Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, iki ülke arasındaki anlaşmaların kendilerini sadece stratejik ortak değil, tam teşekküllü müttefik kıldığını söyledi. Başbakan Paşinyan’ın stratejik ortaklık ifadesinin yeni hükümet programında yer almayacağına yönelik çıkışının ardından konuşan Mirzoyan, Moskova ile ilişkilerde bazı sorunlar yaşandığını da gizlemedi.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Ermenistan ile Rusya arasındaki bağlayıcı anlaşmaların iki ülkeyi sıradan birer stratejik ortak olmanın ötesine taşıyarak tam teşekküllü müttefikler haline getirdiğini açıkladı.

Ermenistan Kamu Televizyonu yayınında konuşan Mirzoyan, “Rusya; hukuki, siyasi ve ekonomik açıdan Ermenistan için sadece stratejik bir ortak olmaktan çok daha fazlasıdır. Bizi savunma alanında da müttefik kılan ikili anlaşmalarımız ve yükümlülüklerimiz bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Moskova ile Erivan’ın “aynı ekonomik entegrasyon alanında” yer aldığını vurgulayan Bakan, bu nedenle “panik yaratmaya gerek olmadığını” dile getirdi.

İlişkilerdeki gerginlikleri de kabul eden Mirzoyan, “Ancak ilişkilerimizde belirli sorunların ortaya çıktığını da gizlemek istemiyorum” diyerek, Ermenistan’dan Rusya’ya ihraç edilen ürün ve mallara yönelik kısıtlamaları hatırlattı.

Mirzoyan’ın bu açıklamaları, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Rusya’ya yönelik çıkışının ardından geldi.

Paşinyan daha önce yaptığı açıklamada, 2026-2031 hükümet programında Rusya’nın artık bir stratejik ortak olarak anılmayacağını belirtmiş; 2022’de yaşanan gelişmelerin ardından Erivan’ın Rusya ile stratejik ortaklıktan bahsetmesinin zorlaştığını kaydetmişti.

Paşinyan, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki çatışmalar sırasında yardım sağlamadığı gerekçesiyle Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütünü (KGAÖ) defalarca eleştirmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise KGAÖ üyelik şartlarının Rusya’nın doğrudan müdahalesini öngörmediğini savunmuş; Ermenistan Cumhuriyeti topraklarına yönelik bir tecavüz gerçekleşmediğini ve bu durumun Rusya’ya çatışmalara taraf olma hakkı tanımadığını öne sürmüştü.

Ermenistan yönetimi, 2023 baharında Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesini de içeren 86 bin 600 kilometrekarelik toprak bütünlüğünü tanımaya hazır olduğunu açıklamış, ardından taraflar karşılıklı olarak sınırların tanınması konusunda uzlaşmaya varmıştı.

Erivan, Şubat 2024’te KGAÖ organlarındaki faaliyetlerini fiilen dondurduğunu duyurmuş, ardından örgütün ortak etkinliklerine finansman sağlamayı durdurarak bütçe kararlarını imzalamayı reddetmişti.

KGAÖ ile ilişkilerini askıya alan Ermenistan, yasal düzeyde Avrupa Birliği ile entegrasyon rotasına girdi. Bu kapsamda Ermenistan ile AB arasında Aralık 2025’te stratejik ortaklık gündemi imzalandı.

Gelişmeleri değerlendiren Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Paşinyan’ın tutumunu Ermeni halkına kabul ettirebilmesi durumunda, yapılması halinde AB üyeliği referandumunda halkın buna uygun oy kullanacağını ifade etti.

Peskov ayrıca, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında (31 Ağustos – 1 Eylül) planlanan Putin-Paşinyan görüşmesinin ikili gündemi ve ortaklığın niteliğini ele almak için “mükemmel bir fırsat” olacağını belirtti.

Kremlin, Putin’in bu görüşmede Erivan’ın AB üyeliği arayışı ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) kapsamındaki işbirliğine ilişkin Rusya’nın tutumunu yeniden aktaracağını bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Ağustos sonunda yaptığı açıklamada, Moskova’nın Ermenistan’ın ikili ilişkilerden ve Avrasya entegrasyonundan faydalanması için gereken her şeyi yaptığını savundu.

Erivan ile düzenli temas kanallarının açık olduğunu belirten Lavrov, “Bunun yerine, ‘Bunu kaldıracağız, bu zaten bizim ve bize iki milyar borçlular’ şeklinde kamuoyuna yönelik açıklamalar yapılıyor” sözleriyle Erivan’ın yaklaşımını eleştirdi.

Rusya Merkez Bankası, para piyasasındaki faiz oynaklığını azaltmak amacıyla politika faizi kararlarının yürürlüğe giriş gününü pazartesiden çarşambaya almayı planlıyor. Banka, 2027 yılından itibaren zorunlu karşılık ortalama dönemleri ile faiz takvimini senkronize etmeyi hedefliyor.

Rusya Merkez Bankası, para piyasası faizlerindeki oynaklığı azaltmak amacıyla zorunlu karşılıkların ortalama dönemleri (PU) takvimini, yönetim kurulunun politika faizi toplantı takvimiyle yakınlaştırmayı planlıyor.

Düzenleyici kurumun 2027-2029 dönemine ilişkin tek devlet para politikası ana hedefleri taslağında söz konusu reformun detaylarına yer verildi.

Hazırlanan taslağa göre, yönetim kurulu politika faizi kararlarını yine cuma günleri almaya devam edecek. Ancak faiz oranının değişmesi durumunda yeni politika faizi, mevcut uygulamadaki gibi pazartesi günü değil, takip eden ilk çarşamba günü yürürlüğe girecek.

Çarşamba günleri hem Rusya Merkez Bankasının haftalık ihalelerine ilişkin takasların yapıldığı hem de yeni zorunlu karşılık ortalama döneminin başladığı gün olma özelliğini taşıyor.

Uygulama 2027 yılında başlayacak

Merkez Bankası, bu planları hayata geçirmek için tüm para politikası araçlarına uygulanan faiz oranlarını politika faizine endeksli marjlar (spread) üzerinden belirleme sistemine geçmek istiyor.

Hukuki ve teknik hazırlıkların tamamlanabilmesi için takvim senkronizasyonunun 2027 yılında yürürlüğe konması hedefleniyor.

Zorunlu karşılık dönemlerinin başlangıcı ile yeni politika faizinin yürürlük tarihlerinin eşitlenmesinin, bankaların rezerv ortalama stratejilerinin faiz marjı düzeyi ve oynaklığı üzerindeki etkisini azaltacağı belirtildi.

Yeni takvim düzenlemesinde, zorunlu karşılık ortalama dönemlerinin bitiş tarihlerinin ana vergi dönemlerine, bilanço bildirim tarihlerine ve diğer dönemsel faktörlere denk gelmemesi kuralı korunacak.

Faiz ve enflasyon tahminleri açıklandı

Rusya Merkez Bankası, yayımlanan belgede “dezenflasyonist” senaryoya dayalı faiz ve enflasyon öngörülerini de paylaştı. Buna göre politika faizinin 2026 yılında ortalama yüzde 14,5-14,6 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Göstergenin 2027 yılında yüzde 9-11, 2028 yılında yüzde 7-8 ve 2029 yılında ise yüzde 7,5-8,5 aralığında seyredeceği tahmin ediliyor.

Söz konusu dezenflasyonist senaryoda yıllık enflasyonun 2026 yılında yüzde 6-7, 2027 yılında yüzde 3-4, 2028 ve 2029 yıllarında ise yüzde 4 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor.

Merkez Bankası, bu senaryoda verimlilik artışının baz senaryoya kıyasla hızlandığını ve ekonominin üretim kapasitesinin genişlediğini kaydetti.

Belgede, “Bu durum, enflasyon baskısını artırmadan daha yüksek bir ekonomik büyümenin sürdürülmesini mümkün kılmakta ve Rusya Merkez Bankasına para politikasını gevşetmek için daha geniş bir alan sağlamaktadır” değerlendirmesine yer verildi.

Merkez Bankası, 24 Temmuz’da piyasa genel beklentisi olan yüzde 14,25’lik seviyenin aksine politika faizini yüzde 14’e indirmişti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, NATO’nun Kuzey Kutbu’ndaki yoğun askeri hazırlıklarının doğrudan güvenlik tehdidi yarattığını ve silahlı çatışma riskini tırmandırdığını açıkladı. Lavrov, Batı bloku dışındaki ülkelerin çoğunluğunun Moskova ile eşit şartlarda işbirliğine hazır olduğunu vurguladı.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Arctic.ru platformunda “Arktik’te Uluslararası İşbirliği: Zorluklar ve Fırsatlar” başlıklı bir makale kaleme aldı.

Lavrov, 19 Ağustos’ta Çin’den yola çıkan bir konteyner gemisinin Trans-Arktik Ulaştırma Koridoru’nun hayati bir parçası olan Kuzey Denizi Rotası üzerinden ilk kez Murmansk Limanı’na ulaştığını hatırlatarak makalesine başladı. Rusya Gayri Safi Yurtiçi Hasılası’nın en az yüzde 10’unu oluşturan ve 2,5 milyondan fazla Rusya vatandaşının yaşadığı bölgenin kalkınmasında yeni bir aşamaya geçildiğini belirten Lavrov, “Uluslararası ortaklarımızla yürütülen bu işbirliği, Rusya’nın Arktik bölgesinin gelişiminde yeni bir dönemin başlangıcını temsil ediyor” ifadelerini kullandı.

Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından onaylanan 2035’e Kadar Rusya’nın Arktik’teki Devlet Politikasının Temelleri belgesine atıfta bulunan Lavrov, hedeflerinin bölge halkının yaşam kalitesini yükseltmek, ekonomik büyümeyi hızlandırmak, çevreyi korumak ve karşılıklı faydaya dayalı uluslararası ortaklıkları güçlendirmek olduğunu aktardı. Dışişleri Bakanlığının bu süreçteki koordinasyon rolüne ve Rusya Federasyonu Denizcilik Kurulunun faaliyetlerine işaret eden Lavrov, “31 Mart 2023 tarihli Dış Politika Konsepti uyarınca Rusya, Arktik’te barış ve istikrarı korumayı, ulusal güvenliğe yönelik tehdit seviyesini azaltmayı ve sosyoekonomik kalkınma için elverişli dış koşullar oluşturmayı amaçlamaktadır” değerlendirmesinde bulundu.

“Çin ve Hindistan ile stratejik işbirliği derinleşiyor”

Kuzey Kutbu’nda yakın işbirliği yürüttükleri aktörlerin başında Çin ve Hindistan’ın geldiğini vurgulayan Lavrov, Pekin ile hükümet başkanları düzeyinde düzenli görüşmeler yapıldığını, Kuzey Denizi Rotası üzerine ikili alt komisyonun faaliyette olduğunu ve kutup araştırmalarında somut kazanımlar elde edildiğini belirtti. Lavrov, “Sonuçlar her şeyi ortaya koyuyor: Rusya’nın kuzey denizleri üzerinden düzenli konteyner sevkiyatları başladı ve bu seferlerin sıklığının artırılması planlanıyor” dedi.

Hindistan ile ağustos ayı sonunda gerçekleştirilen Hükümetlerarası Ticari, Ekonomik, Bilimsel, Teknik ve Kültürel İşbirliği Komisyonu toplantısına değinen Lavrov, “Hint şirketleri Rusya’nın Arktik bölgesinin kaynak potansiyelinin geliştirilmesinde yer alıyor. Uzmanlara göre Arktik, önümüzdeki 20 yıl boyunca Rusya ile Hindistan arasında ana işbirliği alanlarından biri haline gelebilir” ifadesine yer verdi.

Lavrov; Brezilya, Endonezya, İran ve diğer BRICS ülkeleri ile Bağımsız Devletler Topluluğu ve Belarus’la da temasların sürdüğünü ifade etti. Güney Kore ve Singapur’un Batı’nın yaptırım kampanyasına katılmasına rağmen bazı projelerle ilgilendiğini aktaran Rus Bakan, 1 Eylül’de Vladivostok’ta başlayacak 11. Doğu Ekonomik Forumu ve mart ayında Murmansk’ta düzenlenecek “Arktik: Diyalog Bölgesi” forumuna yabancı heyetleri beklediklerini kaydetti.

“NATO bölgeyi askerileştiriyor ve çatışma riskini artırıyor”

Kuzey Kutbu’nda güvenlik ortamının bozulmasından Batılı aktörleri sorumlu tutan Lavrov, şu ifadeleri kullandı: “NATO ülkeleri ve bir bütün olarak İttifak, bölgeyi askerileşmeye sürüklemekte ve uluslararası gerilim odakları oluşturmaktadır.”

NATO’nun Şubat 2026’da başlattığı Kuzey Kutbu Nöbetçisi (Arctic Sentry) operasyonunu anımsatan Lavrov, “Kuzey sınırlarımızın hemen yakınında yoğun askeri hazırlıklar yürütülüyor. NATO, bölge dışı ülkelerin de katıldığı geniş çaplı tatbikatlar düzenliyor ve komuta-kontrol sistemine yeni unsurlar ekliyor. Uzak Kuzey’deki bu tür askeri faaliyetler Rusya’nın güvenliğine doğrudan tehdit oluşturuyor; ayrıca potansiyel olarak felaket getirebilecek bir silahlı çatışmayı tetikleyebilecek olay riskini artırıyor” uyarısında bulundu.

Lavrov, Batı’nın Arktik projelerine dahil olan Küresel Çoğunluk ülkelerinin tüzel ve gerçek kişilerine gayrimeşru yaptırımlar uyguladığını savunarak, “NATO üyeleri ve diğer Batılı ülkeler, Arktik’i Rusya’nın ve benzer düşünen ortaklarının gelişimine karşı koyacak yeni bir cepheye dönüştürme niyetlerini açıkça ortaya koyuyor” dedi.

“Arktik Konseyi kriz içinde”

19 Eylül 1996’da kurulan Arktik Konseyinin 30. yılına ağır bir kriz içinde yaklaştığını kaydeden Lavrov, Batılı üyelerin tutumu nedeniyle Mart 2022’den bu yana çalışmaların dondurulduğunu belirtti. Bakanlar düzeyindeki toplantıların ve Kıdemli Arktik Yetkilileri oturumlarının askıya alındığını bildiren Lavrov, “Rusya, tüm tarafların iyi niyetle hareket etmesi ve her katılımcının meşru çıkarlarını gözetmesi koşuluyla Arktik Konseyinin tam teşekküllü çalışmalarına yeniden başlamaya hazırdır” açıklamasını yaptı.

NATO ülkelerinin konseyi Rusya’sız işletme girişimlerine de değinen Lavrov, “Bu senaryo gerçekleşse bile Rusya; karşılıklı fayda sağlayan projeleri yürütmek ve hedeflerini güvenle hayata geçirmek için gereken topraklara, lojistiğe, teknolojiye ve güvenilir ortaklara sahiptir” ifadelerini kullandı.

“Rusya lider bir Arktik devleti olmayı sürdürecek”

İklim değişikliği ve eriyen buzullarla birlikte bölgenin küresel ticaret ve kaynak erişiminde stratejik öneminin artacağını vurgulayan Lavrov, “Dünya haritasına bir bakış, Rusya’nın lider bir Arktik devleti olduğunu, öyle kaldığını ve öyle kalacağını açıkça gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.

Lavrov, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümlerinin ve 2008 Ilulissat Bildirisi’nin geçerliliğini koruduğunu, bu aşamada yeni bir uluslararası hukuki araca ihtiyaç olmadığını kaydetti.

Batılı ülkelere uyarılarda bulunan Lavrov, “Mevcut muhataplarımız tarihin derslerinden ders çıkarmalı ve Rusya ile yaptırım ve tehdit diliyle konuşma çabalarının nafile olduğunu anlamalıdır. Dostane olmayan ve düşmanca eylemlere asimetrik önlemler de dahil olmak üzere gereken yanıt verilmiştir ve verilecektir. Rusya yapıcı diyalogdan yanadır; ancak gerektiğinde ulusal çıkarlarını elindeki tüm araçlarla savunacaktır” dedi.