşlerin yıllardır var olduğunu hatırlatan Eichengreen, bugünkü tartışmanın iki nedenle farklı olduğuna işaret ediyor.
Birincisi, ABD’nin siyasi kurumlarının gücü. İktisatçıya göre doların istikrarı ve dolara duyulan güven, temelde “hukukun üstünlüğü, güçler ayrılığı, merkez bankasının bağımsızlığı ve yolsuzluğun kontrol altına alınmasına” dayanıyor.
Ona göre insanlar, bu kurumsal düzenlemelerin daha önce varsayıldığından daha kırılgan olup olmadığını sorgulamaya başladı. Bu durum, yabancı merkez bankaları, hükümetler ve dolar ağırlıklı finansal portföyleri bulunan diğer yatırımcılar arasında güvenlik hissini sarsmaya başladı.
İkincisi, ABD’nin jeopolitik ittifakları hakkında yeni soruların gündeme gelmesi. ABD’li profesör şöyle diyor:
“Tarihten biliyoruz ki, merkez bankaları, hükümetler ve diğer kurumlar ittifak ortaklarının para birimlerini elinde bulundurmayı ve kullanmayı tercih ederler; zira bu ortaklar, rezerv varlıklarının güvenilir bekçileri olarak görülürler. Üstelik, bir ülke ABD ile ittifak içindeyse, ABD dolarını elinde bulundurmak ve kullanmak, o ülkeye duyulan güvenin bir göstergesidir.”
Eichengreen’e göre, ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin NATO’ya ve diğer güvenlik düzenlemelerine olan bağlılığının devam edip etmeyeceği konusunda şüpheler uyandırdı. Bu durum, Avrupalıları ve diğerlerini şu soruyu sormaya itti: “Jeopolitik açıdan belirsiz bu dünyada gerçekten ABD’ye ve dolara bu kadar bağımlı olmak istiyor muyuz, yoksa kendi para birimimize –Avrupa örneğinde olduğu gibi avroya– daha fazla güvenmek de dahil olmak üzere alternatiflere yönelmeli miyiz?”
Bundan dolayı iktisatçı, hem ABD’nin ittifakları hem de ABD kurumlarının gücüyle ilgili soruların “yeni ve farklı nitelikte” olduğunu savunurken, bunların “doların gelecekteki görünümünün de farklı olabileceğini ima ettiğini” ileri sürüyor.
Bununla birlikte, “ABD kendi ayağına kurşun sıkmazsa”, Çin’in ABD ve dolar ile arasındaki farkı kapatmasının “yıllar, hatta belki de on yıllar süreceğini” de kabul ediyor.
Bretton Woods sonrasında ortaya çıkan ABD doları merkezli parasal düzenin sonuna yaklaşıyor olabileceğimiz ve yerini daha “çok kutuplu” bir sisteme bırakabileceğini uzun yıllardır savunduğunun altını çizen Eichengreen, 2011 yılında yazdığı bir kitapta, dolara daha az odaklanan, daha çok kutuplu bir para ve finans sistemine kademeli olarak doğru ilerleneceğini; “daha çok kutuplu küresel ekonomimize daha iyi uyan, daha çok kutuplu bir para sistemi”ne geçileceğini öngürdüğüne işaret ediyor.
ABD’li iktisatçı, “Tahmin edildiği gibi bu yönde ilerledik ama beklediğimden daha yavaş bir şekilde,” diyor:
“Doların hakimiyetinin istikrarı çok güçlü; çünkü çok sayıda banka, şirket ve hükümet dolar kullanıyor ve bu da dolar kullanımını sabitleyen ağ etkileri yaratıyor.
Bu nedenle, son 15 yılda çok kutuplu bir sisteme daha hızlı bir şekilde ilerlememiş olmamız beni şaşırtıyor. Fakat bu hareket artık hızlanabilir.
