ABD’deki bazı büyük haber kanallarının Donald Trump’ın perşembe akşamı yaptığı konuşmayı televizyon ekranlarından yayınlamayacağı açıklandı. ABC News, NBC News ve CNN kanallarının sözcüleri tarafından doğrulanan karara göre, Trump’ın açıklamaları televizyon yerine dijital yayın platformları ile canlı güncelleme sayfalarından aktarıldı.

ABD’de yayın yapan bazı büyük haber kanalları, Donald Trump’ın perşembe akşamı gerçekleştirdiği konuşmayı ana televizyon kanallarından yayınlamama kararı aldı. Karar, ilgili yayın kuruluşlarının sözcüleri tarafından doğrulandı.

ABC News, NBC News ve CNN, Trump’ın açıklamalarını ana kanalları yerine kendilerine ait dijital yayın platformları veya editörlerin hazırladığı canlı güncelleme sayfaları üzerinden izleyicilere ulaştırdı.

Trump, eski Başkan Joe Biden karşısında kaybettiği 2020 başkanlık seçimlerinde yaygın usulsüzlük yapıldığına dair daha önce dile getirdiği ancak kanıt sunmadığı iddialarına değinmesi beklenen konuşma öncesinde, önemli açıklamalar yapacağını duyurmuştu.

CNN sözcüsü, kanalın Trump’ın açıklamalarını bir haber gelişmesi olarak izleyeceğini, yayına seçim, istihbarat ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI) uzmanlarının analiz ve yorumlarının eşlik edeceğini bildirdi. Sözcü, konuşmanın canlı yayını ile uzman yorumlarının CNN internet sitesi ve CNN All Access adlı dijital yayın platformu üzerinden takip edilebileceğini kaydetti.

Beyaz Saray yetkilileri ile Cumhuriyetçi milletvekilleri, televizyon kanallarının bu kararına hızlı şekilde tepki gösterdi.

Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, Trump’ın konuşması öncesinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Korkaklar. NBC ve ABC sizin gerçeği duymanızı istemiyor. Tek yapmak istedikleri gerçekleri sizden gizlemek” ifadelerini kullandı.

Cheung, paylaşımının devamında, “Saat 21.00’de Beyaz Saray hesaplarını takip edin, orada her zaman tüm kanallardan daha yüksek izlenme oranlarına ulaşıyoruz” diye yazdı.

Cumhuriyetçi Missouri Senatörü Eric Schmitt de kanalların kararını eleştirdi. Schmitt, sosyal medya paylaşımında, “Başkan Trump’ın bu akşam yapacağı konuşmada açıklanacak bazı gerçekler gerçekten sarsıcı. Eğer bu kanallar gerçekten kamu yararına hizmet etseydi konuşmayı yayınlarlardı ve ülkece hep birlikte harekete geçme kararı alırdık” değerlendirmesinde bulundu.

Donald Trump ise yaptığı konuşmada, söz konusu medya kuruluşlarını iddia edilen seçim sahtekarlığı planının bir parçası olmakla suçladı.

Trump konuşmasında, “Hangi sebeple olursa olsun bu sahtekarlığı sürdürmek istiyorlar. Bunu devam ettirmek istiyorlar. Radikal solu korumak istiyorlar” dedi.

Bu televizyon kanallarının suç ortağı olduğunu öne süren Trump, Federal İletişim Komisyonu (FCC) tarafından düzenlenen yayın lisanslarının iptal edilmesi çağrısında bulundu.

Trump, lisans iptali talebine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Bunun gibi bir sahtekarlık, lisanslarının iptal edilmesi anlamına gelmeli. Bizim milyarlarca dolar değerindeki kamuya ait hava dalgalarımızı hiçbir ücret ödemeden, tamamen bedelsiz kullanıyorlar. Hiçbir şey ödemiyorlar. Bizim tek istediğimiz, seçimlerimizde dürüstlük ve habercilikte dürüstlüktür.”

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, California dahil dört eyaletteki seçmen listelerinde binlerce yabancı uyruklunun yer aldığının tespit edildiğini öne sürdü. Politico’nun incelediği basın açıklaması taslağına dayanan iddiada yabancı uyrukluların fiilen oy kullandığına dair bir kanıt sunulmadı.

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim güvenliğine odaklanacağı ulusa sesleniş konuşması öncesinde, California ve diğer üç eyaletteki seçmen listelerinde binlerce yabancı uyruklunun yer aldığını iddia etti.

Politico’nun incelediği bir basın açıklaması taslağına göre İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), yürüttüğü ön incelemede New Jersey, Nevada ve Pennsylvania’da on binlerce, California’da ise yaklaşık 200 bin yabancı uyruklu kişinin seçmen listelerinde yer aldığını öne sürdü.

Taslak metinde, bu kişilerin fiilen oy kullandığına dair herhangi bir kanıta yer verilmezken bakanlığın bu verilere nasıl ulaştığı da açıklanmadı.

Seçmen kayıtlarının bir kısmı kamuya açık olsa da Trump yönetimindeki Adalet Bakanlığı, bu tür verileri elde etmek için 24’ten fazla eyalete dava açtı. Şimdiye kadar bu davalarda karar veren 15 yargıcın tamamı, talepleri çok geniş kapsamlı ve net bir amaçtan yoksun bularak reddetti.

California Valisi Gavin Newsom’ın ofisi, konu hakkındaki sorulara yanıt olarak, Newsom’ın sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamaya işaret etti. Newsom, Trump’ın seçimler hakkında defalarca asılsız iddialarda bulunduğunu vurguladı.

Newsom, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

“California yasaları nettir: Eyalet seçimlerinde ve federal seçimlerde oy kullanabilmek için ABD vatandaşı olmanız şarttır. Seçim usulsüzlüğü son derece nadir görülür ve neredeyse her zaman ABD vatandaşları tarafından gerçekleştirilir.”

Demokratlar ve eyalet seçim yetkilileri, Trump’ın bu konuşmayı 2020 seçimlerinin çalındığı yönündeki asılsız iddialarını yinelemek için kullanabileceği ihtimaline karşı hazırlık yapıyor.

Beyaz Saray’ın, ABD seçim altyapısındaki açıklıklar ve Çin’in 2020 seçimlerindeki nüfuz çabalarına ilişkin istihbarat bilgilerinin gizliliğini kaldırmayı değerlendirdiği de belirtiliyor.

Dört eyaletteki veriler tartışma yarattı

Basın açıklaması taslağında yer alan verilere göre, dört eyaletin kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde California’da 190 bin 832, New Jersey’de 35 bin 152, Nevada’da 15 bin 903 ve Pennsylvania’da 14 bin 576 yabancı uyruklu seçmen kaydı saptandı.

Ancak metinde, bu kişilerin oy kullandığına dair bir kanıt sunulmadığı gibi, önceki incelemelerden çok daha yüksek çıkan bu sayılara nasıl ulaşıldığı da belirtilmedi.

Bir federal yargıç, kısa süre önce federal hükümetin kurduğu vatandaşlık veri tabanının birçok vakada ABD vatandaşlarını hatalı şekilde oy hakkı olmayan kişiler olarak sınıflandırdığına hükmetti.

Taslak metinde, Bakan Mullin’ın bu dört eyalete göndermeyi planladığı mektuplara da değinildi. Mektuplarda, eyaletlerin en üst düzey seçim yetkililerinden iki hafta içinde yanıt vermeleri ve “serbest, adil ve doğru seçimlerin güvence altına alınması amacıyla DHS ile işbirliği yapma niyetlerini teyit etmeleri” talep ediliyor.

Nevada, New Jersey ve Pennsylvania eyaletlerinin en üst düzey seçim yetkilileri olan eyalet sekreterlerinin sözcüleri, konuya ilişkin açıklama taleplerine henüz yanıt vermedi.

California Eyalet Sekreterliği Sözcüsü Dedee Verdin ise ofisin, Adalet Bakanlığının eyalet genelindeki seçmen kayıtlarını talep etmesine karşı hukuki mücadele yürüttüğünü ve hiçbir veriyi teslim etmediğini bildirdi.

Eyaletin en büyük bölgesi olan Los Angeles County yetkilileri de eyalete herhangi bir veri aktarmadıklarını açıkladı.

Birçok seçim yasasının yazarı olan California Meclis Üyesi Demokrat Marc Berman, yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Bakanlığının Trump’ın 2020 seçim yenilgisine ilişkin asılsız komplo teorilerine odaklanması gerektiğini belirtti.

Berman açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bakan Mullin Amerika’daki seçim usulsüzlüklerini araştırmak istiyorsa işe kendi patronundan başlamasını öneririm. Seçim görevlilerinden binlerce hayali oy üretmesini talep ederken yakalanan tek kişi, Georgia Eyalet Sekreteri’ne 2020 başkanlık seçimini çalabilmek için ’11 bin 780 oy bulmasını’ rica eden Başkan Donald J. Trump’tır.”

Yasalar ne söylüyor?

ABD’de yabancı uyrukluların seçimlerde oy kullanması yasalara aykırı olup bu tür vakalara son derece nadir rastlanıyor.

Eyalet seçmen listelerinde yabancı olduğundan şüphelenilen birçok kişinin daha sonra yapılan incelemelerde hatalı eşleşme kurbanı olduğu anlaşıldı.

DHS’nin ön bulguları ve eyaletlere yönelik adımları, Trump’ın seçimler üzerinde federal kontrolü artırma çabalarının yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor.

Trump, son haftalarda Kongre’deki Cumhuriyetçilere, seçmenlerin sandık başında fotoğraflı kimlik ve vatandaşlık belgesi sunmasını zorunlu kılan SAVE Yasası’nı geçirmeleri için baskı uyguluyor.

Senato’daki Cumhuriyetçiler ise posta yoluyla oy kullanmayı zorlaştıracak bu tasarının yasalaşması için yeterli oy desteğine sahip olmadığını belirtiyor.

Geçen hafta Trump, seçimlerin yönetimine ilişkin en iyi uygulamaları derleyen, oy makinelerinin güvenliğini onaylayan ve eyaletlere federal seçim güvenliği fonu dağıtan bağımsız federal kurum Seçim Yardım Komisyonunun tüm yönetim kadrosunu görevden aldı.

Trump’ın kendi istihbarat topluluğu tarafından hazırlanan ve gizliliği kaldırılan bir raporda, hiçbir yabancı gücün 2020 seçimlerinde oyları değiştirmediği veya değiştirmeye teşebbüs etmediği sonucuna varılmıştı.

Raporda ayrıca, Çin’in o yıl seçmen algısını etkilemeye yönelik girişimleri “değerlendirdiği ancak uygulamaya koymadığı” yüksek güven derecesiyle ifade edilmiş, buna karşın Pekin’in Trump karşıtı bir nüfuz kampanyası yürütüp yürütmediği konusunda kurum içinde bazı görüş ayrılıkları olduğu kaydedilmişti.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, yabancı öğrenciler, gazeteciler ve kültürel değişim programı katılımcıları için vizelere sabit geçerlilik süresi getirmeyi planlıyor. Reuters haber ajansının bakanlık kararnamesine dayandırdığı tasarıya göre, mevcut uygulamada eğitim veya çalışma programı süresince geçerli olan vize rejiminde köklü değişikliğe gidiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi; yabancı öğrenciler (F kategorisi), gazeteciler (I kategorisi) ve kültürel değişim programı katılımcılarının (J kategorisi) vizelerinin geçerlilik sürelerini kısaltmayı planlıyor.

Reuters haber ajansının ABD İç Güvenlik Bakanlığının kararnamesine dayandırdığı habere göre, vize rejiminde kısıtlamalar içeren yeni bir düzenleme üzerinde çalışılıyor.

Mevcut uygulamada, söz konusu vizeler istihdam, eğitim veya değişim programlarının süresine bağlı olarak veriliyor. Yeni kurallar çerçevesinde ise öğrenci ve değişim programı vizeleri en fazla dört yıllık süreyle sınırlandırılıyor.

Yabancı gazeteciler için vize geçerlilik süresinin 240 güne düşürülmesi öngörülürken, Çin halk cumhuriyeti vatandaşları için bu süre 90 günü geçemeyecek.

Halihazırda medya çalışanlarına vize işlemleri birkaç yıllık süreyle yapılıyor.

Reuters, kararnamenin federal sicilde yayımlanmasından 60 gün sonra yürürlüğe gireceğini ve ABD Kongresinde ele alınması gerektiğini bildirdi.

Diğer yandan, ABD 21 Ocak tarihinden itibaren 75 ülkenin vatandaşları için göçmenlik vizesi başvurularının işlemlerini süresiz olarak durdurmuştu.

Aile birleşimi durumlarını da kapsayan bu kısıtlamalara rağmen, turistik, öğrencilik ve iş amaçlı göçmen olmayan vizelerin verilmesine olağan düzende devam ediliyor.