Andy Burnham, İngiltere’nin en yakın müttefikleriyle diplomatik çabalarını yoğunlaştırırken, önümüzdeki hafta Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u ağırlayacak.

Planlar hakkında bilgi sahibi iki kişinin POLITICO’ya aktardığına göre, Macron, iki ülke arasındaki dostluğun bir göstergesi olarak ödünç verilen 900 yıllık eserin sergilendiği British Museum’daki Bayeux Gobleni sergisinin resmi açılışına katılacak.

Macron’un ayrıca İngiliz başbakanıyla ikili bir toplantıya katılması bekleniyor. Bu, Burnham’ın görev süresindeki ilk AB lideri ziyareti ve İngiltere parlamentosunun yaz tatilinden sonra yeniden toplanmasıyla aynı zamana denk geliyor.

Bir Birleşik Krallık hükümet yetkilisi, Burnham’ın Macron’u Downing Street’te ağırlamayı “dört gözle beklediğini” söyledi.

Bu ziyaret, Burnham’ın Ukrayna’nın bağımsızlık gününü kutlamak üzere Kiev’e yaptığı son gezinin ardından geliyor.

O gezide Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelen Burnham, Ukrayna’ya Storm Shadow uzun menzilli füzelerinin tasarım planlarını sunarak, ülkenin bu silahın bileşenlerini yurt içinde üretmesine olanak sağlayacak şekilde daha yakın destek sözü vermişti.

İngiltere’nin yeni başbakanı, göreve başladığı haftalardan bu yana yaşam maliyeti ve cezaevlerinde yer sıkıntısı gibi iç meselelere yoğun bir şekilde odaklanmış olsa da, son dönemdeki diplomatik hamleleri, Birleşik Krallık’ın kilit müttefikleriyle dayanışmayı sürdürme kararlılığını ortaya koyuyor.

Uluslararası meslektaşlarıyla yaptığı ilk görüşmelerden birinde Burnham, Macron’a “Manş Denizi’nin her iki yakasındaki halklara fayda sağlamak için güçlü Birleşik Krallık-Fransa ilişkilerini daha da geliştirmeyi sabırsızlıkla beklediğini” söyledi.

Keir Starmer döneminde başlatılan Londra ile Brüksel arasındaki ilişkilerin “yeniden düzenlenmesi” çalışmalarının sürdürülmesi, yasadışı göçle mücadeleyle birlikte gündemin üst sıralarında yer alacaktır.

Burnham, bu hafta başında Kiev’e giderken bir araya geldiği Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’ya, Birleşik Krallık’ın AB’ye yakınlaşma konusunda “daha cesur” olması gerektiğini söyledi; ancak son İşçi Partisi seçim bildirgesinde belirlenen kırmızı çizgilerden uzaklaşacağına dair herhangi bir işaret vermedi.

İngiltere ve AB, Starmer’ın istifası nedeniyle Temmuz ayında yapılması planlanan zirvenin ertelenmesinin ardından, Ekim ayında bir zirve düzenlemeyi planlıyor.

Taraflar, toplantıda öğrenim ücretleri gibi çetrefilli bir konu üzerinde anlaşmaya varmayı umuyor.

Bunun yanı sıra ticareti kolaylaştıracak bir tarım-gıda anlaşması, bir emisyon ticareti düzenlemesi ve gençlerin yurtdışında yaşamasını kolaylaştıracak bir gençlik hareketliliği programı da gündemde yer alıyor.

Berlin Neukölln’de, SPD, Yeşiller, Sol Parti ve FDP, yerel bir camiyle bağlantılı bir yapı olan “Neuköllner Begegnungsstätte” (NBS) tarafından düzenlenen seçim münazarasına katılmaya karar verdi.

Münazara, yirmi imamdan oluşan bir ağ olan ve Müslüman Kardeşler ile bağları nedeniyle Berlin istihbarat servislerinin mercek altına aldığı isimleri de barındıran “Rat Berliner Imame” (Berlin İmamlar Konseyi) tarafından destekleniyor.

Şansölye Friedrich Merz’in partisi CDU daveti reddetti ve “kökten İslamcılığı destekleyen” örgütlerden uzak durduğunu teyit etti.

CDU’nun Neukölln adayı Christopher Förster, partinin tutumunu netleştirerek, “Bu foruma katılmayacağız. SPD, Sol Parti ve Yeşiller, İslamcılarla birlikte kampanya yürütüyorlar,” iddiasında bulundu.

Cuma günü, baş adaylar Steffen Krach (SPD), Bettina Jarasch (Yeşiller), Elif Eralp (Sol Parti) ve Christoph Meyer (FDP) seçim forumuna katılacak. AfD davet edilmedi.

Rat Berliner Imame etrafında örgütlenen bu kişileri “kamusal bir platform aracılığıyla daha da yüceltmek istemediklerini” söyleyen Förster, “İslamcılarla demokrasi hakkında tartışamazsınız. İslamcılar, tıpkı diğer aşırılıkçılar gibi, demokratik süreçlerin ve tartışmaların ortağı olamazlar. Aksine: karşılaştığınız her yerde onlarla mücadele edilmelidir,” dedi.

Förster, SPD ve Yeşiller gibi “demokratik partilerin” adaylarının orada tartışmasının “inanılmaz derecede naif ve tehlikeli” olduğunu söyledi ve diğer partileri de bu etkinlikten uzak durmaya çağırdı.

Förster, “Talebimiz, Anayasa Koruma Dairesi’nin siyasi İslam’ın tehlikelerini göz önünde bulundurmak amacıyla NBS’yi yoğun bir şekilde izlemeye devam etmesi,” dedi.

Parti ayrıca yaptığı açıklamada şunları belirtti:

“CDU Neukölln, demokratik partilerin, İslamcı Müslüman Kardeşler’in düşünce dünyasına ait olan Neukölln Buluşma Merkezi’nin (NBS) düzenlediği iki seçim etkinliğine katılımını kınıyor.”

Cami ve imamlar, anayasal değerlere bağlı olduklarını vurgulayarak suçlamaları reddetmiş olsalar da, söz konusu merkez 2016 yılına kadar güvenlik birimlerinin raporlarında yer almaya devam etti ve ancak bir temyiz davası sonucunda bu listeden çıkarıldı. 

Fakat NBS, denetim organlarının gözetimi altında kalmaya devam ediyor: Yargıçlar, verilen kararın ilerideki izleme faaliyetlerini kısıtlamadığını doğruladılar.

Buna karşılık NBS ve imamı Mohamed Taha Sabri, Müslüman Kardeşler’e bağlı oldukları iddialarını reddetti.

Sabri “özgürlükçü ve demokratik temel düzene tam olarak bağlı olduklarını” savunurken, “Berlin İmamlar Konseyi” de Müslüman Kardeşler ile herhangi bir yakınlıkları olmadığını ileri sürüyor.

Hatta bazı solcu isimler bile bu foruma şüpheyle yaklaşıyor ve bu da başka bir sorunu ortaya koyuyor.

Yeşiller Partisi milletvekili Lamya Kaddor, daveti kabul etmediğini şöyle açıkladı:

“Bu davetleri çok dikkatli bir şekilde takip ediyorum, çünkü bu yasalcı İslamcılık akımına mensup kişilerin –genellikle ‘siyasi İslam’ olarak adlandırılır– bunu ne kadar yoğun bir şekilde kullandıklarını biliyorum.”

Öte yandan Die Linke (Sol Parti), etkinliğe katılacaklarını söyledi ve “İmamlar Konseyi bizi Berlin’in geleceği üzerine bir tartışmaya davet etti ve Konsey ile diğer önde gelen adaylarla diyalog kurmaktan memnuniyet duyuyoruz,” dedi.

Sol Parti, Berlin Eyalet Meclisi seçimlerine ilişkin anketlerde şu anda önde.

Berlin FDP Genel Sekreteri Peter Langer, FOCUS online’a gönderdiği mesajda, forumda “Müslüman kurumların kendi saflarındaki aşırılıkçılığa karşı kararlı bir şekilde mücadele etmeleri gerektiğini çok net bir şekilde ortaya koyacaklarını” belirtti.

Langer, CDU’nun İslamcılarla seçim kampanyası yürüttüğü yönündeki suçlamasını reddediyor:

“Bu, korkak CDU’nun acınası bir suçlaması; eleştirdiği kesimlerle doğrudan yüzleşmek yerine, kenardan birkaç puan toplamaya çalışıyor.”

Tartışmalı cami derneğinde, baş adayların katıldığı turun ardından Pazar günü Neukölln adaylarının katılacağı bir tur daha düzenlenecek.

Böylece cami, bu hafta sonu Berlin-Neukölln’deki seçim kampanyasının merkezine dönüşecek.

Alman istihbarat kurumlarının yetkilerini genişletmek üzere federal hükümet tarafından onaylanan yasa tasarısına karşı protestolar giderek artıyor.

Hükümet, yeni bir yasa aracılığıyla Alman istihbarat kurumlarına kapsamlı yeni yetkiler vermeyi hedefliyor.

Tasarı, diğer hususların yanı sıra, kurumların bilgi teknolojisi sistemlerine erişimini kolaylaştırmayı, veri saklama sürelerini uzatmayı ve veri analizini otomatikleştirmeyi amaçlıyor. 

Teşkilatların gelecekte “çevrimiçi aramalar” yapmasına da izin verilecek.

German Foreign Policy’ye göre önemli bir değişiklik ise, Alman faşizminin sona ermesinden bu yana ilk kez istihbarat ajanslarının yeniden “operasyonel tedbirler” uygulama yetkisine sahip olması.

“Hibrit saldırılara karşı savunma” adı altında Berlin, polis, istihbarat ajansları ve ordu arasındaki sınırları daha da bulanıklaştırıyor ve dış düşmanlarla iç eleştirmenler arasındaki ayrımı giderek ortadan kaldırıyor.

Yeni istihbarat yasası, Federal Cumhuriyet’in “stratejik özerkliğe” doğru attığı bir başka adım.

İstihbarat servislerinin kabarık “istek listesi”

“İstihbarat Servisi Yasası’nın reformu”na ilişkin yasa tasarısıyla federal hükümet, Alman istihbarat servislerinin yetkilerini hemen hemen her alanda sistematik olarak genişletmeyi hedefliyor.

Bu bağlamda İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Savunma Bakanı Boris Pistorius’a açıkça teşekkür etti. İki bakanlık, yakın işbirliği içinde, İstihbarat Servisleri Kanunu’nu tamamen yeniden yazmayı başardı ve bunu “sessizce” yaptı.

İngiliz gazetesi The Guardian’a göre, yeni yasa “istihbarat servislerinin istek listesini” yerine getiriyor.

Bu kapsamda gelecekte, istihbarat kurumları topladıkları telekomünikasyon verilerini daha uzun süre saklayabilecekler (içerik verilerini altı ay, meta verileri ise on iki aya kadar). Böylece bu verileri “geriye dönük” olarak da analiz edebilecekler.

Yasa ayrıca, örneğin yapay zeka destekli otomatik analizlere izin vererek ve “idari engelleri ortadan kaldırarak” analiz sürecini kolaylaştırmayı amaçlıyor.

“Görüntü verilerinin biyometrik karşılaştırılması, yapay zekanın uygulanması ve araştırma ve geliştirme amaçlı verilerin daha ileri düzeyde işlenmesi için araçların kullanımı”, hatta verilerin “diğer devlet kurumlarına ve özel kuruluşlara” aktarılması, kolaylaştırılacak.

Açıklamaya göre genel olarak amaç, “akıllı buzdolaplarından” özel cep telefonlarına ve kamusal alanlardaki güvenlik kameralarına kadar uzanan “bilgi teknolojisi sistemlerine erişimi güçlendirmek.”

BND’ye operasyonel yetkiler veriliyor

Bu yasa ile federal hükümet, Federal İstihbarat Servisi’ne (BND) ve Federal Anayasa Koruma Dairesi’ne, İçişleri Bakanı Dobrindt’in ifadesiyle “istihbarat toplamayı çok aşan” kapsamlı yetkiler de veriyor.

Amaç, kurumların gelecekte sadece “daha iyi görebilmesi ve duyabilmesi” değil, her şeyden önce “düşmanlara karşı aktif önlemler alabilmesi.”

Çevrimiçi aramaların yanı sıra bu, gelecekte verileri “tahrif etme” iznini de içeriyor. Bakan bu meseleyi, “Görevimiz bu,” diyerek meşrulaştırıyor.

Bu önlem tarihi bir dönüm noktası gibi görünüyor. Nazizmin yenilgisinden bu yana ilk kez, Alman istihbarat kurumlarına “operasyonel yetkiler”, yani “aktif önlemler” alma izni veriliyor. Bu yetkiler 1945’ten beri yalnızca polise ayrılmıştı.

Yeni yetkiler açıkça “suçlarda kullanılan araçlarla oynama […]”yı da içeriyor. Ayrıca “kusurlu bileşenler ekleyerek mal sevkiyatlarının manipüle edilmesine, sabotaj amacıyla insansız hava aracı fabrikaları veya kimyasal silah laboratuvarlarındaki bilgi teknolojisi sistemlerine hedefli sızmaya ya da devlet destekli siber saldırı gruplarına veya dezenformasyon aktörlerine ait sunucuların kapatılmasına veya devre dışı bırakılmasına” da izin veriyor.

Üstelik bunların tümü artık “proaktif” olarak da gerçekleştirilebilir.

Muhalefetten tepkiler

Önerilen yasa tasarısı geniş çapta eleştirilere maruz kaldı. Örneğin, İstihbarat Servisleri Parlamento Denetim Komitesi’nin eski başkanı Konstantin von Notz (İttifak 90/Yeşiller), tasarıyı polis çalışmaları ile istihbarat çalışmaları arasında ayrım yapmamakla eleştiriyor.

Notz, dış istihbarat servisinin (BND) yetkilerinin genişletilmesini destekliyor; fakat iç istihbarat servisine (BfV) aynı yetkilerin verilmesini “hukukun üstünlüğü açısından tartışmalı”, “kötü tasarlanmış ve tehlikeli” olarak değerlendiriyor.

Yeni yasaya göre, iç istihbarat servisi gelecekte örneğin doktorların ve terapistlerin muayenehanelerine fark edilmeden girebilecek.

Sonuç olarak, Ulusal Yasal Sağlık Sigortası Hekimleri Birliği (KBV) ve Alman Tabipler Birliği, bu önlemi “doktorların gizlilik hakkını zedeleyeceği ve korunması gereken doktor-hasta arasındaki gizli ilişkiyi ihlal edeceği” gerekçesiyle sert bir şekilde eleştirdi.

Hessen Eyaleti Tabipler Birliği başkanı, taslağı “tıp mesleğine saygısızlık” olarak değerlendiriyor; bunun doktor ile hasta arasındaki güven ilişkisini zedelediğini söylüyor.

Dobrindt ise bu eleştiriyi reddederek, “Buna hiç katılmıyorum, çünkü her zaman uygun şekilde hareket ediyoruz,” diyor.

Alman Gazeteciler Birliği (DJV), yaptığı açıklamada, tasarıda “çok geniş terimler” kullanıldığını vurguluyor. DJV’ye göre bu da “barışçıl faaliyetlerin bile” istihbarat kurumlarının denetimi altına girebileceği anlamına geliyor.

Gazeteciler gelecekte artık kaynak korumasını garanti edemeyecek. Ayrıca, “müdahale eşiklerinin uyruk ve ikamet yerine göre derecelendirilmesi” anayasaya aykırı.

Birliğe göre tasarıda öngörülenin aksine, yabancı gazeteciler ile yurtdışında çalışan Alman gazeteciler de istihbarat servislerinden korunmalı.

İstihbarat kurumlarını kim denetleyecek?

Eski Federal Veri Koruma Komiseri Louisa Specht-Riemenschneider ise, BND üzerindeki denetim yetkisinin Bağımsız Denetim Kurulu bünyesinde merkezileştirilmesine karşı önceden uyarıda bulunmuştu.

Veri etiği alanında fahri profesör olan ve Specht-Riemenschneider’in selefi Ulrich Kelber de bu eleştiriyi paylaşıyor: İstihbarat teşkilatları, “neyin denetime tabi tutulabileceğine” dair “nihai kararı” kendileri veriyor.

Veri koruma uzmanının değerlendirmesine göre, gelecekte tek denetim organı olacak Bağımsız Denetim Kurulu, reddedilen erişim hakkına itiraz edemeyecek.

Tasarıda getirilen “rıza durumu”, BND’ye “kapsamlı özel yetkiler” verirken denetim imkânlarını daha da kısıtlıyor.

Üstelik bunu, şimdiye kadar gerekli olan Federal Meclis’in gerginlik durumu veya savunma durumu ilan etmesini gerektirmeden yapabilecek.

Kelber bunu, “seçilmiş parlamentodan anayasal açıdan tartışmalı bir yetki kayması” olarak görüyor.

Federal hükümetin kısmen denetim mekanizmalarında sözde bir iyileşmeye atıfta bulunarak desteklediği bu yasa tasarısı, ona istihbarat servislerinin “bağımsız denetiminin kasıtlı olarak sabote edildiği izlenimini” veriyor.

İstihbarat, kaynağı belirsiz olayları “Rus hibrit saldırısı” sayıyor

Dobrindt de içeride atılan bu adımı Rusya’dan gelen bir tehdidi gerekçe göstererek meşrulaştırıyor.

Dobrindt, Almanya’nın “her gün hibrit savaşın hedefi” olduğunu iddia ediyor; istihbarat teşkilatlarının yetkilerinin genişletilmesinin ise yalnızca “mevcut tehdit durumuna bir yanıt” olduğunu söylüyor.

Parlamento denetim komitesi önünde yapılan bir oturumda, Anayasa Koruma Dairesi Başkanı Sinan Selen, kurumunun belirli bir kaynağa açıkça atfedilemeyen olayları da Rusya’nın “hibrit saldırıları” olarak sınıflandırdığını itiraf etti.

Bu durum, dış düşmanlar ile iç muhalifler arasındaki ayrımı daha da bulanıklaştırıyor.

Dolayısıyla, yeni yasa uyarınca iç istihbarat servisi gelecekte sadece gerçek ya da iddia edilen “hibrit saldırıları” değil, aynı zamanda “nüfusun geniş kesimlerinde yaşanan önemli kargaşaları” da operasyonel tedbirler için gerekçe olarak kullanabilecek.

Berlin, NATO birliklerinin yeni Doğu Cephesi’ne giderken Almanya’dan geçmesi durumunda, savaş halinde halkın direnç göstereceğini öngörüyor.

Alman “stratejik özerkliği” militarizasyonla el ele

İçişleri Bakanı Dobrindt, Almanya’nın şimdiye kadar yabancı istihbarat servislerinin desteğine bağımlı olduğunu iddia ediyor.

Berlin, güçlendirilmiş Alman istihbarat servislerinin kendisine Washington, Paris ve Londra karşısında daha iyi bir konum kazandıracağını ve “eşit şartlarda” ciddi bir muhatap haline gelerek, ikincil ortak olmaktan uzaklaşacağını umuyor.

Önerilen yasa tasarısı, Alman istihbarat kurumlarının “artık diğer Avrupalı ortakların gerisinde kalmamasını” sağlamayı amaçlıyor.

Bakana göre bu sayede Berlin, “Avrupa güvenlik politikasında liderlik rolü üstlenme iddiasını haklı çıkaracak.”