Bizi Takip Edin

Avrupa

Almanya ile Britanya arasındaki nükleer şemsiye görüşmeleri sürüyor

Yayınlanma

Berlin’de, Almanya ile Birleşik Krallık arasında nükleer kuvvetler konusundaki işbirliği görüşmeleri sürüyor.

Bu durum, Almanya’ya nükleer silahların kullanımında etki ve hatta belki de söz hakkı kazandırabilir.

The Telegraph gazetesinde yer alan bir habere göre ilk adım olarak, Birleşik Krallık’ın nükleer kuvvetlerine nükleer olmayan destek sağlanması konusunda görüşmeler sürüyor.

Olası destek konuları arasında, nükleer silahlı denizaltıların konuşlandırıldığı İskoçya’daki Faslane denizaltı üssüne Patriot hava savunma bataryalarının konuşlandırılması da yer alıyor.

Ayrıca, uzun vadede, Trident füzeleri gibi İngiliz nükleer kuvvetlerinin ABD menşeli bileşenleri, Alman-İngiliz silah sistemleriyle değiştirilebilir.

Bu değerlendirmeler, geçen yıldan bu yana önemli ölçüde hız kazanan ve Rheinmetall’den Helsing’e kadar Alman savunma sanayi firmalarının Birleşik Krallık’ta yaptığı kapsamlı yatırımları da içeren Alman-İngiliz savunma işbirliğinin genişlemesine dayanıyor.

Savunma çevrelerinde, tanklardan yapay zeka kontrollü insansız hava araçlarına kadar her türlü silah sisteminin üretiminde Alman-İngiliz işbirliğinin “altın çağı”ndan söz ediliyor.

Hızla gelişen Alman-İngiliz savunma işbirliği

German Foreign Policy’de yer alan analize göre, Alman-İngiliz savunma işbirliğindeki mevcut patlamanın temelleri, Birleşik Krallık’ın 31 Ocak 2020’de AB’den ayrılmasından kısa bir süre sonra atıldı.

Hazırlık çalışmalarının ardından, her iki ülkenin dışişleri bakanları ilk olarak 30 Haziran 2021’de Alman-İngiliz Dış Politika İşbirliği Ortak Niyet Beyanı’nı imzaladılar.

24 Nisan 2024’te Şansölye Olaf Scholz ile Başbakan Rishi Sunak arasında ve 24 Temmuz 2024 tarihinde her iki ülkenin savunma bakanları tarafından yapılan ve yine savunma işbirliğinin önemli ölçüde güçlendirilmesine odaklanan açıklamayı takiben, 23 Ekim 2024 tarihinde “tüm boyutlarda ortak kapasite geliştirmeye yönelik somut kilit projeleri” listeleyen ilk anlaşma olan Trinity House Anlaşması imzalandı.

Bu ikili anlaşmalar dizisi, 17 Temmuz 2025 tarihli Kensington Dostluk ve İkili İşbirliği Antlaşması ile doruğa ulaştı.

Bu antlaşma, ekonomi, araştırma ve eğitim gibi alanlarda geniş bir yelpazede işbirliği hedeflerini kapsıyordu; ayrıca, en azından dış politika ve askeri politika konularına da değiniyordu.

Ada’daki Alman savunma yatırımları artıyor

Savunma işbirliğinin genişlemesi, şu anda esas olarak Birleşik Krallık’taki Alman savunma sanayi firmalarının yatırımlarından oluşuyor ve bu yatırımlar geçen yıldan bu yana muazzam bir ivme kazandı.

Örneğin Rheinmetall, Birleşik Krallık’ta Boxer piyade savaş araçları üretiyor ve Telford’da top sistemleri ile tank top namlularının üretildiği bir “UK Gun Hall” açtı.

Alman insansız hava aracı girişimleri de Birleşik Krallık’ta fabrikalar kuruyor.

Örneğin Stark Defense, Swindon’daki yeni tesisinde, 100 kilometre mesafeden düşman tanklarının üzerine dalarak onları imha edebilenler de dahil olmak üzere her türlü insansız hava aracını üretiyor.

Şirkete göre bu yöntem, geleneksel füzelerden daha ucuz.

18 milyar avro değerlemesiyle şu anda Avrupa’nın en değerli savunma girişimi olan Helsing de Birleşik Krallık’ta yatırım yapmaya başladı.

Helsing, Plymouth’ta yapay zeka kullanılarak kontrol edilen ve düşman denizaltılarını tespit edebilen sualtı drone’ları üretiyor.

Haberlere göre, ana planlardan biri, bir tür sualtı savunma zinciri oluşturmak için bu drone’ları büyük sayılarda konuşlandırmak.

Bunun amacı, suları düşman denizaltılarının ve gemilerinin istilasına karşı korumayı mümkün kılmak.

Uzun menzilli silahlarda hedef Rusya

Bugüne kadarki en önemli Alman-İngiliz savunma projeleri arasında, düşman topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurmayı amaçlayan uzun menzilli hassas silahların (Derin Hassas Vuruş, DPS) geliştirilmesi ve üretilmesine yönelik girişimler yer alıyor.

Şu anda odak noktası özellikle Rusya’nın derinliklerindeki hedefleri vurmaya yönelik hazırlıklar.

Trinity House Anlaşması’nın hükümlerine uygun olarak, Almanya ve Birleşik Krallık, menzili 2.000 kilometreden fazla olan çeşitli füzeler (hipersonik füzeler dahil) geliştirmeye başladı.

Bu füzelerin 2034 yılı civarında operasyonel hale gelmesi bekleniyor.

O zamandan bu yana ek programlar da başlatıldı. Ankara’daki NATO zirvesi kapsamında Londra, Almanya’nın da dahil olduğu toplam on iki NATO ülkesinin katıldığı yeni bir girişim başlattı.

Buradaki amaç da uzun menzilli hassas silahlar geliştirmek; bir seyir füzesi ve bir başka hipersonik füzeden söz ediliyor.

Uzmanlar, Almanya’nın bu program çerçevesinde de önemli bir rol oynayacağını varsayıyor.

Bu durumda da, 2030’ların başında operasyonel hazırlık aşamasına geçilmesi bekleniyor.

O zamana kadar Almanya’nın, ABD’nin uzun menzilli silahlarına bağımlı olmaktan kurtulacağı düşünülüyor.

Nükleer konularda Berlin’e söz hakkı

The Telegraph’ın bildirdiği üzere, Berlin’de giderek yakınlaşan ikili savunma işbirliğini nükleer silahlar alanındaki işbirliğini de kapsayacak şekilde genişletmek üzere görüşmeler sürüyor. 

Özellikle, İngiliz nükleer kuvvetlerine bir tür katkı sağlanması konusunda görüşmelerin devam ettiği bildiriliyor.

Bu, örneğin, Patriot hava savunma bataryalarıyla donatılmış Bundeswehr (Alman Silahlı Kuvvetleri) birimlerinin İskoçya’daki Faslane denizaltı üssüne konuşlandırılmasını içerebilir.

Bu üste, nükleer savaş başlıklarıyla donatılabilen Trident füzeleriyle donanmış İngiliz denizaltıları konuşlu.

İngiltere’nin nükleer kuvvetlerine konvansiyonel destek sağlama planı, genel hatlarıyla, Bundeswehr birlikleriyle Fransa’nın nükleer kuvvetlerine nükleer olmayan destek sağlama yönündeki şu anda devam eden girişime karşılık geliyor.

Resmi olarak verilen gerekçe, Avrupa nükleer güçlerini güçlendirerek, ABD ile çatışmanın daha da tırmanması durumunda bağımsız hareket edebilmelerini sağlamak.

Fakat İngiliz nükleer güçlerine ilişkin Alman planları daha da öteye gidiyor. Bu kuvvetler şimdiye kadar ABD’ye bağımlıydı: Trident füzeleri orada üretiliyor ve bakımı orada yapılıyor; ayrıca Astraea adlı yeni İngiliz savaş başlığı, ABD’nin W93 savaş başlığı programı ile birlikte geliştiriliyor.

The Telegraph’ın haberine göre bu durum Berlin’de endişe yaratıyor. Sonuçta ülke, bu koşullar altında ABD’ye olan bağımlılığından kurtulamıyor.

Bu nedenle Alman başkentinde, İngiliz nükleer programına mali katkı sağlanması ve dolayısıyla yeni silah sistemlerinin finanse edilmesi üzerinde düşünülüyor.

Örneğin, Alman tersanesi TKMS’nin İsrail için nükleer silahlarla donatılabilen denizaltılar inşa ettiği belirtiliyor.

Ayrıca, Almanya ve Birleşik Krallık’ın halihazırda hipersonik füzeler de dahil olmak üzere uzun menzilli füzeleri ortaklaşa geliştirdiği bildiriliyor.

Bu durum, artık ABD’nin Trident füzelerine bağımlı kalmamak amacıyla nükleer savaş başlığı taşıyabilen füzelerin de üretilmesine yönelik bir gelecek planını akla getiriyor.

