Bizi Takip Edin

DİPLOMASİ

Lula: Çin’le ilişkileri geliştirmemizi kimse yasaklayamaz

Yayınlanma

Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, cuma günü Pekin’de, yeniden yakın ilişkiler kurmaya hazırlandığı Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bir araya geldi.

Bugün Pekin’in Tiananmen Meydanı’nda Halk Kahramanları Anıtı’na çelen koyan Brezilya Devlet Başkanı, ardından Büyük Halk Salonu’nda Başbakan Li Qiang’la biraraya geldi ve Xi Jinping ile görüşmeye geçti.

Xi, görüşmenin başında, Lula’nın iyileştikten kısa bir süre sonra Çin’e yaptığı ziyaretin, Brezilya cumhurbaşkanının Çin-Brezilya ilişkilerine ne kadar değer verdiğini gösterdiğini söyledi.

Lula’ya “kadim dostumuz” diye hitap eden Çinli lider, iki ülke ilişkilerinin bugünkü düzeye çıkarılmasının Lula’nın desteğiyle olduğunu belirtti.

Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Hua Chunying’in bildirdiğine göre, Xi Jinping görüşmenin başında, yeni dönemde Çin-Brezilya ilişkilerine yön vermek ve yeni bir gelecek yaratmak için Lula da Silva ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu ifade etti.

Xi ayrıca, “sağlam ve istikrarlı büyümeye devam eden bir Çin-Brezilya ilişkisinin bölgelerinde ve ötesinde barış, istikrar ve refah için önemli ve olumlu bir rol oynayacağına olan güvenini” vurguladı.

Huawei vurgusu

Lula da Silva ise Xi’ye, “Brezilya’nın Çin ile ilişkilerini geliştirmesini kimsenin yasaklamayacağını” söyledi.

Brezilyalı lider, “Dün, Çinlilerle ilişkilerimizde hiçbir önyargımız olmadığını dünyaya göstermek istediğimiz için Huawei’yi ziyaret ettik. Kimse Brezilya’nın Çin ile ilişkilerini geliştirmesini yasaklamayacak” ifadelerini kullandı.

Lula, iki ülke arasındaki ilişkilerin ticaretin yanı sıra, bilim ve teknoloji, iklim değişikliği ile mücadele stratejileri, temiz enerji ve elektrikli araba ve otobüs üretimi gibi alanlarda yoğunlaşmasına da değindi:

“Ticari çıkar çok önemli olsa da, sadece ticari çıkar ilişkisinden ibaret olmayan bir Brezilya-Çin ilişkisi yaratmak için çok çalışmalıyız.”

Farklı alanlarda 20 ikili anlaşma imzalandı

Latin Amerika basınının bildirdiğine göre, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, Çin ile yaklaşık 20 ikili anlaşma imzaladı. Anlaşmalar, Lula’nın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’i ziyareti sırasında imzalandı.

Anlaşmaların, yenilenebilir enerjiler, otomotiv endüstrisi, tarım ticareti, yeşil kredi hatları, bilgi teknolojisi, sağlık ve altyapı gibi alanları kapsadığı kaydedildi. Ayrıca, anlaşmalar arasında, Brezilya ve Çin ortaklığındaki yedinci uydunun fırlatılması da yer alıyor.

İki devlet başkanının Çin’deki Brezilya Büyükelçiliği’nde basın açıklaması yapması bekleniyor.

Xi ile görüşme öncesinde, Büyük Halk Salonu’nda Çin Halk Meclisi başkanı Zhao Leji ile bir araya gelen Lula, “Dış ticaretin en önemli akışını Çin ile sürdürüyoruz. En büyük ticaret dengemizi Çin ile sağladık ve en önemli konuları tartışarak dünya jeopolitiğini Çin ile birlikte dengelemeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Brezilya geri döndü’

Çin ziyaretine “Brezilya geri döndü” mesajıyla başlayan Devlet Başkanı Lula, dün ‘BRICS Bankası’ etkinliğinde dolar hegemonyasına son verilmesi çağrısı yaparken, BRICS ülkeleri için para birimi önerisinde bulundu.

Çin ziyaretine Şanghay şehrinden başlayan Lula, kendisinin el vermesiyle 2011-16 arası Brezilya Devlet Başkanı olan Dilma Rousseff’in ‘BRICS bankası’ olarak da bilinen Yeni Kalkınma Bankası’nın (NDB) başına atanması münasebetiyle düzenlenen etkinlikte yarım saatlik bir konuşma yaptı. Gelişen ülkeler için ‘BRICS Bankasını’ IMF’ye alternatif olarak sunan Latin Amerikalı lider, gelişmekte olan ülkelere uluslararası ticarette doları terk ederek ulusal para birimlerine geçmeleri çağrısı yaptı.

