Rusya
Rusya, Fed’in faiz indirimi kararını nasıl okuyor?

ABD Merkez Bankası (Fed), 17-18 Eylül tarihlerinde gerçekleştirdiği toplantıda, enflasyondaki belirgin yavaşlama ve ekonomideki soğumanın etkisiyle baz faiz oranını 50 baz puan (0,5 yüzde puanı) indirerek yüzde 4,75-5 aralığına çekme kararı aldı. İndirimin tahmin edilenden daha keskin olduğu görüldü.
Fed’in baz faiz oranı, ABD para politikasını yönetmek için temel araç. Bu orana göre bankalar birbirlerine gecelik (yani bir günlük) borç verirler ve hedef gösterge yılda genel olarak sekiz kez belirlenir. Bu orana bağlı olarak, konut kredilerinden kurumsal kredilere kadar diğer tüm dolar oranları değişir. Bu oran en son 2020’de pandeminin zirvesinde düşmüş ve o zamandan beri yükselmeye devam ederek bir yıldan uzun bir süre önce yüzde 5,25-5,5 seviyesinde istikrar kazanmıştı. Tarihsel olarak bu çok yüksek bir oran, yani 2001’den bu yana en yüksek seviye. 2008 krizinden sonra, sıfır ya da biraz daha fazla bir oran normal kabul ediliyordu.
Tüm bunlar 2022 yılında, küresel ekonomideki tedarik zincirlerinin bozulması ve kurtarma programlarından kaynaklanan büyük mali enjeksiyonların enflasyonun neredeyse her yerde (Doğu Asya’nın çoğu hariç) yükselmesine neden olmasıyla değişti. ABD’de bir ara yıllık yüzde 9,1’e ulaşarak 40 yılın rekorunu kırdı. Oran yükselmeye başladı ve 2023 yazında yüzde 5’i aştı.
Şimdi ne oluyor? Enflasyon ağustos ayında yüzde 2,5’e geriledi ve hala hedefin (yüzde 2) üzerinde, ancak çok fazla değil. Aslında, çekirdek enflasyon (akaryakıt ve market ürünleri hariç) biraz daha yüksek ve bir ölçüt olarak bu rakam daha önemli. Öte yandan, işsizliğin arttığına ve yeni istihdam artışının azaldığına dair açık işaretler var. Bu da ekonomide önemli bir soğumaya ve yakın gelecekte olası bir durgunluğa işaret ediyor. Dolayısıyla bu karar bazı açılardan gecikmiş bir karar olarak görülebilir.
Kanada, İsviçre ve Meksika merkez bankalarının yanı sıra bir dizi merkez bankası faiz oranlarını düşürmeye başladı (örneğin ECB). Genelde ABD bu sürecin “öncüsü” konumunda olur, ancak şimdi durum farklı. Faiz indirimi konusu pratikte toplantıdan önce kararlaştırılmıştı. Yine de ne kadar düşürüleceği merak uyandırdı. Yatırımcıların konuya olan büyük ilgisi, örneğin Fed’in oranına ilişkin vadeli işlemlerdeki spekülatif pozisyon hacminin ticaret tarihinde rekor bir seviyeye ulaşmasıyla kendini gösterdi.
Keskin düşüş
BKS Investment World kıdemli broker’ı Aleksandr Bartenev, İzvestiya gazetesine yaptığı açıklamada, Fed’in faiz oranını düşürmesinin devlet ve şirket borçlarının ödenmesi risklerini azaltacağını, fakat durumun bundan ibaret olmadığını söyledi.
Uzmana göre Fed, sürekli yükselen enflasyonla mücadele etmek için 16 ay içinde faiz oranını 11 kez art arda yükseltti. ABD’deki nüfus anketleri, neredeyse tüm katılımcıların -şahısların- daha düşük faiz oranları istediğini gösteriyor:
“Fiyat artışı durdu, ABD işgücü piyasası hala güçlü ve işsizlik artmaya başladı. Örneğin, Ocak 2023’te yüzde 3,4 olan işsizlik oranı Ağustos 2024 sonunda yüzde 4,2’ye yükseldi. Şirketler pahalı finansmanla karşı karşıya; böyle bir ortamda işletmeler personel sayısını artıramaz, bu da şirketlerin büyüme kabiliyetini daha da etkileyecektir. Faiz oranlarının yüksek tutulması ABD’de durgunluk riskini artırdı ve düzenleyici kurum bunun yerine ekonomide ‘yumuşak bir iniş’ planlıyor.”
Bu, Fed’in hareketlerini her zaman yakından takip eden dünyanın geri kalanı için ne anlama geliyor? Bartenev’e göre, Fed’in faiz indirimi, Avro Bölgesi ve diğer büyük ekonomilerde kademeli faiz indirimlerine yol açacak:
“Daha düşük faiz oranlarıyla, ticari kredi yükleri yeniden finanse edilecek ve ekonomiler canlanacak. Küresel ekonomi için bu durum, son iki üç yıldır iktisadi açıdan anlamlı olmayan bazı sorunlu ve düşük kârlı sektörlerin yeniden faaliyete geçmesi için bir fırsat sağlayacak. Yüksek borç yüküne sahip ülkelerde faizlerin düşürülmesi durgunluktan kaçınmaya yardımcı olacak ve sonuç olarak kamu ve şirket sektörlerinde borç servis maliyetlerini azaltacak.”
Küresel durgunluk riski
Faiz indirimi dünyadaki ekonomik büyümeyi daha eşit bir şekilde “yeniden dağıtabilir”. Tsifra Broker’ın önde gelen analistlerinden Natalya Pıryeva, ABD devlet tahvili getirilerinin büyüklüğünün faiz oranının seviyesine bağlı olduğunu belirtti:
“ABD varlıklarının getirilerindeki düşüş, diğer piyasaların çekiciliğinde artışa yol açıyor. Sonuç olarak, doların gücü azalır ve diğer dünya para birimlerinin değeri artar. Buna ek olarak, doların etkisi doğrudan emtia piyasalarına uzanarak altın gibi geleneksel güvenli liman varlıklarını dolar karşısında daha cazip hale getirir. Aynı zamanda zayıf bir dolar, başta petrol olmak üzere emtiaları daha uygun fiyatlı hale getiriyor.”
Pıryeva, son toplantı bağlamında, oranın bir kerede 50 baz puan düşürülmesinin önemli olduğunu da sözlerine ekledi. Bu durum, ABD ekonomisi ve beklentilerine ilişkin artan endişelerin bir göstergesi olabilir. Sonuç olarak, ABD’deki olası bir durgunluk küresel bir kriz için tetikleyici olabilir.
Faiz indiriminin bir başka ilginç etkisi de ABD finans piyasasındaki durum olabilir. Gerçek şu ki, 50 yıldır ödemeler dengesi açığı veren ABD artık dış finansmana güvenmek zorunda. Şu anda durum özellikle vahim, zira bu amaçla kullanılacak iç fonlar artık yeterli değil, hanehalkı ve şirketlerin tasarruf oranı negatif bölgede. Dolayısıyla yatırım büyümesi ancak dış kaynaklarla gerçekleştirilebilir. Peki ABD’de yüksek getirilere alışmış olan yatırımcılar düşen faizlere nasıl tepki verecek? Bunu önümüzdeki yıl gösterecek.
Rusya nasıl etkilenecek?
ABD’nin para politikasındaki değişiklikler Rusya’da yakından takip ediliyor. Son iki buçuk yılda ABD-Rusya ticari ve iktisadi ilişkilerindeki keskin düşüş bağlamında bile mevcut durum bir istisna değil.
Natalia Pıryeva’ya göre Fed’in kararlarının etkisi dolaylı olabilir ve büyük ölçüde emtia fiyatları üzerinden kendini gösterecek. En büyük önem petrol fiyatlarında olacak.
Aleksandr Bartenev ise Rusya için Fed’in faiz indiriminin, rekabet etmek zorunda kalacağı trendi belirlemesine olanak sağlayacağını kaydetti:
“İktisadi Kalkınma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ekonomik büyümeye ve şirketlerin yüksek faiz maliyetlerini karşılama kabiliyetine bel bağlayacaktır. Faiz oranını daha erken yükseltmeye başlayan ve enflasyonla mücadelede daha önce başarılı olan ABD’nin deneyimi, enflasyonla mücadelede başarılı olunması durumunda merkez bankamızın gelecekteki yörüngesini bize gösteriyor. Rusya Federasyonu’ndaki üretim engelleri ve uygulanan yaptırımların bir sonucu olarak yabancı ortaklarla çalışmadaki ticari zorluklar nedeniyle, belki de Maliye Bakanlığı taktik değiştirecek ve ülkemiz içinde ikame edilebilir üretim yaratmak için harekete geçecektir. Bu senaryoda, şirketler kapasitelerini artırmak ve işgücünü geliştirmek için sermaye çekeceğinden, oranın düşük olması gerekir.”
Rusya
Wildberries depolarına drone saldırıları sonrası telefon kısıtlaması geldi

Rus e-ticaret devi Wildberries ve Russ ortak şirketi RWB, lojistik merkezlerinde akıllı telefon kullanımının yasaklanmasını ek güvenlik önlemleriyle açıkladı. Şirket, depolara yalnızca kamerasız tuşlu telefonlarla girilmesine izin verildiğini duyurdu. Kararın, tesislere yönelik insansız hava aracı saldırıları sırasında yapılan izinsiz çekimleri engellemek amacıyla alındığı bildirildi.
Rus online ticaret devi Wildberries ile Russ grubunun birleşik şirketi RWB, lojistik tesislerinde akıllı telefon kullanımına getirilen kısıtlamalara ilişkin açıklama yaptı.
Şirket basın servisinden RBK medya kuruluşuna yapılan bilgilendirmede, depolara telefon sokma kurallarının özünde değişmediği, kamerasız ve tuşlu cihazların kullanımına izin verilmeye devam edildiği belirtildi. Şirket yetkilileri, uygulamanın ek bir güvenlik adımı olduğunu vurguladı.
RWB basın servisinden yapılan açıklamada, “Söz konusu gereklilikler, lojistik tesislerin sınırları içinde izinsiz fotoğraf ve video çekimini önlemeye yönelik ek güvenlik tedbirlerinin bir parçasıdır” ifadelerine yer verildi.
Drone görüntülerinin çekilmesi yasağı getirdi
Süreç, “Klub partnerov na marketpleysah” adlı Telegram kanalının Wildberries’in kurum içi talimatına dayanarak yaptığı haberle gündeme geldi. İlgili belgede, 3 Ağustos itibarıyla depo alanlarına yalnızca kamerasız tuşlu cep telefonlarıyla girilmesine izin verildiği aktarıldı.
Kanalın ulaştığı belgede, akıllı telefonlara izin verilen dönemde insansız hava araçlarının uçuşlarının ve “yaşanan olayların” kayda alındığı vakaların tespit edildiği kaydedildi.
Talimatta ayrıca hava tehlikesi alarmı sırasında çekim yapmanın kesinlikle yasak olduğu hatırlatıldı.
Çok sayıda bölgede depolar hedef oldu
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin 18 Temmuz’dan itibaren düzenlediği saldırılarda Tambov, Moskova, Vladimir, Volgograd, Penza ve Samara bölgeleri ile çok sayıda farklı bölgedeki Wildberries depoları isabet aldı. Saldırılar sonucunda şirket çalışanları hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.
Tesislerde yangınlar çıkarken, bazı depolar faaliyetlerini geçici olarak durdurmak ve personeli tahliye etmek zorunda kaldı.
Saldırıların ardından Wildberries lojistik zincirlerini yeniden yapılandırdığını, tesis korumasını artırdığını, çalışanlara ve satıcılara destek önlemleri sağladığını duyurdu.
Wildberries Yöneticisi Tatyana Kim, şirkete ait depoların mevcut tüm koruma araçlarıyla donatıldığını açıkladı.