Alman hükümetinin bakış açısına göre, bu girişimin en önemli avantajlarından biri, Almanya’ya nükleer kuvvetler ve bunların konuşlandırılması üzerinde doğrudan etki ve dolayısıyla söz hakkı kazandırması olacak.

Avrupa

AB ile İngiltere arasında “ilişkileri resetleme” anlaşması sağlandı

Yayınlanma

AB ve İngiltere gıda ve içecek, emisyon ticareti ve yeni bir gençlik hareketliliği programı konularında bir yeniden başlama anlaşmasına vardı.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Brüksel’deki zirve mekanına varmasından ve burada Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa tarafından karşılanmasından bir saatten az bir süre sonra, 10 Numara (Başbakanlık) sözcüsü “Anlaşma sağlandı – müzakereler sonuçlandı,” dedi.

Sözcü şöyle devam etti:

“Şimdi, her iki taraf da gençlik hareketliliği programı, SPS [Hijyen ve Bitki Sağlığı] anlaşması ve emisyon ticareti programının uygulanması için çalışacak. Her iki taraf da bunların ne zaman yürürlüğe gireceği konusunda mutabık kaldı. Bu tarihler, zamanı geldiğinde yayınlanacak olan ortak bildiride belirtilmiştir. Tüm uluslararası anlaşmalarda olduğu gibi, her bir ülkede şimdi yürürlüğe girecek olan yasal süreçler bulunmaktadır. Bazı konularda görüşmeler devam edecek; bunlar daha sonra ortak bildiride belirtilecek.”

Heyetler arasındaki toplantı sırasında, Burnham bu anlaşmanın “Birleşik Krallık’taki her bir kişiye fayda sağlayacağını” söylerken, AB için de “dönüm noktası niteliğinde bir anlaşma” olacağını söyledi.

Burnham şunları söyledi:

“Yaşam maliyetiyle mücadele eden insanlar için bu anlaşma, haftalık market alışverişinin maliyetinin düşmeye başlayacağına dair gerçek bir umut sunuyor ve İngiltere’nin büyük süpermarket zincirleri de bunu söylüyor.
İşletme maliyetleriyle mücadele eden işletmeler için ise bu anlaşma, bürokratik engelleri azaltmaya başlayacak ve iş yapmayı ve ihracat yapmayı kolaylaştıracak; bu da onlar için iyi bir haber.
Yasadışı göç konusunda endişeli olanlar için –ki bu konuda son derece meşru endişeleri olan pek çok kişi var– İngiltere’nin Manş Eylem Planı’na katıldığını duymaktan memnun olacaklarına eminim; bu, o çok önemli konuda aramızda daha fazla veri paylaşımı sağlanması açısından çok önemli bir adım.”

Bu arada, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmanın Brexit sonrası AB ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerde bir “dönüm noktası” olduğunu ve bunun “arkadaşlıklarını yeniden canlandıran eski dostların” bir işareti olduğunu belirtti.

Zirve başlamadan önce AB kaynakları, öğrenim ücretleri konusunda bir anlaşmaya varılana kadar hiçbir anlaşma sağlanamayacağına dair endişeleri yatıştırmaya çalıştı.

Bir diplomatın ifadesiyle, asıl mesele “Birleşik Krallık’ın ücretleri düşürmeyi kabul etmiş olması” olarak görüldü.

Hem SPS anlaşmasının (1 Mart 2028) hem de gençlik hareketliliğinin (2028 ile 2030 arasında) uygulamaya geçirilmesinin bir yıldan fazla süreceği söyleniyordu.

2020 yılında AB ve Birleşik Krallık, İngiltere’nin Horizon Europe programına ortak üye olabileceği konusunda anlaşmaya varmıştı.

Bu, zorlu müzakereler sonucunda varılan bir anlaşmaydı. Birleşik Krallık, kendi katkısı kadar değerde araştırma hibesi almaması durumunda Londra’ya ödenmesi gereken iade tutarı konusundaki bir anlaşmazlık nedeniyle neredeyse anlaşmadan çekilmek üzereydi.

AB, Birleşik Krallık ve bilim camiasının büyük şaşkınlığına, Birleşik Krallık’ın Kuzey İrlanda Protokolü’nü tam olarak uygulamaması konusundaki daha geniş kapsamlı bir anlaşmazlık nedeniyle, bu ortak üyeliği 2023’ün sonlarına kadar askıya aldı.

Birleşik Krallık’ın temel taleplerinden biri, AB’nin özellikle otomobil sektörü için bloğun “Made in Europe” kuralları kapsamında kendisine özel bir statü tanıması.

