Rusya
Rusya’da İHA saldırıları akaryakıt krizine yol açtı

Rusya’da Ukrayna’nın İHA saldırıları nedeniyle Merkez Federal Bölgesi’ndeki büyük rafinerilerin durması, haziran ayının ikinci on gününün sonunda benzin üretimini geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 düşürerek akaryakıt krizine yol açtı. Hükümetin standart dışı yakıt üretimine izin vermesine ve rafinerilerin sevkiyatları ertelemesine rağmen, pompa fiyatlarındaki rekor artış üzerine birçok bölge ve akaryakıt şirketi satışlara kota koymak zorunda kaldı.
Rusya’da insansız hava araçlarının (İHA) düzenlediği ardı arkası kesilmeyen saldırılar nedeniyle Merkez Rusya’daki bazı büyük petrol rafinerilerinin (NPO) faaliyetlerini durdurması, haziran ayının ikinci on gününün sonu itibarıyla otomobil benzini üretiminde geçen yılın haziran ayına kıyasla yüzde 25 oranında bir düşüşe yol açtı ve piyasada ciddi bir açık meydana getirdi. Hükümet, yaşanan akaryakıt sıkıntısıyla mücadele etmek amacıyla rafinerilere iç piyasa için daha düşük kalite standartlarına sahip benzin ve motorin üretme izni verdi. Bu açığa bağlı olarak birçok rafineri, bayilerin borsadan satın aldığı kaynakların sevkiyatını sınırlamak ve ertelemek zorunda kaldı; bunun sonucunda benzin ve motorinin piyasa değeri borsa fiyatının neredeyse iki katına ulaştı. Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi (Rosstat), 16-22 Haziran tarihleri arasında akaryakıt istasyonlarında benzin fiyatlarındaki artışın yüzde 3,0 ile rekor seviyeye ulaştığını, motorin fiyatlarının ise yüzde 2,7 oranında yükseldiğini bildirdi.
Şirketler düzeyinde kısıtlamalar ve uygulamalar
Rosneft Genel Müdürü İgor Seçin, 19 Haziran’da RIA Novosti ajansının aktardığı açıklamasında, şirket istasyonlarında yakıt alımına yönelik neredeyse hiçbir kısıtlama bulunmadığını belirterek, “Kendi istasyonlarımızda yakıt ikmali konusunda pratik olarak hiçbir sınırlama yok. Belki bidon kullanımını pek desteklemiyoruz ancak depoları normal şekilde dolduruyoruz” ifadesini kullandı.
Tatneft şirketi ise 15 Haziran’dan itibaren Rusya genelindeki tüm istasyonlarında benzin ve motorin satışına geçici limit getirdi. Ancak şirket, Interfax ve TASS ajanslarının aktardığı bilgilere göre, 17 Haziran’da Ai-92 tipi benzin ve motorin satışındaki kısıtlamaları kaldırırken, Ai-95 tipi benzin için araç başına 30 litrelik limiti koruma kararı aldı.
Merkez Federal Bölgesi’nde tedarik önlemleri ve sınırlamalar
Moskova Belediyesi’nin internet sitesinde yer alan açıklamaya göre, 23 Haziran’dan itibaren tanker sürücülerinin kamyon geçiş izni almadan şehre 24 saat boyunca giriş yapmasına izin verildi. Moskova Petrol Rafinerisi’ne yönelik İHA saldırısının ardından, Moskova Kent Ekonomisi Birimi’nin resmi kanalından 18 Haziran’da yapılan açıklamada, şehre petrol ürünleri sevkiyatının ve tüm istasyonların faaliyetlerinin normal seyrinde devam ettiği bildirildi. Rusya Federal Rekabet Kurumu (FAS), 18 ve 19 Haziran tarihlerinde Moskova ve Moskova Oblastı’nda büyük istasyon ağlarına sahip Trassa ve NeftMagistral operatörlerine fiyatlandırma konusunda resmi yazılar gönderdi; bu girişimin ardından NeftMagistral fiyatlarında indirime gittiğini duyurdu.
Belgorod Oblastı Ekonomik Kalkınma ve Sanayi Bakanlığı, 23 Haziran’da yaptığı açıklamada Lukoil, Rosneft ve Gazpromneft istasyonlarının benzin ve motorin satışına kısıtlama getirdiğini bildirdi.
Bryansk Oblastı Vali Vekili Egor Kovalçuk, 23 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı paylaşımda, araç depoları dışındaki kaplara ve bidonlara yakıt doldurulmasının yasaklandığını duyurdu.
Vladimir Oblastı’nda yerel basın, 21 Haziran’da lojistik kaynaklı geçici zorluklar nedeniyle istasyonlarda kuyruklar oluştuğunu ve çalışan pompalarda araç başına 30 ila 60 litre sınırlandırma uygulandığını aktardı. Vali Aleksandr Avdeev, bölge halkına araç yolculuklarını azaltma ve benzini sadece acil ihtiyaç miktarında satın alma çağrısında bulundu.
Voronej Oblastı hükümetine dayandırılan Kommersant gazetesinin 16 Haziran tarihli haberine göre, büyük federal akaryakıt zincirlerinin temsilcileri, büyük ölçekli kaplara yakıt satışını sınırlandırdı.
Kaluga Oblastı Rekabet Politikası Bakanlığı, 19 Haziran’da yaptığı açıklamada münferit istasyonlarda kuyruklar oluşabileceğini belirtti. Bakanlık, bölgede Ai-95 benzini için 2 haftalık, Ai-92 ve motorin için ise 3 haftalık yakıt rezervi oluşturulduğunu ve bu stokların sürekli yenilendiğini ekledi.
Kursk Oblastı Valisi Aleksandr Hinşteyn, 24 Haziran’dan itibaren istasyonlarda yakıt satışının sadece araç depolarına yapılacağını kendi Telegram kanalından duyurdu.
Lipetsk Oblastı Valisi İgor Artamonov, 24 Haziran ile 28 Haziran tarihleri arasında istasyonların bireysel müşterilere araç başına en fazla 30 litre Ai-92, Ai-95 ve Ai-100 tipi benzin satacağını, motorin için ise kısıtlama uygulanmayacağını açıkladı. Vali, daha önce 20 Haziran’da yaptığı açıklamada Yelets, Lipetsk ve bölgedeki diğer idari birimlerde bazı yakıt türlerinde kesintiler yaşandığını bildirmişti.
Orlov Oblastı’nda, Kommersant gazetesinin 24 Haziran’da Vali Andrey Klıçkov’a dayandırdığı habere göre, tek seferlik yakıt alım sınırı 30 litre, otoyol üzerindeki istasyonlarda ise en fazla 50 litre olarak belirlendi.
Ryazan Oblastı Ekonomik Kalkınma Bakanlığı, halkın yakıt yetersizliği şikayetlerine yanıt olarak 21 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, bölgede bir açık bulunmadığını, ancak bağımsız ve zincir olmayan bazı istasyonlarda yerel düzeyde geçici benzin yokluğu görülebileceğini ifade etti.
Tambov Oblastı’nda ajiotajı ve aşırı yığılmayı önlemek amacıyla bidon ve benzeri kaplara yakıt satışına kısıtlamalar getirildiğ açıklandı.
Tver Oblastı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, 20 Haziran’da Surgutneftegas ve Tatneft istasyonlarında bireysel müşteriler için geçici satış kısıtlamalarının devreye alındığını açıkladı.
Tula Oblastı Valisi Dmitriy Milyayev’e dayandırılan 19 Haziran tarihli Kommersant haberine göre, bazı ilçelerdeki özel istasyonlarda belirli yakıt türleri tükenirken, büyük zincirlerin tedarik süreçlerinde herhangi bir sorun yaşanmadı.
Rusya’da rekabet kurumu, akaryakıt piyasasında fiyat artışlarını incelemeye aldı
Kuzeybatı Federal Bölgesi’nde durum
Kommersant gazetesinin 23 Haziran tarihli haberine göre, St. Petersburg’daki Gazpromneft istasyonlarında ön ödemeli olmak kaydıyla araç başına en fazla 30 litrelik satış limiti getirilirken, benzer kısıtlamalar bazı Tatneft istasyonlarında da uygulanmaya başlandı. Daha önce, 16 Haziran’da Kommersant’ta yer alan haberde, St. Petersburg yetkililerinin kentteki petrol depolarındaki motorlu taşıt yakıtı durumunu “stabil” olarak nitelendirdiği ve araç başına uygulanan 100 litrelik sınırı “koruyucu bir önlem” olarak tanımladığı aktarılmıştı.
Leningrad Oblastı Valisi Aleksandr Drozdenko, 9 Haziran’da kendi Telegram kanalında büyük akaryakıt operatörlerinin normal işleyişine devam ettiğini yazdı.
Kaliningrad Oblastı Valisi Aleksey Besprozvannıh, 25 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, bölgede akaryakıt satışına kısıtlamalar getirildiğini; büyük operatörlerin istasyonlarında benzin satışının en fazla 30 litre, motorin satışının ise en fazla 60 litreyle sınırlandırıldığını duyurdu.
Güney Federal Bölgesi’nde askeri hareketlilik etkisi
Rusya Enerji Bakanlığı, 8 Haziran’da yaptığı açıklamada, enerji sektörü kuruluşlarının hedef alındığı hava saldırılarındaki artışın, bazı güney bölgelerinde yakıt tedarikinde geçici zorluklara neden olduğunu belirtti.
Kırım’daki akaryakıt istasyonları, 21 Haziran’dan itibaren bireysel ve kurumsal müşterilere yakıt satışını tamamen durdurarak yalnızca kamu hizmeti veren araçlara yakıt sağlamaya başladı. Bölgede daha önce, 31 Mayıs’tan itibaren kupon uygulaması ve satış sınırlamaları yürürlükteydi.
Sivastopol’de tedarik sorunları nedeniyle 31 Mayıs’tan bu yana uygulanan kısıtlamalar ve kupon sistemine ilişkin olarak Vali Mihail Razvojayev, 16 Haziran’da durumun genel olarak düzeldiğini açıklamıştı. Ancak Vali, 21 Haziran’da yaptığı yeni açıklamada yakıt ikmalinin yalnızca özel kamu hizmeti araçları için gerçekleştirileceğini duyurdu.
Adigey Cumhuriyeti lideri Murat Kumpilov, 24 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, binek araçlar için yakıt ikmali hacmine sınırlamalar getirildiğini, bununla birlikte tedarikçilerin elindeki benzin ve motorin stoklarının yasal standart seviyelerde bulunduğunu bildirdi.
Kommersant gazetesinin haberine göre Astrahan Oblastı’nda yerel makamlar, istasyonlar üzerindeki yerel yoğunluk artışını kabul etti.
Krasnodar Krayı Operasyonel Karargahı, 24 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada bölgede yakıt sıkıntısı bulunmadığını, olası kısıtlamaların doğrudan istasyonların kendileri tarafından uygulandığını duyurdu.
Rostov Oblastı’nda ise yerel basın, 17 Haziran’da bazı istasyonlarda benzin eksikliği yaşandığını bildirdi.
Volgograd Oblastı Sanayi, Ticaret ve Enerji Komitesi’ne dayandırılan 25 Haziran tarihli Kommersant haberine göre, Lukoil bölgedeki istasyonlarında benzin satış limitini 20 litreye düşürdü. Motorin için ise şehir içinde 60 litre, otoyollarda 200 litre olan eski limitler korunmaya devam etti.
Rusya’nın dörtte birinde akaryakıt satışına sınırlama getirildi
Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi’ndeki kısıtlamalar
Dağıstan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı, 25 Haziran’da yaptığı açıklamada, araç başına benzin satışının en fazla 20 litre, motorin satışının ise en fazla 50 litre olacak şekilde sınırlandırıldığını duyurdu.
Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti lideri Raşid Temrezov, 25 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı paylaşımda, petrol ürünlerine yönelik artan talebin bağımsız akaryakıt istasyonu ağlarında yerel kesintilere yol açtığını bildirdi.
Volga Federal Bölgesi’nde iki haftalık önlemler
Mordovya Cumhuriyeti lideri Artyom Zdunov, Telegram kanalından yaptığı açıklamada, 23 Haziran’dan itibaren benzin satışına kısıtlamalar getirildiğini duyurdu.
Penza Oblastı Valisi Oleg Melniçenko, 23 Haziran’dan itibaren geçerli olmak üzere bireysel müşteriler için benzin satışının araç başına 100 litre, motorin satışının ise 200 litre ile sınırlandırıldığını Telegram üzerinden bildirdi.
Samara Oblastı Valisi Vyaçeslav Fedorişçev, 24 Haziran’da Telegram kanalında yaptığı açıklamada, binek araçlar için akaryakıt satış kısıtlamalarının iki hafta süreyle yürürlüğe girdiğini; sınırın benzin için en fazla 40 litre, motorin için en fazla 100 litre olduğunu ve bidonlara yakıt dolumunun durdurulduğunu açıkladı.
Saratov Oblastı Valisi Roman Busargin, 22 Haziran’da Telegram kanalında, bireysel müşteriler için benzin satışına araç başına en fazla 30 litre olmak üzere 30 Haziran’a kadar kısıtlama getirildiğini yazdı. Bölgesel medya, 18 Haziran’dan itibaren bazı istasyonlarda Ai-92 ve Ai-95 tipi benzinlerin bulunmadığını aktardı. Bölgede daha önce uygulanan motorin satış kısıtlamaları ise 15 Haziran itibarıyla kaldırılmıştı.
Tataristan’daki bazı istasyonlarda geçici limitlerin uygulandığı, resmi devlet sitesi Ofitsialniy Tatarstan üzerinden duyuruldu.
Udmurtya Cumhuriyeti’ndeki Tatneft istasyonlarında Ai-95 tipi benzin satışındaki araç başına 30 litrelik limitin korunduğu, ancak şirketin istasyonlarının normal seyrinde çalışmaya devam ettiği öğrenildi.
Ulyanovsk Oblastı valiliği ve hükümetinin internet sitesinde yer alan açıklamada, akaryakıt satış kısıtlamalarının 25 Haziran itibarıyla devreye alındığı duyuruldu.
Çuvaşistan Cumhuriyeti’nde, özellikle Ai-95 tipi benzinde kısa süreli tedarik kesintileri yaşandığı, yerel basının 23 Haziran’da cumhuriyet hükümetine dayandırdığı haberlerle bildirildi. Bu aksaklığın rafinerilerden yapılan sevkiyatlardaki gecikmelerden kaynaklandığı aktarıldı.
Ural Federal Bölgesi’nde otoyol ve şehir içi kotası
Kurgan Oblastı yetkilileri, 24 Haziran’da Telegram kanalından yaptıkları açıklamada, akaryakıt satış kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğini bildirdi. Buna göre yerleşim yerlerinde araç başına en fazla 40 litre benzin ve 80 litre motorin verilirken, otoyol üzerindeki istasyonlarda bu sınırlar sırasıyla 40 litre ve 200 litre olarak belirlendi.
Tyumen Oblastı Valisi Aleksandr Moor, 23 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, bölgedeki Gazpromneft istasyonlarının satışları sınırlandırdığını duyurdu. Yerleşim birimlerinde araç başına 40 litre benzin ve 80 litre motorin kotası uygulanırken, otoyollarda bu sınırın sırasıyla 40 ve 200 litre olduğu ve bidonlara dolum yapılmasının tamamen yasaklandığı belirtildi.
Hantı-Mansi Özerk Okrugu (HMAO) lideri Ruslan Kuharuk, 23 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, bazı istasyonların satılan yakıt miktarına yönelik kısıtlamalar getirdiğini aktardı.
Yamalo-Nenets Özerk Okrugu (YNAO) Ekonomik Kalkınma Departmanı’na dayandırılan Kommersant gazetesinin 23 Haziran tarihli haberine göre, artan talep doğrultusunda bazı istasyonlarda yakıt satışına sınırlamalar getirildi.
Sibirya Federal Bölgesi’nde “manuel” yönetim
İrkutsk Oblastı Valisi İgor Kobzev, 22 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, bölgenin akaryakıt tedarikinde “manuel çalışma rejimine” geçmek zorunda kaldığını ve her bir alıcı için yakıt hacimlerini bireysel olarak belirlediklerini bildirdi. Daha önce, 16 Haziran’da İrkutsk Oblastı Tarım Bakanı Marina Kojarina, tarım üreticileri için yakıt tedarikinde zorlu bir süreçten geçildiğini ifade etmişti.
Kemerovo Oblastı Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na dayandırılan Kommersant’ın 24 Haziran tarihli haberine göre, bölgedeki Gazpromneft istasyonları motorlu taşıt yakıtı satışına kısıtlamalar getirdi.
Novosibirsk Oblastı Valisi Andrey Travnikov, 23 Haziran’da yaptığı açıklamada, istasyonlarda yakıt satış kısıtlamalarının uygulanmaya başlandığını bildirdi.
Omsk Oblastı Valisi Vitaliy Hotseyko, 22 Haziran’da Telegram kanalından yaptığı açıklamada, yakıtın yalnızca araç depolarına doldurulacağını belirtti. Vali, benzin limitinin 40 litre, motorin limitinin ise 80 litre olduğunu, otoyollarda ise bu limitlerin sırasıyla 40 litre ve 200 litre olarak uygulanacağını açıkladı.
Uzak Doğu Federal Bölgesi’nde uzak ilçelerde sıkıntı
Amurskaya Oblastı’nda bölgesel istasyonlarda yakıt satışına yönelik kısıtlamaların devrede olduğu bildirldi.
Sahalin Oblastı’na bağlı Severo-Kurilsk bölgesinde yerel makamlar, 25 Haziran’da yaptıkları açıklamada tek seferlik yakıt alımına 20 litrelik limit getirildiğini duyurdu.
Primorskiy Krayı’nın merkezi Vladivostok’ta NNK istasyonlarının bidonlara benzin satışını durdurduğu, diğer büyük şebekelerin ise en fazla 20 litreye kadar olan sınırlı miktarlarda satış yapmaya devam ettiği bildirildi.
Habarovsk Valisi Dmitriy Demeşin, 16 Haziran’da yaptığı açıklamada Sovetsko-Gavanskiy ve Vaninskiy ilçelerinde tedarik yetersizliği sebebiyle benzin satışına kısıtlamalar getirildiğini duyurdu.
Rusya
AB eski Rus muhariplere giriş yasağı getirmeye hazırlanıyor

Bloomberg’ün kaynaklarına göre Avrupa Birliği, gelecek ay kabul etmeyi hedeflediği yeni yaptırım paketiyle eski Rus muhariplere vize yasağı getirmeyi planlıyor. Pakette bankalar, kripto para platformları ve 65 gölge filo gemisine yönelik kısıtlamaların yanı sıra özel bir yaptırım kurumu oluşturulması da öngörülüyor.
Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre Avrupa Birliği (AB), Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketiyle daha önce çatışmalara katılmış kişilere birlik topraklarına giriş yasağı getirmeyi önerecek.
Kaynaklar, vize yasağını yeni yaptırım paketinin merkez unsuru olarak niteliyor.
Avrupa Komisyonu ayrıca bazı bankalara, kripto para hizmeti sağlayıcılarına ve yaklaşık 65 “gölge filo” gemisine karşı da önlemler önermeyi planlıyor.
Pakette askeri alanla bağlantılı kuruluşlara ve ürünlere ihracat kısıtlamaları ile bazı limanlar ve petrol rafinerileriyle işlem yasağı da yer alıyor.
Kaynaklara göre Avrupa Komisyonu, paketin kabulünü hızlandırmak için daha önce bazı ülkelerin karşı çıktığı denizcilik hizmetleri sağlama yasağı gibi önlemleri metne dahil etmekten muhtemelen kaçınacak.
AB özel yaptırım kurumu kurmayı planlıyor
AB, maliye, ticaret ve vergi birimlerinin işlevlerini birleştirecek özel bir yaptırım kurumu da kurmayı planlıyor.
Gelecek yılın başında faaliyete geçmesi beklenen bu kurum, önerilerin hazırlanmasından yaptırımların uygulanmasının denetlenmesine kadar tüm süreci yönetecek.
Kaynaklar, yeni yaptırım paketiyle AB’nin teknolojiler ve sosyal ağları kapsayan ayrı bir kısıtlama kategorisi getirmeyi hedeflediğini anlattı.
Brüksel, 22’nci yaptırım paketini gelecek ay kabul etmeyi öngörüyor.
Kaja Kallas Rus askerlerine giriş yasağı önermişti
Geçen günlerde AB dış politika şefi Kaja Kallas, Ukrayna’daki çatışmalara katılan Rus askerlerine birlik topraklarına giriş yasağı getirmek için onlara ait verilerin elde edilmesini önermişti.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitri Peskov, Kallas’ın sözlerini değerlendirirken onun Avrupa’nın müzakereci ekibine dahil edilmesine dikkat çekti.
Peskov, “Bu müzakerecilerin [Ukrayna konusundaki] barış sürecine ne katabileceğini merak ediyoruz” dedi.
AB son yaptırım kararını 16 Kasım’da uygulamıştı
AB, Rusya’ya son olarak 16 Kasım’da yaptırım uygulamıştı.
Bu yaptırımlar özellikle Moskova ve Omsk petrol rafinerilerini, Gazprom Neftehim Salavat ve TAIF-NK şirketlerini, ödeme hizmeti YuMoney’i ve 40’tan fazla Rus bankasını kapsadı.
Yaptırım listesine ayrıca Wildberries’in kurucusu Tatyana Kim, Yandex’in ortak sahibi ve risk sermayesi fonu LETA Capital’in kurucusu Aleksandr Çaçava, blog yazarı Yuri Podolyaka ve televizyon sunucusu Daniil Bezsonov dahil edildi.
Yaptırımları yasa dışı gören Rusya’da Devlet Başkanı Vladimir Putin, AB’nin Rusya’ya uyguladığı yaptırım politikasının başarısızlığa uğradığını söyledi.
Kremlin de Rus ekonomisinin “çok sayıda yaptırım” altında işlemeye devam ettiğini ve bunlara karşı “belirli bir bağışıklık” geliştirdiğini belirtmişti.
Rusya
Rus basını ve uzman camiası APEC Zirvesi’ni nasıl değerlendirdi?

Çin’in Shenzhen kentindeki APEC Zirvesi marjında Putin, Xi ve Trump arasında planlanan ilk üçlü görüşme, Rus basını ve dış politika uzmanları arasında geniş çaplı tartışma başlattı. Kremlin “ikinci Yalta” yakıştırmalarını reddederken, Rus analistler nükleer silahların kontrolünden Ukrayna krizine ve olası ABD-Çin gümrük uzlaşısının Rus ekonomisine etkilerine kadar masadaki tüm başlıkları değerlendirdi.
Çin’in Shenzhen kentinde 18-19 Kasım tarihlerinde düzenlenen 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve ABD Başkanı Donald Trump’ın tarihte ilk kez üçlü formatta bir araya gelme hazırlığıyla küresel siyasetin odağına yerleşti.
Rus basını, önde gelen dış politika kurumları ve siyaset bilimciler, 19 Kasım Perşembe günü Pekin saatiyle 14.30’da Xi Jinping’in devlet konutunda yapılması planlanan bu buluşmayı farklı boyutlarıyla inceledi.
Kremlin’den ve uzman camiasından gelen değerlendirmeler, zirveden somut anlaşmalar beklenmediği noktasında birleşirken; nükleer silahsızlanma, Ukrayna, ticaret tarifeleri ve çok kutuplu dünya düzeninin geleceği konusunda Moskova, Pekin ve Washington’ın önceliklerinin birbirinden ayrıştığını ortaya koyuyor.
“Yalta 2.0 yakıştırmaları gerçeklikle hiçbir ilgisi olmayan siyaset bilimi egzersizleri”
Kommersant gazetesinin haberine göre, Kırım’daki Livadiya Parkı’nda 1945 Yalta Konferansı anıtının yanına üç liderin buluşmasına atfen “Yalta-2” adlı bir enstalasyon yerleştirilse de Kremlin bu tür tarihsel benzetmeleri kesin bir dille reddediyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Shenzhen’deki üçlü görüşmeyi “modern dünyada benzeri olmayan ve bulunmayan çok önemli bir buluşma” sözleriyle tanımlarken, “Yalta 2.0” yakıştırmalarını “gerçeklikle hiçbir ilgisi olmayan siyaset bilimi egzersizleri” diye nitelendirdi.
Peskov bu konudaki tavrını şu sözlerle açıkladı: “Birilerinin dünyanın kaderini belirlemek üzere toplandığını söylemek kesinlikle Rusya’yı ve kesinlikle Çin’i tanımlamıyor. Üç taraftan en az ikisinin dünya düzeni vizyonunun temelinde çok kutupluluğu gördüğünü ve birilerinin başka ülkelerin kaderini tayin etmesi ihtimalini dışladığını unutmayalım.”
Putin’in 18 Kasım’da ilk olarak Xi Jinping ile ikili görüşme yapacağını aktaran Peskov, Trump ile Putin arasında ayrı bir görüşme ayarlamak için de Washington ile müzakerelerin sürdüğünü belirtti.
Kesin saatin henüz netleşmediğini söyleyen Peskov, “Ayrı ve sakin bir şekilde bir saat, hatta daha fazla konuşulacak planlı bir görüşme olması yönünde tercih ettiğimiz seçenekler var. Zirve marjında bir yerde baş başa görüşme seçeneği de mevcut; her ikisi de mümkün” dedi ve hem Rus tarafının hem de Trump’ın çok önemli başka ikili görüşmeleri olması nedeniyle bunun her zaman zor olduğunu ekledi.
Kommersant, üç ülkenin önceden üzerinde uzlaştığı ortak bir gündemin bulunmadığına dikkat çekti.
Putin’in yardımcısı Yuriy Uşakov, Moskova’nın toplantı sonunda ortak bir bildiri kabul edilmesini beklediğini, uzlaşı sağlanamaması halinde ise “liderlerin her birinin gerçekleşen müzakerelere ilişkin kendi değerlendirmesini şüphesiz paylaşacağını ve bunun da hem Rusya’da hem ABD’de hem de Çin’de ilgiyle karşılanacağını” söyledi.
Uşakov ayrıca formatın felsefesini şu ifadelerle anlattı: “Bu formatta ilk temas kuruluyor. Görüşmenin, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki karşılıklı anlayış ve müttefiklik ruhu dikkate alınarak ve üç ülkemizin Birleşmiş Milletlerin kuruluşundaki işbirliğine vurgu yapılarak inşa edilmesi kararlaştırıldı. Yani her üç ülke de bu olumlu ve yapıcı noktalardan hareketle faydalı ve kapsamlı bir tartışma yürütmeye hazır.”
Gazetenin aktardığına göre, 16 Kasım’da Asya turuna çıkmadan önce Beyaz Saray muhabirlerine konuşan Trump, üçlü zirvedeki başlıca başlıklarını nükleer silahsızlanma, İran, Ukrayna, ekonomi ve ticaret şeklinde sıraladı.
Pekin’deki basın toplantısında konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning ise “Taraflar, dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın sağlanması konularında derinlemesine görüş alışverişinde bulunacak” diyerek daha genel bir çerçeve çizdi.
Çin, kendi nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya’nın çok gerisinde olduğunu belirterek Trump’ın nükleer silahların kontrolü çağrısına itiraz ederken, Peskov bu durumu “Amerikalıların nükleer silahsızlanmayı konuşmak istediğini biliyorsunuz ama Çinliler bunu istemiyor. Biz her ikisine de hazırız, ancak bunun dışında daha pek çok konu var” sözleriyle değerlendirdi.
Reuters ajansının haberine göre Çin, Ukrayna’daki çatışmanın sona erdirilme koşullarının üçlü formatta ele alınmasına da karşı çıktı ve konunun Putin ile Trump arasındaki ikili görüşmede konuşulabileceği görüşünü benimsedi.
Kommersant, Şubat 2023’te ateşkes çağrısı, Karadeniz tahıl ihracatına destek ve Ukrayna’nın çatışma sonrası yeniden inşasını içeren 12 maddelik barış planı sunan Pekin’in, aradan geçen üç buçuk yılda maddelerin çoğunun güncelliğini yitirmesiyle yeni bir plan önermeyip kenarda durmayı tercih ettiğini vurguladı.
Öte yandan Uşakov, Trump’ın Aralık ortasında Miami’de ev sahipliği yapacağı G20 Zirvesi’ne Putin’in katılıp katılmayacağına APEC görüşmelerinin ardından karar verileceğini bildirdi ve hazırlık sürecini şöyle anlattı:
“Yani hazırlıklar aktif biçimde yürütülüyor. Üstelik tartışma parametreleri bizi gayet tatmin ediyor, çünkü orada vurgu tam olarak ekonomiye ve bu alandaki işbirliğine yapılmış durumda. Amerikalı ev sahiplerinden şimdiye kadar öyle ucuz siyasi oyunlar görmedik. Tüm tartışma ve hazırlık çalışmaları son derece iş odaklı ve yapıcı bir nitelik taşıyor. Bu da bizi memnun ediyor.”
“Büyük ülkeleri içeren biçimsel yapılar zamanla içerik kazanma eğilimi gösteriyor”
Kommersant gazetesinin görüşlerine başvurduğu uzmanlardan Russia in Global Affairs dergisi Genel Yayın Yönetmeni ve Dış ve Savunma Politikaları Konseyi Başkanlık Divanı Başkanı Fyodor Lukyanov, Shenzhen’deki buluşmanın ağırlıklı olarak sembolik bir anlam taşıyacağını ancak statü açısından önemli olduğunu belirtti.
Üçlü bir gündemin henüz olmadığını, birbiriyle az kesişen üç ayrı ikili gündem bulunduğunu kaydeden Lukyanov, yerleşik uluslararası kurumların neredeyse her yerde krizde olması nedeniyle büyük ülkeleri içeren biçimsel yapıların zamanla içerik kazanma eğilimi gösterdiğini ifade etti.
Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGİMO) Uluslararası İlişkiler Fakültesi Dekanı Andrey Suşentsov, zirvede Rusya ve Çin’in istikrar, öngörülebilirlik ve karşılıklı saygı ilkelerini savunduğunu, ABD’nin ise kendi çıkarlarını azamiye çıkarmaya çalıştığını, dolayısıyla üçlü zirvenin iki taraf arasındaki bir diyaloğa dönüşebileceğini öngördü.
Suşentsov; enerji güvenliğine yönelik jeopolitik tehditler, İran krizi, Ukrayna’da Rusya ile Batı arasındaki çatışmanın sonlandırılması ve Amerikalıların uzun süre karşı çıktıktan sonra aniden uzaya silah yerleştirmesi gibi konuların gündeme gelebileceğini söylerken, Washington’ın öngörülebilir davranış garantisi verip veremeyeceğinin ucu açık bir soru olduğuna işaret etti.
Rusya Bilimler Akademisi ABD ve Kanada Enstitüsü Başkan Vekili Natalya Tsvetkova ise Çin’in teknoloji vadisi Shenzhen’deki forumun gümrük vergileri, nadir toprak elementlerine erişim, yapay zeka kontrolü ve enerji ticareti gibi büyük bir ekonomik bloğu öne çıkaracağını vurguladı.
Bu konularda diplomasinin büyük bir hammadde ihracatçısının katıldığı gayriresmi bir “Büyük İkili” formatına daha yakın olduğunu savunan Tsvetkova, 2020 başlarında Pekin’in Amerikan petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımlarını artırma taahhüdünde olduğu gibi Trump ve Xi’nin bir tarife ateşkesi taslağı çizmesi halinde Rus şirketlerinin Çin pazarında sıkışabileceği ve Çin bankalarının Beyaz Saray’dan tarife indirimi almak uğruna Rusya’dan gelen ödemelerin denetimini sıkılaştırabileceği uyarısında bulundu.
Dünyanın Amerikan ve Çin yapay zeka algoritmaları arasında dijital bölünmeyle karşı karşıya olduğunu belirten Tsvetkova, Stratejik Saldırı Silahlarının Azaltılması Anlaşması’nın (START) süresinin dolmasının ardından üçlü formata geçilmesinin Rusya’yı Sovyet mirası gereği Washington ile bire bir görüştüğü platformdan mahrum bıraktığını, sınırların yakınında Çin füze rampalarının artmasının da Rus Genelkurmayı’nı pek rahatlatmadığını kaydetti.
Tsvetkova ayrıca, Moskova’nın Avrupa güvenliğini Brüksel ve Kiev olmadan büyük güçler arasında görüşmeyi umduğunu ancak Shenzhen’deki ev sahipliğinin Şi Jinping’i “kıdemli hakem” konumuna yerleştirdiğini; Ukrayna konusunda sağlam bir Rus-Amerikan uzlaşısının ise Moskova’ya eski manevra alanını geri kazandırıp Çin sanayi ithalatına ve yuan ödemelerine bağımlılığını azaltacağını değerlendirdi.
Kommersant’a demeç veren Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi (RIAC) Başkanı ve Ekonomi Yüksekokulu (HSE) Dünya Askeri Ekonomisi ve Stratejisi Enstitüsü Bilim Direktörü Dmitriy Trenin de Çin’in bugün, 50 yılı aşkın süre önce hem Moskova hem Pekin ile SSCB ve Çin’in kendi aralarındakinden daha iyi ilişkilere sahip olan ABD’nin konumunda bulunduğunu belirtti.
Richard Nixon ve Henry Kissinger’ın o dönem bu üçgeni gayriresmi bir Sovyet karşıtı ittifak için kullandığını hatırlatan Trenin, Xi Jinping’in “tersine Kissinger” oynamak yerine uluslararası ilişkilerde küresel dengeleyici ve arabulucu rolünü seçeceğini, “üç imparatorun” diyaloğunun Beyaz Saray’da Trump oturduğu sürece devam edebileceğini ifade etti.
“Bu üç güç arasındaki doğrudan bir savaş, uluslararası güvenlik için hayal edilebilecek en korkunç tehdittir”
Ura.ru haber portalına konuşan Ekonomi Yüksekokulu (HSE) Kapsamlı Avrupa ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi Başkan Yardımcısı Dmitriy Suslov, zirvenin en büyük çıktısının üç lider gücün aralarında normal, yönetilebilir ilişkiler sürdürme ve savaşı önleme konusunda uzlaşması olacağını söyledi.
Suslov değerlendirmesini şu sözlerle aktardı: “Bu zirve olağanüstü önem taşıyor; dünya düzenine yapacağı en temel katkı ve ana sonuç, dünyanın önde gelen üç gücünün kendi aralarında normal, yönetilebilir ilişkileri sürdürme ve savaşa izin vermeme gerekliliği konusunda mutabık kalması olacaktır.”
Son ana kadar gündem konusunda anlaşmazlıklar yaşandığını belirten Suslov, Trump’ın istediği nükleer silah kontrolünün Çin ve Rusya’da heyecan yaratmadığını, Amerikalıların ve Çinlilerin de Ukrayna çatışmasını bu platformda görüşmek istemediğini, sonuçta belirli silah kısıtlamalarına girmeden geniş anlamda stratejik istikrar, uzay, yapay zeka, İran çatışması ve Kuzeydoğu Asya güvenliğine odaklanıldığını anlattı.
Suslov, “Zirve, bu üç lider güç arasında normal çalışma ilişkilerinin sürdürülmesi gerektiğini, ABD ile Çin ve ABD ile Rusya arasındaki tüm rekabet ve çelişkilere rağmen birbirleriyle açık bir çatışmaya girmelerinin kabul edilemez olduğunu vurgulayacaktır. Çünkü bu üç güç arasındaki doğrudan bir savaş, uluslararası güvenlik için hayal edilebilecek en korkunç tehdittir” diye konuştu.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb’ın yeni dünya düzeninin 2030’a kadar şekilleneceği yönündeki görüşüne katılmadığını belirten Suslov, Batı’nın hegemonya kalıntılarını koruma mücadelesinden vazgeçmediğini, 21. yüzyılın ilk yarısının “çok kutuplu düzensizlikle” geçeceğini, ancak Hindistan, Türkiye, Basra Körfezi ülkeleri, Afrika ülkeleri, Brezilya, Endonezya ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği’nin (ASEAN) kalkınma çıkarlarının sistemi küresel kaostan koruyacağını savundu.
Eski İngiltere Başbakanı Rishi Sunak’ın Trump’ı değişimlerin nedeni değil semptomu sayan görüşüne katılan Suslov, ABD’de Demokrat ve Cumhuriyetçi partilere güvensizliğin yüzde 50’yi aştığını, seçmenlerin yüzde 45’inin bağımsız olduğunu ve Cumhuriyetçilerin 2026 ara seçimlerindeki ağır yenilgisinin Trump’ın “Önce Amerika” vaadine ihanet etmesinden kaynaklandığını ileri sürdü.
İran’a yönelik saldırganlığın yeni savaşlar başlatmama sözüne ihanet olarak görüldüğünü kaydeden Suslov, Demokratlara oy verenlerin liberal hegemonyaya dönüşü değil, sol Demokratların savunduğu “Önce Amerika” politikasını desteklediğini; Kongre’de kontrolü kaybedip iç politikada eli kolu bağlanan “topal ördek” konumundaki Trump’ın dış politikaya daha fazla ağırlık vereceğini söyledi.
Suslov ayrıca, Uşakov’un aksine, Shenzhen zirvesinin Putin’in G20 kararını etkilemeyeceğini savundu ve Rusya Devlet Başkanı’nın Amerikalı müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile görüşmesinde Avrupalıların barış mı yoksa savaşın devamını mı istediklerine karar vermeleri gerektiğini söylediğini, Kanada Başbakanı Carney’nin de Rusya’ya Avrupa güvenliğinde söz hakkı verilmesine açıkça karşı çıktığını hatırlatarak G20’ye katılım zamanının henüz gelmediğini ifade etti.
“Rusya hakkındaki izolasyon söylemlerinin boş olduğunun kanıtı niteliğinde”
Vzglyad gazetesinde bir analiz kaleme alan Valday Tartışma Kulübü Program Direktörü Timofey Bordaçov, üç liderin görüşme ihtimalinin APEC’in 37 yıllık tarihindeki tüm faaliyetleri gölgede bıraktığını yazdı.
1815 Viyana Kongresi veya 1945 Yalta Konferansı’nda liderlerin savaş meydanlarında güçlerin sınandığı büyük yıkımların külleri üzerinde düzen kurduğunu hatırlatan Bordaçov, günümüzde nükleer çatışmanın devasa kayıplara yol açacak olması nedeniyle dünya savaşının siyasi açıdan anlamsızlaştığını ve liderlerin tarihte emsali olmayan bir görevle karşılaştığını belirtti.
APEC’in tarihçesine değinen Bordaçov, Nisan 1989’da Pekin’deki Tiananmen Meydanı’nda başlayan gösterilerin 3-4 Haziran’da askeri güçle bastırılmasının ardından Batı ile Çin arasındaki “balayının” bittiğini, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın girişimiyle 6-7 Kasım 1989’da Canberra’da ilk bakanlar toplantısının yapıldığını, Çin’in 1991’de, Rusya’nın ise 1998’de yapıya katılıp Eylül 2012’de Vladivostok’ta zirveye ev sahipliği yaptığını aktardı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un toplantılara düzenli katıldığını kaydeden Bordaçov, 21 üyeli APEC ülkelerinin dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yaklaşık yüzde 54’ünü ve küresel ticaretin yüzde 44’ünü barındırmasına rağmen siyasi ağırlık taşımadığını vurguladı.
Bordaçov’a göre zirve, iç siyasi sıkıntılar yaşayan Trump için olumlu bir görüntü verme fırsatı, Çin için iki askeri süper gücü topraklarında toplama prestiji, Rusya için ise 2022 baharındaki “izolasyon” söylemlerinin boş olduğunun kanıtı niteliğinde.
“Zirve dünyayı üç kutuplu yapmasa da çok kutupluluğa geçişte belirgin bir adım”
News.ru sitesine konuşan Rusya Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi Güncel Uluslararası Sorunlar Enstitüsü uzmanı siyaset bilimci Vladimir Nejdanov, Shenzhen’deki APEC Zirvesi’nden Ukrayna konusunda ciddi bir ilerleme beklenmemesi gerektiğini söyledi.
Çağdaş siyasetin 17. ve 19. yüzyıllardaki gibi tek bir kalem darbesiyle büyük sorunların çözüldüğü bir alan olmadığını, yoğun emek ve bilimsel hazırlık gerektirdiğini belirten Nejdanov, Çin’in dolaylı açıklamalarının da Ukrayna krizinin üçlü gündemde yer almayacağına işaret ettiğini kaydetti.
Aynı haberde görüşlerine yer verilen Amerika uzmanı Malek Dudakov ise Cumhuriyetçilerin seçim başarısızlığının ardından Trump’ın yabancı ortakların gözünde zayıflamış bir siyasetçi konumuna düşmemek ve siyasi imajını güçlendirmek amacıyla APEC Zirvesi’ne katılmak istediğini ifade etti.
Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi’nin (RIAC) internet sitesinde yayımlanan yazısında konuyu medeniyetler ekseninde ele alan Konsey Başkanı Dmitriy Trenin ise zirvenin dünyayı üç kutuplu yapmayacağını ancak çok kutupluluğa geçişte belirgin bir adım olduğunu vurguladı.
Görüşmeye katılan ülkelerin Çin (Konfüçyüsçü), Amerikan (Batılı) ve Rus (Avrasyalı) olmak üzere üç farklı medeniyeti temsil ettiğini belirten Trenin, bir medeniyet devleti olan Hindistan’ın da büyük küresel güç olma çabasıyla gelecekte bu “Büyük Üçlü”yü bir dörtlüye dönüştürebileceğini öngördü.
Avrupa’nın hoşnutsuzluğunun anlaşılır olduğunu ancak sempati uyandırmadığını yazan Trenin, mevcut Avrupa’nın ne kurumsal ne de entelektüel açıdan üst düzey bir güç gibi hareket edebildiğini; yine de Avrupalı seçkinlerin eskimiş kibirlerinden ve “vahşi ormanın ortasındaki çiçek açan bahçe” ideolojisinden vazgeçmeleri koşuluyla yeni çok kutuplu düzende kendilerine yer bulabileceklerini kaydetti.
Rusya
Rusya’da orduyu itibarsızlaştırmanın cezası 1 milyon rubleye kadar çıkıyor

Rusya parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması, İdari Suçlar Kanunu’ndaki 29 maddede para cezalarını artıran yasa tasarısını ilk okumada onayladı. Düzenlemeyle Rus ordusunu itibarsızlaştırma ve aşırılıkçı materyal yayma gibi suçlarda bireylere, kamu görevlilerine ve tüzel kişilere verilen idari para cezaları yükseltiliyor.
Rusya parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması, Rus silahlı kuvvetlerini itibarsızlaştırma ve aşırılıkçı materyal yayma gibi çeşitli suçlara verilen idari para cezalarını artıran yasa tasarısını ilk okumada kabul etti.
Düzenleme, Rusya İdari Suçlar Kanunu’ndaki (KoAP) 29 maddede değişiklik öngörüyor.
Tasarıda orduyu itibarsızlaştırmanın yanı sıra reşit olmayanlara alkol satışı, kamuya açık alanlarda alkol ve uyuşturucu kullanımı, yasaklı yerlerde sigara içilmesi, aşırılıkçı materyallerin üretimi ve kitlesel dağıtımı ile küçük çaplı holiganlık gibi fiiller yer alıyor.
Orduyu itibarsızlaştırma ve aşırılıkçı materyal cezaları artıyor
Yeni tasarıya göre Rus ordusunu itibarsızlaştırma suçunda bireyler için halihazırda 30 bin ile 50 bin ruble arasında uygulanan para cezası 35 bin ile 50 bin ruble aralığına çıkarılıyor.
Kamu görevlilerine verilen ve mevcut durumda 100 bin ile 200 bin ruble olan ceza 200 bin ile 370 bin ruble arasına yükseltiliyor.
Tüzel kişiler için ise mevcut 300 bin ile 500 bin rublelik ceza alt ve üst sınırları 600 bin ile 1 milyon ruble olarak yeniden belirleniyor.
Tasarı, aşırılıkçı materyallerin üretimi, dağıtımı ve bulundurulmasına yönelik para cezalarında da artış içeriyor.
Bu suçtan bireylere kesilen ve şu an 1000 ile 3 bin ruble arasında değişen cezalar 50 bin ile 100 bin rubleye yükseliyor.
Kamu görevlileri için mevcut 2 bin ile 5 bin rublelik ceza miktarı 100 bin ile 200 bin ruble aralığına çıkarılıyor.
Tüzel kişilere uygulanan 100 bin ile 1 milyon ruble arasındaki cezalar ise 800 bin ile 2 milyon ruble seviyesine taşınıyor.
Hükümet cezaların ekonomik koşullara uyarlandığını savunuyor
Yasa tasarısının gerekçe metninde, para cezalarının güncellenmesinin cezaların ülkedeki ekonomik durumla uyumlu kalmasını sağlayan önemli bir mekanizma olduğu belirtildi.
Belgede, “Bu yöntem, para cezasının miktarı ile suçun toplumsal tehlike derecesi arasındaki adil oranın korunmasına olanak tanıyor” ifadesi kullanıldı.
Rusya hükümeti, İdari Suçlar Kanunu’nun çeşitli maddelerinde idari sorumluluğu artıran bu tasarıyı ekim ayında parlamentonun alt kanadına sunmuştu.
Devlet Duması Devlet İnşası ve Yasama Komisyonu da 9 Kasım’da tasarının ilk okumada kabul edilmesini tavsiye etmişti.
Devlet Duması Başkanı Vyaçeslav Volodin, mevcut para cezalarının kişileri bu suçları işlemekten her zaman caydırmadığını söyledi.
Volodin, söz konusu cezaların büyük çoğunluğunun 10 yılı aşkın süredir gözden geçirilmediğini vurguladı.
Değişikliklerin kamu güvenliğini artırması gerektiğini ifade eden Volodin, yasa tasarısının temel amacının çocukları ve çocukların sağlığını korumak olduğunu belirtti.
Orduyla ilgili ceza yasası maddeleri 2022’de yürürlüğe girdi
Rusya Ceza Kanunu’nun 207.3 ve 280.3 numaralı maddeleri kapsamında ordu hakkında sahte bilgi yayma ve orduyu itibarsızlaştırma suçlarına yönelik cezai yaptırımlar Mart 2022’de getirilmişti.
Bu maddeler kapsamında para cezalarının yanı sıra 7 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Rusya Soruşturma Komitesi Başkanı Aleksandr Bastrıkin, Mart 2025’te yaptığı açıklamada kurumun 3 yıl içinde ordu hakkında sahte bilgi yayma ve orduyu itibarsızlaştırma suçlarından 600’den fazla ceza davası açtığını bildirmişti.
Bastrıkin, bu süreçte 365 kişi hakkındaki davaların mahkemelere sevk edildiğini aktarmıştı.
Soruşturma Komitesi geçen yılın sonuçlarına göre ise bu maddeler kapsamında 128 sanık hakkında 120 ceza davasını daha mahkemelere gönderdi.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını1 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceSırp Profesör Simić: Sandıktan çıkan irade Batı blokuna yöneliş değil
Görüş1 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Ortadoğu2 hafta önceHaredi müttefiklerinden Netanyahu’ya destek gelmedi









