Avrupa
İtalyan hükümetinin olası Starlink anlaşmasına karşı tepkiler yükseliyor

İtalyan hükümetinin Elon Musk’un Starlink uydu iletişim sistemini kabul etmesinin “siyasi ve iktisadi bir hata” olacağı uyarısında bulunan yerel ve AB yasa koyucuları, hükümetin kararında ısrar etmesi ve Musk’ın da tartışmalara girmesi üzerine harekete geçti.
Anlaşma imzalanırsa İtalya, SpaceX ile resmi olarak ilişki kuran ilk AB ülkesi olacak.
Fakat bu durum, ülkenin, AB’nin Starlink benzeri “IRIS2” sisteminin kurulumu da dâhil olmak üzere Avrupa’nın stratejik öncelikleriyle uyumu konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Şimdi iletişim anlaşması İtalyan siyasetinde konuşulan bir konu haline geldi ve Demokrat Parti’den Antonio Nicita gibi milletvekilleri Euractiv’e bu anlaşmanın ekonomik olmaktan çok siyasi bir gerekçeden kaynaklandığını söyledi.
Nicita’ya göre Musk, büyük bir AB üye ülkesini müşteri olarak güvence altına alarak IRIS2 sistemini geride bırakmaya çalışıyor olabilir ve bu da mali sürdürülebilirliğini tehlikeye atabilir.
Çok yörüngeli bir uydu internet takımyıldızı olan IRIS2, 2025’ten 2030’a kadar kademeli olarak güvenli bağlantı sağlamayı ve Avrupa dışı sistemlere bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.
İtalyan milletvekiline göre, İtalyan hükümetinin Starlink ile yaptığı anlaşma antitröst endişelerini de beraberinde getiriyor zira İtalyan hükümeti ile Starlink arasında yapılacak münhasır bir sözleşme pazarın haczedilmesine ya da önlenmesine yol açabilir.
Avrupa’nın kendi uydu iletişim sistemi IRIS2 ne olacak?
Bloomberg’e göre beş yıllık anlaşma 1,5 milyar avroya mal olacak. Fakat İtalya halihazırda, AB’nin 12 yıllık ve 27 AB üye ülkesinin tamamına 10,6 milyar avroya mal olan IRIS2 programının finansörü ve gelecekteki müşterisi konumunda.
Nicita, baskın bir rakibin diğer AB hükümetleriyle orta vadeli sözleşmeler imzalayarak talebin çoğunu kilitlemesi halinde, IRIS2 programının tamamının daha az güvenilir ve iktisadi olarak uygulanabilir olacağı konusunda uyardı.
AP üyesi ve eski IRIS2 raportörü Christophe Grudler Euractiv’e verdiği demeçte İtalya ile yapılacak anlaşmanın “stratejik bir hata” olacağını ve İtalyan vergi mükelleflerinin iki sistem için iki kez ödeme yapacağını söyledi.
Grudler ayrıca, 2025 yılından itibaren AB’nin GovSatCom programının İtalya’nın Starlink anlaşması yoluyla erişmeye çalıştığı hizmetlerin çoğunu sağlayacağını belirtti. Musk’ın girişiminin İtalyan endüstrisinin yerini alacağı ve istihdam, egemenlik ve stratejik özerkliğe mal olacağı konusunda uyardı.
Salvini’den anlaşmaya ve Musk’a destek
Öte yandan İtalya Başbakan Yardımcısı ve Lega lideri Matteo Salvini X’te yazdığı yazıda anlaşmanın bir risk değil fırsat olduğunu belirtti.
Starlink hizmetlerine erişimin ülke çapında güvenli ve güvenilir bağlantı sağlayarak İtalya’yı modernleştireceğini savunan Salvini, SpaceX CEO’sunu “küresel inovasyonun önde gelen isimlerinden biri” olarak tanımladı.
Musk, Salvini’ye yanıt vererek bu olasılığı “harika” olarak nitelendirdi ve diğer Avrupa ülkelerinin de İtalya’nın izinden gideceğini düşündüğünü söyledi.