Bence Çin’in para birimi zamanla küresel ölçekte daha önemli bir rol üstlenecek. Fakat vurgulanması gereken önemli nokta, yuanın doların çok, çok gerisinde başladığı.”
İktisatçı, İran savaşının Çin’e küresel petrol ve doğalgaz ticaretinde kendi para birimini daha fazla kullanma ve Orta Doğu’daki enerji ihracatçılarıyla kendi para birimiyle daha fazla ödeme işlemi gerçekleştirme imkânı sunduğu vurguluyor.
Enerji ihracatçılarının ödeme olarak yuan almaktan şu anda memnun göründüğünü savunan Eichengreen, elde ettikleri yuanları, Çinli inşaat şirketlerinin hizmetlerini ve Çin’den ithal edilen güneş panelleri, bataryalar, elektronik ürünler ve diğer ileri teknolojileri satın almak için kullanabileceklerini söylüyor ve şöyle devam ediyor:
“Bence [Basra] Körfezi’ndeki savaş, diğer merkez bankaları ve hükümetlerin dolara alternatif arayışını hızlandırdı ve bu şekilde Çin için bir fırsat penceresi yarattı.
15 yıl önce sıfırdan başlayan Çin, etkileyici bir ilerleme kaydetti. Fakat bunu, dünya genelindeki merkez bankalarının döviz rezervlerinin hâlâ yaklaşık yüzde 60’ını doların, yüzde 2’sini ise yuanın oluşturduğu bağlamda değerlendirmek gerekir.”
Aynı durumun küresel döviz piyasalarındaki işlem hacmi gibi diğer boyutlarda da gözlemlendiğine işaret eden iktisatçı, örnek olarak, Çin’in Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi (CIPS) üzerinden gerçekleştirilen işlemlerdeki ilerlemenin yavaşlamasını gösteriyor.
Büyümenin 2025’te keskin bir şekilde yavaşladığını hatırlatan Eichengreen, “Bu yavaşlama, yuanın uluslararasılaşmasının önünde hâlâ önemli engeller olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla şunu söyleyebilirim: ilerleme etkileyici, fakat yine de dolar, Çin’in para biriminden çok farklı bir ligde yer alıyor,” diyor.
ABD’li profesör, Çin’in gerekli finansal ve teknolojik altyapıyı geliştirdiğini, “bir bakıma” dijital finans devrimi açısından ABD’nin önünde olduğuna inanıyor.
Fakat ona göre yuanın işlem görebileceği piyasaların ve platformların, ödemeler yapmak için güvenli, emniyetli ve güvenilir bir yol oluşturduğuna dair bankacılar arasında güven yaratması gerekiyor.
Eichengreen, “ABD’deki muhabir bankacılık sistemi, CIPS’ten çok daha fazla günlük işlem gerçekleştiriyor. Ve daha önce de söylediğim gibi, bu farkın kapanması muhtemelen onlarca yıl sürecek,” diyor.
Yuanın uluslararasılaşması konusundaki fikirlerini de dile getiren iktisatçı, “Çin, finansal piyasalarının likiditesini artırmaya devam etmeli. İnsanlar yuan kullanarak ödeme yapacaklarsa, bu ödemeleri gerçekleştirebilmek için bu para biriminde bakiye bulundurmak zorunda kalacaklar,” ifadelerini kullanıyor.
Yabancıların Çin’de elinde bulundurabileceği menkul kıymet türlerinin, “düzenlemeler ve sermaye kontrolleri” ile sınırlandırıldığını hatırlatan Eichengreen, döviz kuru dalgalanmalarının riskini önlemek için kullanılan finansal türev araçların kullanılabilirliğinin Çin’de sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.
ABD’li iktisatçı, finansal piyasaların serbestleşmesi gerektiğine işaret ediyor:
“Dolayısıyla Çin, bu finansal piyasalara erişimi serbestleştirmek, piyasalarının likiditesini artırmak ve –türev piyasalar örneğinde olduğu gibi– piyasaların neredeyse hiç mevcut olmadığı alanlarda bu piyasaları geliştirmek için yavaş ama emin adımlarla ilerlemeli.”
Öte yandan Eichengreen, Çin’in bu yönde “hızlı ve ani” değil, “yavaş ama emin adımlarla ilerlemesi” gerektiğini savunuyor; çünkü ona göre bu tür adımlar finansal risklere yol açabilir.
2015 yılında Çin’in, sermaye kontrollerini gevşetmek için hızlı adımlar atmaya başladığını hatırlatan iktisatçı, bunun ardından paranın ülke dışına aktığını, borsanın çöktüğünü ve yetkililerin rotayı tersine çevirdiğini vurguluyor.
Ona göre bu olay, “yavaş ama istikrarlı ilerlemenin başarıya ulaştırdığını ve ani hamlelerin iyi bir fikir olmadığını” bir kez daha hatırlatmıştı.
Pekin’in bu süreci nasıl öngördüğü meselesinde ise cevabın tamamen Pekin’in kontrolünde olmadığını belirten iktisatçı, doların önde gelen uluslararası para birimi olarak kalıp kalmayacağının ve ne kadar süreyle kalacağının her şeyden önce Washington’a bağlı olduğunun altını çiziyor.
Eichengreen’e göre Pekin, bundan sonra ne olacağına dair bir plan hazırlamak yerine, senaryo planlaması yapmalı.
Avro ve yuan da dahil olmak üzere hiçbir alternatifin doların yerini almaya hazır olmadığını savunan iktisatçı, “Yapabilecekleri tek şey, marjinal olarak doları desteklemek. Fakat uluslararası para birimleri olarak gerekli ölçeğe sahip değiller ve bazı eksiklikleri var,” diyor.
Eski IMF danışmanına göre Çin’in durumunda sorun, yurt içi finansal piyasalara erişimin olmaması ve bu piyasaların likiditesinin sınırlı olması.
Avrupa’nın durumunda ise sorun, uluslararası yatırımcıların elinde bulundurup kullanabileceği güvenli ve likit varlıkların bulunmaması.
Eichengreen, “Sonuç olarak, ne avro ne de yuan yakın bir gelecekte doların yerini alabilir veya ikame edebilir,” diyor.
Avro ve yuanın yanı sıra Güney Kore wonu, Avustralya doları, Kanada doları, Danimarka kronu ve Norveç kronu gibi para birimlerine de işaret eden Eichengreen, bu birimleri “satın almanın, satmanın, elinde bulundurmanın ve takas etmenin daha kolay olduğu dijital bir dünyada yaşadığımıza” işaret ediyor ve bunların esasen “tamamlayıcı” işleve sahip olduklarını vurguluyor:
“Bu geleneksel olmayan rezerv para birimleri, küçük, açık, iyi yönetilen ve enflasyon hedeflemesi uygulayan ülkelerin para birimleri. Uluslararası kullanımda giderek daha cazip hale geliyorlar. Onlar da doların yerini alacak ölçeğe sahip değiller fakat marjinal olarak onu tamamlamaya yardımcı olabilirler.”
Hong Kong’a da değinen iktisatçı, bu bölgenin bir sonraki aşamada da önceki aşamada üstlendiği rolü sürdüreceğini düşünüyor: Yani yuan kullanımına yönelik bir tür deneme alanı ya da pilot proje olarak, Çinli yetkililerin farklı finansal yenilikleri denediği ve bunların etkilerini gözlemlediği bir ortam.
Hong Kong’un artık bir stabilcoin yönetmeliğine sahip olduğunu ve birkaç büyük bankaya iki stabilcoin lisansı verdiğini vurgulayan iktisatçı, “Stabilcoinlerin gelecekte önemli hale gelip gelmeyeceğini bilmiyoruz. Şahsen ben bunun olacağından şüpheliyim. Fakat Hong Kong, bankaların ve diğer kuruluşların stabilcoinlerin sunduğu ödeme teknolojisini deneme fırsatı bulabileceği bir yer olabilir,” diyor.
Altının gelecekte büyük bir rol oynayacağını sanmadığını kaydeden Eichengreen, “Geçmişte dolar ağırlıklı rezerv portföylerini devralan merkez bankaları, portföylerini çeşitlendirmek istiyor. Çeşitlendirme için izleyebilecekleri yollardan biri, dolarlarının bir kısmını altın satın almak için kullanmaktır. Bunun marjinal düzeyde bir örneğini gördük,” diyor.
İktisatçıya göre pratikte “çok kutuplu bir sistem”, birkaç para biriminin uluslararası alanda önemli roller üstlendiği; bu para birimlerinin sınır ötesi ödemelerde kullanıldığı ve uluslararası yatırımcılar tarafından istikrarlı değer saklama aracı olarak görüldüğü bir sistem olacak. Birden fazla merkez bankası, uluslararası kredi veren ve son çare likidite sağlayıcısı olarak görev alacak.
Eichengreen bu konuda hakkında şunları söylüyor:
“Çeşitlilik içeren bir ekosistemin Dünya gezegeni için iyi olması gibi, çok kutuplu bir para sistemi de küresel ekonomi için iyi olacak. Eğer bir likidite sıkıntısı yaşanırsa ve bir merkez bankası görevini yerine getiremezse –örneğin, Federal Rezerv’in yönetiminde izolasyonist eğilimli yöneticiler hakim olursa– o zaman Çin ve Avrupa’daki merkez bankaları devreye girebilir. Yabancı merkez bankaları likiditeye ihtiyaç duyduğunda, New York ve Washington’un yanı sıra Pekin ve Frankfurt’a da başvurabilirler.
Ne var ki şu anda koordinasyonun sağlanmasının zor olduğu bir dünyada yaşıyoruz; bunun nedeni kısmen, mevcut ABD yönetiminin diğer hükümetlerle sorunsuz bir şekilde koordinasyon kurmayı –ya da başka bir deyişle işbirliği yapmayı– zorlaştırması.”
İktisatçıya göre “elimizden gelen en iyi şey”, bu farklı para birimlerinden sorumlu merkez bankaları ve hükümetlerin sağlam ve istikrarlı politikalar izlemesini ummak; böylece para birimleri arasındaki döviz kurları nispeten istikrarlı kalır.
Amerika
JD Vance, 2028’de aday olmamayı düşünüyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen hafta yaşanan felaket niteliğindeki ara seçimlerin ardından 2028’de başkanlık yarışına girmemeyi ciddi olarak değerlendiriyor.
Yakın çevresinden CNN’e verilen bilgilere göre Vance henüz kararını vermedi. Bununla birlikte başkan yardımcısının çevresi ile yapılan röportajlar, başkan yardımcısının siyasi hırsları, MAGA koalisyonundaki bölünme ve babalık görevlerinin getirdiği yükler arasında bocaladığını ortaya koyuyor.
Kaynaklar, Vance’i 2024’te zafer kazanan hareketi yeniden inşa etmeye derinden bağlı ama bu hareketi yönetmesi gerekip gerekmediğinden emin olamayan biri olarak tanımladılar.
Örneğin bir kaynak şunları söyledi:
“Alacağı herhangi bir karar beni şaşırtmaz. Henüz 42 yaşında. Bu ortamda başarıya ulaşması imkânsız hale gelse bile geri dönüş yapabilecek kadar genç. Belki de henüz zamanı gelmemiştir.”
Bir zamanlar 2028 seçimlerinin açık ara favorisi olarak görülen Vance, bu karar için bir zaman çizelgesi belirlemedi ve Beyaz Saray’a adaylık seçeneği hâlâ masada duruyor.
Hatta bazı müttefikleri, aday olma olasılığının yüksek olduğu konusunda ısrarcı.
Destekçileri, Vance’in ara seçimlerin ertesi sabahı X’te paylaştığı ve Cumhuriyetçilerin yaygın kayıplarını İran savaşına bağlayan uzun mesajından cesaret alıyor ve bunun, olası bir başkanlık kampanyası için çerçevesini işaret ettiğine inanıyorlar.
Kaynakların CNN’e verdiği bilgiye göre, bu paylaşım aynı zamanda Başkan Donald Trump’ı da kızdırdı.
Fakat arkadaşları ve sadık destekçileriyle yaptığı özel sohbetlerde Vance o kadar da emin görünmüyor.
Kendisine yakın kişiler, bu yıla henüz bir karar vermemiş olarak girdiğini vurguluyor ve bu yaz dördüncü çocuğunun dünyaya gelmesi, Beyaz Saray’da başkanlık hedeflerini bir süreliğine rafa kaldırabileceğine dair spekülasyonları çoktan alevlendirmişti.
Vance’in müttefiklerinden biri şunları söyledi:
“Asıl soru, JD’nin bunu yapıp yapamayacağı değil. Asıl soru şu: İran savaşı hâlâ devam ediyorsa, herhangi bir Cumhuriyetçi bunu yapabilir mi? İran’daki savaşı sona erdirmezlerse, hiçbir Cumhuriyetçinin 2028’de şansı kalmaz.”
Vance’in en sadık müttefiklerinden bazıları, ara seçim sonuçlarının Vance’i açıkça sarsmadığını vurgulayarak, iki yılın siyasi rüzgârın yeniden onun lehine dönmesi için uzun bir süre olduğunu belirtiyorlar.
Ayrıca, Vance’in 2028 seçimlerine katılması halinde Cumhuriyetçi ön seçimlerde üstünlük sağlayacağına dair inançlarını sürdürüyorlar.
Etkili bir muhafazakâr grup olan American Principles Project’in başkanı Terry Schilling, Vance’in siyasi çıkarlar uğruna adaylıktan vazgeçmesinin bir hata olacağını söyledi.
Schilling, “O, temelde general olmak için hazır durumda ve biz de en büyük savaşlardan birine giriyoruz. Aday olmazsa şaşırırım,” dedi.
Diğer Cumhuriyetçiler ise fırsat kokusunu alınca 2028 seçimlerinde ön plana çıkmak için harekete geçtiler.
Bunların arasında Florida Valisi Ron DeSantis, Teksas Senatörü Ted Cruz ve Georgia Valisi Brian Kemp de bulunuyor.
Vance’in müttefikleri, ortaya çıkan rekabetten rahatsız olmadıklarını vurgulayarak, Cumhuriyetçi adaylar arasında bölünmenin 2016 ve 2024’te Trump’ın adaylığı kazanmasına yardımcı olduğunu belirtiyorlar.
Vance için öncelikli hedef, hızla çökmüş gibi görünen MAGA koalisyonunu yeniden inşa etmek ve ona yeni bir ivme kazandırmak.
Bu çabasında daha güçlü bir müttefiki var; zira Trump’a sadık Stephen Miller bu hafta Beyaz Saray genel sekreterliğine terfi etti.
Miller’ın, Trump’ın pek çok takipçisini heyecanlandıran seçim vaatleri konusunda Vance ile aynı çıkarları paylaştığına yaygın olarak inanılıyor.
Her iki adam da, öncelikle savaştan hızlı bir çıkış yolu bulmaları gerektiğini fark ediyor ki bu, yönetimin sürekli olarak başa çıkmakta zorlandığı bir konu.
Fakat bu görevin boyutu, 3 Kasım’da seçmenlerin Cumhuriyetçilere verdiği ağır yenilginin ardından acı verici bir şekilde ortaya çıktı.
Kaybedilenlerin boyutu, Beyaz Saray yetkililerinin ve Trump’ın siyasi ekibinin en karamsar tahminlerini bile gölgede bıraktı.
Ayrıca bu çabada kritik bir nokta olan İran savaşını sona erdirmeye dair hâlâ net bir cevap yok.
Beyaz Saray yetkilileri ile hem Trump’ın hem de Vance’in danışmanları, bu seçmenleri geri kazanmanın ne kadar zor bir iş olduğunu kabul ediyorlar.
Eğer bir parça da olsa iyimserlik varsa, bunun Demokrat Parti’nin popülaritesinin düşüklüğünden ve hükümete karşı genel olarak artan hayal kırıklığından kaynaklandığına inanıyorlar.
Vance’in müttefikleri ve danışmanları, aday olması halinde, kendisini önce Senato’ya, ardından da başkan yardımcılığına taşıyan Washington karşıtı ve yerleşik düzene karşı mesajını yeniden öne çıkarmaya çalışacağını öngörüyorlar.
Fakat mevcut iktidar konumu göz önüne alındığında, bunu kabul ettirmek oldukça zor olacak.
Amerika
Microsoft’ta büyük kesinti: 74 ülkede erişim sorunları yaşandı

Microsoft’un Outlook, Teams ve Copilot gibi bulut servislerinde yaşanan küresel kesinti, birçok ülkede kamu kurumları ile finans ve teknoloji şirketlerinin işleyişini aksattı. Downdetector verilerine göre 74 ülkede tespit edilen ve 10 saatten uzun süren aksama sırasında şikayetler yaklaşık 140 bine ulaşırken, şirketin hisseleri ön işlemlerde yüzde 3,23 değer kaybetti.
Microsoft’un Outlook, Teams ve diğer bulut servislerinde 12 Kasım akşamı başlayan küresel kesinti, iş dünyası ile kamu kurumlarını etkiledi.
Milyonlarca kişi e-posta hesaplarına erişemedi ve şirketin uygulamalarında çeşitli hatalarla karşılaştı.
İlk kesinti bildirimleri 12 Kasım Perşembe günü Türkiye saatiyle 19.15’ten sonra gelmeye başladı.
Downdetector verilerine göre şikayetler Türkiye saatiyle 21.00’de yaklaşık 140 bine ulaşarak zirve yaptı.
Aksama, Teams, Word, Excel, PowerPoint ve Outlook’u kapsayan Microsoft 365 bulut paketinin yanı sıra yapay zeka asistanı Copilot’u da etkiledi.
Microsoft, ilk olarak Kuzey ve Güney Amerika’daki kullanıcıların erişim sorunlarına ilişkin verileri incelediğini duyurdu, ardından diğer bölgelerde de aksamalar yaşanabileceğini bildirdi.
Downdetector kayıtlarına göre toplam 74 ülkede erişim sorunu tespit edildi.
Etkilenen kullanıcı sayısını açıklamayan şirketin araçlarını, BBC’nin aktardığına göre yaklaşık 430 milyon kişi kullanıyor.
10 saatten uzun süredir devam eden kesintiyle ilgili Microsoft, 13 Kasım sabahı yaptığı açıklamada sorunları gidermeye yönelik adımların “beklendiği gibi” ilerlemediğini kabul etti.
Şirket birkaç saat sonra servislerin “kademeli olarak normale döndüğünü” duyursa da sorunların henüz sürdüğünü kaydetti.
Bu gelişmeler üzerine cuma günü öğle saatlerinde NASDAQ borsasında ön işlemlerde Microsoft hisseleri en düşük seviyesinde yüzde 3,23 düşerek 506,12 dolara geriledi.
Kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığı açıklandı
Microsoft Corp. İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Charles Lamanna, sorunların dış müdahaleden kaynaklanmadığını belirtti.
Lamanna, “Bunun kötü niyetli eylemlerin veya bir siber saldırının sonucu olduğuna dair hiçbir belirti olmadığını teyit edebilirim” dedi.