Tesislerdeki yangın güvenliği sistemlerinin 2024 yılı itibarıyla tamamen yenilendiğini belirten Kim, saldırıların başladığı ilk günden bu yana savunma tedbirlerinin her gün artırıldığını bildirdi.
Kim, yoğunluğu giderek artan saldırıların büyük bölümünün başarıyla püskürtüldüğünü sözlerine ekledi.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
Rusya
Rus milyarderler 2026 yılında 5 milyar dolar kaybetti

Rus milyarderlerin toplam serveti 2026 yılının başından bu yana 5 milyar dolardan fazla eridi. En ağır kaybı servetinin üçte birini kaybeden Mihail Prohorov yaşarken, küresel piyasalarda tam tersi bir hareketlilik kaydedildi. Bloomberg verilerine göre dünyadaki en zengin 500 kişinin serveti aynı dönemde rekor artışlar gördü.
Rusya’nın en zengin iş insanlarının toplam serveti yıl başından bu yana 5,02 milyar dolar azaldı. Bloomberg Milyarderler Endeksi verilerine göre hazırlanan liste, iş insanlarının sahip olduğu halka açık varlıkların borsa kote değerleri esas alınarak oluşturuldu.
Sıralamaya göre, Rus katılımcılar arasında serveti en çok gerileyen isim Mihail Prohorov oldu. Prohorov’un sermayesi 5,66 milyar dolar azalarak 10,9 milyar dolara geriledi.
Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’un serveti 1,86 milyar dolar kayıpla 12,5 milyar dolara düştü. Nornikel Başkanı Vladimir Potanin’in sermayesi 3,44 milyar dolar eriyerek 23 milyar dolara, NLMK Yönetim Kurulu Başkanı Vladimir Lisin’in serveti 1,16 milyar dolar kayıpla 22,6 milyar dolara, Lukoil’in kurucusu Vagit Alekperov’un sermayesi ise 1,41 milyar dolar azalarak 21,2 milyar dolara geriledi.
Kazananlar tarafında Mordaşov öne çıktı
Sermaye değişiminde zıt bir dinamik sergileyen Severstal’in ana hissedarı Aleksey Mordaşov ise servetini 1,79 milyar dolar artırarak 28,1 milyar dolara çıkardı.
Novatek Başkanı Leonid Mihelson’un serveti 1,48 milyar dolar artışla 25,2 milyar dolara, Yevrohim ve SUEK’in kurucusu Andrey Melniçenko’nun sermayesi 1,18 milyar dolar artışla 20,1 milyar dolara ulaştı.
Novatek ve Sibur’un ortaklarından Gennadiy Timçenko servetini 1,15 milyar dolar artırarak 15,4 milyar dolara, UGMK’nin kurucusu Iskander Mahmudov ise 700 milyon dolar artışla 8,58 milyar dolara yükseltti.
Ayrıca RWB CEO’su Tatyana Kim’in sermayesi 418 milyon dolar artışla 8,3 milyar dolara, Senatör Suleyman Kerimov’un serveti 358 milyon dolar artışla 10,8 milyar dolara çıktı. Monaco futbol kulübünün başkanı Dmitriy Rıbolovlev servetini 247 milyon dolar artırarak 10 milyar dolara, Alfa-Group’un kurucularından Mihail Fridman ise 162 milyon dolar artışla 10,2 milyar dolara ulaştırdı.
Küresel ölçekte tarihi servet rekoru
Rusya’daki erimenin aksine, Bloomberg versiyonuna göre dünyanın en zengin 500 insanının toplam serveti 15 Haziran’da tek bir günde 336 milyar dolar arttı.
Ajansın verilerine göre bu durum, tarihteki en büyük günlük artış olarak kayıtlara geçti ve söz konusu kişilerin toplam serveti 13,3 trilyon dolara ulaştı.
Bu rekor artıştan birkaç gün önce, 12 Haziran’da Amerikalı milyarder Elon Musk, uzay ve havacılık şirketi SpaceX’in halka arzının (IPO) ardından dünyanın ilk trilyoneri oldu.
Forbes verilerine göre iş insanının serveti o tarihte yaklaşık 1,1 trilyon dolara yükselirken, Bloomberg Musk’ın servetini yaklaşık 1,05 trilyon dolar olarak tahmin etti.
Zirve noktasında 1,4 trilyon dolara kadar ulaşan Musk’ın sermayesi, 1 Ağustos itibarıyla yarıdan fazla azalarak 684 milyar dolara geriledi.
Rusya
Ukrayna İHA’larının hedefi olan Wildberries lojistiği yeniliyor

Rus e-ticaret devi Wildberries kurucusu Tatyana Kim, şirketin lojistik merkezlerini hedef alan insansız hava aracı saldırılarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Dokuz ayrı bölgedeki ana dağıtım merkezlerini vuran saldırıların sivilleri hedef aldığını belirten Kim, zarar gören satıcılar için hükümetle devlet desteği paketinin hazırlandığını ve lojistik altyapısının hızla yeniden yapılandırıldığını duyurdu.
Rus e-ticaret devi Wildberries’in kurucusu Tatyana Kim, şirketin lojistik merkezlerine yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları hakkında açıklama yaptı.
Kim, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından düzenlenen saldırıların birden fazla ülkenin sivil vatandaşlarını hedef aldığını söyledi.
Tesislerin korunması için alınan güvenlik önlemlerini detaylandıran Kim, zarar gören satıcılar için devlet desteği paketi hazırlandığını ve lojistik ağının tamamen yeniden yapılandırıldığını ilan etti.
Lojistik merkezleri dokuz bölgede insansız hava araçlarının hedefi oldu
Wildberries’in lojistik merkezleri, insansız hava araçlarıyla düzenlenen emsalsiz bir saldırı dalgasının hedefi haline geldi.
Ukrayna İHA’larının vurduğu tesisler arasında Moskova, Voronej, Penza, Volgograd, Ryazan ve Leningrad bölgeleri ile Krasnodar ve Stavropol krayları ve Udmurtya Cumhuriyeti’nde yer alan ana dağıtım merkezleri ve kritik bölgesel depolar bulunuyor.
Depolara yapılan vuruşları terör saldırısı olarak nitelendiren Kim, bu eylemlerin durumu istikrarsızlaştırmayı ve çok sayıda insanı korkutmayı amaçladığını vurguladı.
Ukrayna İHA’larının düzenlediği saldırıların ekosistemdeki herkesi etkilendiğini belirten Kim; çalışanların, satıcıların, üreticilerin, lojistikçilerin ve sipariş teslim noktası sahiplerinin zarar gördüğünü ifade etti.
RWB Başkanı Kim açıklamasında, “Wildberries altyapısına yapılan saldırılar, sivil vatandaşlara yapılan saldırılardır. Ve tekrar ediyorum; sadece Ruslara değil” dedi.
Şirket ekosisteminde Kırgızistan, Belarus, Kazakistan, Ermenistan, Özbekistan ve Çin’den yaklaşık 10 bin kişinin iş yürüttüğünü açıklayan Kim, bu ülkelerdeki girişimcilerin de milyarlarca rublelik zarara uğradığına dikkat çekti.
Askeri nitelikteki malların ticaretinin yapıldığı yönündeki suçlamalara yanıt veren Kim, ürün çeşitliliğinin diğer küresel pazaryerleriyle karşılaştırılmasını önerdi.
Kim, “Teröristlerin eylemlerinde hiçbir mantık, sağduyu ve rasyonellik yoktur ve olamaz. Düşman, Wildberries’e yönelik saldırıların sıradan Rus vatandaşlarını hedef aldığına dair kendisi kamuoyuna açıklamalarda bulundu” ifadelerini kullandı.
Şirket tesislerinin mevcut tüm koruma araçlarıyla donatıldığını ve güvenlik sistemlerinin her geçen gün güçlendirildiğini aktaran Kim, “Saldırıların büyük bölümünü başarıyla püskürtüyor olmamız bunun doğrudan kanıtıdır” diye konuştu.
RWB Başkanı, birleşmenin gerçekleştiği 2024 yılından itibaren depolardaki yangın güvenliği sisteminin tamamen yenilendiğini bildirdi. Bu süreçte özel yangın söndürme ekiplerinin kurulduğunu, modern yangın söndürme sistemlerinin devreye alındığını ve düzenli tahliye tatbikatlarının yapıldığını aktardı.
Tüm depolarda yangın güvenliğini sağlamak amacıyla her gün yaklaşık 2 bin kişinin görev yaptığını belirten Kim, “Bu durum, depolardaki insanların güvenliğini sağlamamıza, yangını hızla kontrol altına almamıza ve mümkün mertebe satıcılarımızın mallarını bütün olarak korumamıza imkan tanıdı ve tanımaya devam ediyor” dedi.
Ayrıca haberde, Wildberries’in malları zarar gören 97 binden fazla mağdur satıcıya ikinci dilim destek ödemelerini aktardığı bilgisi yer aldı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
Saldırılar mücbir sebep sayılarak hukuki uyarı yapıldı
Girişimcileri hukuki durum konusunda uyaran Kim, söz konusu saldırıların mücbir sebep (önlenemez durum) niteliği taşıdığını bildirdi.
Bu maddenin kullanıcı sözleşmelerine eklenmiş olmasının ya da bulunmamasının hukuken bir önemi olmadığını kaydeden Kim, kanun gereği zararların bu yolla tazmin edilmediğini söyledi. Kim, sorunları çözme vaadiyle hizmet sunan avukatlara itibar edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
İnternet ortamındaki risklere dikkat çeken Kim, “Ne yazık ki internette ortak felaketimizden haksız kazanç sağlamak isteyen çok sayıda dolandırıcı ve avukat türedi” diyerek yalnızca resmi kanallardan yapılan açıklamalara güvenilmesini tavsiye etti.
Zarar gören satıcılar için hükümetle devlet desteği hazırlanıyor
Ukrayna saldırılarında ürünleri zarar gören satıcılar için iki kademeli destek ödemesinin tamamlandığını vurgulayan Kim, ikinci destek dalgasından yaklaşık 100 bin küçük ve orta ölçekli işletme temsilcisinin yararlandığını aktardı.
Devlet nezdindeki girişimlere değinen Kim, “Küçük ve orta ölçekli işletmelerin çıkarlarının temsilcisi olarak hareket ettik ve ülke hükümetiyle zarar gören tüm girişimcilere yönelik kapsamlı destek tedbirlerini şimdiden görüştük. Şu anda herkesin yardım alacağı genel bir sistem geliştiriliyor” açıklamasını yaptı.
Büyük ortaklar için ilave kolaylıklar sağlandığını belirten Kim, masrafları şirket tarafından karşılanan artırılmış daimi müşteri indirimi ve “WB Bank” üzerinden kredi erteleme imkanı sunulduğunu kaydetti.
Kim, önümüzdeki haftadan itibaren saldırılardan en çok etkilenen bölgelerdeki girişimcilerle yüz yüze görüşmelerin planlandığını duyurdu.
Şirket yurtiçinde ve yurtdışında yeni lojistik alanları kiralıyor
Wildberries’in lojistik altyapısını hızla yeniden yapılandırdığını ve ürünleri alternatif tesislere yönlendirdiğini belirten Kim, “Rusya içinde ve dışında lojistik kapasite kiralanmasına yönelik onlarca teklif var elimizde, sözleşmelerin bir kısmı imzalandı bile. Bunun yanı sıra faaliyette bulunduğumuz ülkelerde inşa ettiğimiz kendi tesislerimizi de yakında hizmete açacağız” dedi.
Girişimcilik topluluğuna mevcut şartlara uyum sağlama çağrısında bulunan Kim, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Şu anda yapılabilecek tek şey, Rusya girişimcilik camiası olarak hepimizin soğukkanlılıkla yakın gelecek için bir yeniden yapılanma planına sahip olması, uyum sağlaması ve dönüşmesidir.”
Dünya Basını1 hafta önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Dünya Basını1 hafta önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Avrupa7 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı











