Bizi Takip Edin

Amerika

Fed faiz artırdı

Yayınlanma

Fed, üç yıl sonra ilk kez faiz oranlarını yükseltti ve yetkililer bu yıl en az bir faiz artışı daha öngördü.

Faiz artışıyla birlikte merkez bankasının gecelik fon faiz oranı hedef aralığı %3,75 ile %4 arasına çekildi. Politika yapıcılar bu artış lehinde 12’ye karşı 0 oyla karar verdiler.

Merkez bankasının para politikasındaki daha sıkı duruşu, Fed’in son dönemde petrol fiyatlarındaki toparlanma nedeniyle daha da kötüleşen inatçı enflasyonla mücadele ettiği bir dönemde ortaya çıktı.

Fed Başkanı Kevin Warsh, çeyrek puanlık bu artışın “bir miktar gevşemeyi ortadan kaldırdığını” söyledi.

Warsh düzenlediği basın toplantısında ne kendisinin ne de diğer politika yapıcıların mevcut enflasyon hızından memnun olduğunu söyledi.

Başkan, “Ana odak noktamız, görev tanımımızın fiyat istikrarı kısmı. Gerçek şu ki, enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir bu seviyede seyrediyor,” dedi.

Warsh, ABD ekonomisinin büyümesi için tüketici fiyatlarının istikrarının sağlanmasının önemini vurguladı ve şöyle konuştu:

“Fiyat istikrarı, iktisadi büyümenin temelidir ve bence bugün bunu sağlamak için önemli bir adım attık. Bunu kısmen, daha önce bahsettiğim gevşeme tedbirini ortadan kaldırarak başardık.”

Warsh, Fed’in petrol gibi ürünlerdeki fiyat şoklarını tek başına durduramayacağını belirtse de, merkez bankasının enflasyonist baskıların yayılmasını önlemede üstleneceği bir rol olduğunu ifade etti.

Warsh, petrol ve gıda ürünlerini iki örnek olarak göstererek, “Tek tek hiçbir fiyatı etkileyemeyiz” dedi ve şöyle devam etti:

“Fakat yapabileceğimiz ve yapacağımız şey, göreceli fiyatlardaki herhangi bir değişikliğin yayılmamasını ve ekonomi üzerinde ikinci ve üçüncü dereceden etkiler yaratmamasını sağlamak. Görevimiz budur ve biz de bunu yapıyoruz.”

Warsh, Federal Açık Piyasa Komitesi’nin faiz oranlarına ilişkin gelecekteki kararları hakkında ayrıntıları açıklamayacağını söyledi.

Gazetecilere açıklama yapan Başkan, “İleriye dönük yönlendirme işinde değilim. Bugün aldığımız karar, sağduyulu, ciddi ve sorumlu bir karardı; buradaki 110 ya da [120] gün boyunca hazırlandığımız ve üzerinde düşündüğümüz bir karardı.”

Warsh ayrıca, bu kararın piyasalar tarafından yönlendirilmediğini de ekledi:

“Bugün bu kararı, duruma ilişkin değerlendirmemize, istihdamın gidişatına ilişkin değerlendirmemize ve ekonominin gücüne dair yargımıza dayanarak aldık. Bazen piyasa, sonuçlarımızı önceden yargılamaya çalışır. Piyasa fiyatlarını izleyeceğim ve ne söyleyeceklerini göreceğim. Fakat bugünkü karar bizim kararımızdı.”

Warsh’ın bu açıklamaları, İran krizi nedeniyle akaryakıt fiyatlarının hızla yükselerek tüketiciler ve işletmeler üzerinde maliyet baskısı yaratmasının ardından geldi.

Kamyon ve trenlerde kullanılan dizel yakıtın galon başına fiyatı çarşamba günü yeni zirvelere ulaştı.

İşçi Bayramı tatili sırasında seyahat edenler, ABD’de bu tatil için kaydedilen en yüksek tutarı ortalama bir galon benzin için ödedi.

Warsh, son aylarda faiz oranlarının düşürülmesi çağrısında bulunan Başkan Donald Trump ile olan görüşmelerine ilişkin bir soruyu yanıtlamayı reddetti.

Warsh, “Başkanla yaptığımız görüşme hakkında size verecek hiçbir bilgim yok,” dedi.

Beyaz Saray Ekonomi Danışmanları Konseyi Başkanı Christopher Phelan, salı günü CNBC’ye yaptığı açıklamada, faiz oranlarının yükseltilmesinin bir “hata” olacağını söylemişti.

Başkan Trump, ise Warsh’ın arkasında olduğunu ve merkez bankasının oybirliğiyle faiz oranlarını artırma kararı almasından hemen önce kendisiyle görüştüğünü söyledi.

