Diplomasi
Nijerya terör tehdidi gölgesinde sandığa gidiyor

Afrika kıtasının en kalabalık ülkesi Nijerya’da halk devlet başkanı, senato ve temsilciler meclisi üyelerini seçmek için yarın sandığa gidiyor. 18 adayın yarıştığı devlet başkanlığı seçiminde ülkenin en kalabalık üç kabilesinin adayları öne çıkıyor. Kampanya sürecinde aday, seçim bürosu ve mitinglere yönelik bir çok saldırının düzenlendiği ülkede terör örgütleri ve silahlı çeteler seçim güvenliğini tehdit ediyor.
Nijerya’da 16 yıl süren askeri yönetimin ardından 1999’da sivil yönetime geçilerek ilk devlet başkanlığı seçimi düzenlendi. Ülkede yarın 7. kez devlet başkanlığı seçimi yapılacak. Yaklaşık 206 milyon nüfusa sahip ve 93,4 milyon seçmenin bulunduğu Nijerya’da, başkent Abuja’nın yanı sıra ülkenin 36 eyaletinde kurulan 176 binden fazla sandıkta oy kullanılacak. Seçmenler, devlet başkanının yanında 109 Senato ve 360 Temsilciler Meclisi üyesini 25 Şubat’ta belirleyecek. İki hafta sonra 11 Mart’ta da 36 eyaletin 28’inde vali ve eyalet meclis üyeleri seçimi yapılacak.
Devlet Başkanlığı için 18 aday
Ülkede, 2015 ve 2019’daki devlet başkanlığı seçiminde göreve gelen mevcut Devlet Başkanı Muhammed Buhari’nin anayasa gereği iki dönem görev süresinin tamamlanmasıyla bu koltuğa oturmak için 18 aday yarışıyor. İktidar partisi Tüm İlericiler Kongresi (APC) eski Lagos Valisi Bola Ahmed Tinubu, ana muhalefet partisi Halkın Demokratik Partisi (PDP) lideri Atiku Abubakar ve İşçi Partisi (LP) adayı Peter Obi, medyada ön plana çıkan isimler arasında yer alıyor. Seçimde, APC adayı Tinubu ile PDP adayı Abubakar favori gösterilirken, LP adayı Obi ise “dengeleri değiştirecek” aday olarak görülüyor.
APC adayı Tinubu ülkenin ikinci büyük nüfusa sahip Yoruba kabilesini temsil ederken PDP adayı Abubakar ülkenin en kalabalık kabilesi Hausa’nın mensubu. LP adayı Obi ise ülkenin üçüncü en kalabalık kabilesi İgbolardan geliyor.
18 aday ve parti başkanları, iki gün önce seçim sonuçlarını kabul edeceklerine dair ikinci kez barış anlaşması imzaladı. Eski Nijerya Devlet Başkanı ve Ulusal Barış Komitesi Başkanı General Abdulsalami Abubakar’ın öncülüğünde, başkent Abuja’da yapılan imza töreninde knuşan Abubakar, tüm adayları ve parti başkanlarının özgür, adil ve güvenilir olduğu sürece seçimin sonucunu kabul etmeleri gerektiğini belirtti. Ülkede düzenlenecek seçimlerin tarafsız ve şeffaf olacağına dair söz veren Abubakar, “Her lider, bu ülkeye hizmet etmek için yarışıyor ve tabii seçimin sonunda bir kişi lider olacak. Seçim sürecinde hepimizin şiddetten kaçınması gerekiyor” diye çağrı yaptı.

NNPP’nin mitingine yapılan saldırıda araçlar da kundaklandı.
Kara sınırları kapatıldı
Nijerya Göçmenlik Bürosu Denetleme Kurulu Başkanı İsah İdris de seçim güvenliği için gece 00.00 itibarıyla tüm kara sınırlarının kapatılacağını açıkladı. Terör örgütleri Boko Haram ve Biafra Yerli Halkları (IPOB) ile silahlı çete üyeleri, ülkede seçimler için güvenlik tehdidi oluşturuyor.
Terörle Mücadele Komutanı Tümgeneral İbrahim Saliu Ali, “Boko Haram ve ISWAP teröristlerinin seçim sürecini bozmaya yemin ettiklerini biliyoruz ancak seçimler boyunca ve hatta seçimlerden sonra güvenliği sağlamaya hazırız” dedi.
Güvenlik sorunları devam ederken, seçim kampanyalarında da cezaevleri ve seçim komisyonu ofislerine yönelik saldırılar da arttı. İşçi Partisinin (LP) Senato adayı Amechi Awkunanaw, çarşamba günü seçim kampanyasından dönüşünde silahlı saldırıya uğradı. Silahlı kişiler, senatör adayı ve yanındaki 5 kişiyi öldürerek cesetlerini araçlarıyla yaktı. Dün de muhalefet partilerinden Yeni Nijerya Halk Partisi’nin (NNPP) ülkenin en kalabalık şehirlerden biri olan Kano’da düzenlediği mitinge kimliği belirsiz kişilerce saldırı düzenlendi. Kimliği belirsiz kişiler, NNPP adayı Rabiu Musa Kwankwaso’yu karşılamaya giden destekçilerine pala ve sopayla saldırdı. Saldırıda çok sayıda kişi yaralandı, birçok araç zarar gördü ve bazıları da kundaklandı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