AB, bunu kabul etmeye hazır olduğunu belirtmiş fakat bunun tek şartının Birleşik Krallık’ın Çin menşeli elektrikli araçların ithalatını kısıtlayan AB politikalarına uyum sağlaması olduğunu ifade etmişti.

Reuters‘a göre ortak bildiri taslağı, koordinasyonun kapsamı konusunda Birleşik Krallık ve AB arasında çelişkili ifadeler içeriyor.

Üzerinde mutabık kalınan nihai metinde, işbirliğinin kararlaştırıldığı sektörlerde Birleşik Krallık’ın, sektörleri korumak ve kuralların atlatılmasını önlemek için “ilgili AB tedbirleriyle tutarlı sonuçlar sağlayacağı” belirtiliyor.

Bu ifade, Birleşik Krallık’ın AB’nin ticaret koruma tedbirleriyle dinamik uyum sağlamayı kabul etmesi halinde, kamu alımları veya sübvansiyonlar yoluyla AB’nin kamu kaynaklarının İngiliz otomobillerine harcanabileceğini öngören Fransız-Alman önerisine atıfta bulunuyor gibi görünüyor.

Bu, İngiltere’nin, AB’nin Çin menşeli hibrit ve batarya ile çalışan elektrikli araçların ithalatını kısıtlamak için aldığı önlemleri benimsemesi anlamına gelebilir. Fakat Londra bugüne kadar bunu yapmakta isteksiz davranmıştı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Polonya, Eastern Sentry operasyonu için NATO’dan ek kuvvet isteyecek

Yayınlanma

Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, NATO’nun doğu kanadındaki “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonu için ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edeceklerini bildirdi. Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Lublin ve Podkarpackie voyvodalıklarına iki füzenin düştüğünü, ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildiğini ve olaylarda yaralanan olmadığını açıkladı.

Polonya, NATO’nun doğu kanadında yürüttüğü “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonunu desteklemek amacıyla ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edecek.

PortalSamorządowy’nin aktardığına göre Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, “İttifaka ve Genel Sekretere de Eastern Sentry operasyonunu desteklemek üzere ek kuvvet ve imkan tahsis edilmesi talebiyle başvuracağım” dedi.

Füzelerin düştüğü bölgelerde yaralanan olmadı

Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Polonya topraklarına iki füze ve büyük olasılıkla jet motorlu insansız hava aracının (İHA) düştüğünü bildirdi.

Bakanın açıklamasına göre füzeler, Lublin Voyvodalığı’ndaki Nowy Lipowiec yerleşim yerine ve Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Rudnik nad Sanem’e düştü.

Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Mołodycz yerleşim yerinde ise ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildi.

Olaylarda yaralanan olmadı ve kritik altyapıda hasar oluştuğuna dair bilgi gelmedi.

Rusya, Polonya topraklarına saldırı planlamadığını açıkladı

NATO, doğu kanadını güçlendirmek için 12 Eylül 2025’te “Doğu Nöbetçisi” operasyonunu başlattı.

Operasyon, iki gün önce Polonya hava sahasında düşürülen İHA’larla ilgili olayın üzerine başlatıldı.

Polonya makamları söz konusu İHA’ların Rusya’ya ait olduğunu açıkladı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Polonya topraklarına yönelik saldırı planlamadıklarını bildirdi.

Rusya’nın Varşova Büyükelçiliği ise Polonya tarafının İHA’ların Rusya’ya ait olduğuna dair kanıt sunmadığını kaydetti.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, 20 Eylül 2025’te operasyona Fransa, İngiltere, ABD, Almanya, Hollanda, İsveç, Norveç, Çekya, Portekiz ve İtalya olmak üzere 10 ülkenin katıldığını duyurdu.

Rus makamları Avrupa ve NATO ülkelerine doğru füze ve İHA yönlendirmediklerini defalarca açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu tutumu Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda dile getirdi.

Okumaya Devam Et

Avrupa

AB, Le Pen’in Ukrayna vetosundan kaygılı

Yayınlanma

Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Marine Le Pen veya Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini ve AB’deki konsolidasyonu zora sokabileceğini yazdı. Anketlerde yüzde 34 ile önde giden Le Pen, daha önce ikili yardımları durduracağını açıklamıştı.

Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini zorlaştırabileceğini yazdı.

Avrupa’da, Ulusal Birlik Partisi lideri Marine Le Pen veya Boyun Eğmeyen Fransa Partisi lideri Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin, Avrupa Birliği’nin (AB) Kiev’e destek konusundaki birliğini zayıflatmasından ve Ukrayna’nın finansmanında uzlaşmayı güçleştirmesinden kaygı duyuluyor.

Politico’nun aktardığı kamuoyu yoklamalarına göre, 2027 baharında yapılacak seçimlerin ikinci turuna Ukrayna çatışmasındaki yaklaşımları Paris’in mevcut politikasıyla örtüşmeyen Marine Le Pen ve Jean-Luc Mélenchon kalabilir.

Her iki siyasetçi de NATO’yu eleştiriyor ve Kiev’e sağlanan desteğin belirli başlıklarının gözden geçirilmesini savunuyor.

Kasım ayında yapılan anketlerde Marine Le Pen, kararlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 34’ünün desteğiyle ilk turda önde gidiyor.

İkinci sırada ise yaklaşık yüzde 17-18 destek oranıyla Jean-Luc Mélenchon yer alıyor.

Avrupa’da yaptırım vetosu ve uzlaşı kaygısı büyüyor

Paris’in izleyeceği olası politika değişikliği, Avrupalı diplomatlar ve Ukraynalı yetkililer arasında endişe yaratıyor.

Fransa, diğer ülkelerle birlikte gönüllüler koalisyonuna liderlik ediyor, Ukrayna için güvenlik garantilerinin hazırlanmasına katılıyor ve barış müzakerelerinde Avrupa’nın ortak tutumunun belirlenmesinde ağırlıklı bir yer tutuyor.

Politico’ya konuşan Ukraynalı bir yetkili, temel risklerin Fransa’nın gönüllüler koalisyonu içindeki taahhütleri, güvenlik garantileri ve Kiev’in gelecekteki finansmanıyla bağlantılı olduğunu söyledi.

Yetkili, Paris’in Ukrayna’ya en fazla bağış yapan ülkeler arasında olmadığını ancak Fransa’nın ortak tutumdan uzaklaşmasının Avrupa’da uzlaşı sağlanmasını zorlaştırabileceğini kaydetti.

Batı Avrupalı bir diplomat ise diplomatik çevrelerin bir kesiminin, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin yaptığı gibi Le Pen’in de iktidara gelmesi halinde Ukrayna konusundaki tutumunu yumuşatacağını düşündüğünü aktardı.

Diplomat, Ulusal Birlik Partisi’nin, AB ülkelerinin düzenli olarak oybirliğiyle uzatmak zorunda olduğu Moskova yaptırımlarının gevşetilmesini talep etme ihtimalini de dışlamadı.

Haberde, tek bir Fransız vetosunun yaptırım mekanizmasını tamamen bozmaya yetebileceği vurgulandı.

Moskova yönetimi ise Batı yaptırımlarını kınıyor, etkisiz ve gayrimeşru olarak nitelendiriyor.

Politico’nun görüştüğü tüm kaynaklar, Le Pen veya Mélenchon’un iktidara gelmesinin ani bir politika değişikliğine yol açacağı görüşünü paylaşmıyor.

Bazı kaynaklar, siyasetçilerin seçilmelerinin ardından Kiev’e destek konusunda ortak Avrupa yaklaşımına bağlı kalacağını öngörüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Kiev’in, Fransızların seçeceği her adayla çalışacağını açıkladı.

Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu 18 Nisan 2027’de, gerekmesi halinde ikinci turu ise 2 Mayıs 2027’de yapılacak.

Le Pen ikili yardımları durduracağını açıklamıştı

Marine Le Pen, ekim ayında yaptığı açıklamada, 2027 seçimlerini kazanması halinde maliyeti Fransa’ya yüklenecekse AB üzerinden Ukrayna’ya finansman sağlanmasını sorgulayacağını duyurdu.

Ulusal Birlik Partisi lideri, AB’nin Kiev’e sağladığı 90 milyar euro tutarındaki kredinin 18 milyar euroluk kısmının Fransa’ya düştüğünü belirtti.

Le Pen, yalnızca belirli operasyonel destek türlerini ve Ukraynalı askerlerin eğitimini sürdürerek Ukrayna’ya ikili yardımları durdurma sözü verdi.

Fransız siyasetçi, Paris’in artık bu tür harcamaları karşılayamayacağını savundu.

Zelenskiy ise Le Pen’in açıklamasının ardından Ukrayna’nın finansmanından vazgeçmesi halinde Fransa’nın kayba uğrayacağını söyledi.

Ukrayna lideri, ülkesindeki çatışmalarda edinilen deneyimin Fransız savunma şirketleri için taşıdığı öneme dikkati çekti.

Rusya, çatışmayı uzattığı gerekçesiyle Kiev’e yapılan doğrudan askeri veya mali her türlü yardıma karşı çıkıyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, AB ülkelerinin Kiev için silah satın alarak “savaşın devam etmesini daha da kışkırttığını” ifade etti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English