Trump, çarşamba günü gazetecilerin Warsh’a güvenip güvenmediğine dair bir sorusuna yanıt olarak, “Kevin’a güveniyorum. Fakat yönetim kurulu ona çok baskı uyguluyor. Kevin ile konuştum. Ona, ‘Yönetim kuruluyla aynı yönde oy versen de fark etmez’ dedim. Ona ‘Ne istersen onu yap’ dedim,” diye ekledi.

Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai, Fed’in faiz oranlarını artırma kararının iktisadi açıdan haklı bir dayanağı olmadığını ve yüksek enflasyona katkıda bulunan ana faktörü çözmeyeceğini söyledi.

Desai, Fox News’e verdiği röportajda, “Federal Rezerv’in bugün aldığı, faiz oranlarını artırmaya yönelik bu oldukça talihsiz karar, yönetimin bakış açısına göre, özellikle ikna edici bir iktisadi gerekçeyle desteklenmiyordu,” dedi ve şöyle devam etti:

“Başkan ve diğerlerinin de belirttiği gibi, halen enflasyonun var olduğu ölçüde, bu durum tamamen enerji arzındaki şoktan, yani Orta Doğu’daki petrol fiyatlarındaki gelişmelerden kaynaklanmaktadır. Bunlar faiz oranlarıyla hiçbir ilgisi olmayan ve yüksek faiz oranlarından gerçek anlamda etkilenmeyen unsurlardır.”

Trump, iki gün önce küresel dizel fiyatlarındaki hızlı artışın “büyük ölçüde İran’dan değil, Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan kaynaklandığını” ileri sürmüştü.

Desai, “Şu anda faiz oranlarının yükseltilmesinin tek yapacağı şey, ABD’nin bu başkanın yönetiminde kaydettiği önemli iktisadi ilerlemeyi engellemek olacak,” dedi.

Desai, Fed’in kararı hakkında Trump ile şahsen konuşmadığını belirtti.

Amerika

ABD, yörüngedeki Çin uzay uçağının net görüntüsünü yayımladı

Yayınlanma

ABD Savunma İstihbarat Teşkilatı, uydu görüntülerine yansıyan hava aracının Çin’e ait deneysel bir uzay uçağı olduğunu doğruladı. Teşkilatın yayımladığı raporda yüksek çözünürlüklü fotoğrafına yer verilen aracın, Amerikan X-37B uçağıyla olan yapısal benzerliği dikkat çekti.

ABD Savaş Bakanlığına (Pentagon) bağlı Savunma İstihbarat Teşkilatı (DIA), daha önce kamuoyuna sızan bir uydu görüntüsünde yer alan aracın Çin’e ait deneysel ve yeniden kullanılabilir bir uzay uçağı olduğunu resmen doğruladı.

The War Zone (TWZ) portalının DIA tarafından yayımlanan gizli olmayan yeni uzay tehditleri raporuna dayandırdığı habere göre, söz konusu doğrulama doğrudan istihbarat kayıtlarına girdi.

Kurum hazırladığı rapora, aracın bugüne kadar yayımlanmış en yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsünü de ekledi.

Portalın aktardığı bilgilere göre bu kareyi, günümüzde Vantor adıyla faaliyet gösteren Maxar Technologies şirketi çekti.

Çekimin kesin tarihi raporda yer almazken görselin üzerinde 2024 yılına ait bir telif hakkı işareti dikkat çekiyor.

Amerikan istihbaratı, bu tip uzay araçlarının yörüngeye çeşitli nesneleri yerleştirmek, uzay ortamında testler yürütmek ve ardından Dünya’ya geri dönmek üzere tasarlanabileceğini vurguluyor.

TWZ’nin aktardığı ayrıntılara bakılırsa Çin uzay uçağının gövde mimarisi, ABD Uzay Kuvvetlerinin kullandığı Amerikan yapımı X-37B ile büyük benzerlikler taşıyor.

Çin aracında da küçük kanatlar, iki dikey kuyruk ve yukarı doğru açılan kargo bölümü kapakları yer alıyor.

Aracın kuyruk bölümünde ise her iki tarafında güneş panelleri taşıyan bir uzantı görülüyor.

Çin’e ait uzay uçağının görüntüsü açık kaynaklara ilk kez 2024 yılında yansıdı.

O dönem ABD Uzay Kuvvetlerinin Kore’deki birliğine komuta eden Albay John Patrick, Güney Kore’de düzenlenen Open Space forumundaki sunumu sırasında fotoğrafın daha düşük çözünürlüklü bir versiyonunu kamuoyuyla paylaştı.

Fakat o tarihte kadraja giren gövdenin tam olarak hangi araca ait olduğu kesinleşmemişti.

Haberde aktarılan askeri verilere göre ABD bugüne kadar iki adet X-37B uzay uçağı üretti.

Bu araçlar 2010 yılından bu yana toplam sekiz yörünge görevi gerçekleştirdi; serinin OTV-8 kodlu son görevi ise 22 Ağustos 2025 tarihinde fırlatıldı.

Daha önce Aralık 2023’te SpaceX şirketi, USSF-52 görevi kapsamında Amerikan ordusuna ait gizli uzay uçağını Falcon Heavy roketiyle yörüngeye taşımıştı.

Böylece ABD Uzay Kuvvetlerinin insansız ve yeniden kullanılabilir X-37B platformu bir kez daha uzaya gönderilmişti.

Okumaya Devam Et

Amerika

Obama, El-Sayed ile birlikte miting düzenledi

Yayınlanma

Eski ABD Başkanı Barack Obama, cumartesi günü Detroit’teki kalabalığa, Demokrat Senato adayı Abdul El-Sayed ile birlikte seslendi.

Michigan için yarışan El-Sayed’in, “siyasetten parayı uzaklaştırıp parayı sizin cebinize koyacak bir değişim, gerçek bir değişim için mücadele ettiğini” söyleyen Obama, Michigan’daki erken oy kullanmanın ilk gününde diğer Demokrat adaylara da destek verdi.

Obama, Detroit’teki Cass Teknik Lisesi’nde binlerce izleyicinin önünde yaptığı konuşmada, El-Sayed’in “Uygun Fiyatlı Sağlık Hizmetleri Yasası [Obamacare] ile başlattığımız işi tamamlayacağını ve her bir Amerikalıya kaliteli, uygun fiyatlı sağlık hizmetini garanti edeceğini” savundu.

Eski başkan, “oy kullanma oranını artırmak” amacıyla düzenlenen akşam etkinliğinde, ABD Senatosu için Demokrat Parti adayı olan El-Sayed ve partinin vali adayı Jocelyn Benson’ın mitingine baş konuşmacı olarak katıldı.

Obama, Donald Trump’ı “kendisini ve ailesini zenginleştirmekle” suçladı ve yönetimin “en üst kademede” rüşvet almayı bir “kültür” haline getirdiğini söyledi.

Eski başkan, “Hiçbir başkanın bu kadar rüşvet satmaya bu kadar kararlı olduğunu görmedim,” dedi.

Miting, 3 Kasım’da yapılacak ara seçimler öncesinde Michigan’daki erken oy kullanma döneminin ilk gününde gerçekleşti.

Obama, Beyaz Saray ve Cumhuriyetçi Parti’yi hedef alan sert eleştirilerde bulundu.

Detroit ziyareti, Obama’nın El-Sayed’e yönelik ilk kamuya açık destek gösterisi. El-Sayed, eski başkanın kenarda kaldığı, Ağustos ayında yaşanan çekişmeli bir ön seçimden galip çıkmıştı.

Hekim ve eski sağlık yetkilisi olan El-Sayed, Demokrat Parti kurmayları ve İsrail yanlısı kuruluşların desteğini arkasına alan Kongre Üyesi Haley Stevens’ı mağlup etmişti.

Obama, yönetimi hedef alan bir tavır sergiledi ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’i, “askerlerimizin çene hatlarına ve testosteron seviyelerine” “lazer gibi odaklanmış” olarak alay ederek, “Sizce bu adam her gün aynanın önünde ne kadar zaman geçiriyor?” diye sordu.

Gümrük vergileri konusunda Obama, Trump’ın “o meşhur kötü imparatorluğa” karşı en sert tavrı sergilediğini söyledi ve Detroit’ten köprüyü geçip birkaç dakikalık sürüş mesafesindeki Kanada’ya atıfta bulundu.

Trump’ın Beyaz Saray’ı yenileme girişimlerine de bir gönderme yapan Obama, Beyaz Saray balo salonu ve Gül Bahçesi dahil olmak üzere Washington’daki pek çok yenileme çalışmasına ilişkin olarak, “O, HGTV’de olmalı. Beyaz Saray’ı, sanki Saddam Hüseyin bir Cheesecake Fabrikası açmış gibi göstermiş,” dedi.

Obama’nın El-Sayed’i destekleyip desteklemeyeceği konusunda şüpheler vardı. “Herkes için Medicare”in savunucusu olan El-Sayed, bir ara Obama’nın en önemli iç politika başarısı olan Obamacare’i “kademeli bir çözüm” olarak nitelendirmişti.

İki siyasetçi Demokrat ön seçiminlerden sonra telefonda görüştü ve El-Sayed o günden beri Obama’yı bir “akıl hocası” olarak nitelendiriyor.

Ekim ortasında eyalet genelinde muhtemel seçmenler arasında yapılan bir Marist anketi, El-Sayed’in oy oranını %50, Cumhuriyetçi rakibi Rogers’ınkini ise %48 olarak gösteriyor.

RealClearPolitics’in ortalamasına göre ise benzer bir dönemde El-Sayed yaklaşık 2,6 puan önde.

Okumaya Devam Et

Amerika

Anduril bağlantılı bir startup genetiği değiştirilmiş askeri köpek üretecek

Yayınlanma

Geçtiğimiz perşembe günü kamuoyuna duyurulan Teksas merkezli startup Warhound, genetik mühendislik yoluyla daha üstün bir askeri köpek ırkı yaratacak.

Perşembe günü kamuoyuna duyurulan şirket şimdiden 200 milyon dolarlık başlangıç fonu elde etti.

Bu girişim, Anduril’in kurucu ortağı Palmer Luckey ile, yünlü mamut gibi soyu tükenmiş türleri yeniden hayata döndürmeye çalışmasıyla tanınan Colossal Biosciences şirketinin kurucu ortağı Ben Lamm tarafından kuruldu.

Lamm’ın şirketi, görme bozukluğu ve kalça displazisi gibi performansı engelleyen sorunlardan arınmış, daha sağlıklı ve daha dayanıklı köpeklerin geliştirilmesine ve klonlanmasına yardımcı olacak.

Bu köpekler ayrıca bomba koklama gibi faydalı özellikler açısından da optimize edilecek.

PAW Patrol dizisindeki Ryder gibi, Luckey de yavru köpekleri en son teknoloji ürünü ekipmanlarla (gözlükler, kurşun geçirmez yelekler vb.) donatacak.

Görevlendirilen köpeklere koruyucu zırh, kulak ve göz koruyucuları verilebilir ve Anduril’in geliştirme aşamasında olan, yapay zeka destekli askeri kask ve yüksek çözünürlüklü 3D baş üstü ekranı gibi EagleEye gibi askeri teknolojilerle entegre edilebilirler. Anduril ayrıca Meta ile birlikte savaş alanı artırılmış gerçeklik gözlükleri geliştiriyor.

Köpeklerin genetik yapısını optimize etmek, savaş faaliyetlerine daha uygun hayvanlar elde edilmesini sağlayabilir.

Şu anda, eğitime alınan köpeklerin yarısının eğitimi tamamlayamaması yaygın bir durum. Lamm şöyle diyor:

“Eğitimi standart hale getirebilirseniz ve genetik yatkınlık ile performans yeteneklerini bilirseniz, (başarısızlık oranını) %10’a veya daha azına indirebileceğimizi düşünüyoruz. En iyi köpekleri klonlayıp görevlere gönderebilmek için her şeyi dikey olarak entegre edelim. Böylece ne elde edeceğiniz konusunda endişelenmenize gerek kalmaz.”

Lamm, “Bu tedarik zincirini düzenlemenin (ve) köpekleri genetik olarak geliştirmenin yanı sıra, onları daha da iyileştireceğiz,” dedi.

Warhound’a göre, “hizmet köpekleri” bulmak aslında oldukça zor. Şirket, ABD ordusunun köpeklerinin yaklaşık %80’ini Avrupa’dan temin etmek zorunda olduğunu ve genellikle sağlık sorunları nedeniyle bu köpeklerin yalnızca yarısından azının hizmet için uygun kabul edildiğini belirtti.

Warhound, “her köpeğin bakımı ve refahını” sağlamak amacıyla American Humane Society ile ortaklık kurduğunu açıkladı.

Warhound, Sequoia, ARK Invest, CIA’in risk sermayesi birimi In-Q-Tel ve diğer yatırımcılar tarafından destekleniyor ve bu sayede yaklaşık 1,2 milyar dolarlık bir değerlemeye ulaşıyor.

Lamm, TechCrunch’a verdiği demeçte, ilk güçlendirilmiş yavruların önümüzdeki yılın başlarında doğmasını beklediğini söyledi.

Luckey, yaptığı açıklamada “İnsanın en iyi dostu, insanın en iyi teknolojisini hak eder,” dedi.

Luckey, geçen ay Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından duyurulan ve savaşın geleceği için gerekli teknolojik yetenekleri araştırmayı amaçlayan “Project Meridian” projesinin, SpaceX CEO’su Elon Musk ve eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich ile birlikte eş direktörlerinden biri.

USA Today’de yer alan habere göre Lamm, Luckey’nin “çalışan köpekler ve tüm bu fikirler hakkında durmadan konuştuğunu” söyledi.

Yönetici, “İtfaiyecilere, ilk müdahale ekiplerine, polis teşkilatlarına, savaşçılara ve ordumuza yardım eden çalışan köpekleri destekleyebilir miyiz diye bir fikir ortaya attık,” dedi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English