Rusya
Rusya, Fed’in faiz indirimi kararını nasıl okuyor?

ABD Merkez Bankası (Fed), 17-18 Eylül tarihlerinde gerçekleştirdiği toplantıda, enflasyondaki belirgin yavaşlama ve ekonomideki soğumanın etkisiyle baz faiz oranını 50 baz puan (0,5 yüzde puanı) indirerek yüzde 4,75-5 aralığına çekme kararı aldı. İndirimin tahmin edilenden daha keskin olduğu görüldü.
Fed’in baz faiz oranı, ABD para politikasını yönetmek için temel araç. Bu orana göre bankalar birbirlerine gecelik (yani bir günlük) borç verirler ve hedef gösterge yılda genel olarak sekiz kez belirlenir. Bu orana bağlı olarak, konut kredilerinden kurumsal kredilere kadar diğer tüm dolar oranları değişir. Bu oran en son 2020’de pandeminin zirvesinde düşmüş ve o zamandan beri yükselmeye devam ederek bir yıldan uzun bir süre önce yüzde 5,25-5,5 seviyesinde istikrar kazanmıştı. Tarihsel olarak bu çok yüksek bir oran, yani 2001’den bu yana en yüksek seviye. 2008 krizinden sonra, sıfır ya da biraz daha fazla bir oran normal kabul ediliyordu.
Tüm bunlar 2022 yılında, küresel ekonomideki tedarik zincirlerinin bozulması ve kurtarma programlarından kaynaklanan büyük mali enjeksiyonların enflasyonun neredeyse her yerde (Doğu Asya’nın çoğu hariç) yükselmesine neden olmasıyla değişti. ABD’de bir ara yıllık yüzde 9,1’e ulaşarak 40 yılın rekorunu kırdı. Oran yükselmeye başladı ve 2023 yazında yüzde 5’i aştı.
Şimdi ne oluyor? Enflasyon ağustos ayında yüzde 2,5’e geriledi ve hala hedefin (yüzde 2) üzerinde, ancak çok fazla değil. Aslında, çekirdek enflasyon (akaryakıt ve market ürünleri hariç) biraz daha yüksek ve bir ölçüt olarak bu rakam daha önemli. Öte yandan, işsizliğin arttığına ve yeni istihdam artışının azaldığına dair açık işaretler var. Bu da ekonomide önemli bir soğumaya ve yakın gelecekte olası bir durgunluğa işaret ediyor. Dolayısıyla bu karar bazı açılardan gecikmiş bir karar olarak görülebilir.
Kanada, İsviçre ve Meksika merkez bankalarının yanı sıra bir dizi merkez bankası faiz oranlarını düşürmeye başladı (örneğin ECB). Genelde ABD bu sürecin “öncüsü” konumunda olur, ancak şimdi durum farklı. Faiz indirimi konusu pratikte toplantıdan önce kararlaştırılmıştı. Yine de ne kadar düşürüleceği merak uyandırdı. Yatırımcıların konuya olan büyük ilgisi, örneğin Fed’in oranına ilişkin vadeli işlemlerdeki spekülatif pozisyon hacminin ticaret tarihinde rekor bir seviyeye ulaşmasıyla kendini gösterdi.
Keskin düşüş
BKS Investment World kıdemli broker’ı Aleksandr Bartenev, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada, Fed’in faiz oranını düşürmesinin devlet ve şirket borçlarının ödenmesi risklerini azaltacağını, fakat durumun bundan ibaret olmadığını söyledi.
Uzmana göre Fed, sürekli yükselen enflasyonla mücadele etmek için 16 ay içinde faiz oranını 11 kez art arda yükseltti. ABD’deki nüfus anketleri, neredeyse tüm katılımcıların -şahısların- daha düşük faiz oranları istediğini gösteriyor:
“Fiyat artışı durdu, ABD işgücü piyasası hala güçlü ve işsizlik artmaya başladı. Örneğin, Ocak 2023’te yüzde 3,4 olan işsizlik oranı Ağustos 2024 sonunda yüzde 4,2’ye yükseldi. Şirketler pahalı finansmanla karşı karşıya; böyle bir ortamda işletmeler personel sayısını artıramaz, bu da şirketlerin büyüme kabiliyetini daha da etkileyecektir. Faiz oranlarının yüksek tutulması ABD’de durgunluk riskini artırdı ve düzenleyici kurum bunun yerine ekonomide ‘yumuşak bir iniş’ planlıyor.”
Bu, Fed’in hareketlerini her zaman yakından takip eden dünyanın geri kalanı için ne anlama geliyor? Bartenev’e göre, Fed’in faiz indirimi, Avro Bölgesi ve diğer büyük ekonomilerde kademeli faiz indirimlerine yol açacak:
“Daha düşük faiz oranlarıyla, ticari kredi yükleri yeniden finanse edilecek ve ekonomiler canlanacak. Küresel ekonomi için bu durum, son iki üç yıldır iktisadi açıdan anlamlı olmayan bazı sorunlu ve düşük kârlı sektörlerin yeniden faaliyete geçmesi için bir fırsat sağlayacak. Yüksek borç yüküne sahip ülkelerde faizlerin düşürülmesi durgunluktan kaçınmaya yardımcı olacak ve sonuç olarak kamu ve şirket sektörlerinde borç servis maliyetlerini azaltacak.”
Küresel durgunluk riski
Faiz indirimi dünyadaki ekonomik büyümeyi daha eşit bir şekilde “yeniden dağıtabilir”. Tsifra Broker’ın önde gelen analistlerinden Natalya Pıryeva, ABD devlet tahvili getirilerinin büyüklüğünün faiz oranının seviyesine bağlı olduğunu belirtti:
“ABD varlıklarının getirilerindeki düşüş, diğer piyasaların çekiciliğinde artışa yol açıyor. Sonuç olarak, doların gücü azalır ve diğer dünya para birimlerinin değeri artar. Buna ek olarak, doların etkisi doğrudan emtia piyasalarına uzanarak altın gibi geleneksel güvenli liman varlıklarını dolar karşısında daha cazip hale getirir. Aynı zamanda zayıf bir dolar, başta petrol olmak üzere emtiaları daha uygun fiyatlı hale getiriyor.”
Pıryeva, son toplantı bağlamında, oranın bir kerede 50 baz puan düşürülmesinin önemli olduğunu da sözlerine ekledi. Bu durum, ABD ekonomisi ve beklentilerine ilişkin artan endişelerin bir göstergesi olabilir. Sonuç olarak, ABD’deki olası bir durgunluk küresel bir kriz için tetikleyici olabilir.
Faiz indiriminin bir başka ilginç etkisi de ABD finans piyasasındaki durum olabilir. Gerçek şu ki, 50 yıldır ödemeler dengesi açığı veren ABD artık dış finansmana güvenmek zorunda. Şu anda durum özellikle vahim, zira bu amaçla kullanılacak iç fonlar artık yeterli değil, hanehalkı ve şirketlerin tasarruf oranı negatif bölgede. Dolayısıyla yatırım büyümesi ancak dış kaynaklarla gerçekleştirilebilir. Peki ABD’de yüksek getirilere alışmış olan yatırımcılar düşen faizlere nasıl tepki verecek? Bunu önümüzdeki yıl gösterecek.
Rusya nasıl etkilenecek?
ABD’nin para politikasındaki değişiklikler Rusya’da yakından takip ediliyor. Son iki buçuk yılda ABD-Rusya ticari ve iktisadi ilişkilerindeki keskin düşüş bağlamında bile mevcut durum bir istisna değil.
Natalia Pıryeva’ya göre Fed’in kararlarının etkisi dolaylı olabilir ve büyük ölçüde emtia fiyatları üzerinden kendini gösterecek. En büyük önem petrol fiyatlarında olacak.
Aleksandr Bartenev ise Rusya için Fed’in faiz indiriminin, rekabet etmek zorunda kalacağı trendi belirlemesine olanak sağlayacağını kaydetti:
“İktisadi Kalkınma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ekonomik büyümeye ve şirketlerin yüksek faiz maliyetlerini karşılama kabiliyetine bel bağlayacaktır. Faiz oranını daha erken yükseltmeye başlayan ve enflasyonla mücadelede daha önce başarılı olan ABD’nin deneyimi, enflasyonla mücadelede başarılı olunması durumunda merkez bankamızın gelecekteki yörüngesini bize gösteriyor. Rusya Federasyonu’ndaki üretim engelleri ve uygulanan yaptırımların bir sonucu olarak yabancı ortaklarla çalışmadaki ticari zorluklar nedeniyle, belki de Maliye Bakanlığı taktik değiştirecek ve ülkemiz içinde ikame edilebilir üretim yaratmak için harekete geçecektir. Bu senaryoda, şirketler kapasitelerini artırmak ve işgücünü geliştirmek için sermaye çekeceğinden, oranın düşük olması gerekir.”
Rusya
Rusya Merkez Bankası yıl sonunda yüzde 1 büyüme bekliyor

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, Ukrayna ordusunun işletmelere yönelik saldırılarına rağmen ülke ekonomisinin yıl sonunda yüzde 1 büyümesini beklediklerini bildirdi. Nabiullina, hacmi 19 trilyon rubleye yaklaşan sübvansiyonlu kredilerin bütçeye yük getirdiğini ve piyasa faizlerini yukarıda tuttuğunu belirtti.
Rusya Merkez Bankası, ülke ekonomisinin yıl sonunda yüzde 1 civarında büyümesini, ilerleyen dönemde ise büyüme temposunun kademeli biçimde artmasını bekliyor.
Duma genel kurulunda konuşan Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina; konut erişilebilirliği, indirimli kredi uygulamaları, politika faizi ve rublenin kuru hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Nabiullina, ekonominin yılın ikinci yarısında yükseliş eğilimine girdiğini belirtti.
Merkez Bankası Başkanı, “Saldırılar neticesinde bazı sektörlerde üretim kapasitelerinin devre dışı kalmasına rağmen gayrisafi yurt içi hasılanın yıl sonunda yüzde 1 sınırında büyümesini bekliyoruz” ifadesini kullandı.
Bu faktörün devreye girmemesi halinde ekonomik büyümenin bu yıl daha yüksek seviyede gerçekleşebileceğini dile getiren Nabiullina, büyümeyi destekleyen ana unsurları sıraladı.
Büyümeyi; savunma sanayisi sektörleri başta olmak üzere makine imalatı, vatandaşların gelirleri ve tüketim harcamaları, perakende ticaret ile iç talebe odaklanan sektörler destekliyor.
Son verilerin ekonomik büyüme hızının zamanla artacağını gösterdiğini kaydeden Nabiullina, sürecin önemli ölçüde Ukrayna Silahlı Kuvvetlerinin saldırılarından zarar gören tesislerin onarım süresine bağlı olduğuna dikkati çekti.
Merkez Bankası, üretim tesislerinin ve altyapının korunmasına yönelik finansman sağlanmasını teşvik etmek amacıyla bankacılık düzenlemelerinde hedef odaklı esnekliklere gitti.
Vatandaşların erişilebilir konut kredisine değil erişilebilir konuta ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Nabiullina, konut erişiminin yalnızca kredi faizine değil metrekare fiyatına da doğrudan bağlı olduğunu ifade etti.
İndirimli kredi programlarının yararlanıcılara uygun maliyet sunduğunu ancak bu avantajın konut fiyatlarındaki yükselişle eridiğini aktaran Nabiullina, indirim kapsamı dışındaki vatandaşların konuta ulaşmasının zorlaştığını dile getirdi.
Merkez Bankası Başkanı, piyasa koşullarında erişilebilir konut kredisinin yolunun düşük enflasyondan geçtiğini, indirimli modellerin ise daha hedef odaklı kurgulanması gerektiğini bildirdi.
Rusya’da son 12 ayda sağlanan konut kredisi hacmi 5,4 trilyon rubleye ulaştı.
İndirimli oranlarla kullandırılan toplam kredi hacminin 19 trilyon rubleye yaklaştığını ve ekonomideki tüm ruble kredilerinin yüzde 14’ünü oluşturduğunu aktaran Nabiullina, bu yapıda en büyük payı konut finansmanının aldığını ancak son 5 yılda şirketlere sağlanan sübvansiyonlu kredilerin de ciddi boyutta arttığını belirtti.
İndirimli kredi uygulamalarını genişletmeyi bir çıkmaz olarak niteleyen Nabiullina, bu durumun bütçeye yük getirdiğini, piyasa faizlerinin toplumun tamamı yerine yalnızca belirli kesimler için erişilebilir kalmasına yol açtığını kaydetti.
Merkez Bankası Başkanı, piyasa koşullarındaki kredileri daha sert frenlemek zorunda kalan yüksek politika faizinin arkasındaki temel sebeplerden birinin sübvansiyonlu kredilerin ulaştığı yüksek hacim olduğunu savundu.
Nabiullina, bütçe açığı büyüdükçe politika faizinin izleyeceği patikanın da daha yukarıdan geçeceğini ifade etti.
Yaz aylarında benzin fiyatlarındaki tırmanış nedeniyle genel fiyat düşüşlerinin durduğunu ve hükümetin açıksız bütçe hedefini daha ileri bir tarihe ertelediğini belirten Nabiullina, bu gelişmeler doğrultusunda Merkez Bankasının daha temkinli hareket ettiğini açıkladı.
Kredilerde yüksek faiz döneminin sancılı geçtiğini dile getiren Nabiullina, bunun vatandaşların gelecekteki refahını artırmak için zorunlu bir adım olduğunu savundu.
Merkez Bankası Başkanı faiz görünümüne ilişkin olarak, “En basit ifadeyle politika faizi üç yıldır yüksek seviyede bulunuyor ve bir süre daha yüksek kalmaya devam edecek” değerlendirmesinde bulundu.
Ruble kurundaki mevcut dalgalanma aralığının aşırı görünmediğini belirten Nabiullina, diğer şartlar sabit kaldığında enflasyon ne kadar düşük olursa kurun da o kadar istikrarlı seyredeceği genel kuralını hatırlattı.
Merkez Bankasının gelecek yıl yüzde 4 enflasyon hedefine ulaşmayı planladığını kaydeden Nabiullina, yalnızca enflasyonu düşük ülkelerin makul faiz oranlarına, istikrarlı para birimine ve geleceğe yönelik yeterli yatırım hacmine kavuşabileceğini vurguladı.
Rusya
Brezilyalı tüccarlar Rus motorininin fiyatını pahalı buldu

ABD’nin almaktan vazgeçtiği Rus motorinini yüksek fiyatı nedeniyle Brezilyalı ithalatçılar da kabul etmedi. Açıkta bekleyen dört tankerdeki 1,1 milyon varillik yakıtın akıbeti belirsizliğini korurken Amerikan pazarında motorin fiyatları yükselişe geçti.
ABD’nin, Başkan Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki mutabakat kapsamında sevk edilen Rus yakıtını almayı reddetmesinin ardından Brezilyalı alıcılar da bu sevkiyatları almaktan kaçınıyor.
Bloomberg’in Güney Amerikalı tüccarların değerlendirmelerine dayandırdığı haberine göre, Rus tarafının sunduğu fiyatlar avantaj sağlamazken ABD menşeli motorin daha düşük maliyetle temin edilebiliyor.
Brezilya Akaryakıt İthalatçıları Birliği (Abicom) Başkanı Sergio Araujo, ülkedeki alıcılara dört parti yakıt teklif edildiğini açıkladı.
Kuzey Amerika’dan Güney Amerika’ya doğru seyrini sürdüren Leruo, Cerrado, Primorye ve Athina adlı dört tankerde toplamda yaklaşık 1,1 milyon varil (yaklaşık 145 bin ila 150 bin ton) Rus motorini yer alıyor.
Tarafların uzlaşmaya varması ve Brezilyalı alıcıların yakıtı kabul etmesi halinde bu tek alım, Güney Amerika ülkesinin ekim ayında Rusya’dan ithal ettiği toplam motorin miktarını neredeyse ikiye katlayacak boyuta ulaşıyor.
Brezilya, yıllık bazdaki yaklaşık 45 milyon varillik alımıyla 2026 yılı itibarıyla dünyanın en büyük ikinci motorin ithalatçısı konumunda.
Rus ve Brezilyalı uzmanlar iki ülke ilişkilerini analiz etti
İç tüketiminin yaklaşık üçte birini dış alımla karşılayan ülkede motorin talebi, Güney Yarımküre’de tarımsal faaliyetler için hava koşullarının en elverişli dönemi sayılan yıl sonlarında en yüksek seviyeye çıkıyor.
Tarım üreticileri bu dönemde motorinle çalışan traktörleri sahaya sürerken kamyonlar da gübre taşımacılığı için yoğun yakıt tüketiyor.
Trump’ın 9 Ekim’de duyurduğu mutabakat çerçevesinde Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara ekimde 300 bin tondan fazla, kasımda 500 bin ton ve hemen akabinde 1 milyon ton yakıt sevk etmesi öngörülüyordu.
Buna karşın petrol ürünleriyle Rusya’dan yola çıkan ve ABD limanlarına yönelen gemilerin tamamı daha sonra rotalarını değiştirdi.
Amerikan şirketleri, hukuki riskler ve yaptırımlar sebebiyle Rus yakıtını satın almaya yanaşmadı.
Söz konusu mutabakatın hayata geçememesi üzerine ABD’de bir galon (yaklaşık 3,8 litre) motorinin fiyatı ekim başında 6,28 dolarken ay sonunda 6,35 dolara yükseldi.
Donald Trump’ın adımları Kongre’deki her iki partinin temsilcileri tarafından eleştirildi, görevdeki başkanın kamuoyu desteğini düşürdü ve nihayetinde Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde Kongre’de kayıp yaşamasının nedenleri arasında yer aldı.
Rusya
Rusya’da Wildberries ve Ozon satıcılarına yönelik destek paketi genişletildi

Rusya hükümeti, Wildberries ve Ozon depolarına düzenlenen saldırılardan etkilenen satıcılara yönelik destek tedbirlerinin kapsamını genişletti. İHA, füze ve roket atışlarından doğan zararları kapsayan yeni düzenlemeyle veri bildirim süresi öne çekilerek ödemelerin hızlandırılması amaçlanıyor.
Rusya hükümeti, e-ticaret platformları Wildberries ve Ozon’un altyapılarına yönelik saldırılardan zarar gören satıcılara sağlanan destek mekanizmasını genişleterek kolaylaştırdı.
Rusya Maliye Bakanlığı, yürürlüğe konan yeni kararnamenin RVB grubu (Wildberries) ile Internet Reşeniya grubu (Ozon) tesislerindeki olaylardan etkilenen satıcılara yönelik yardım süreçlerini tek çatı altında toplamayı amaçladığını duyurdu.
Düzenlemeyle birlikte destek kapsamına alınan tehditlerin çerçevesi genişletildi.
Daha önce yalnızca insansız hava aracı (İHA) saldırılarını kapsayan yardım mekanizmasına, füze saldırıları ile çok namlulu roketatar (ÇNRA) atışlarından kaynaklanan zararlar da dahil edildi.
Hem Wildberries hem de Ozon üzerinden eş zamanlı satış yapan işletmeler için yardım hesaplamasında her iki şirketin tesislerinde meydana gelen toplam zarar dikkate alınacak.
Destek tedbirlerinden, uğradığı zarar yıllık gelirinin yüzde 5’ini aşan tüzel kişiler ile bireysel girişimciler yararlanmaya devam edecek.
Öte yandan, 1 Aralık 2025 tarihinden itibaren tescil edilen işletmeler ve kuruluşlar için zararın ciro ile kıyaslanması şartı aranmayacak.
Ukrayna İHA’larının hedefi olan Wildberries lojistiği yeniliyor
Ödemelerin hızlandırılması amacıyla pazar yerlerinin zarar gören satıcı listelerini Federal Vergi Servisi (FNS) ile sigorta kuruluşunun yerel birimlerine iletme süresi her ayın 10’undan en geç 5’ine çekildi.
Pazar yerlerinin lojistik altyapılarına yönelik İHA saldırıları temmuz ortasında başladı.
İlk aşamada çeşitli bölgelerde yer alan Wildberries tesisleri hedef alınırken, ağustosun ikinci yarısından itibaren Ozon tesislerine de saldırılar düzenlendi.
Hükümet, RVB ve Ozon altyapılarına yönelik İHA saldırılarından etkilenen satıcılara destek sağlanmasına dair usulleri daha önce ağustos ve ekim aylarında onaylamıştı.
Ozon şirketinin ekim ayı sonunda açıkladığı mali rapor, platformun İHA saldırıları sebebiyle 30,1 milyar ruble kayba uğradığını ortaya koydu.
Şirkete yönelik son dron saldırısı 4 Kasım gecesi Adıgeysk’teki Ozon lojistik merkezine düzenlendi.
Tahliye edilen tesis çalışanlarından yaralanan olmazken depoda yangın çıktı.
Ozon, hasar gören depodaki ürünleri satış ekranından geçici olarak kaldırdı, yeni mal kabulünü durdurdu ve siparişler ile lojistik akışını diğer tesislere yönlendirdi.
Wildberries ise saldırıların sistem genelinde bir aksaklığa yol açmadığını açıkladı.
Şirket lojistik zincirlerini yeniden düzenlerken, diğer depolar, teslimat noktaları ve servisler faaliyetlerini sürdürdü.
Rus e-ticaret devi Wildberries, saldırıların ardından yatırım programlarını dondurdu
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası









