Rusya
Putin: İstanbul’da her konuda anlaşmıştık, görüşmeyi Ukrayna reddetti
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün belediye başkanlarıyla düzenlediği toplantıda Ukrayna ihtilafının gidişatı ve 2022’nin mart ayında İstanbul’da düzenlenen ve başarısızlıkla sonuçlanan müzakerelere ilişkin değerlendirmede bulundu.
Ukrayna’nın kuruluşu itibariyle tarafsız bir devlet olduğunu ve bunun Bağımsızlık Deklarasyonu’nda da ifade edildiğine vurgu yapan Putin, “Yakın zamanda Çek Cumhuriyeti devlet başkanı çok açık, çok önemli bir şey söyledi, kamuoyu önünde, tam olarak birkaç gün önce: ‘Ukrayna’da savaş,’ dedi, ’2022 şubatında değil 2008 yazında başladı, karar alındığında…’ Bizim medya da verdi, değil mi? Yine de tekrar ediyorum: ‘Ukrayna ve Gürcistan’ın NATO üyeliği için kapıları açma kararı verildiğinde başladı.’ Hatırlatırım: Ukrayna bağımsızlığını Bağımsızlık Deklarasyonu temelinde aldı. Orada da Ukrayna’nın tarafsız bir devlet olduğu yazılıydı. 2008 kararı doğu Avrupa’daki durumu Rusya’nın güvenliğinin temini açısından kökünden değiştirdi,” dedi.
2014’te Donetsk ve Lugansk’ın Kiev’den tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmesi ve Ukrayna ordusunun Donbass’ı hedef alan saldırılarına değinen Putin, şunları söyledi:
“Ayrıca 2014’te devlet darbesi ve Ukrayna’daki Rusların sıfatsız bir millet olduğunun ilanı var. Bunu, şu anda Letonya’da ve diğer Baltık cumhuriyetlerinde olup bitenleri geçersiz kılan ve hatta bunlara yol açan bir dizi başka karar takip etti: Rusları hattın öbür tarafına atarlarken. Biliyorsunuz, bunlar ülkemizin güvenliğine doğrudan etki eden çok ciddi şeyler. Ve 2014’te devlet darbesinden sonra Donbass’ta askeri harekâtlar başladı, bunlar da sıcak savaşı tetikledi. Bütün bunlar, bugün yaşadığımız trajediye yol açtı. Bugün olanlar, toplumumuzun kenetlenmesidir, sadece tarımda değil sanayide de ekonomimizin tahkimidir, silahlı kuvvetlerin potansiyelinin büyümesidir; bu, düşman için tamamen beklenmedik bir şey. Tamamen, hiç beklenmedik. Bitişik bölgelerde ne oluyor? İnsanlar dışarıdan bakıp soruyorlar: ‘Kievli yetkililer bu yaptıklarını neden yapıyorlar: sivil şehirleri, yerleşim yerlerini ateş altına alıyorlar, meydanları vuruyorlar, bunun askeri anlamı ne?’ Yok, sıfır. Peki neden yapıyorlar? Cevabı var.
Birincisi, Rusya en önemli hedeflerinden birini: Ukrayna’nın demilitarizasyonunu yerine getirme hedefiyle Ukrayna topraklarının derinlerinde askeri altyapıya ve savunma sanayisi kompleksi işletmelerine uzun menzilli hassas silahlarla noktasal vuruşlar yaparken kendi halkına ve parayı, silahı, mühimmatı veren sponsorlarına, Rusya’nın eylemlerine cevap verebilir durumda olduklarını göstermek. Yani kendileri de bir şeyler yapabildiklerini göstermeye çalışıyorlar. Ama askeri görevleri yerine getirmek yerine barbarca bir yöntemle faaliyet gösteriyorlar; sivil yerleşim yerlerine darbeler vuruyorlar, üstelik seçilmiş silahlarla değil çok namlulu sistemlerle meydanları vuruyor ve insanları boğazlıyorlar.
İkinci görev. Görüşmeleri reddettikten sonra… Görüşmeleri reddettiler, hatırlatırım, c. Size söylüyorum bunu, belediye idarelerinin temsilcilerine, Rusya’nın bütün yurttaşları da bilmeli elmette, ama siz doğrudan insanlarla çalışıyorsunuz. Her konuda anlaşmıştık. Dahası, Ukrayna tarafının müzakere heyetinin imzasını bile koymuştu bunların altına. İmza duruyor, belgesi bizde. Yalnız bize şöyle diyorlardı: Rusya’nın bu meseleleri barışçıl yoldan çözme yoluna gerçekten niyetli olduğunu gösterecek bir takım işaretler gerek, birlikleri Kiev’den çıkarmak gerek. Ertesi gün bütün mutabakatları çöpe attılar. Şimdi de kamuoyu karşısında dediler ki, üstelik bu görüşme grubunun başı da söyledi, ve kendisi hükümet partisinin parlamentodaki yöneticisi, dedi ki: ‘Evet, biz hazırdık. Ama kaçırdık, çünkü Britanya’nın o zamanki başbakanı Johnson geldi ve bisi bu mutabakatları hayata geçirmememiz için ikna etti.’ Budalalar, değil mi? Doğruca söyledi: ‘Eğer bunu kabul etseydik her şey çoktan, altı ay önce bitmiş olurdu.’ Bütün bunlar, bu kişilerin kendi başlarına insanlar olmadıklarını tekrar vurguluyor. Bu herkes için anlaşılır, bütün dünya için açık. Ama hepsi bu değil. Elbette, bu türden saldırıların başlıca amaçlarından biri kendi nüfusunun ve sponsorlarının dikkatini sözümona karşı taarruzun tam iflasından kaçırmak; tam ve kesin iflasından. Bu görüşme sürecine gelince; geçen bir buçuk yılda hayata geçirdiğimiz kazanımlardan bizi vazgeçirme girişimi. Bu mümkün değil. Herkes biliyor ki bu mümkün değil; onlar, Ukrayna’daki yönetici çevreler de bunu anlıyor, batılı elitler de bunu anlıyor. Herkes anlıyor; batıda ve Ukrayna’da konuştukları sözümona barış formülleri, Ukrayna başkanının Rusya ile görüşmeler yürütülmesini yasaklama kararnamesinin uygulanmasının devamı. İşte bu. Görüşme sürecini engellemek için ihtiyaçlar. İstemezlerse istemesinler. Öyleyse bugün devam etmekte olan daha da devam edecek, bugün olan yani; yalnız şu anda, bu da tamamen açık, sadece karşı taarruz çökmüş değil, inisiyatif de tamamen Rusya silahlı kuvvetlerinin elinde. Eğer böyle devam ederse Ukrayna’nın devletliliği de düzeltilemez, çok ciddi bir darbe alabilir. Ama bu onların sorumluluk alanı. Bu o zaman onların siyasetinin, onların yönetiminin sonucu olacak.”
Bununla birlikte Ukrayna ile barış ya da ateşkes ihtimallerine dair değerlendirmede bulunan Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in Rusya ile görüşmeler yürütülmesini yasaklama kararnamesine dikkat çekti.
Putin, “İstemezlerse istemesinler. Öyleyse bugün devam etmekte olan daha da devam edecek, bugün olan yani; yalnız şu anda, bu da tamamen açık, sadece karşı taarruz çökmüş değil, inisiyatif de tamamen Rusya Silahlı Kuvvetlerinin elinde. Eğer böyle devam ederse Ukrayna’nın devletliliği de düzeltilemez, çok ciddi bir darbe alabilir. Ama bu onların sorumluluk alanı. Bu o zaman onların siyasetinin, onların yönetiminin sonucu olacak,” ifadelerini kullandı.
Rusya parlamentosunun üst kanadı; Merkez Bankası, bağlı kuruluşu Rosinkas, Sberbank ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na insansız araç saldırılarını engelleme yetkisi veren yasayı onayladı. Düzenleme, bu kurumların tesislerini insansız hava, su üstü ve su altı araçlarından gelebilecek saldırı veya saldırı tehdidine karşı korumayı amaçlıyor. Yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunulmuştu.
Rusya parlamentosunun üst kanadı Federasyon Konseyi, Rusya Merkez Bankası’na, Merkez Bankası’nın bağlı kuruluşu Rosinkas’a, Sberbank’a ve Özel Posta İletişim Kuruluşu’na (Spetssvyaz) insansız araçların faaliyetlerini durdurma ve saldırıları engelleme yetkisi veren yasayı onayladı.
Düzenleme, söz konusu kurumların insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara karşı koyabilmesini öngörüyor.
Federasyon Konseyi Hukuk Dairesi’nin değerlendirme metninde, “Federal yasa, Rusya Merkez Bankası ve Rus Tahsilat Birliği’nin tesislerinin yanı sıra özel posta iletişim kuruluşunun ve Sberbank Rossii Halka Açık Anonim Şirketi’nin tesislerinin, insansız araçlarla gerçekleştirilen saldırılara veya saldırı tehdidine karşı korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır” ifadelerine yer verildi.
Yasa, bu kuruluşlara insansız araçların kontrol sinyallerini bastırma yetkisi tanıyor.
Düzenleme ayrıca insansız hava araçlarının yanı sıra su üstü ve su altı dronlarının hasara uğratılmasına veya tamamen imha edilmesine de izin veriyor.
Rusya’da halen kurumsal güvenlik birimleri, Rusya Ulusal Muhafızları (Rosgvardiya), İçişleri Bakanlığı, Federal Güvenlik Servisi (FSB), Federal Koruma Servisi (FSO), Dış İstihbarat Servisi (SVR), Federal Ceza İnfaz Servisi (FSIN) ve Acil Durumlar Bakanlığı’na bağlı kurtarma askeri birliklerinin personeli insansız hava araçlarının faaliyetlerini durdurma yetkisine sahip bulunuyor.
Söz konusu yasa tasarısı Ağustos 2025’te Devlet Duması’na sunuldu.
Yasa tasarısının gerekçesinde, askeri operasyon sürecinde Rusya Merkez Bankası’na ait tesislerin korunmasının öncelik olarak değerlendirildiği belirtildi.
Gerekçede, yeni federal bölgelerde bulunan Merkez Bankası tesislerinin de bu kapsamda yer aldığı kaydedildi.
Belgede, “Yasa tasarısının kabul edilmesi, Rusya Federasyonu’na karşı insansız araçlar kullanılarak gerçekleştirilen sabotaj ve terör eylemlerindeki artışın arka planında, ilgili tesislerin korunması gerekliliğinden kaynaklanmaktadır” denildi.
Rusya’da St. Petersburg Ekonomi Forumu gününde İHA saldırısı
Yasa girişiminin yazarlarından biri olan Devlet Duması Finansal Piyasalar Komisyonu Başkanı Anatoliy Aksakov, yaptığı açıklamada, korunacak tesislerin yakınında İHA karşıtı savunma sistemlerinin konuşlandırılacağını söyledi.
Aksakov, personele silah da verileceğini belirtti.
Aksakov, koruma sisteminin nasıl işleyeceğine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:
“Öncelikle ilgili tesislere yöneltilmesini ve saldırı düzenlenmesini zorlaştırmak için elektronik karıştırma uygulanacak. Yani çeşitli sinyaller bastırılacak. Bunun yanı sıra bu insansız araçları düşürmeye imkân veren sistemler de kullanılacak ve böylece ilgili tesisler korunacak.”
Aksakov, yasa tasarısının insansız araçlara karşı korunma faaliyetlerinin ilgili kuruluşların kendi bütçelerinden finanse edilmesini öngördüğünü de ifade etti.
Aksakov, “Ödemeyi kendileri yapacak. Eğer konu Merkez Bankası ise Merkez Bankası ödeme yapacak. Eğer konu Sber ise ödemeyi Sber yapacak” dedi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki işletmelerin günde 15 binden fazla FPV dronu tedarik edecek kapasiteye ulaştığını açıkladı. Ukrayna tarafının üretim potansiyeli ise yıllık bazda Rusya için telaffuz edilen bu miktarın yaklaşık 1,5 katı düzeyinde bulunuyor.
Rusya’da savunma sanayisinden sorumlu Birinci Başbakan Yardımcısı Denis Manturov, ülkedeki yerli işletmelerin sadece FPV (First Person View/Birinci Şahıs Bakış Açılı) dron kategorisinde günde 15 binden fazla cihazı tedarik edebilecek kapasiteye ulaştığını açıkladı.
Kommersant gazetesine mülakat veren Manturov, üretim hacmindeki artışa dikkat çekerek, “Yerli işletmeler bugün sadece FPV dronlarında günde 15 bin adetten fazla teslimat sağlayabilecek durumdadır. Oysa 2023 yılında bu miktar ancak bir ayda üretilebiliyordu” ifadelerini kullandı.
Manturov, insansız hava araçlarının geliştirilmesi sürecinde yeni teknolojilerin devreye alındığını belirtti. Geliştiricilerin yapay zeka unsurları içeren teknolojileri ve parazit korumalı iletişim çözümlerini aktif olarak sistemlere entegre ettiğini kaydeden Manturov; kamikaze dronlar ile dolanan mühimmat alanlarının da şekillendiğini ifade etti.
Rusya Birinci Başbakan Yardımcısı, insansız sistemlerin üretimini ölçeklendirme, kalite seviyesini yükseltme ve nihai maliyetleri düşürme yönündeki çalışmaların kesintisiz sürdüğünü de sözlerine ekledi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı bir açıklamada askeri tedarik verilerine değinmişti. Putin, Nisan ayında yaptığı açıklamada, Rus birliklerinin 2024 yılında farklı tiplerde toplam 1,5 milyondan fazla insansız hava aracı teslim aldığını ve cephe hattına her gün yaklaşık 4 bin FPV dronu gönderildiğini beyan etmişti.
Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi tarafından paylaşılan veriler, iki ülkenin üretim kapasiteleri arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Ukrayna savunma sanayisinin mevcut kapasitesi, 2026 yılı itibarıyla yılda 8 milyondan fazla FPV dronu üretilmesine imkan tanıyor. Ukrayna’da bu sınıftaki insansız hava araçlarının üretimiyle uğraşan 160’tan fazla şirket faaliyet gösteriyor.
Denis Manturov tarafından açıklanan günlük 15 bin adetlik kapasite referans alındığında, Rus işletmelerinin yıllık üretim potansiyeli yaklaşık 5,5 milyon cihaza tekabül ediyor.
Bu veriler ışığında, Ukrayna’nın beyan edilen yıllık üretim kapasitesi, Rusya Başbakan Yardımcısı Manturov’un işaret ettiği üretim seviyesini yaklaşık 1,5 kat geride bırakıyor.
Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziranda günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek. Artış, Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını günlük 9,9 milyar rubleye çıkarmasından kaynaklanıyor.
Rusya Maliye Bakanlığı’nın bütçe kuralı kapsamında döviz ve altın alımlarını artırmasıyla birlikte, Rusya Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları haziran ayında dört kattan fazla yükselecek.
Bakanlığın açıklamasına göre haziran ayında bütçe kuralı çerçevesinde her gün 9,9 milyar ruble tutarında döviz ve altın alımı yapılacak.
Buna karşılık düzenleyici kurum günlük 4,62 milyar ruble tutarında döviz satışı gerçekleştirecek. Bu nedenle Merkez Bankası’nın iç piyasadaki net döviz alımları günlük 5,28 milyar ruble karşılığına ulaşacak. Bu rakam bir önceki ayda günlük 1,18 milyar ruble düzeyindeydi.
Maliye Bakanlığı, haziran ayında federal bütçenin ek petrol ve doğalgaz gelirlerinin 220,2 milyar ruble olacağını öngörüyor.
Bakanlığın açıklamasında, “Mayıs 2026 sonuçlarına göre fiilen elde edilen petrol ve doğalgaz gelirlerinin beklenen aylık hacimden sapması ile baz aylık petrol ve doğalgaz gelir hacmine ilişkin değerlendirmenin baz düzeyden sapmasının toplamı eksi 12,0 milyar ruble oldu” ifadelerine yer verildi.
Bakanlık gelecekteki işlemlere ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Bu çerçevede yabancı para ve altın alımına yönlendirilecek toplam kaynak hacmi 208,2 milyar ruble olacak. İşlemler 5 Haziran 2026 ile 6 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Buna göre günlük yabancı para ve altın alımı hacmi 9,9 milyar ruble karşılığına ulaşacak.”
Haziran ayında Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarının hacmi mayıs ayına kıyasla yaklaşık 1,7 kat artacak. Günlük alım tutarı 5,8 milyar rubleden 9,9 milyar rubleye çıkacak.
Rusya Merkez Bankası, bu işlemleri aynalarken aynı zamanda döviz satışı da yapacak. Bu satışlar, Ulusal Refah Fonu’ndan geçmiş dönemlerde gerçekleştirilen yatırımların piyasaya yansıtılmasını ifade ediyor.
Günlük satış hacmi 4,62 milyar ruble seviyesinde kalacak. Bu nedenle iç piyasadaki net döviz alımları günlük 1,18 milyar rubleden 5,28 milyar rubleye yükselecek.
Maliye Bakanlığı iki aylık aranın ardından alımlara dönmüştü
Rusya Maliye Bakanlığı mayıs ayında, iki aylık aradan sonra bütçe kuralı kapsamındaki döviz ve altın işlemlerine yeniden başlamıştı. Aynı dönemde bakanlık yaklaşık bir yıl aradan sonra ilk kez döviz ve altın alıcısı konumuna geçmişti.
Temmuz 2025 ile Şubat 2026 arasında bakanlık döviz ve altın satışı yapıyordu. Mart ve nisan aylarında ise işlemler tamamen durdurulmuştu.
Piyasa katılımcıları, Maliye Bakanlığı’nın döviz ve altın alımlarını artırabileceğini bekliyordu. Bununla birlikte tahminlerde daha güçlü bir artış öngörülüyordu.
T-Investments Başekonomisti Sofya Donets ile Sinara yatırım bankasının kıdemli ekonomisti Sergey Konıgin, bakanlığın günlük işlem hacminin 5,8 milyar rubleden 16 milyar rubleye çıkmasını bekliyordu.
Bu beklentilerin etkisiyle rublede değer kaybı başlamıştı. BKS Mir Investitsiy piyasa uzmanı Dmitriy Babin’in dikkat çektiği üzere, 2 Haziran’da Rus para birimi mayıs ortasından bu yana ilk kez yuan karşısında 10,8 ruble seviyesinin üzerine çıktı.
3 Haziran sabahındaki işlemlerde eğilim devam etti. Saat 10.30 itibarıyla yuan kuru, mayıs başından bu yana ilk kez 10,9 ruble seviyesine yaklaştı.
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Almanya ile Avusturya arasında BMGK kavgası
Prof. Wolff: Çin’in yükselişi küresel kapitalizmin tüm dengelerini sarsıyor
ABD, Somaliland’in bağımsızlığını tanımayacak
İsrail’in Lübnan saldırılarında can kayıpları artıyor
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı
