Bizi Takip Edin

Avrupa

Macaristan Cumhurbaşkanı Novák görevinden istifa etti

Yayınlanma

10 Şubat’ta Macaristan Cumhurbaşkanı Katalin Novák televizyonda yayınlanan bir konuşma ile istifa etti.

İstifa konuşmasında, pedofiliden hüküm giymiş birinin suç ortağı olan bir kişiyi affetmesini, ‘hükümlünün bakımına emanet edilen çocukların savunmasızlığından yararlanmadığı inancıyla’ verdiğini açıkladı.

2 Şubat’ta Macar medya kuruluşları, Novák’ın Nisan 2023’te hüküm giymiş bir pedofilin suç ortağı olan Endre K. adlı bir kişiye cumhurbaşkanlığı affı verdiğini ortaya koyan bir Yüksek Mahkeme kararını ifşa etmişti.

Artan siyasi baskı nedeniyle, cumhurbaşkanı ertesi hafta Katar’a yaptığı devlet ziyaretini yarıda kesti ve istifasını iletmek için derhal Budapeşte’ye döndü.

Cumhurbaşkanlığı süresince, kendisini kamuoyuna ‘öncelikle bir anne’ olarak sunan ve konuşmalarının çoğu aile meseleleri etrafında dönen Novák, 2020 yılında, kadınların mutlaka erkeklerle rekabet etmemeleri, onlarla aynı rolleri doldurmayı ve aynı ücreti kazanmayı beklememeleri gerektiğini, çünkü tatmin duygularının başkalarına bakabilmekten geleceğini savunmuştu.

Fidesz üyesi olan Novák, ayrıca 2018’den 2022’ye kadar milletvekilliği ve 2020’den 2021’e kadar da dördüncü Orbán hükümetinde Aile İşleri Bakanı olarak görev yapmıştı.

Orbán’ın çevresinin diğer üst düzey üyesi eski adalet bakanı Judit Varga da af sürecini başlatma kararını gerekçe göstererek istifa ettiğini açıkladı.

Hükümetin ilk tepkisi: Tepkisizlik ve karşı saldırı

Hükümet ve hükümete yakın medya kuruluşları mümkün olduğunca uzun süre skandalı düşük profilde tuttu. Önde gelen hiçbir Fidesz politikacısı konu hakkında yorum yapmadı ve yorum yapanlar da bunu ‘solun siyasi bir saldırısı’ olarak açıkladı.

‘Çocuk istismarı’nı ön plana çıkararak ‘LGBT ideolojisi’ne karşı çıkan iktidar partisi Fidesz ve Başbakan Viktor Orban için bu mesele bir hayli vurucu oldu.

Perşembe günü, Facebook’taki kısa bir video mesajında Başbakan, çocuklara yönelik herhangi bir istismardan hüküm giymiş kişilerin affedilmesini imkansız kılan bir anayasa değişikliği yapacaklarını duyurdu.

Macar medyasında, pedofil müdürün suç ortağı ve Novák’ın affettiği Endre K.’nın Fidesz ile kimi ilişkilere sahip olduğuna ilişkin iddialar da ortaya atıldı.

Hükümet çevreleri, Novák’ın istifa ettiğini söyleyerek, ‘solcuların kendi günahları nedeniyle hiçbir zaman istifa etmediklerini’ ileri sürüyorlar.

Pedofil skandalının kronolojisi: Papa Francis’in ziyareti ile gelen af

Çocuk istismarı vakası, Budapeşte yakınlarındaki Bicske ilçesinde bulunan bir koruyucu evin müdürünün, koruması altındaki erkek çocuklarını kullandığının ortaya çıkması ile kamuoyunun gündemine gelmişti.

János V. isimli müdürün istismarcı olduğuna dair şüpheler, 2016 yılında kurbanlardan birinin intihar etmesiyle su yüzüne çıktı. Başka bir çocuk da sosyal hizmetlere haber verdi ve bu çocuğu derhal koruyucu aileden çıkardılar, ancak çocuğun kuzeni de kurumda yaşıyordu.

János V. görevden alındıktan sonra, kurbanı koruyucu aileye dönmeye ikna etmek için kurbanın kuzeniyle iletişime geçmek için nüfuzunu kullandı. Fakat János V.’nin bir şartı vardı: Çocuğun geri dönerek müdür aleyhindeki ifadesini geri çekmesi gerekecekti.

János V., yardımcısı Endre K.’dan mağdur adına bir ifade yazmasını istedi. Sözde ifadede kurban, cinsel iddiaları uyuşturucu etkisi altında uydurduğunu itiraf ediyordu. Endre K., müdürün isteğine uygun şekilde bu dilekçeyi yazdı.

Fakat çocuk belgeyi asla imzalamadı ve cinsel istismar davaları hem János V. hem de Endre K.’nin mahkum edildiği mahkemeye gitti. Endre K., zorlamaya teşebbüs suçundan üç yıl dört ay hapis cezasına çarptırıldı.

Papa 27 Nisan 2023’te Macaristan’ı ziyaret ettiğinde ilgili şahsın cezasının bitmesine bir yıldan az bir süre kalmıştı. Yine de, Cumhurbaşkanı Katalin Novák, kilise liderinin ziyaretini kutlamak için hiçbir açıklama yapmadan 22 hükümlüyü affetti. Endre K. de onlardan biriydi.

Aynı gün Novák, 2007’den 2009’a kadar Sosyal Demokrat ve Liberal milletvekillerine karşı terörist faaliyetlere teşebbüs etmekten hapis cezasına çarptırılan aşırı sağcı bir figür olan György Budaházy’nin serbest bırakılmasına da izin verdi.

Novák, af nedenlerini kamuoyuna açıklamadı

Macaristan’da cumhurbaşkanlığı afları ‘gevşek’ bir şekilde düzenleniyor. Endre K.’nın affedilmesini kimin önerdiğini bilinmiyor. Novák, yasalar gereği, kararının nedenlerini açıklamak zorunda olmadığı gibi, böyle bir karar aldığını yayımlaması bile gerekmiyor.

Zaten skandal da Endre K.’nın Yüksek Mahkeme’deki temyiz başvurusunun reddedilmesi nedeniyle patlak verdi, fakat Novák onu affettiği için karar hiçbir zaman yürürlüğe girmedi. Dolayısıyla Endre K.’nın affı, karar Yüksek Mahkeme belgelerine girmeseydi, kamuoyu tarafından asla bilinmeyebilirdi.

Teknik olarak Novák, pedofil birinin suç ortağını affettiği için istifa etmedi; Macar lider aftan neredeyse bir yıl sonra görevden ayrıldı, o da sadece ortaya çıktığı için. Ve cumhurbaşkanlığı makamı, kimin affedildiğini değil, sadece kaç kişinin affedildiğini söylemekle yükümlü olduğu için hâlâ bilinmeyen onlarca vaka var.

Avrupa

Almanya, Rusya’ya karşı binlerce yeni füze almaya hazırlanıyor

Yayınlanma

Bloomberg’ün haberine göre Almanya, Tomahawk sevkiyatında yaşanan gecikmeler üzerine savunma cephaneliğini binlerce hassas vuruş füzesiyle takviye etmeyi planlıyor. Berlin, Amerikan girişimi Covenant’tan 1,12 milyar doları aşan Anthem füzeleri almanın yanı sıra Ukrayna, Hollanda ve İngiltere ortaklı projeleri değerlendiriyor.

Almanya, savunma cephaneliğini genişletmek amacıyla binlerce hassas vuruş füzesi satın almayı planlıyor.

Almanya ordusunun envanterinde şu anda yalnızca havadan fırlatılan ve yaklaşık 500 kilometre gibi görece kısa bir menzile sahip olan Taurus seyir füzeleri yer alıyor.

Bloomberg’ün konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde, Berlin’in Amerikan Raytheon üretimi BGM-109 Tomahawk füzeleri ile Typhon fırlatma sistemlerini tedarik etme planının ise gecikmelerle karşılaştığı belirtildi.

Bu tablonun ardından Almanya Savunma Bakanlığı, çok sayıda üreticiyle binlerce hassas vuruş füzesi almak üzere görüşmelere başladı.

Berlin’in benimsediği strateji, görece düşük maliyetli füzeleri yüksek adetlerle temin ederek nicelik üstünlüğü kurmayı ve olası bir hasmın hava savunma sistemlerini doygunluğa ulaştırarak felce uğratmayı amaçlıyor.

Görüşme yürütülen taraflardan birini Amerikan savunma girişimi Covenant oluşturuyor.

Almanya, bu şirketten 1,12 milyar doları aşan bir maliyetle karadan fırlatılan binlerce Anthem seyir füzesi almayı değerlendiriyor.

Covenant şirketi ABD kökenli olmasına karşın projenin Avrupa ile doğrudan bağı sürüyor. Girişim, bu yıl Almanya’nın Leipzig kentinde bir fabrika açtı.

Fabrikadaki ilk füzelerin 2027 yılının başında üretim bandından çıkması hedefleniyor.

Gelecek yılın sonuna kadar bin adet üretmeyi planlayan şirket, bağımsız Avrupa tedarik zincirlerinden faydalanarak 2028 yılına gelindiğinde yıllık 5 bin füzelik azami kapasiteye ulaşmayı amaçlıyor.

Berlin tek bir tedarikçiye bağlı kalmamak için alternatifleri inceliyor

Berlin yönetimi tek bir şirkete bağımlı kalmaktan kaçınmak için farklı seçenekleri de gündemde tutuyor.

Bu kapsamda Ukrayna ile Bars seyir füzelerinin ortak üretimi ve satın alınması yönünde temaslar yürütülüyor.

Hollanda merkezli Destinus SA şirketinin geliştirdiği Ruta füzeleri de incelenen seçenekler arasında yer alıyor.

Almanya ve İngiltere ortak girişimi olan Hypersonica ile de yüksek hızlı HS1 füzelerinin geliştirilmesi konusu ele alınıyor.

Avrupa ülkeleri, Ukrayna’daki çatışmaların başlamasının ardından geniş kapsamlı bir yeniden silahlanma sürecine girdi.

Rusya’nın Berlin Büyükelçisi Sergey Neçayev ise mayıs ayında yaptığı açıklamada Almanya’nın Rusya ile askeri bir karşı karşıya gelişe hazırlandığını öne sürmüştü.

Neçayev, Almanya’nın Ukrayna’daki çatışmalara taraf olmama yönündeki resmi beyanlarına rağmen askeri harcamalarını artırdığını, ordu mevcudunu büyüttüğünü ve silahlanma adımlarını hızlandırdığını savundu.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Avusturya, dört Rus diplomatı sınır dışı etti

Yayınlanma

Avusturya, üçü büyükelçilikte biri AGİT temsilciliğinde görevli dört Rus diplomatı casusluk şüphesiyle sınır dışı etti. Karara tepki gösteren Rusya Dışişleri Bakanlığı misillemenin kaçınılmaz olduğunu duyururken Viyana’nın 2022’den bu yana sınır dışı ettiği Rus görevli sayısı en az 18’e ulaştı.

Avusturya, dört Rus diplomatı “istenmeyen kişi” ilan ederek sınır dışı etti. Diplomatlardan üçü Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde görev yaparken biri ülkenin Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Daimi Temsilciliğinde yer alıyordu.

Gelişmeyi cuma günü ilk olarak Avusturya dergisi Profil duyurdu; kamu yayıncısı ORF ve Die Presse gazetesi de Dışişleri Bakanlığına dayandırdıkları haberlerle bilgiyi teyit etti.

Bakanlık açıklamasında kararın güvenlik birimlerinden gelen veriler doğrultusunda alındığı belirtildi. Açıklamada, dört Rus görevlinin diplomatik statüleriyle bağdaşmayan faaliyetler yürüttüğü kaydedildi.

Moskova ise karara gecikmeden karşılık verileceğini duyurdu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Avusturya’nın bu adımına yönelik tepkinin “kaçınılmaz olarak geleceğini” açıkladı.

Avusturya Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Viyana’daki Rusya Büyükelçiliğinde toplam 48 diplomat görev yapıyor. 23 Rus vatandaşı da ülkenin AGİT Daimi Temsilciliğinde yer alıyor.

Profil: Rus diplomatlar casuslukla suçlanıyor

Profil dergisi, sınır dışı edilen dört Rus diplomatın casusluk şüphesiyle hedef alındığını aktardı.

Bu isimlerin, araştırmacı yayın organı Agentstvo’nun ağustos başında yayımladığı ve istihbarat servisleriyle bağlantılı olabileceği öne sürülen 21 kişilik diplomat listesinde yer alıp almadığı ise henüz netleşmedi.

Profil, Avusturya Savunma Bakanlığının ağustos ayı ortasında askerlere olası Rus ajan devşirme girişimlerine karşı uyarı yazısı gönderdiğini ve şüpheli temasların bildirilmesini istediğini kaydetti.

Avusturya makamlarının gündemine giren bir diğer başlık ise Viyana sakinlerinin Rusya Büyükelçiliği çatısından gelen seslere yönelik şikayetleri oldu.

İngiliz The Financial Times gazetesi mart ayında kaynaklarına dayandırdığı haberinde, çatıdaki “anten ormanı” aracılığıyla NATO ve diğer uluslararası kuruluşların haberleşmelerinin dinlendiğini öne sürmüştü. Viyana yönetimi bu iddialar üzerine mayıs ayında üç Rus diplomatı sınır dışı etmişti.

Avusturya Dışişleri Bakanlığı eylül ayı ortasında yerel haber ajansı APA’ya yaptığı açıklamada, Rusya Büyükelçiliği temsilcilerinin çatıdaki havalandırma pervanelerinin arızalandığını savunarak gürültü için özür dilediğini bildirmişti.

Şubat 2022’de Ukrayna’da başlayan savaştan bu yana Avusturya, son kararla birlikte Rus temsilciliklerindeki en az 18 personeli sınır dışı etmiş oldu.

Okumaya Devam Et

Avrupa

Sırbistan’da öğrenci mitinginde yüzbinlerce kişi bir araya geldi

Yayınlanma

Sırbistan’da öğrencilerin öncülüğündeki hareketin son mitingi için perşembe günü yüz binlerce kişi Belgrad’ın merkezinde bir araya geldi.

25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçimleri öncesinde yapılan mitingin organizatörleri, mitinge en az 200.000 kişinin katıldığını belirtti.

Hareket, Aleksandar Vučić ve Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) 14 yıllık iktidarını sona erdirmeyi ve yaklaşık iki yıldır süren hükümet karşıtı protestoları bir seçim zaferine dönüştürmeyi hedefliyor.

Protesto hareketi, Kasım 2024’te kuzeydeki Novi Sad kentinde bir tren istasyonu kanopisinin çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesi ve bunun ülke genelinde öğrenciler öncülüğünde kitlesel yolsuzluk karşıtı protestolara yol açmasının ardından ortaya çıktı.

Göstericiler, felaketin sorumlusu olarak hükümetin yolsuzluğunu gösterdi fakat henüz kimse cezai olarak sorumlu tutulmadı.

Öğrenci Listesi’nden birçok aday kalabalığa hitap etti. Aralarında, yargı ve savcılığın siyasi baskı ve kişisel çıkarların etkisinden arındırılması çağrısında bulunan tanınmış Sırp aktör Tihomir Stanić de vardı.

Stanić, “Hepimiz kanun önünde eşit olmamaktan bıktık. Sırbistan özgürlüğü, adaleti ve hesap verebilirliği hak ediyor,” dedi.

Miting, son iki yıldır öğrenci hareketinin harekete geçirdiği çok sayıda genç de dahil olmak üzere her yaştan insanı bir araya getirdi.

Belgrad’dan 26 yaşındaki Nađa, başından beri öğrencileri desteklediğini ve adalet ve daha iyi bir gelecek için mücadele eden insanların yanında yer almaktan gurur duyduğunu söyledi.

Rapporteur’e verdiği demeçte, “Öğrenci Listesi’nin seçimi kazanmasını bekliyorum fakat iktidar yetkililerinin sonuçları sorgulamak ve itibarsızlaştırmak için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarına inanıyorum,” dedi.

Mitinge, siyasi değişim ve çocukları için daha iyi bir gelecek umduğunu belirten daha yaşlı destekçiler de katıldı.

61 yaşındaki Dragana, Rapporteur’e, “Umarım yeni hükümet, çocuklarımızın Sırbistan’ı terk etmek zorunda kalmadan geleceklerini kurabilecekleri bir ülke yaratır,” dedi.

Seçimler, Vučić’in iktidar partisinin yıllarca kendisiyle kıyaslanabilecek kadar güçlü bir seçim rakibiyle karşılaşmadığı 2012’de SNS’nin iktidara gelmesinden bu yana Sırbistan’da görülen en belirsiz seçimler olarak değerlendiriliyor.

Seçim kampanyası neredeyse bir referandum havasına büründü. Oylama, genel olarak SNS’nin iktidarının devamı ile siyasi değişim umudu arasında bir seçim olarak görülüyor.

Anketler, iktidar koalisyonu ile Öğrenci Listesi arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor. Salı günü yayınlanan son ankete göre, kararını vermiş seçmenler arasında SNS liderliğindeki koalisyon %42,9, Öğrenci Listesi ise %42 oy oranına sahip.

Avrupa Parlamentosu heyeti de dahil olmak üzere uluslararası gözlemciler, seçimleri izleyecek.

Seçimlerin nasıl yürütüleceği, seçim koşulları, demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konusundaki süregelen endişeler nedeniyle, uzun süredir durma noktasına gelen Sırbistan’ın AB üyelik süreci üzerinde önemli etkiler yaratabilir.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English