Brezilya siyasetine geri dönüşünü, “Brezilya geri döndü. Brezilya’nın önemli dünya kararlarında yer almadığı zamanlar geçmişte kaldı. Açıklanamayan bir yokluğun ardından uluslararası sahneye geri döndük” diye ortaya koyan Lula, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS grubunun ticarette dolara alternatif para birimi araması çağrısında bulunarak şunları söyledi:

“Her gece kendime şu soruyu soruyorum: Neden tüm ülkeler ticaretlerini dolara dayandırmak zorunda? Neden kendi para birimimizle ticaret yapamıyoruz? Altın standardının ortadan kalkmasından sonra doların (rezerv) para birimi olduğuna kim karar verdi?”

BRICS’e ortak para birimi önerisi

“Herkes tek bir para birimine bağımlı” diye eleştiren Lula, ‘Brezilya ile Çin, Brezilya ve diğer ülkeler arasındaki ticari ilişkileri finanse edecek bir para birimi’ önerisini dile getirdi:

“BRICS bankası gibi bir banka neden Brezilya ile Çin, Brezilya ile diğer BRICS ülkeleri arasındaki ticareti finanse edecek bir para birimine sahip olamıyor?… Bugün ülkeler, kendi para birimleriyle ihracat yapabilecekken, ihracat yapmak için dolar peşinde koşmak zorunda kalıyor.”

‘BRICS bankası IMF’ye alternatif’

Latin Amerika lideri konuşmasına şöyle devam etti: “NDB, Küresel Güney’in büyük bankası olmak için tüm şartları yerine getiriyor. İlk kez, başlangıç aşamasında gelişmiş ülkelerin katılımı olmaksızın küresel ölçekte bir kalkınma bankası kuruldu. Bu nedenle, geleneksel kurumlar tarafından gelişmekte olan ekonomilere dayatılan koşullulukların prangalarından özgür. Ve dahası: Projeleri yerel para biriminde finanse etme imkanına sahip.”

IMF’nin ‘kurtarma kredileri’ karşılığında Brezilya’nın komşusu Arjantin gibi nakit sıkıntısı çeken ülkelere halkı vuran aşırı sert tasarruf tedbirleri dayattığını da hatırlatan Lula, şöyle konuştu:

“Hiçbir banka, IMF’nin şu anda Arjantin’de yaptığı veya uzun süre Brezilya’da ve her üçüncü dünya ülkesinde yaptığı gibi ülkelerin ekonomilerini boğmamalı. Hiçbir lider ülkesi borçlu diye boğazına bıçak dayalı halde çalışamaz.”

BRICS bankasının, IMF’ye alternatif oluşturabileceğini vurgulayan Brezilya Devlet Başkanı,  “Yükselen ekonomilerimizi, bizi yönetmek isteyen geleneksel finans kurumlarına boyun eğmekten kurtarabilir” dedi.

Çin ziyaretinde Lula’ya eşlik eden 40 kişilik heyette yer alan Brezilya Maliye Bakanı Fernando Haddad da, Brezilya’nın, gelişmekte olan ülkelerin doların kullanımını devre dışı bırakmaları için ticaret mekanizmaları oluşturmayı amaçladığını belirtti. Haddad, “Bunun avantajı, ticari işlemlerin, illa ki işlemde yer almayan bir ülkenin para biriminde yapılmasının dayattığı deli gömleğinden kaçınmaktır” dedi.

İki ülke, geçen ay karşılıklı ticaretlerinde Amerikan doları yerine kendi yerel para birimlerini kullanmak üzere anlaşma imzalamıştı.

Ayrıca Çin medyası önceki gün, Çin Sanayi ve Ticaret Bankası (ICBC) Brezilya şubesinin, ilk sınır ötesi Yuan takas işlemini gerçekleştirdiğini duyurdu.

En büyük ticaret ortağı

Çin, üst üste 14 yıldır Brezilya’nın en büyük ticaret ortağı konumunda. Brezilya aynı zamanda Çin’in soya fasulyesi, tavuk ve şeker gibi birçok tarım ürününün en büyük kaynağı iken Çin, Brezilya’nın ana yabancı yatırım kaynağı.

Pekin, 23 Mart’ta, Lula’nın nisan ayında planlanan ziyaretinden sadece haftalar önce, hastalık nedeniyle Brezilya’dan sığır eti ithalatına getirilen yasağı kaldırdı. Ayrıca Çin hükümeti de Brezilya’da çeşitli yatırımlar için atmosfer arıyor.

Bolsonaro’nun başkanlığı sırasında birçok Çinli şirket, belirsiz politika ortamı ve Çin’e yönelik düşmanca politikalar nedeniyle Brezilya ile işbirliği planlarını askıya almıştı. Şu anda ise, birçok Çinli firma Brezilya’da iş yapmanın koşullarının oluştuğuna inanıyor.

Bununla birlikte, Brezilya’nın Çin’e ihracatının hâlâ ağırlıklı olarak soya fasulyesi, sığır eti, ham petrol, demir cevheri ve kağıt hamuru gibi birincil ürünlere odaklanıyor, Çin’in Brezilya’daki yatırımı ise imalat, enerji ve madencilik gibi konvansiyonel alanlara yönelik. Dolayısıyla Lula, bu ziyarette, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımdaki sürdürülebilir büyümenin yanı sıra, çeşitlilik ve dengeyi sağlamak için işbirliğini farklı alanlara da yaymayı umuyor.

DİPLOMASİ

Fransa, ‘yabancı acenta’ yasası nedeniyle Gürcistan’a mali yardımı durdurdu

Yayınlanma

Fransa’nın Tiflis Büyükelçisi Sheraz Gasri, ‘Yabancı Etkinin Şeffaflığı’ yasasının kabul edilmesinin ardından ülkesinin Gürcistan hükümetine mali yardım sağlamayı durduracağını bildirdi.

Eho Kavkaza portalına demeç veren Gasri, “Gürcistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım yolu fiilen askıya alınmıştır. Bu durum Gürcistan hükümeti tarafından alınan ve herkesin bildiği kararların bir sonucudur. Bu nedenle, Gürcistan bütçesine yönelik doğrudan yardımlarımızı geçici olarak askıya almaya ve sivil toplum ve medyaya yönelik yardımlarımızı güçlendirmeye karar verdik,” diye konuştu.

Gürcistan hükümetinin ‘her alanda desteği’ geri kazanmak için siyasi rotasını değiştirmesi gerektiğini savunan Gasri, “Gürcü yetkilileri ve tüm Gürcistan halkını bir arada durmaya, güçlerini birleştirmeye ve yol sizin için hazır olduğuna göre harekete devam etmeye çağırıyoruz,” ifadelerini kullandı.

Bundan önce Almanya, Gürcistan’a mali yardımı kesme kararı almıştı. ABD de Tiflis ile tüm işbirliği programlarını gözden geçirmeye başladı.

Washington, ayrıca ‘yabancı acenta’ yasası lehinde oy kullanan 30 kadar Gürcü parlamentere yaptırım uyguladı ve temmuz ayında gerçekleştirilecek olan ‘Worthy Partner’ adlı ortak askeri tatbikatı iptal etti.

Bunun yanı sıra Avrıpa Birliği (AB), geçen ayın sonunda Gürcistan’ın birliğe entegrasyon sürecini askıya aldı. AB’nin ülkedeki Büyükelçisi Pawel Herczynski, söz konusu yasa ile Batı ve Avrupa karşıtı söylemlerin ülkenin AB’ye katılım hedefiyle ‘tamamen uyumsuz’ olduğunu iddia etmişti.

Herczynski, ekim ayında yapılacak parlamento seçimlerinin ardından yeni hükümetin, ‘her ne olursa olsun AB entegrasyonuna yönelik ciddi çalışmalara yeniden başlamasını’ umduğunu ifade etmişti.

Brüksel, ayrıca Gürcistan’ın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için tahsis edilen 30 milyon avroyu dondurdu ve Gürcistan hükümetine doğrudan yardımı kesme niyetini açıkladı.

Gürcistan’ın AB entegrasyon süreci askıya alındı

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

Kremlin: Türkiye’nin ŞİÖ’ye katılımı için henüz net bir tarih yok

Yayınlanma

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Türkiye’nin Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) katılımı için henüz net bir tarihin olmadığını ve ülkenin NATO üyesi olarak konumuyla alakalı bazı çelişkilerin olduğunu belirtti.

TASS haber ajansının aktardığına göre Peskov, bugün düzenlediği basın toplantısında “Burada Türkiye’nin NATO’nun, Kuzey Atlantik İttifakı’nın bir üyesi olarak yükümlülükleri ve konumu ile ŞİÖ’nün temel belgelerinde yer alan dünya görüşü arasında bazı çelişkiler söz konusu,” dedi.

Peskov, Kremlin’in Ankara’nın örgüte katılma arzusundan haberdar olduğunu da sözlerine ekledi.

Bu bağlamda tartışılması gereken bazı konuların olduğuna dikkat çeken Peskov, pek çok ülkenin birliğe ilgi gösterdiği için ŞİÖ’nün genişlemesi daima gündemde olduğuna işaret etti.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 12 Temmuz’da Washington’da düzenlediği basın toplantısında Ankara’nın ŞİÖ’ye daimi üye olarak katılması gerektiğini ifade etmişti.

Örgütün tüm üye ülkelerinden bu konuda destek talep eden Erdoğan, Ankara’nın NATO, ŞİÖ ve BRICS ile işbirliğinin aynı zamanda ‘dünya barışına’ katkıda bulunduğunu öne sürmüştü.

Okumaya Devam Et

DİPLOMASİ

Dört Avrupa ülkesi ortak füze geliştirecek

Yayınlanma

Almanya, Fransa, İtalya ve Polonya perşembe günü Washington’daki NATO Zirvesi çerçevesinde bir araya gelerek 500 kilometreden fazla menzile sahip karadan fırlatılan seyir füzeleri geliştirmek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.

Dört ülkenin Ukrayna’da devam eden savaşın Avrupa savunmasında yarattığı boşluğu doldurmayı amaçladığını teyit ettiği anlaşma Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz ile Alman, Fransız ve İtalyan mevkidaşları Boris Pistorius, Sebastien Lecornu ve Guido Crosetto tarafından imzalandı.

Polonya Milli Savunma Bakanlığı’nın X’te yer alan açıklamasına göre, “Anlaşmanın amacı, gelecekte ortak (savunma) projelerini mümkün kılacak ve bunların uygulanmasını kısaltacak bir işbirliği oluşturmak.”

Lecornu ise basına verdiği demeçte “amacın bunu mümkün olduğunca geniş bir alana yaymak olduğunu” belirterek anlaşmanın “bütçe düzeyinde de bir değeri olduğunu, çünkü farklı maliyetlerin amortismana tabi tutulmasına da olanak sağladığını” sözlerine ekledi.

Lecornu ayrıca Keir Starmer liderliğindeki Birleşik Krallık’ın yeni İşçi Partisi hükümetinin de dört ülkeli anlaşmaya katılabileceğini öne sürdü.

2026’da Amerikan füzeleri Almanya’ya konuşlandırılacak

Lecornu, uzun menzilli füzeye ilişkin ilk taslak belgenin 2024 yılı sonuna kadar yayınlanmasının beklendiğini, teknik özellikler gibi ayrıntıların ise daha sonra belirleneceğini sözlerine ekledi.

Washington ve Berlin önceki gün ABD’nin uzun menzilli füzelerini 2026 yılında Alman topraklarına konuşlandırmaya başlayacaklarını açıklamıştı.

Rusya ise NATO Zirvesinde alınan kararların “ülkenin ulusal güvenliğine yönelik ciddi bir tehdit” olduğunu ve ittifakın “bir güvenlik aracı değil, bir çatışma aracı” olduğunun kanıtı olduğunu söyledi.

TASS’ın Kremlin’den aktardığına göre Rus yetkili, “Avrupa ve ABD’deki hasımlarımızın diyalogdan yana olmadıklarını görüyoruz. NATO zirvesinde kabul edilen belgelere bakılırsa, barışın destekçisi değiller,” dedi.

12 ülke Ukrayna’ya İHA tedarik edecek

NATO zirvesinde Polonya da Ukrayna’ya çeşitli tipte insansız hava araçları sağlamak üzere 12 ülkeden oluşan koalisyona katıldı. Kosiniak-Kamysz, “Bu Ukrayna’nın şu anda ihtiyaç duyduğu en önemli yeteneklerden biri,” dedi.

Polonya bakanlığından yapılan açıklamaya göre, bağışların yanı sıra koalisyonun bir parçası da ülkelerin savunma sanayilerinin Ukrayna için insansız hava aracı üretimine katılması olacak.

Koalisyonda Avustralya, Danimarka, Estonya, Almanya, İtalya, Letonya, Hollanda, Yeni Zelanda, Polonya, İsveç, İngiltere ve Ukrayna yer alacak.

Fakat Kosiniak-Kamysz, Ukrayna’nın uzun zamandır istediği bu olsa bile Polonya’nın NATO kararı olmadan Ukrayna toprakları üzerindeki Rus füzelerinin vurulmasında yer almayacağını söyledi.

Polonyalı bakan, “Ukrayna’nın her zaman alabileceklerinden çok daha fazlasını bekleyeceği açıktır ve bu durumda da öyle olabilir. [Yine de] bu ittifakın kararı olmalı, asla tek taraflı bir karar olmamalı (…) ve Polonya kesinlikle böyle bir kararı kendi başına almayacaktır,” diye ekledi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English