Amerika
Larry Summers, Epstein darbesi sonrası görevlerinden çekildi

Eski ABD Hazine Bakanı Larry Summers, kendisiyle cinsel suçlu Jeffrey Epstein arasında geçen e-postaların yayınlanmasının yarattığı tartışmaların ardından tüm kamu görevlerinden çekildiğini açıkladı.
Summers yaptığı açıklamada, “Yaptıklarımdan derin utanç duyuyorum ve bunların neden olduğu acıyı anlıyorum. Bay Epstein ile iletişim kurmaya devam etme konusundaki yanlış kararımın tüm sorumluluğunu üstleniyorum,” dedi.
Summers, “öğretim görevlerini” yerine getirmeye devam ederken, “kamuya açık taahhütlerimden geri çekileceğini” duyurdu.
Summers, Harvard Üniversitesi’nin eski rektörü ve aynı üniversitede öğretim üyesi; OpenAI yönetim kurulu üyesi; ve ayrıca Bloomberg’de köşe yazarı.
Summers’ın açıklaması, Harvard’ın gazetesi Crimson’un, Epstein ile yaptığı e-posta yazışmalarını ayrıntılı olarak anlatan bir makale yayınlamasının ardından geldi.
Epstein’den “danışan öğrencisi hakkında tavsiye” istemişti
Bu yazışmalar, geçen hafta Temsilciler Meclisi Denetim ve Kamu Reformu Komitesinin Epstein’in el konulan belgelerinden elde ettiği 20.000’den fazla e-postanın yayınlamasıyla ortaya çıktı.
Crimson, Summers’ın “danışanı olarak tanımladığı bir kadınla romantik bir ilişki kurmaya çalışırken, uzun süredir tanıdığı bir arkadaşından yardım istediğini” belirtti.
Gazete, 2018 Kasım ile 2019 Temmuz tarihleri arasında iki adam arasında geçen e-postalar ve mesajlarda, evli olan Summers’ın “kadını elde etmek için Epstein’den tavsiye istediği” ortaya çıktığını bildirdi.
Demokrat senatör Elizabeth Warren’dan tam saha pres
Harvard Hukuk Fakültesi eski profesörü Demokrat Senatör Elizabeth Warren, CNN’e Harvard’ın Summers ile ilişkilerini kesmesi gerektiğini söyledi.
Warren, Summers’ın Epstein ile geçmişteki ilişkisi nedeniyle öğrencilere “güvenilemeyeceğini” söyledi.
Senatör, “Larry Summers, onlarca yıldır zengin ve nüfuzlu kişilere hizmet etme eğilimini göstermiştir, fakat hüküm giymiş bir cinsel suçluya yakınlık gösterme isteği, son derece kötü bir karar verme yeteneğini ortaya koymaktadır,” dedi.
Summer, Harvard Kennedy School’da Mossavar-Rahmani İşletme ve Devlet Merkezi’nin direktörü ve bu dönem Harvard’da beş ders veriyor.
Trump yönetimi de Summers’ın Epstein ile olan ilişkisi hakkında yeni bilgiler ortaya çıkmasının ardından, şirket ve kuruluşlara Summers ile ilişkilerini kesmeleri çağrısında bulundu.
POLITICO’ya konuşan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, kurumların, Bill Clinton başkanlığı döneminde Hazine Bakanı olarak görev yapan Summers ile ilişkilerini sonlandırmaları gerektiğini söyledi.
Kısa Summers portresi: Neoliberalizmin ‘çalışkan’ hocası
Summers herhangi biri değil. Özellikle ABD ve dünyanın 40 yılına damgasını vuran “neoliberalizmin” en akıllı ve çalışkan isimlerinden biri.
Matt Stoller’ın derlediğine göre, 1950’lerde iki iktisatçının çocuğu olarak dünyaya gelen Summers’ın her iki amcası da ekonomi dalında Nobel ödülü kazanmıştı. Summers, ailesinin izinden giderek MIT ve Harvard’a gitti ve burada gelecekteki AIG yönetim kurulu üyesi ve Reagan danışmanı Marty Feldstein’ın “mentorluğunu” aldı.
Summers, burada Paul Krugman, Jeff Sachs ve Oliver Blanchard gibi bir grup genç iktisatçıyla dostluk kurdu ve bunlar, son kırk beş yılda ABD ve Avrupa’da iktisat biliminin en önemli ve bilinen isimleri haline geldiler.
1980’lerin başında Summers, Reagan yönetiminde görev yaptı ve MIT’de iktisat profesörü oldu. Ardından, 1988’de Michael Dukakis’in seçim kampanyasında Demokratlara danışmanlık yapmaya başladı. Dünya Bankası’nda baş ekonomist olarak görev yapan Summers, Clinton yönetiminin Hazine Bakanlığına katıldı.
Clinton döneminde Summers, Alan Greenspan ve Robert Rubin ile yakın ilişkiler kurdu. Bu üç adam, Meksika ve Doğu Asya finans krizlerinde ABD bankalarını kurtarma becerileri nedeniyle Time dergisi tarafından “Dünyayı Kurtarma Komitesi” olarak adlandırılmıştı.
Summers sonunda Hazine Bakanı oldu ve burada türev ürünlerin deregülasyonunu ve Glass-Steagall yasasının kaldırılmasını organize etti.
Sovyetler Birliği’nin oligarkların hakim olduğu bir Rusya devletine dönüşümüne aracılık eden Summers, NAFTA ve Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne girişinde önemli bir Beyaz Saray lobicisi olarak görev yapmıştı.
Clinton yönetiminin ardından Summers, ABD sivil toplumunda belki de en etkili rol olan Harvard Üniversitesi Rektörü oldu ve ardından birkaç yıl boyunca hedge fonu D.E. Shaw’un genel müdürü olarak görev yaptı.
Fed politikasına da yoğun bir şekilde dahil olan Summers, finansal düzenleyicileri finansal sistemdeki spekülasyon ve kırılganlığı görmezden gelmeye yönlendirdi.
2005 yılında, Jackson Hole merkez bankacıları konferansında, ABD finansal sisteminin çöküşe doğru gittiği fikrini alaycı bir şekilde eleştirdi ve krizi öngören bir iktisatçıyı “Luddist” olarak nitelendirdi.
O, görev yaptığı her pozisyonda neoliberal bir dizi fikri savunageldi. Örneğin, Clinton döneminde Summers, 1990’larda hükümetin Microsoft aleyhindeki davasına şüpheyle yaklaşmıştı.
Bir başka örnek olarak, Stephen Breyer 2022’de Yüksek Mahkeme’den istifa ettiğinde, iktisatçı yazar, Breyer’in yargıçlık görevine başlamadan önceki “havayollarının kademeli deregülasyonu” politikasını övmüştü.
Günümüzün büyük teknoloji devlerinin destekçisi olan Summers, 2002 yılında, “bilgi toplumunda tekellerin kaçınılmaz olduğunu” ve tekel kârlarının “geçmişteki yenilikleri ödüllendirecek kadar büyük” olması gerektiğini savunan bir makale yazdı.
Ayrıca, fiyat ayrımcılığının “ilerici” olduğunu ve “bir firmanın, varlıklı ana pazarında yüksek fiyatlar uygulayarak kâr elde etmesini ve yoksullara düşük fiyatlar uygulayarak bu kâra ekleme yapmasını ve aynı zamanda toplumsal faydayı artırmasını” sağlayabileceğini öne sürdü.
Matt Stoller, “‘Rekabet sadece bir tık uzağınızda’dan verimlilikle ilgili argümanlara kadar Google hakkında duyduğunuz hemen hemen tüm klişeler Summers’ın çalışmalarında yer almaktadır,” diye yazıyor.
Obama döneminde Ulusal Ekonomi Konseyi başkanlığı görevini yürüten Yellen, ABD’nin finansal krize verdiği yanıtın mimarı oldu. 2024 yılında Fed başkanlığına atanmak üzereyken Elizabeth Warren tarafından engellendi.
Summers, Biden dönemindeki Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) için önemli bir siyasi etki sağlayarak, yönetimde önemli bir rol üstlendi. POLITICO’nun ifadesiyle, “Beyaz Saray, sağlık, iklim ve vergi yasasının önemli vergi artırımı bölümlerini hazırlamak için yardım aradığında, telefon hattının ve e-posta zincirlerinin diğer ucunda genellikle bir kişi vardı: Larry Summers.”
O, iktisat politikasını nasıl anlamak gerektiği konusunda düzenli olarak Temsilciler Meclisi ve Senato Demokratlarına özel brifingler verdi ve hâlâ da veriyor.
Biden döneminde Summers, tekel karşıtlarına karşı mücadelede de öncü rol oynadı ve FTC lideri Lina Khan’ı özellikle tehlikeli bir isim olarak gösterdi.
2023 yılında Antitröst Bölümü ve FTC yeni birleşme kuralları yayınladığında, Summers Bloomberg’de bu değişikliklerin “iş dünyasına karşı bir savaş” olduğunu savundu.
Bugünlerde Summers, Bolluk (Abundance) hareketinin tanıtımına katılıyor ve haziran ayında New York Times, onun bir sonraki Demokrat başkanın gündemini belirleyecek olan “Project 2029” (“Proje 2029”) adlı bir projeye danışmanlık yaptığını yazdı.
Summers, Harvard Üniversitesi’nde profesör olmasının yanı sıra, son derece etkili Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü’nün başkan yardımcısı, Amerikan İlerleme Merkezi’nin seçkin üst düzey üyesi ve New York Times yazarı. Ayrıca OpenAI’ın yönetim kurulu üyesi ve finans ve kripto alanında köklü bir geçmişe sahip.
Amerika
Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.
Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.
Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.
Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.
Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.
Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.
Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.
Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.
Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.
Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.
Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.
Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.
Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.
Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.
SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.
Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.
The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.
Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.
SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.
Amerika
ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.
ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.
Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.
Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.
Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.
İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.
Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.
İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.
İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.
Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.
Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.
Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.
Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.
Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.
Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.
Amerika
Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.
Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.
The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.
Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.
Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.
Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.
Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.
Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.
Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.
Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.
Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.
Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.
Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.
Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.
Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.
Dünya Basını2 hafta önceEski CIA analisti Johnson: Trump İran’a girerse Çanakkale’deki Churchill gibi yenilir
Asya2 hafta önceGüney Kore, Kiev Büyükelçisini geri çağırdı
Amerika2 hafta önceBrezilya’da ikinci tur süreci nasıl işleyecek?
Asya2 hafta önceEndonezya’nın yeni iş yasası işçileri memnun etti, iş dünyasını endişelendirdi
Diplomasi2 hafta önceİtalyan gazeteci ve yazar Thomas Fazi: Avrupa, II. Dünya Savaşı’ndan beri ABD işgali altında
Dünya Basını2 hafta önceNükleer bilimci Hughes: Bölgesel nükleer savaş bile dünya genelinde üç milyar insanı aç bırakır
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek
Amerika3 gün önceSenatör Sanders: Silikon Vadisi zenginleri “korkunç bir plan” üzerinde çalışıyor