Bir Avrupa Komisyonu sözcüsü 7 Ocak’ta yaptığı açıklamada, İtalya’nın egemen bir devlet olarak, egemen karar ve eylemlerini sürdürme konusunda tam takdir yetkisine sahip olduğunu belirterek, SpaceX hizmetlerine erişimin IRIS2 projesiyle uyumlu olduğunu açıklamıştı.
Sözcü, İtalya’nın IRIS2’ye katılımının aynı zamanda yaklaşan takımyıldızın üç kontrol merkezine ev sahipliği yapmasının beklendiği anlamına geldiğini de sözlerine ekledi.
Avrupa
500’ü aşkın Avrupalı eski diplomat, AB’den İsrail’e karşı yaptırım istedi

Aralarında dört eski başbakanın da yer aldığı 500’den fazla Avrupalı eski bakan ve diplomat, İsrail’in yerleşim politikalarına karşı AB’yi acil yaptırım uygulamaya çağırdı. E1 projesinin iki devletli çözümü bitireceği uyarısını yapan imzacılar, yasa dışı yerleşimlerle ticaretin yasaklanmasını ve 12 Ekim’deki AB Dışişleri Konseyi toplantısında bağlayıcı adımlar atılmasını istedi.
Aralarında dört eski başbakanın da yer aldığı 500’ü aşkın Avrupalı eski bakan, büyükelçi ve kıdemli yetkili, Avrupa Birliği’ne (AB) Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin genişlemesine karşı acil önlem alma çağrısı yaptı.
İmzacılar, İsrail hükümetinin Batı Şeria’yı ikiye bölerek iki devletli çözüm olasılığını ortadan kaldıracak E1 yerleşim projesinin ilk aşamasına ilişkin inşaat ihalelerini duyurmasının an meselesi olduğu uyarısını dile getirdi.
Finansal kurumlara yaptırım ve ticaret yasağı talebi
Avrupa Komisyonu’na seslenen kıdemli diplomatlar ve siyasetçiler, E1 başta olmak üzere yasa dışı yerleşimleri destekleyen tüm finans kuruluşları ile hizmet sağlayıcılara karşı gecikmeksizin yaptırım önerilmesini istedi.
Girişim metninde, AB ile bu yerleşimler arasındaki ticareti engelleyecek yasal düzenleme tekliflerinin sunulması çağrısı yer aldı. İmzacılar ayrıca, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın ticari hükümlerinin askıya alınmasını öngören ve uzun süredir bekletilen taslakların ilerletilmesini talep etti. Girişimde, kararların 12 Ekim’deki AB Dışişleri Konseyi toplantısında alınması gerektiği vurgulandı.
“AB ve üye ülkelerin harekete geçme zamanı”
AB organları ile üye ülke hükümetlerinin AB Kurucu Antlaşmaları ve uluslararası hukuk kapsamındaki açık yükümlülüklerine uygun davranmak zorunda olduğuna dikkat çekildi.
Açıklamada, ortak tedbirlerin kabul edilmesini engelleyen Almanya, İtalya ve diğer ülkelerin sergilediği tutumların doğurduğu AB içi bölünmelerin aşılması gerektiği kaydedildi.
Acil eylem çağrısı; Gazze’de yetersiz yardım sevkiyatı ve durma noktasına gelen yeniden imar faaliyetleri eşliğinde süren sivil can kayıpları ile ağır insani koşullara, Batı Şeria’da ise tırmanan yerleşimci şiddetine, toprak gasplarına ve Filistinlilerin aralıksız sürgün edilmesine işaret edilerek yapıldı.
Açıklama, “AB ve üye devletlerin harekete geçme zamanı kesinlikle gelmiştir” ifadesiyle son buldu.
Avrupa
Fransa’da liseli eylemleri sürüyor: Yüzlerce okul kapandı

Fransa’da lise protestoları sürerken 560’tan fazla okulda eğitim aksadı; eylemlerin başından bu yana 2 bin öğrenci gözaltına alındı.
Le Figaro’nun öğlen saatlerindeki verilerden aktardığına göre, lise protestoları devam ederken sürmekte olan kargaşadan dolayı 564 okul ve eğitim kurumunda eğitim aksadı ve bugün şu ana kadar yaklaşık 600 kişi gözaltına alındı.
The Guardian muhabirine konuşan 17 yaşındaki Sophia, Paris’teki Voltaire Lisesi’nin önünde kurulan barikatın en ön saflarında yer alıyordu.
Gerçek adının yayınlanmasını istemeyen öğrenci, “Bunun devasa bir gençlik protesto hareketine dönüşmesini umuyoruz,” dedi.
Yüzlerce kişiyle birlikte okul girişini kapatmanın ikinci gününde olan Sophia, tüm derslerin iptal edilmesini sağlamış.
Fransız öğrenci, “Sadece hükümetin bizi dinlemesini istiyoruz. Kötü koşullarda ders çalışmak zorunda kalmaktansa burada durup bunu yapmayı tercih ederiz. Sesimizi duyurmanın tek yolu bu,” dedi.
“Okul bir haktır, ayrıcalık değil,” yazan bir karton pankartın önünde Sophia, Fransa genelindeki gençlerin şikayetlerini sıraladı: Eğitime yönelik devlet yatırımlarının yetersizliği, yıkılmak üzere olan binalarda 40 çocuğa kadar çıkan aşırı kalabalık sınıflar, öğretmenlerin düşük maaşları, personel devamsızlıkları ve başarıyı sosyal kökenin belirlediği eşitsiz bir sistem.
Protestonun diğer nedenleri arasında, üniversite başvuruları için kullanılan şeffaf olmayan ve kullanımı zor çevrimiçi sistemin yanı sıra, Mayıs ve Haziran aylarındaki sıcak dalgaları sırasında sınıflarda yaşanan dayanılmaz sıcaklıklar da yer alıyordu.
Sanat eğitimi almak ve animasyon alanında çalışmak isteyen Sophia, “Eğitim bütçesi paramparça edilirken, orduya çok fazla ek fon aktarılıyor,” dedi.
Öğrenci, gösterilerin ve barikatların önümüzdeki haftaya da devam etmesini umduğunu belirtti. Birkaç öğretmen de destek vermek amacıyla barikatların yanında durdu.
Gazetecilere “Jean” takma adıyla tanıtan bir öğrenci ise Paris’te lisenin son sınıfında okuyor.
17 yaşındaki öğrenci, kendisinin ve sınıf arkadaşlarının okulların yakılmasını istemediklerini, sadece eğitimin “daha iyi” olmasını istediklerini söylüyor.
BBC’ye konuşan genç, “Bence Fransa, eğitim konusunda Avrupa’nın en kötü ülkelerinden biri. Artık yeter diye karar verdik,” diyor.
Hasar verenlerin “kendileri ile hiçbir ilgisi olmadığını” ve öğrencilerin talep ettiği değişimin gerçekleşmesine “katkıda bulunmadıklarını” belirtiyor.
Öğrenci, “Buraya nazik davranmak için gelmedik ama kaos da istemiyoruz. Sadece sesimizin hükümet tarafından duyulmasını istiyoruz,” dedi.
Öte yandan ülke genelinde eylemlere yönelik polis şiddeti haberleri de gelmeye devam ediyor.
Fransız yetkililer, olaylar sırasında en az 65 personelin ve 305 polis memurunun yaralandığını, yaklaşık 2.000 kişinin ise gözaltına alındığını bildirdi.
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğrencilere önerilen bir danışma platformunun ayrıntılarını açıkladı.
Cuma sabahı öğretmen sendikalarıyla yapılan bir toplantıda Geffray, danışma platformunun önümüzdeki pazartesi günü faaliyete geçeceğini belirtti.
Bu kapsamda iki soru sorulacak:
- Hangi zorluklarla karşılaşıyorsunuz?
- Beklentileriniz nelerdir?
Öğrencilerin, Azizler Günü tatili sonrasında başlayacak analiz ve tartışma aşamasına kadar yanıt vermek için üç haftaları olacak.
Bu geri bildirim aşaması, Ulusal Meclis’teki bütçe tartışmalarıyla eş zamanlı olarak gerçekleşecek.
Avrupa
Jaecoo 7 Britanya’da en çok satan araç oldu

Çinli markaların Avrupalı rakiplerini geride bırakmasıyla, Jaecoo 7 Eylül ayında Birleşik Krallık’ta en çok satan yeni otomobil oldu.
Bazı internet kullanıcılarının “Temu’dan aldığım Range Rover” dedikleri bu SUV, daha önce Mart ayında da sıralamanın zirvesinde yer almıştı; bu da, yeni otomobil pazarı için yılın en önemli iki ayında ülkenin en popüler modeli olduğu anlamına geliyor.
Mart ve Eylül, tarihsel olarak satışların en yüksek olduğu aylar çünkü bu aylarda plakalardaki yıl kodları değişir ve bu da alıcıları, plakalarından anlaşıldığı üzere yollardaki en yeni otomobilleri tercih etmeye teşvik eder.
Sektör kuruluşu Motor Üreticileri ve Tüccarları Derneği (SMMT) tarafından açıklanan ön verilere göre, geçen ay 7 modelinden 10.813 adet tescil edildi.
Tesla Model 3, 9.929 tescil ile ikinci sırada yer alırken, onu Ford Puma (6.958) izledi.
İlk 10’da yer alan tek diğer Çinli otomobil, sekizinci sırada yer alan MG HS oldu (5.444).
Yüksek satış rakamlarına sahip tek tek model sayısı az olmasına rağmen, Çinli üreticiler geçen ay Birleşik Krallık pazarının %23’ünü oluşturdu.
BYD, 20.140 kayıtla en çok satan ikinci marka oldu ve 18.399 kayıt kaydeden Kia’nın önüne geçti.
Volkswagen ise 25.972 kayıtla birinci sırada yer aldı.
Öte yandan, Eylül ayında köklü birkaç marka önemli düşüşler yaşadı. Hyundai’nin 10.002 kayıt rakamı, bir önceki yıla göre %31,9’luk bir düşüşe karşılık gelirken, Renault’nun 6.721 araçlık sonucu %29,7 oranında geriledi.
Omoda-Jaecoo genel müdürü Victor Zhang, ikiz markaların Birleşik Krallık’taki benzeri görülmemiş yükselişinin ardından “burada kalıcı olduklarını” söyledi.
Zhang, artık hedeflerinin “en hızlı büyüyen markadan, sağlam bir konuma sahip bir markaya” dönüşmek olduğunu da sözlerine ekledi.
Omoda-Jaecoo’nun ana şirketi Chery, araçlarını Birleşik Krallık pazarına daha iyi uyarlayabilmek amacıyla, sürücü destek sistemleri ve şasinin ayarlanmasına odaklanarak, Bedfordshire’daki UTAC Millbrook test pistinde kısa süre önce bir Ar-Ge merkezi açtı.
Chery ayrıca, Japon firmanın Sunderland’daki fabrikasında araçlarını üretme olasılığı konusunda Nissan ile bir mutabakat zaptı imzaladı; bu araçlar arasında Jaecoo 7 de yer alabilir.
Eylül ayı, genel olarak yeni otomobil pazarı için güçlü bir ay oldu. Toplam kayıt sayısı, bir önceki yıla göre %12,7 artışla 350.518’e ulaştı.
Diplomasi6 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi2 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak
Asya6 gün önceKuzey Kore’den Batı hava savunmasını zorlayacak yeni taktik
Ortadoğu2 hafta önceKörfez ülkeleri, İran ile ilişkilerin “resetlenmesini” istiyor











