Saksonya-Anhalt’tan önde gelen AfD siyasetçileri, eyalet hükümetini kurmaya hazırlanırken Avusturya Özgürlük Partisi’nin (FPÖ) temsilcileriyle diyalog kurmayı umuyorlar.

AfD eyalet meclis grubu parlamento sekreteri Tobias Rausch, Magdeburger Volksstimme gazetesine verdiği demeçte, “FPÖ’nün siyasi deneyiminden kesinlikle faydalanabiliriz,” dedi.

Rausch, grup başkan yardımcısı Ulrich Siegmund ve eyalet başkanı Martin Reichardt ile birlikte önümüzdeki hafta Viyana’da FPÖ temsilcileriyle görüşmeyi planlıyor.

FPÖ, Avusturya’da birçok eyalette eyalet hükümetlerinin koalisyon ortağı.

AfD, 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt’ta yapılan eyalet seçimlerini açık bir farkla kazandı ama mutlak çoğunluğu elde edemedi.

Yeni eyalet parlamentosunda 83 üye bulunuyor; bunların 39’u AfD’ye mensup. CDU, Sol Parti, Yeşiller ve SPD de toplamda 39 sandalyeye sahip. BSW ise beş üyeyle temsil ediliyor.

AfD ve BSW temsilcileri şu anda görüşmeler yoluyla işbirliğinin ne ölçüde mümkün olabileceğini araştırıyorlar.

Koçbaşı olarak AfD

AfD’nin eyalet başbakanlığı için adayı olan Ulrich Siegmund, geçen ocak ayında Salzburg’da FPÖ yöneticileri ile bir araya gelmişti.

Ziyarete Salzburg FPÖ Başkanı ve Eyalet Başbakan Yardımcısı Marlene Svazek ev sahipliği yapmıştı.

Geçmişinde neo-Nazilerin bulunduğu FPÖ, Avusturya’da federal düzeyde de birden fazla kez koalisyon ortağı olduğu için “aşırı sağ”ın yönetim tecrübesine sahip.

FPÖ ile AfD arasında yakın bir ilişki bulunuyor. Bu ilişki, FPÖ lideri Herbert Kickl ve AfD lideri Alice Weidel döneminde daha da güçlendi.

İki parti arasında örgütsel bağ da var. Eski FPÖ siyasetçisi Hans-Jörg Jenewein şu anda Thüringen Eyalet Meclisi’nde AfD’nin basın sözcüsü olarak görev yapıyor.

İngiltere Maliye Bakanı, AB’ye, sanayisini korumaya yönelik “Made in Europe” programından Birleşik Krallık’ı dışlamaması konusunda uyarıda bulunacak.

John Healey, cuma günü (18 Eylül) Dublin’de yapılacak AB maliye bakanları toplantısında teknoloji, savunma ve imalat alanlarında Birleşik Krallık ile AB arasında daha yakın bir işbirliği kurulması için baskı yapacak.

Fakat Hazine kaynaklarının BBC’ye verdiği bilgiye göre, Healey, AB’den “yeni engeller dikmek yerine”, “Made in Europe” programını Birleşik Krallık ile bağları derinleştirecek şekilde tasarlamasını isteyecek.

Yetkililer, Healey’in Avrupa maliye bakanlarına, geçen yıl Birleşik Krallık’ın AB savunma kredisi (SAFE) programına katılması için yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından “ders çıkarmanın” önemli olduğunu söyleyeceğini belirtti.

Söz konusu anlaşmazlık, Birleşik Krallık’ın programa katılmak için ne kadar para ödeyeceği konusuna odaklanmıştı.

Resmi adı Sanayi Hızlandırıcı Yasası (IAA) olan “Made in Europe” politikası, şu anda blok tarafından değerlendiriliyor ve dış ülkelerden gelen mallara kısıtlamalar getirerek AB imalat sektörünü korumayı amaçlıyor.

Hükümette, bu programın İngiliz firmalarını Avrupa tedarik zincirlerinin dışında bırakabileceğine dair endişeler var.

Hazine yetkilileri, Healey’in Brexit’in iktisadi etkisini azaltmak ve AB ile daha yakın bağlar kurmak istediğini ama bunun İngiltere’ye herhangi bir bedel ödetmemesi gerektiğini belirtti.

Healey şunları söyledi:

“İngiltere’nin büyüme öyküsünün bir sonraki bölümü daha fazla yerde yazılacak. Benim için AB ile daha yakın bağlar kurmak, Birleşik Krallık’ın neresinde olursa olsun İngiliz şirketlerinin, büyümek için ihtiyaç duydukları hem tedarik zincirlerine hem de müşterilere daha iyi erişim sağlayabilmesi anlamına geliyor.”

Healey, Dublin’deki toplantıyı teknoloji firmaları, savunma şirketleri ve imalat sektörüne odaklanmak için kullanacak.

Bir Hazine kaynağı, “Maliye Bakanı, hiçbir şeyin onları engellememesini sağlamak istiyor,” dedi.

Bu gelişme, Keir Starmer’ın başbakanlıktan istifasının ardından AB ile yapılacak yeniden başlama zirvesinin ertelenmesinin ardından geldi.

Hazine kaynakları, zirvenin artık Kasım ayında gerçekleşmesini bekliyor.

Healey’nin Dublin’deki toplantısı, bu hafta başlarında savunma harcamaları için daha fazla kaynak yaratmayı amaçlayan küresel bir yatırım bankasına katılma konusundaki görüşmelerini sürdürdüğünün ortaya çıkmasının ardından gerçekleşiyor.

Healey, selefi Rachel Reeves’in bu fikri reddetmesinden kısa bir süre sonra, Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’na (DSRB) katılma teklifini değerlendiriyor.

Kanada, bu bankanın kurulması yönündeki çabaları öncülük ediyor; destekçiler, bankanın kurulmasının hükümetlerin askeri harcamaları artırmak için daha düşük maliyetle borçlanmasını sağlayacağını savunuyor.

Birleşik Krallık’ın artan savunma taahhütlerinin finansmanı, Healey’in Ekim ayında yapılacak bütçe hazırlıkları ve gelecek yılın harcama gözden geçirme çalışmaları kapsamında en büyük baş ağrılarından biri.

Fransa’da “piyasalar” ve yatırımcılar, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci tura kalması halinde Jean-Luc Mélenchon yerine Marine Le Pen’i tercih edecek.

Geçen ay Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri ve cumhurbaşkanlığı adayı Mélenchon, Fransa Merkez Bankası’nın elinde bulunan ve değeri yaklaşık 600 milyar avro olan Fransa’nın ulusal borcunun %18’lik kısmını “ateşe vereceğini” iddia etmişti.

Le Pen’in himayesindeki Ulusal Birlik (RN) Başkanı Jordan Bardella ise, faiz oranlarını düşürmek için Avrupa Merkez Bankası’nın bağımsızlığından ödün verilmesi gerektiğini öne sürmüştü.

Hem Mélenchon hem de Le Pen, daha önce avrodan ve hatta AB’den ayrılma fikrine yakın durmuştu.

Fransız 10 yıllık devlet tahvillerinin getirileri şu anda %4,3 civarında. Bu, borç krizinin avroyu yok olmanın eşiğine getirdiği 2008 yılından bu yana en yüksek seviye.

Fransız ve Alman 10 yıllık tahviller arasındaki “spread” (fark) da geçtiğimiz ay içinde benzer şekilde endişe verici seviyelere genişledi.

İtalya, İspanya ve Yunanistan (önceki krizin merkez üssü) gibi harcamacı güney ülkeleri bile artık Paris’ten daha ucuza borçlanıyor.

Fransa Merkez Bankası, Melenchon’un borç planına tepki gösterdi

Bu tür açıklamalar, her iki adayın da mali disipline karşı sergiledikleri genel düşmanca tavırla birleşince, birçok Fransız iktisatçı ve merkezci siyasetçi arasında paniğe yol açtı.

Başbakan Sébastien Lecornu, Mélenchon’un borç yakma planının “en saf haliyle bir dolandırıcılık” olduğunu ileri sürdü.

Nobel ödüllü iktisatçı Philippe Aghion ise bunun ülkenin “iflasına ve avro bölgesinin dağılmasına” yol açacağını savundu.

Ayrıca, ülkenin hızla artan bütçe açığını azaltırken emeklilik yaşını da düşürmeyi öngören Le Pen’in “çelişkili” planını sert bir dille eleştirdi.

AB yetkilileri ise daha da endişeli. Bir yetkili Euractiv’e verdiği demeçte, “Fransız siyasi sisteminin ve politikacıların anlamlı reformlar ortaya koyamaması karşısında tahvil piyasasının sert bir uyarı sinyali vereceğine dair endişeler artıyor. Böyle bir uyarı sinyali muhtemelen tüm AB finans sisteminde yankılanacak ve ardında bir dizi kurumu sarsacak,” dedi.

Öte yandan Euractiv’e göre “iyimser” olmak için bazı nedenler var. Bunlardan ilki şu: Le Pen ile Mélenchon arasında yapılacak bir ikinci tur, tahvil yatırımcıları için en kötü senaryo olsa da, aynı zamanda onların en kötü sonucu olan Mélenchon’un zaferi ihtimalini de fiilen ortadan kaldıracak.

Örneğin, Le Monde tarafından yapılan yakın tarihli bir ankete göre, Le Pen ikinci turda Mélenchon’u %68’e %32 oranında ezici bir farkla yenecek.

Öte yandan anketlerde ikinci sıra için Mélenchon ile rekabet eden merkez sağ eski başbakan Edouard Philippe’i ancak kıl payı farkla geçecek.

Fransa’da cumhurbaşkanı adayı Melenchon NATO’dan ayrılma çağrısı yaptı

Pantheon Macroeconomics’in Avro Bölgesi baş ekonomisti Claus Vistesen, “Piyasalar Le Pen’e şüpheyle yaklaşıyor fakat bir şekilde kabul edilebilir buluyorlar. Mélenchon ise tam bir felaket olur,” dedi.

Yatırımcıların Mélenchon yerine Le Pen’i tercih etmeleri, sadece RN’nin iş dünyası liderlerine yönelik son dönemdeki yakınlaşma çabalarının bir sonucu değil.

Bu durum, Le Pen’in yıllar boyunca eski ve daha “aşırı” tutumlarından (örneğin “Frexit”) uzaklaşmak için gösterdiği çabaların da tek başına bir sonucu değil.

Bunun bir başka nedeni de, zenginleri “parazitler” olarak nitelendiren eski bir Troçkist olan Mélenchon ile ikinci turda karşı karşıya gelmesinin, Le Pen’e merkeze kaymak için mükemmel bir siyasi fırsat sunacağı ve bu süreçte tahvil yatırımcılarını yatıştıracağı düşüncesi.

Vistesen, “Le Pen, Mélenchon’la karşı karşıya gelirse, ‘Ben sorumlu adayım, sol taraftaki bu çılgın ise her şeyi yakıp yıkacak’ demesi onun için çok basit bir karar olacaktır,” dedi.

Üstelik, “aşırı sağcı” politikacıların iktidara geldiklerinde politikalarını gerçekten de yumuşattıklarına ve bunu sağcı tabanlarını kendilerinden uzaklaştırmadan yapabildiklerine dair önemli kanıtlar var.

İtalya’da, kısa süre önce Benito Mussolini’den bu yana ülkesinin en uzun süre aralıksız görevde kalan lideri olan Giorgia Meloni, bunun bariz bir örneği.

ING Research’ün küresel makroekonomi başkanı Carsten Brzeski, “Son dönemdeki deneyimler, hükümete katılan ya da hükümeti yöneten sağcı popülist partilerin mali açıdan sorumlu davranabileceğini gösteriyor,” dedi.

Öte yandan işler o kadar da iyi gitmeyebilir. Le Pen’in bir başka Meloni değil de daha çok Liz Truss’a benzeyebileceğini düşünenler de var.

İngiltere’nin muhafazakâr eski başbakanı Truss’ın 2022’de bütçe açığını patlatan bütçesi tahvil piyasasını çökertmiş ve İngiliz siyasetçi görevde sadece 45 gün kaldıktan sonra istifa etmeye zorlanmıştı.

Almanya’nın Mélenchon rahatsızlığı

Euractiv’e göre daha da ciddi bir endişe ise, Le Pen gerçekten de mali açıdan sorumlu davranırsa bile, Fransa’nın yine de dış güçler tarafından bir krize sürüklenebileceği.

Sonuçta, tahvil piyasaları şu anda dünya çapında gergin bir durumdadır. Örneğin, ABD’nin 30 yıllık Hazine tahvillerinin getirileri yakın zamanda 19 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Bazı Japon ve İngiliz borçlanma araçlarının getirileri ise şu anda yüzyılın başından bu yana görülen en yüksek seviyelerde.

Bunun en büyük nedeni ABD. Washington’un İran’a karşı aralıklı olarak sürdürdüğü savaş enflasyonu tırmandırıyor (tahvillerin reel getirilerini eritiyor); devasa bütçe açığı ve tutarsız politika uygulamaları (son dönemde ABD Hazine piyasasına yaptığı müdahaleler dahil) yatırımcıları ürkütüyor; ve ABD’li teknoloji devlerinin devasa tahvil ihraçları, devlet tahvilleriyle rekabet ediyor (kamu borçlanma maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor).

Endişe verici bir şekilde, Fransa’nın ulusal borcunun önemli bir kısmı (yaklaşık %50) da yabancılara ait.

Bu yatırımcı kesimi, bilindiği üzere oldukça “ürkek” bir yapıya sahip ve ülkeyi dışsal şoklara karşı özellikle savunmasız hale getirebilir.

Véron, “Şu anda dış riskler, iç risklerden daha ciddi,” dedi.

Başka bir deyişle, tahvil piyasasına karşı Fransa’nın tavrı asıl sorun olmayabilir; asıl sorun Amerika’nın tavrında yatıyor.