Bizi Takip Edin

Avrupa

İzlanda, AB üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına hayır dedi

Yayınlanma

İzlanda, kesintiye uğradıktan 13 yıl sonra Avrupa Birliği’ne üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına karşı oy kullandı.

Kamu yayıncısı RUV’nin haberine göre, oy kullanan 225.000’den fazla kişinin %52,8’i hükümetin önerisini reddederken, %47,2’si destekledi. İki taraf arasında yaklaşık 12.600 oy farkı vardı.

Başbakan Kristrún Frostadóttir liderliğindeki merkez sol hükümet, 2027 yılına kadar bir referandum düzenleme sözü vermişti fakat ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik tehditleri de dahil olmak üzere uluslararası gerginlikler nedeniyle referandumu öne aldı.

Öte yandan yaklaşık 400.000 nüfuslu bu ada ülkesindeki tartışmalar, güvenlik endişelerinden ziyade balıkçılık sektörüne odaklandı.

RUV’un haberine göre, oy kullanma hakkına sahip yaklaşık 270.000 kişi arasında %82,5’lik katılım oranı, 2009’dan bu yana İzlanda’da yapılan tüm seçimler arasında en yüksek oran oldu.

Halihazırda AB’nin tek pazarı ve Schengen sınırsız bölgesinin bir parçası olan İzlanda’nın tam AB üyeliği, ülkeyi gümrük birliğine ve nihayetinde Avro bölgesi para birliğine dahil edecek.

İzlanda, 2008 finansal krizi ve İzlanda bankacılık sisteminin çöküşünün ardından 2009 yılında AB’ye üyelik sürecini başlatmıştı.

Üyelik süreci oldukça ilerlemiş durumdayken, 2013 yılında AB karşıtı bir hükümet iktidara geldi ve müzakereleri askıya aldı.

İzlanda, AB referandumunda “Trump öcüsünü” kullanıyor

O dönemde İzlanda’nın AB üyeliğinin önündeki en büyük engel balıkçılık haklarıydı; bugün de durum aynı.

İzlanda, Danimarka’dan bağımsızlığını kazandıktan kısa bir süre sonra, 1970’lerde Birleşik Krallık ile yaşanan Morina Savaşları sırasında balıkçılık alanlarını yabancı balıkçılardan korumak için başarılı bir mücadele vermişti ve ülkenin balıkçılık ve denizcilik sektörleri hâlâ ihracatının neredeyse %40’ını oluşturuyor.

Hayır oyu verenlerin çoğu, AB üyeliğinin, üye devletlerin ne kadar avlanabileceğini belirleyen politikalar kapsamında bu kârlı balıkçılık alanları üzerindeki kontrolün bir kısmını kaybetmek anlamına geleceğinden korkuyor.

Bifröst Üniversitesi’nde siyaset profesörü olan Eirikur Bergmann, BBC’ye verdiği demeçte, “Hayır tarafı, Danimarka’dan uzun bir bağımsızlık mücadelesinin ardından elde edilen resmi bağımsızlığı vurgulayan İzlanda’nın siyasi ulusal kimliğine hitap etme konusunda çok daha becerikliydi. Böylelikle halkın en temel duygularına hitap etmeyi başardılar,” dedi.

Öte yandan, Bergmann’a göre “Evet” kampanyası “açıkça teknik bir kampanya yürüttü ve İzlanda’nın AB’ye katılmasının amacını ya da ardındaki tutkuyu hiçbir zaman tam olarak açıklamadı” dedi.

Kristrún, cumartesi günü başkentte oy kullandıktan sonra, referandum kampanyasının İzlanda’nın dünyadaki yeri konusundaki tartışmaları alevlendirdiğini söyledi.

Pazar öğleden sonra düzenlediği basın toplantısında, hükümeti görevde olduğu sürece AB üyeliği meselesinin yeniden gündeme getirilmeyeceğini belirtti.

Bakanlarından biri, oy kullanma oranının yüksek olmasına işaret ederek, sonucun hükümet için bir gerileme olmadığını savundu.

İnsanların oy verme eğilimlerinde önemli bir coğrafi ayrım vardı. Başkent Reykjavík AB üyelik müzakerelerini desteklerken, kırsal bölgeler daha çok karşı çıkıyordu.

Oy pusulasında yer alan soru ise şöyleydi: “İzlanda, Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerini yeniden başlatmalı mı?”

“Evet” oyu, AB’ye katılım konusunda nihai bir karar anlamına gelmeyecek ama üyelik anlaşmasına doğru atılmış bir adım olacaktı. Bu anlaşmanın daha sonra ikinci bir referandumla onaylanması gerekecekti.

Aynı şekilde, “Hayır” oyu da İzlanda’nın gelecekte bir noktada müzakereleri yeniden başlatma olasılığını ortadan kaldırmıyor.

Referandum kampanyalarında iktisadi endişeler ön plana çıkarken, güvenlik konuları da gündemde yer aldı.

İzlanda, NATO’nun kurucu üyelerinden biri ama kendi ordusu bulunmuyor ve savunma konusunda müttefiklerine güveniyor. AB’ye üye olması, ülkeye bloğun ortak savunma altyapısına tam erişim imkânı sağlayacaktı.

Ülke, Ukrayna’ya destek veriyor ve yetkililer ayrıca adanın yakınlarında Rusya’nın artan deniz manevralarından da endişe duyuyor.

Ne var ki Trump’ın bir başka Arktik adası olan Grönland’ı ABD’ye dahil etme yönündeki açık ilgisi, son zamanlarda endişeleri artırdı.

İzlanda Dışişleri Bakanı Katrín Gunnarsdóttir, pazar günü düzenlediği basın toplantısında, referandumun ardından ülkenin diğer ülkelerle olan savunma ilişkilerini güçlendirmeye çalışacağını söyledi.

Avrupa düşünce kuruluşu Bruegel’in kıdemli araştırmacısı Jacob Funk Kirkegaard, RUV’ye verdiği demeçte, AB’nin “kendisini satmakta” başarısız olduğunu, oysa “özellikle Arktik’te bir güvenlik aktörü olarak görülmeyi açıkça arzu ettiğini” belirtti.

Kirkegaard, sonucun “hem İzlanda hem de AB için kaçırılmış bir fırsat olarak görüleceğini” belirtti.

İsmini vermek istemeyen bir AB diplomatı da bu değerlendirmeye katılıyor gibi görünüyordu. Reuters’a verdiği demeçte, sonucun “Brüksel için açık bir gerileme” olduğunu söylerken, balıkçılık ve bağımsızlık meselelerinin belirleyici olduğunu da kaydetti.

“Hayır” kampının zaferi, başka yerlerdeki Avrupa karşıtları tarafından alkışla karşılandı.

İngiltere’nin AB’den ayrılmasının başlıca savunucularından biri olan Reform UK lideri Nigel Farage, İzlandalıların “bağımsızlıklarını korumak” için oy kullandıklarını söyledi.

Fransa’daki Ulusal Birlik’ten (RN) Marine Le Pen ise sonucun “bariz bir gerçeğe işaret ettiğini”, yani “Avrupa Birliği üyeliğinin her Avrupa demokrasisi için doğal bir ufuk olmadığını” belirtti.

Avrupa

AB ile İngiltere arasında “ilişkileri resetleme” anlaşması sağlandı

Yayınlanma

AB ve İngiltere gıda ve içecek, emisyon ticareti ve yeni bir gençlik hareketliliği programı konularında bir yeniden başlama anlaşmasına vardı.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Brüksel’deki zirve mekanına varmasından ve burada Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa tarafından karşılanmasından bir saatten az bir süre sonra, 10 Numara (Başbakanlık) sözcüsü “Anlaşma sağlandı – müzakereler sonuçlandı,” dedi.

Sözcü şöyle devam etti:

“Şimdi, her iki taraf da gençlik hareketliliği programı, SPS [Hijyen ve Bitki Sağlığı] anlaşması ve emisyon ticareti programının uygulanması için çalışacak. Her iki taraf da bunların ne zaman yürürlüğe gireceği konusunda mutabık kaldı. Bu tarihler, zamanı geldiğinde yayınlanacak olan ortak bildiride belirtilmiştir. Tüm uluslararası anlaşmalarda olduğu gibi, her bir ülkede şimdi yürürlüğe girecek olan yasal süreçler bulunmaktadır. Bazı konularda görüşmeler devam edecek; bunlar daha sonra ortak bildiride belirtilecek.”

Heyetler arasındaki toplantı sırasında, Burnham bu anlaşmanın “Birleşik Krallık’taki her bir kişiye fayda sağlayacağını” söylerken, AB için de “dönüm noktası niteliğinde bir anlaşma” olacağını söyledi.

Burnham şunları söyledi:

“Yaşam maliyetiyle mücadele eden insanlar için bu anlaşma, haftalık market alışverişinin maliyetinin düşmeye başlayacağına dair gerçek bir umut sunuyor ve İngiltere’nin büyük süpermarket zincirleri de bunu söylüyor.
İşletme maliyetleriyle mücadele eden işletmeler için ise bu anlaşma, bürokratik engelleri azaltmaya başlayacak ve iş yapmayı ve ihracat yapmayı kolaylaştıracak; bu da onlar için iyi bir haber.
Yasadışı göç konusunda endişeli olanlar için –ki bu konuda son derece meşru endişeleri olan pek çok kişi var– İngiltere’nin Manş Eylem Planı’na katıldığını duymaktan memnun olacaklarına eminim; bu, o çok önemli konuda aramızda daha fazla veri paylaşımı sağlanması açısından çok önemli bir adım.”

Bu arada, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmanın Brexit sonrası AB ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerde bir “dönüm noktası” olduğunu ve bunun “arkadaşlıklarını yeniden canlandıran eski dostların” bir işareti olduğunu belirtti.

Zirve başlamadan önce AB kaynakları, öğrenim ücretleri konusunda bir anlaşmaya varılana kadar hiçbir anlaşma sağlanamayacağına dair endişeleri yatıştırmaya çalıştı.

Bir diplomatın ifadesiyle, asıl mesele “Birleşik Krallık’ın ücretleri düşürmeyi kabul etmiş olması” olarak görüldü.

Hem SPS anlaşmasının (1 Mart 2028) hem de gençlik hareketliliğinin (2028 ile 2030 arasında) uygulamaya geçirilmesinin bir yıldan fazla süreceği söyleniyordu.

2020 yılında AB ve Birleşik Krallık, İngiltere’nin Horizon Europe programına ortak üye olabileceği konusunda anlaşmaya varmıştı.

Bu, zorlu müzakereler sonucunda varılan bir anlaşmaydı. Birleşik Krallık, kendi katkısı kadar değerde araştırma hibesi almaması durumunda Londra’ya ödenmesi gereken iade tutarı konusundaki bir anlaşmazlık nedeniyle neredeyse anlaşmadan çekilmek üzereydi.

AB, Birleşik Krallık ve bilim camiasının büyük şaşkınlığına, Birleşik Krallık’ın Kuzey İrlanda Protokolü’nü tam olarak uygulamaması konusundaki daha geniş kapsamlı bir anlaşmazlık nedeniyle, bu ortak üyeliği 2023’ün sonlarına kadar askıya aldı.

Birleşik Krallık’ın temel taleplerinden biri, AB’nin özellikle otomobil sektörü için bloğun “Made in Europe” kuralları kapsamında kendisine özel bir statü tanıması.

AB, bunu kabul etmeye hazır olduğunu belirtmiş fakat bunun tek şartının Birleşik Krallık’ın Çin menşeli elektrikli araçların ithalatını kısıtlayan AB politikalarına uyum sağlaması olduğunu ifade etmişti.

Reuters‘a göre ortak bildiri taslağı, koordinasyonun kapsamı konusunda Birleşik Krallık ve AB arasında çelişkili ifadeler içeriyor.

Üzerinde mutabık kalınan nihai metinde, işbirliğinin kararlaştırıldığı sektörlerde Birleşik Krallık’ın, sektörleri korumak ve kuralların atlatılmasını önlemek için “ilgili AB tedbirleriyle tutarlı sonuçlar sağlayacağı” belirtiliyor.

Bu ifade, Birleşik Krallık’ın AB’nin ticaret koruma tedbirleriyle dinamik uyum sağlamayı kabul etmesi halinde, kamu alımları veya sübvansiyonlar yoluyla AB’nin kamu kaynaklarının İngiliz otomobillerine harcanabileceğini öngören Fransız-Alman önerisine atıfta bulunuyor gibi görünüyor.

Bu, İngiltere’nin, AB’nin Çin menşeli hibrit ve batarya ile çalışan elektrikli araçların ithalatını kısıtlamak için aldığı önlemleri benimsemesi anlamına gelebilir. Fakat Londra bugüne kadar bunu yapmakta isteksiz davranmıştı.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Polonya, Eastern Sentry operasyonu için NATO’dan ek kuvvet isteyecek

Yayınlanma

Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, NATO’nun doğu kanadındaki “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonu için ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edeceklerini bildirdi. Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Lublin ve Podkarpackie voyvodalıklarına iki füzenin düştüğünü, ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildiğini ve olaylarda yaralanan olmadığını açıkladı.

Polonya, NATO’nun doğu kanadında yürüttüğü “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonunu desteklemek amacıyla ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edecek.

PortalSamorządowy’nin aktardığına göre Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, “İttifaka ve Genel Sekretere de Eastern Sentry operasyonunu desteklemek üzere ek kuvvet ve imkan tahsis edilmesi talebiyle başvuracağım” dedi.

Füzelerin düştüğü bölgelerde yaralanan olmadı

Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Polonya topraklarına iki füze ve büyük olasılıkla jet motorlu insansız hava aracının (İHA) düştüğünü bildirdi.

Bakanın açıklamasına göre füzeler, Lublin Voyvodalığı’ndaki Nowy Lipowiec yerleşim yerine ve Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Rudnik nad Sanem’e düştü.

Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Mołodycz yerleşim yerinde ise ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildi.

Olaylarda yaralanan olmadı ve kritik altyapıda hasar oluştuğuna dair bilgi gelmedi.

Rusya, Polonya topraklarına saldırı planlamadığını açıkladı

NATO, doğu kanadını güçlendirmek için 12 Eylül 2025’te “Doğu Nöbetçisi” operasyonunu başlattı.

Operasyon, iki gün önce Polonya hava sahasında düşürülen İHA’larla ilgili olayın üzerine başlatıldı.

Polonya makamları söz konusu İHA’ların Rusya’ya ait olduğunu açıkladı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Polonya topraklarına yönelik saldırı planlamadıklarını bildirdi.

Rusya’nın Varşova Büyükelçiliği ise Polonya tarafının İHA’ların Rusya’ya ait olduğuna dair kanıt sunmadığını kaydetti.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, 20 Eylül 2025’te operasyona Fransa, İngiltere, ABD, Almanya, Hollanda, İsveç, Norveç, Çekya, Portekiz ve İtalya olmak üzere 10 ülkenin katıldığını duyurdu.

Rus makamları Avrupa ve NATO ülkelerine doğru füze ve İHA yönlendirmediklerini defalarca açıkladı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu tutumu Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda dile getirdi.

Okumaya Devam Et

Avrupa

AB, Le Pen’in Ukrayna vetosundan kaygılı

Yayınlanma

Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Marine Le Pen veya Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini ve AB’deki konsolidasyonu zora sokabileceğini yazdı. Anketlerde yüzde 34 ile önde giden Le Pen, daha önce ikili yardımları durduracağını açıklamıştı.

Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini zorlaştırabileceğini yazdı.

Avrupa’da, Ulusal Birlik Partisi lideri Marine Le Pen veya Boyun Eğmeyen Fransa Partisi lideri Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin, Avrupa Birliği’nin (AB) Kiev’e destek konusundaki birliğini zayıflatmasından ve Ukrayna’nın finansmanında uzlaşmayı güçleştirmesinden kaygı duyuluyor.

Politico’nun aktardığı kamuoyu yoklamalarına göre, 2027 baharında yapılacak seçimlerin ikinci turuna Ukrayna çatışmasındaki yaklaşımları Paris’in mevcut politikasıyla örtüşmeyen Marine Le Pen ve Jean-Luc Mélenchon kalabilir.

Her iki siyasetçi de NATO’yu eleştiriyor ve Kiev’e sağlanan desteğin belirli başlıklarının gözden geçirilmesini savunuyor.

Kasım ayında yapılan anketlerde Marine Le Pen, kararlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 34’ünün desteğiyle ilk turda önde gidiyor.

İkinci sırada ise yaklaşık yüzde 17-18 destek oranıyla Jean-Luc Mélenchon yer alıyor.

Avrupa’da yaptırım vetosu ve uzlaşı kaygısı büyüyor

Paris’in izleyeceği olası politika değişikliği, Avrupalı diplomatlar ve Ukraynalı yetkililer arasında endişe yaratıyor.

Fransa, diğer ülkelerle birlikte gönüllüler koalisyonuna liderlik ediyor, Ukrayna için güvenlik garantilerinin hazırlanmasına katılıyor ve barış müzakerelerinde Avrupa’nın ortak tutumunun belirlenmesinde ağırlıklı bir yer tutuyor.

Politico’ya konuşan Ukraynalı bir yetkili, temel risklerin Fransa’nın gönüllüler koalisyonu içindeki taahhütleri, güvenlik garantileri ve Kiev’in gelecekteki finansmanıyla bağlantılı olduğunu söyledi.

Yetkili, Paris’in Ukrayna’ya en fazla bağış yapan ülkeler arasında olmadığını ancak Fransa’nın ortak tutumdan uzaklaşmasının Avrupa’da uzlaşı sağlanmasını zorlaştırabileceğini kaydetti.

Batı Avrupalı bir diplomat ise diplomatik çevrelerin bir kesiminin, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin yaptığı gibi Le Pen’in de iktidara gelmesi halinde Ukrayna konusundaki tutumunu yumuşatacağını düşündüğünü aktardı.

Diplomat, Ulusal Birlik Partisi’nin, AB ülkelerinin düzenli olarak oybirliğiyle uzatmak zorunda olduğu Moskova yaptırımlarının gevşetilmesini talep etme ihtimalini de dışlamadı.

Haberde, tek bir Fransız vetosunun yaptırım mekanizmasını tamamen bozmaya yetebileceği vurgulandı.

Moskova yönetimi ise Batı yaptırımlarını kınıyor, etkisiz ve gayrimeşru olarak nitelendiriyor.

Politico’nun görüştüğü tüm kaynaklar, Le Pen veya Mélenchon’un iktidara gelmesinin ani bir politika değişikliğine yol açacağı görüşünü paylaşmıyor.

Bazı kaynaklar, siyasetçilerin seçilmelerinin ardından Kiev’e destek konusunda ortak Avrupa yaklaşımına bağlı kalacağını öngörüyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Kiev’in, Fransızların seçeceği her adayla çalışacağını açıkladı.

Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu 18 Nisan 2027’de, gerekmesi halinde ikinci turu ise 2 Mayıs 2027’de yapılacak.

Le Pen ikili yardımları durduracağını açıklamıştı

Marine Le Pen, ekim ayında yaptığı açıklamada, 2027 seçimlerini kazanması halinde maliyeti Fransa’ya yüklenecekse AB üzerinden Ukrayna’ya finansman sağlanmasını sorgulayacağını duyurdu.

Ulusal Birlik Partisi lideri, AB’nin Kiev’e sağladığı 90 milyar euro tutarındaki kredinin 18 milyar euroluk kısmının Fransa’ya düştüğünü belirtti.

Le Pen, yalnızca belirli operasyonel destek türlerini ve Ukraynalı askerlerin eğitimini sürdürerek Ukrayna’ya ikili yardımları durdurma sözü verdi.

Fransız siyasetçi, Paris’in artık bu tür harcamaları karşılayamayacağını savundu.

Zelenskiy ise Le Pen’in açıklamasının ardından Ukrayna’nın finansmanından vazgeçmesi halinde Fransa’nın kayba uğrayacağını söyledi.

Ukrayna lideri, ülkesindeki çatışmalarda edinilen deneyimin Fransız savunma şirketleri için taşıdığı öneme dikkati çekti.

Rusya, çatışmayı uzattığı gerekçesiyle Kiev’e yapılan doğrudan askeri veya mali her türlü yardıma karşı çıkıyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, AB ülkelerinin Kiev için silah satın alarak “savaşın devam etmesini daha da kışkırttığını” ifade etti.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English