Avustralya İçişleri ve Siber Güvenlik Bakanı Tony Burke de ülkedeki Microsoft temsilcileriyle görüştüğünü belirterek benzer bir açıklama yaptı.
Şirketin X platformundan yaptığı paylaşımda, çeşitli bölgelerdeki sunucularda “artan yük” yaşandığı ifade edildi.
Sunucuların bir bölümünün erişilemez hale gelmesiyle kalan altyapı üzerindeki yükün arttığı aktarıldı.
Microsoft, güncelleme dağıtımını durdurarak trafiği yeniden yönlendirmeye ve etkilenen sunucuları yeniden başlatmaya başladı.
Ancak yük geri döndüğünde onarılan sunucuların yeniden yanıt vermez hale gelebildiği belirtildi.
Microsoft 365 cephesinden kesintinin neden bu kadar uzun sürdüğüne dair ayrıntı paylaşılmadı.
The Guardian gazetesinin haberine göre, sorunların giderilmesinin ardından sunucuların tekrar çalışmaz hale gelmesi üzerine mühendisler alternatif çözümler aramak zorunda kaldı ve bu süreç normalden daha uzun sürdü.
Kesinti birçok ülkede kamu hizmetleri ile finans sektörünü etkiledi
ABD’nin birçok eyaletinde belediyeler, kolluk kuvvetleri ve kamu kurumları kesintiden etkilendi, ABD’li parlamenterler de aksamalardan şikayet etti.
Avustralya’da cuma sabahı okullar, mahkemeler ve kamu kurumlarında Microsoft Outlook ile diğer servislere erişim sağlanamadı.
Danışmanlık şirketi RSM Australia’dan uzman Ashwin Pal, kesintinin ülkeye maliyetinin milyarlarca doları bulacağını belirterek, “Bu yalnızca doğrudan değil, dolaylı harcamaları da kapsıyor” dedi.
Hong Kong’da Morgan Stanley, Goldman Sachs ve diğer bankaların çalışanları e-posta ve Teams’e erişemedi.
Banka çalışanlarından biri CNN’e yaptığı açıklamada, “Ara sıra bazı e-postalar geliyor ancak muhtemelen işlenmemiş milyonlarca mesaj birikmiştir” ifadelerini kullandı.
Singapur’daki piyasa işlemcileri bazı bankaların işlemleri tamamlayamadığını bildirirken, Hindistan’daki aracı kurumlar hizmetlerde gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Japonya Kabine Başsekreter Yardımcısı Masanao Ozaki, kesintinin ülkedeki kamu hizmetlerini de etkilediğini açıkladı.
Bakanlık ve kurum çalışanları cuma günü mesainin büyük bölümünde e-posta gönderemezken, kamu görevlileri belgelerin kağıt kopyalarını çıkardı.
İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti sistemlerinde aksamalar yaşandı ve hastalara reçete düzenlenmesinde gecikmeler olabileceği uyarısı yapıldı.
İngiliz hükümeti, Microsoft kesintilerinin kamu hizmetlerine etkisini en aza indirmek amacıyla “acil durum planları” hazırlamaya başladı.
Filipinler Yüksek Mahkemesi de Microsoft 365’teki küresel kesinti nedeniyle e-posta işlemlerinde ve diğer yargı faaliyetlerinde gecikmeler yaşanabileceğini duyurdu.
Yapay zeka şirketleri ve sanayi kuruluşları da aksamalardan etkilendi
BBC’nin haberine göre kesintinin etkileri, Microsoft sistemleriyle çalışan yapay zeka devleri Anthropic ve OpenAI gibi diğer şirketlerde de hissedildi.
ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, kullandığı bazı araçların düzgün çalışmadığını bildirdi.
Endüstriyel teknolojiler alanında faaliyet gösteren ABD merkezli Workhorse Group Inc. ise üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını değerlendireceği konferansı ertelemek zorunda kaldı.
Amerika
Anthropic’in halka arzına arzın altı katı talep geldi

ABD’li yapay zeka şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı. Şirket ve bazı hissedarları halka arzdan 64,4 milyar dolara kadar, özel hisse satışından ise 26 milyar dolar kaynak sağlamayı hedefliyor.
Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD’li teknoloji şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı.
Anthropic ve bazı hissedarları, halka arz kapsamında 64,4 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı planlıyor.
Şirket, özel hisse satışı yoluyla da 26 milyar dolar daha toplamayı hedefliyor.
Anthropic’in halka arzının toplam hacmi SpaceX’in halka arzını geçerek tarihin en büyük hisse satışı olabilir.
Havacılık ve uzay şirketi SpaceX, haziran ayında 75 milyar dolarlık halka arz gerçekleştirmiş, ek satışlarla birlikte 85,7 milyar dolarlık rekor bir tutara ulaşmıştı.
Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic, daha önce NASDAQ borsasındaki halka arz parametrelerini açıklamıştı.
Halka arz kapsamında hisse başına 70 ila 78 dolar fiyat aralığından yaklaşık 825 milyon hissenin satılması planlanıyor.
Bloomberg verilerine göre, halka arzın ardından şirketin piyasa değeri yaklaşık 1,4 trilyon dolara ulaşabilir.
Şirketin halka arz fiyatını 18 Kasım’da açıklaması, Anthropic hisselerinin ise 19 Kasım’da “ANT” koduyla NASDAQ borsasında işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Bloomberg’in bazı kaynaklarına göre Anthropic, hisse dağıtımında mevcut yatırımcılara öncelik verecek ve bazı potansiyel alıcılar beklediklerinden daha az hisse alabilecek.
Halka arza Goldman Sachs ve Morgan Stanley ile birlikte 20 banka daha aracılık ediyor.
Bloomberg, Anthropic hisselerine yönelik yoğun ilginin, CEO Jensen Huang’ın kurum içi soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmasının ardından Nvidia hisselerinde yaşanan toplu satışlarla tezat oluşturduğunu yazdı.
Nvidia, halka arzla eş zamanlı yürütülen 26 milyar dolarlık özel hisse satışı kapsamında yaklaşık 10 milyar dolarlık Anthropic hissesi almayı planlıyor.
Anthropic, Nvidia’yı stratejik ortağı olarak görüyor ve şirketin en gelişmiş çiplerine erişim sağlamak amacıyla yapılan anlaşmalara on milyarlarca dolar yatırım yaptı.
Mayıs ayı sonunda Anthropic’in değerlemesi, yatırımcılardan 65 milyar dolar topladığı yeni yatırım turunun ardından 900 milyar doları aştı.
Bu gelişme, şirketin 730 milyar dolar değer biçilen ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ı geride bırakarak dünyanın en değerli yapay zeka girişimi olmasını sağladı.
Yatırım turuna Greenoaks Capital, Sequoia Capital, Altimeter Capital ve Dragoneer Investment Group liderlik etti.
Şirket daha önce Amazon ve Google’dan da yatırım aldığını açıklamıştı.
Anlaşmanın ardından Anthropic’in değeri, üç ay önceki 380 milyar dolarlık değerlemesine kıyasla yaklaşık 2,5 kat arttı.
Şirket o dönemdeki finansman turunda 30 milyar dolar kaynak sağlamıştı.
Anthropic’in 2026 yılının ilk yarısındaki geliri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolara kıyasla 16,3 milyar dolara ulaştı.
İlk yarıdaki net zarar ise 80,7 milyar dolara çıktı.
Bu tutar, 2025 yılının tamamındaki 42 milyar dolarlık zararın yaklaşık iki katına ulaşıyor.
Bu zararın yaklaşık 72 milyar dolarlık ana kısmı, mevcut nakit harcamalarından değil, finansal yükümlülüklerin muhasebe açısından yeniden değerlenmesinden kaynaklanıyor.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor








